VAN TAI VÀ BẢO HIẾM HÀNG HOÁ BẰNG ĐƯỜNG BIỂN Chương này giới thiệu các nội dung: 1. Vận tải hàng hóa bằng đường biển. Cách thuê phương tiện chuyên chở hàng hóa quốc tế, đặc biệt là tàu chợ. Các chứng từ trong vận chuyển hàng hóa đường biển 4.
Bảo hiểm hàng hóa mua bán quốc tẾ. So với các phương thức vận tải khác, vận tải đường biển ra đời khá sớm, từ thế kỷ V trước công nguyên. Vận chuyển đường biển giữ vai trò quan trọng trong hoạt động giao thương quốc tế. Các tuyến đường giao thông đường biển còn giúp giao lưu giữa các vùng, các miền, các quốc gia với nhau trên thế giới.
Ngày nay, vận tải đường biển được phát triển mạnh và trở thành ngành vận tải quan trọng trong hệ thông vận tải quốc tế. GIỚI THIỆU VẬN TẢI ĐƯỜNG BIỂN 4. Đặc điểm của vận tải đường biển o_ Vận tải đường biện có thể chuyên chở tất cả các loại hàng trong buôn bán quốc tế. o Cac tuyến đường vận tải trên biển phan lớn là những tuyến đường được hình thành một cách tự nhiên.
o Năng lực chuyên chở của vận tải đường biển rất lớn và hầu như không bị hạn chế so với vận chuyện bằng các phương thức vận chuyên khác. o_ Cước vận tải đường biển thường thấp. Nhược điêm: - - Vận tải đường biển phụ thuộc khá nhiều vào điều kiện tự nhiên, _ hải trình vận chuyên đài,. nên rủi ro còn cao.
164 - Toc độ của tàu biển so với các hình thức vận chuyển khác còn thấp. Tác dụng của vận tải đường biễn đối với buôn bán quốc tế ® _ Vận tải đường biển gắn liền với hoạt động buôn bán quốc tế. * Vận tải đường biển: thúc đẩy hoạt động buôn bán quốc tế phát trién. ©_ Vận tải đường biển phát triển góp phần làm thay đổi cơ cấu hàng hoa va co cau thị trường trong buôn bán quốc tế.
©_ Vận tải đường biển có tác động tới cán cân thanh toán quốc tế. Cơ sở vật chất kỹ thuật của vận tải đường biển - Các tuyến đường biển. - Phương tiện vận chuyền. Phân loại hàng hóa Việc phân loại hàng hóa có ý nghĩa rất quan trọng trong việc xếp dỡ hàng hóa, trong việc tính cước, cũng như trong việc sử dụng công cụ vận tải cho phù hợp.
- Căn cứ vào tính chất hàng hóa, gồm 2 loại: © Hang khé (dry cargo): gém tat cả các loại hàng hóa ở thể rắn, được chuyên chở dưới dạng có bao bì hoặc không có bao bì. ¢ Hang long (liquid cargo): bao gồm tất cả các loại hàng hóa ở thể lỏng, được chuyên chở đưới dạng không có bao bì. Lưu ý: hàng hóa ở thể lỏng đóng trong chai được xếp vào hàng khô. - Căn cứ vào bao bì hàng hóa gồm: e Hang roi.
- Căn cứ vào đặc điểm chuyên chở và bốc dỡ hàng hóa gồm: ® - Hàng có khối lượng lớn (bulk cargo): 1a những hàng hóa có khối lượng lớn được chuyên chở dưới dạng không có bao bì. 165 e Hang bach héa (general cargo): thanh phẩm, bán thành phẩm được chuyên chở dưới dạng có bao bì. Lưu ý: Hàng hóa có khối lượng lớn nhưng được đóng vào bao như: xi măng đóng bao, ngũ cốc, gạo đóng bao,. được xem là hàng bách hóa.
- Căn cứ vào kích thước của hàng hóa: e Hang trong luong (hang nang - deadweight cargo): hang co khối lượng nặng tương đối so với thé tích của nó. e Hang céng kénh (hang nhe - measurement cargo): nguge lai với hàng nặng. Để xác định hàng hóa nặng hay nhẹ, căn cứ vào chỉ số CSF: CSF (Hệ số xếp hàng hóa - Cargo Stowage Factor hay CSF) = Thể tích (m” hoặc cuff)/Trọng lượng (tấn). Nếu: e CSE>1 m”/tấn: hàng cổng kểnh.
e CSE<= 1l m”/tấn: hàng nặng. Luật điều chỉnh liên quan đến vận chuyển hàng hóa bằng đường biển Đối với hợp đồng vận chuyển hàng hóa bằng tàu chợ: nguồn luật điều chỉnh gôm có các điêu ước quốc tê, luật quốc gia và tập quán hàng hải. Điều ước quốc tế gồm có: e Công ước Brussels (1924) và Nghị định thư sửa đổi năm 1968, 1979. Đây là nguôn luật chủ yêu đang được áp dụng.
e©_ Công ước Hamburg (1978): có rất ít nước áp dụng vì công ước này quy định trách nhiệm, nghĩa vụ của người chuyên chở tăng lên. Vì vậy, các hãng vận tải không muốn áp dụng. e_ Luật quốc gia: ngoài các điều ước quốc tế, hiện nay nhiều quốc gia có thể có Luật vận chuyển hàng hóa bằng đường biển hay Luật hàng hải của nước mình. Khi đã dẫn chiếu đến luật quốc gia của một nước thì không dẫn chiếu tới công ước quốc tế và ngược lại.
166 Déi voi hàng hóa vận chuyển bằng tàu chuyến: hiện nay chưa có một điều ước quốc tê nào điều chỉnh hợp đông vận chuyển hàng hóa quốc tế bằng tàu chuyên. Vì vậy, nguồn luật điều chỉnh hợp đồng này là luật quốc gia của các nước và tập quán hàng hải. Phân chia trách nhiệm vận tải trong hợp đồng mua bán hàng hóa quốc tế Cần phân biệt hai khái niệm: - Quyền về vận tải: là quyền và nghĩa vụ tổ chức quá trình chuyên chở hàng hóa và thanh toán cước phí trực tiếp với người chuyên chở. - Quyền thuê tàu: là quyền vận tải đường biển.
Việc phân chia trách nhiệm vẻ vận tải trong hợp đồng mua bán ngoại thương phụ thuộc vào các điều kiện cơ sở giao hàng Incoterms mà hai bên thỏa thuận trong hợp đồng. Theo Incoterms 2010, viéc phan chia trách nhiém vé van tai nhu sau: © Quyền vận tải thuộc về người mua: EXW, FCA. e Quyên vận tải được phân chia giữa người bán và người mua (người bán chịu một phần trách nhiệm vận tải còn phần khác thuộc về ngudi mua): FAS, FOB, CFR, CIF. © Quyén van tai thudc vé ngudi ban: CPT, CIP, DAT, DAP, DDP.
Theo Incoterms 2000, viéc phan chia trach nhiém vé van tai nhu sau: © Quyén van tai thudc về người mua: EXW, FCA. © Quyền vận tải được phân chia giữa người bán và người mua (người bán chịu một phần trách nhiệm vận tải còn phân khác thuộc về người mua): FAS, FOB, CFR, CIF, DES, DEQ, DAF. © Quyền vận tải thuộc về người bán: CPT, CIP, DDU, DDE. PHƯƠNG THỨC THUÊ TÀU CHỢ VẬN CHUYỂN HÀNG HÓA 4.
Khái niệm Tàu chợ là tàu chạy thường xuyên trên một tuyến đường nhất định, qua những cảng nhất định theo một lịch trình định trước. Tàu chợ hoạt động 167 trên tuyến đường nhất định nên người ta còn gọi là tàu định tuyến. Lịch chạy tàu thường được các hãng tàu công bố trên các phương tiện thông tin đại chúng để phục vụ khách hàng. Đặc điểm oO Số lượng hàng hóa không lớn.
°o Tuyến đường, thời gian được biết trước. So Cước phí bao gồm chỉ phí xếp dỡ hàng hóa. Chủ hàng không được tự do thỏa thuận các điều kiện, điều khoản chuyên chở. Điều kiện chuyên chở do các hang tàu quy định và in sẵn trên vận đơn.
Giá cước tàu chợ thường cao và tương đối ôn định. Tàu chợ không quy định mức xếp đỡ và không đề cập đến thưởng phạt xếp dỡ nhanh hay chậm. * Điều kiện để gởi hàng bằng tàu chợ: , S Chủ hàng có số lượng hàng hóa gởi tùy ý. oO Cảng gởi hàng và cảng giao hàng phải nằm trên hành trình của tàu.
Phương thức thuê tàu chợ vận chuyển hàng hóa quốc tế a. Khái niệm Thuê tàu chợ hay còn gọi là lưu cước tàu chợ (liner booking nofe}. Thuê tàu chợ là chủ hàng (shipper) trực tiếp hay thông qua người môi giới (broker) yêu cầu chủ tàu (shipowner) dành cho mình thuê một phần chiếc tàu để chuyên chở hàng hoá từ cảng này đến cảng khác. Mối quan hệ giữa người thuê với người cho thuê trong phương thức thuê tàu chợ được điều chỉnh bằng vận đơn đường biển.
Nội dung của vận đơn đường biển do hãng tàu quy định sẵn. 168 Hem | 84K LH HKG RS | INCAUSN = ws~ VESSEL NGYAGES | TERMINAL VIỆT | @5 tự GAS (MU | TM 105 ‘ ot WERIAN 6H Ver | tens 1105 1295 16 | 2 105 ee HEUNG-A ASIA 206H ViệT | t9 {005 1808 AS -0 As = x HEUNG-A DRAGON 207N ns |“ 2M J. XMM Oe 0Á TT MERIAN ˆ MỸN | :VIỆT | 2 V4€T soos | 1 Cane cons | 1008 118 a REUNG-A ASIA #ïN 2INN VICT | Ki t0 .IM6 | AN | TM 1M HEUNG-A DRAGON 0909 742605 » Mr Binh 0919 925899 » Ur Thign 0913 600237 2. JAPAN PORTS (T/S ATBUSAN} PIC; Mr T.Quang 0903 $2213 - Mr Son sài + m Los _NOBE’| ToxYO "tới | MGIA | YUUA Ì- NMAI NAM] (AUMM4 | 3EHDMI “HOM Md | HAKATA | OSAKA] TUE 1M | vans | rues | ines] tales | 198 HủU) 008 | (A5 | 646 | 6M || (M] A86] t6 | 0689| 24.
2006] TIM | ĐAM| tb vo TỊH | 1U | f0 | 286 | ?UẾ | 3E | 2106,|.108 | 1U {ik Hi | NMUU | NUM |fUNBBM| UUII fu | ie Hit | HU | ĐI TH sens | 175] tons | 1UẾ| 1B tú | 1H05 | tố | tầ65 | 4705 | 1605 | 17s | 1705 | TUỤ | EM | ĐI zee | tins ee | 228 q7es | 22s | ems | tage | zune | 2006) b. Các bước thuê tàu chợ Thứ nhất. Chủ hàng tự mình hoặc thông qua người môi giới liên lạc với người vận chuyên/chủ tàu/ đại lý hãng tàu để tiễn hành giành chỗ vận chuyên hàng hoá cho minh. Người chủ hàng hoặc môi giới, sau khi thỏa thuận các chỉ tiết vê vận chuyên, lộ trình, giá cả, điều kiện bốc/dỡ hàng,.
với hãng tàu, nêu đồng ý sẽ tiến hành đặt chỗ trên tàu (lưu cước tàu chợ - liner booking note/Booking request). Giấy lưu cước thường được in sẵn thành mẫu, trên đó có các thông tin cân thiết để người chuyên chở điền các thông tin vào khi sử dụng, việc lưu cước tàu chợ có thể cho một lô hàng lẻ và cũng có thể cho một lô hàng lớn. Chủ hàng căn cứ vào ngày tàu chạy trên Booking note để thực hiện thông quan hàng hoá xuất khâu và vận chuyên hàng hoá ra cảng giao cho tàu. Sau khi hàng hoá đã được xếp lên tàu, chủ hàng sẽ cung cấp chỉ tiết về lô hàng cho chủ tàu hay đại điện của chủ tàu để họ phát hành cho chủ hàng một bộ vận đơn theo yêu câu.
Vận đơn đường bién (Ocean Bill of lading - B/L) Vận đơn đường biển là chứng từ chuyên chở hàng hoá bằng đường biển do người chuyên chở hoặc đại diện của người chuyên chở, cấp cho người gửi hàng sau khi hàng hoá đã được xếp lên tàu hoặc sau khi nhận hang dé xếp.