NÔNG NGHIỆP VÀ PHÁT TRIỂN NÔNG THÔN TRƯỜNG CAO ĐẲNG CƠ GIỚI GIÁO TRÌNH MÔ ĐUN: ĐIỆN TỬ NÂNG CAO NGHỀ: ĐIỆN TỬ DÂN DỤNG TRÌNH ĐỘ: TRUNG CẤP Ban hành kèm theo Quyết định số:764/QĐ-CĐCG-KT&KĐCL ngày 22 tháng 11 năm 2022 của Trường Cao đẳng Cơ giới Quảng Ngãi, năm 2022 (Lưu hành nội bộ) TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình nên các nguồn thông tin có thể được phép dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo và tham khảo. Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinh doanh thiếu lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm. 1 LỜI GIỚI THIỆU Để thực hiện biên soạn giáo trình đào tạo nghề Điện tử dân dụng ở trình độ Trung Cấp Nghề, giáo trình Điện tử nâng cao là một trong những giáo trình môn học đào tạo chuyên ngành được biên soạn theo nội dung chương trình khung của trường Cao đẳng Cơ giới. Nội dung biên soạn ngắn gọn, dễ hiểu, tích hợp kiến thức và kỹ năng chặt chẽ với nhau, logíc.
Khi biên soạn, nhóm biên soạn đã cố gắng cập nhật những kiến thức mới có liên quan đến nội dung chương trình đào tạo và phù hợp với mục tiêu đào tạo, nội dung lý thuyết và thực hành được biên soạn gắn với nhu cầu thực tế trong sản xuất đồng thời có tính thực tiển cao. Nội dung giáo trình được biên soạn với dung lượng thời gian đào tạo 90 giờ gồm có: MĐ18-01: Đọc, đo, kiểm tra linh kiện SMD MĐ18-02: Kỹ thuật hàn IC MĐ18-03: Mạch điện tử nâng cao. MĐ18-04: Chế tạo mạch in phức tạp Trong quá trình sử dụng giáo trình, tuỳ theo yêu cầu cũng như khoa học và công nghệ phát triển có thể điều chỉnh thời gian và bổ sung những kiến thức mới cho phù hợp. Trong giáo trình, chúng ta có đề ra nội dung thực tập của từng bài để người học cũng cố và áp dụng kiến thức phù hợp với kỹ năng.
Mặc dù đã cố gắng tổ chức biên soạn để đáp ứng được mục tiêu đào tạo nhưng không tránh được những khiếm khuyết. Rất mong nhận được đóng góp ý kiến của các thầy, cô giáo, bạn đọc để nhóm biên soạn sẽ hiệu chỉnh hoàn thiện hơn. Quảng Ngãi, ngày. năm 2022 Tham gia biên soạn 1.
Phan Ngọc Bảo Chủ biên 2. 2 MỤC LỤC TT NỘI DUNG TRANG 1 TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN 1 2 LỜI GIỚI THIỆU 2 3 Bài 1: ĐỌC, ĐO VÀ KIỂM TRA LINH KIỆN 11 4 1. Linh kiện hàn bề mặt (SMD) 12 5 1.1 Khái niệm chung 12 6 1.2 Linh kiện thụ động 12 7 2. Khai thác sử dụng máy đo chuyên dụng 34 8 2.
Sử dụng máy đo VOM ở thang đo dòng 34 9 2. Khai thác, sử dụng máy đo hiện sóng 34 10 2.3 Kết hợp các thiết bị đo lường trong cân chỉnh sửa chữa 46 11 2. Sử dụng các phần mềm chuyên dụng để kiểm tra sửa chữa 77 12 Bài 2: KỸ THUẬT HÀN IC 117 13 1. Giới thiệu dụng cụ hàn và tháo hàn 118 14 1.1 Mỏ hàn vi mạch 118 15 1.2 Máy khò để tháo chân linh kiện 118 16 2.
Phương pháp hàn và tháo hàn 119 17 2.1 kỹ thuật tháo hàn 119 18 2.2 kỹ thuật hàn 122 19 2. Phương pháp xử lý vi mạch in sau khi hàn 126 21 3.1 Các yêu cầu về mạch, linh kiện sau hàn đối với vi mạch 126 22 3.2 Phương pháp xử lý mạch in sau khi hàn 127 23 Bài 3: MẠCH ĐIỆN TỬ NÂNG CAO 131 24 1. Nguồn ổn áp kỹ thuật cao 132 25 1.1 Mạch ngu ồn ổn áp kiểu xung dùng transitor 132 26 1.2 Mạch nguồn ổn áp kiểu xung dùng IC 147 27 1.3 Một số loại nguồn ổn áp khác 153 28 1.4 Kiểm tra, sửa chữa các nguồn ổn áp kỹ thuật cao 155 29 2. Mạch bảo vệ 159 30 2.1 Khái niệm chung về mạch bảo vệ 160 31 2.2 Mạch bảo vệ chống ngắn mạch dùng IC 160 3 32 2.
Mạch bảo vệ chống quá áp dùng IC 160 33 2. Kiểm tra, sửa chữa các mạch bảo vệ 161 34 3. Mạch ứng dụng dùng IC OP-AMP 164 35 3.1 Khái niệm chung 165 36 3.Mạch khuếch đại dùng OP- AMP 166 37 3.3 Mạch dao động dùng OP-AMP 168 38 3. Mạch nguồn một chiều dùng OP-AMP 177 3.5 Kiểm tra, sửa chữa, thay thế IC trong các mạch ứng dụng 39 181 dùng Opamp 40 4.
Một số mạch khuếch đại, lọc chất lượng cao dùng IC 186 41 4.1 Lắp ráp mạch theo sơ đồ 186 42 4.2 Sửa chữa mạch khuếch đại, mạch lọc dùng IC 189 43 5. Một số mạch báo động dùng IC và cảm biến 190 44 5.1 Lắp ráp mạch theo sơ đồ nguyên lý 190 45 5.2 Sửa chữa mạch báo động dùng IC và cảm biến 193 46 Bài 4: CHẾ TẠO MẠCH IN PHỨC TẠP 195 47 1. Phần mềm chế tạo mạch in 196 48 1.1 Giới thiệu chung 196 49 1.2 Vẽ mạch nguyên lý và mạch in 196 50 1.3 Tạo thư viện và xử lý lỗi 205 51 2. Các bước thực hiện gia công mạch in 216 52 2.1 Chế bản trên phim 216 53 2.2 Chuẩn bị mạch in 216 54 2.3 In mạch in trên tấm mạch in 217 55 2.4 Ăn mòn mạch in 218 56 TÀI LIỆU THAM KHẢO 220 4 GIÁO TRÌNH MÔ ĐUN Tên mô đun: ĐIỆN TỬ NÂNG CAO Mã mô đun: MĐ18 Vị trí, tính chất, ý nghĩa và vai trò của mô đun: Vị trí của mô đun: Mô đun được bố trí dạy cuối chương trình sau khi học xong các môn chuyên môn như: Điện tử cơ bản, kỹ thuật xung - số, vi xử lý Tính chất: Là mô đun chuyên môn nghề.
Là mô đun nghiên cứu về phần điện tử chuyên sâu + Ý nghĩa và vai trò của mô đun: Điện tử nâng cao là tập hợp tất cả các vật liệu, linh kiện SMD và linh kiện thường cần thiết để tạo nên các mạch điện tử, bằng cách ghép nối các linh kiện trong một mạch điện tử và làm cho nó hoạt động. Đồng thời trang bị cho người học những kến thức nâng cao về chế tạo mạch in, kỹ thuật hàn IC và kỹ năng hiểu và phân tích được nguyên lý làm việc của những mạch điện tử nâng cao. Đối với học viên thì cuốn sách này sẽ giúp tìm hiểu các thông số kỹ thuật, tính năng và ứng dụng của các mạch điện tử. Trang bị cho học viên kỹ năng chế tạo mạch in từ khâu thiết kế mạch đến hoàn thành mạch điện tử trên board đồng.
Nếu mục đích của công việc là có kiến thức và kỹ năng để sửa chữa thì việc làm hiệu quả nhất của học viên là hiểu rõ các tính năng, thực hiện được cách đo kiểm tra các thông số các vật liệu, linh kiện, ứng dụng thực tế và thay thế các vật liệu, linh kiện đã bị hỏng. Hy vọng rằng cuốn giáo trình này đề cập đựơc phần lớn những lĩnh vực mà học viên cần biết để sao cho những mạch điện tử trở thành đối tượng dễ hiểu, dễ lắp ráp, sửa chữa và đem lại cho học viên những thông tin cần biết. Đối tượng: Là giáo trình áp dụng cho học sinh trình độ Trung cấp nghề Điện tử dân dụng Mục tiêu của mô đun: + Kiến thức: A1. Nhận dạng, đọc, đo linh kiện điện tử hàn bề mặt chính xác.
Tìm, nhận dạng, thay thế tương đương, tra cứu được một số IC thông dụng. Phân tích, thiết kế được một số mạch ứng dụng phức tạp dùng IC + Kỹ năng: B1. Lắp ráp, kiểm tra, thay thế được các linh kiện, mạch điện tử chuyên dụng đúng yêu cầu kỹ thuật B2. Hàn và tháo được các mối hàn trong mạch điện, điện tử phức tạp an toàn.
Chế tạo được các mạch in phức tạp đúng thiết kế và đạt chất lượng tốt. + Năng lực tự chủ và trách nhiệm: C1. Rèn luyện thái độ nghiêm túc, cẩn thận, chính xác trong học tập và thực hiện công việc 1. Chương trình khung nghề Điện tử dân dụng Thời gian đào tạo (giờ) Trong đó Số Thực Mã hành/ MH/MĐ Tên mô đun, môn học Tín Tổng Lý thực chỉ số Kiểm tra thuyết tập/thí nghiệm/ bài tập Các môn học chung/đại I 12 255 94 148 13 cương MH 01 Chính trị 2 30 15 13 2 MH 02 Pháp luật 1 15 9 5 1 MH 03 Giáo dục thể chất 1 30 4 24 2 Giáo dục quốc phòng - An MH 04 2 45 21 21 3 ninh MH 05 Tin học 2 45 15 29 1 MH 06 Ngoại ngữ (Anh văn) 4 90 30 56 4 Môn học, mô đun 77 1645 524 1053 68 II chuyên môn ngành, nghề MH 07 Kỹ thuật an toàn điện 2 30 15 13 2 MH 08 Điện kỹ thuật 4 70 43 24 3 Tín hiệu và phương thức MH 09 3 45 38 5 2 truyền dẫn MĐ 10 Đo lường Điện- Điện tử 3 60 27 30 3 MĐ 11 Linh kiện điện tử.
4 75 25 47 3 MĐ 12 Kỹ thuật mạch điện tử I 6 120 42 73 5 6 MĐ 13 Kỹ thuật mạch điện tử II 4 90 30 56 4 MĐ 14 Kỹ thuật số 4 90 30 57 3 MĐ 15 Kỹ thuật vi điều khiển 4 90 30 57 3 MĐ 16 Thiết kế mạch điện tử 4 75 22 50 3 MH 17 Điện tử công suất 3 60 28 30 2 MĐ18 Điện tử nâng cao 4 90 27 59 4 Hệ thống âm thanh- máy MĐ 19 6 120 40 77 3 thu hình Sửa chữa bộ nguồn máy MĐ 20 4 90 30 56 4 tính Sửa chữa thiết bị điện gia MĐ 21 6 120 40 77 3 dụng MĐ 22 PLC- Cơ Bản 5 120 47 67 6 MĐ 23 Thực tập sản xuất 11 300 10 275 15 Tổng cộng 89 1900 618 1201 81 2. Chương trình chi tiết mô đun Thời gian STT Tên các bài trong mô đun Tổng Lý thuyết Thực Kiểm tra số hành 1 Đọc, đo, kiểm tra linh kiện SMD 12 4 8 2 Kỹ thuật hàn IC 13 4 8 1 3 Mạch điện tử nâng cao 35 10 23 2 4 Chế tạo mạch in phức tạp 30 9 20 1 Cộng: 90 27 59 4 3. Điều kiện thực hiện môn học: 3. Phòng học Lý thuyết/Thực hành: Đáp ứng phòng học chuẩn 3.
Trang thiết bị dạy học: Projetor, máy vi tính, bảng, phấn, tranh vẽ, mô hình, mạch điện tử, thiết bị và vật liệu chế tạo mạch in. Học liệu, dụng cụ, mô hình, phương tiện: Giáo trình, mô hình thực hành, bộ dụng cụ nghề điện, điện tử,… 3. Các điều kiện khác: Người học tìm hiểu thực tế về các mạch điện tử nâng cao trong những mạch điện tử dân dụng và công nghiệp. Nội dung và phương pháp đánh giá: 7 4.