Chương 1: Những nội dung cơ bản trong tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh về giáo dục đạo đức cho thanh niên - sinh viên Chương 2: Thực trạng đạo đức và giáo dục đạo đức cho sinh viên Học viện Báo chí và Tuyên truyền hiện nay 7 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Chƣơng 1 NHỮNG NỘI DUNG CƠ BẢN TRONG TƢ TƢỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ GIÁO DỤC ĐẠO ĐỨC CHO THANH NIÊN - SINH VIÊN Thanh niên là lực lượng xã hội to lớn, một trong những nhân tố quan trọng quyết định tương lai, vận mệnh của dân tộc; là lực lượng chủ yếu trên nhiều lĩnh vực, đảm nhiệm những công việc đòi hỏi hy sinh, gian khổ, sức khỏe và sáng tạo. Sinh viên là tầng lớp người đang ở độ tuổi thanh niên, đang trong quá trình hình thành nhân cách, họ có chung một dạng hoạt động cơ bản đặc thù là học tập có tính chất nghiên cứu. Đây là một bộ phận ưu tú trong thanh niên, đồng thời là bộ phận tương lai của trí thức, có vị trí kép trong cơ cấu xã hội, vị trí, vai trò của thanh niên và của trí thức. Với tư cách là thanh niên, sinh viên là mùa xuân của xã hội, là cội nguồn của sự sống, là tương lai của dân tộc, người kế thừa sự nghiệp của cha anh xây dựng và phát triển đất nước.
Quan điểm của Hồ Chí Minh về thanh niên - sinh viên 1. Quan niệm Hồ Chí Minh về vị trí, vai trò thanh niên - sinh viên. Quan niệm của Người về thanh niên là một triết lý nhân sinh sâu sắc: “Một năm khởi đầu từ mùa xuân. Một đời người khởi đầu từ tuổi trẻ.
Tuổi trẻ là mùa xuân xã hội” [27, tr. Vì vậy, ở đâu và trong thời điểm nào, Người cũng coi thanh niên là lực lượng xung kích, là rường cột của đất nước, tương lai của dân tộc. Trong cách nhìn nhận và đánh giá thanh niên, Chủ tịch Hồ Chí Minh bao giờ cũng đề cập đến cả hai mặt (mặt mạnh và hạn chế), nhưng Người luôn coi mặt ưu điểm là cơ bản nhất, quan trọng nhất. Đây là quan điểm đúng đắn, 8 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com có ý nghĩa trong định hướng, giáo dục, bồi dưỡng, đào tạo và sử dụng thanh niên ở mọi giai đoạn của cách mạng.
Theo Hồ Chí Minh, với tư cách “Mùa xuân của xã hội”, mùa xuân của cách mạng, thanh niên luôn là lực lượng tràn đầy sức sống, có ước mơ, hoài bão, giàu nghị lực; đầy sức lực và trí tuệ, đầy khát khao và năng động trong khám phá, sáng tạo cái mới, có chí tiến thủ, ham hiểu biết và tự thể nghiệm mình; không ngại khó khăn, gian khổ, hy sinh… Đó là những yếu tố quan trọng để thực hiện lý tưởng cao đẹp của chủ nghĩa cộng sản, là những tiềm năng vô tận cho sự thành công của cách mạng giải phóng dân tộc và cách mạng xã hội chủ nghĩa. Hồ Chí Minh đã đánh giá cao vai trò của thanh niên. Ngay từ đầu thế kỷ XX, khi tiếp thu chủ nghĩa Mác - Lênin, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã thấy rõ vai trò rất to lớn của thanh niên trong cách mạng Việt Nam, Người cho rằng muốn vận động nhân dân đứng lên làm cách mạng, trước hết phải làm cho tầng lớp thanh niên của dân tộc được giác ngộ. Nếu thanh niên không giác ngộ, không đủ nghị lực, không còn sức sống, chỉ chạy theo “rượu cồn thuốc phiện” thì dân tộc có nguy cơ diệt vong.
Người nói: “Hỡi Đông Dương thương hại! Người sẽ chết mất, nếu đám thanh niên già cỗi của Người không sớm hồi sinh” [24, tr. Lời kêu gọi của Người hàm chứa nội dung về vai trò, vị trí của thanh niên Việt Nam đối với sự tồn vong của đất nước. Người cho rằng thanh niên là lớp người tiêu biểu cho sức sống của một dân tộc, thực dân Pháp đang dùng rượu cồn và thuốc phiện làm u mê, đần độn thế hệ trẻ nhằm huỷ diệt sức sống ấy, vì vậy thanh niên phải sớm “hồi sinh” để góp phần “hồi sinh” dân tộc. Đây là quan điểm đánh giá một cách khách quan, khoa học vai trò của thanh niên đối với vận mệnh dân tộc.
Thanh niên phải là những người sẵn sàng xung phong trong cuộc cách mạng giải phóng dân tộc khỏi sự thống trị của thực dân, phong kiến. Vận 9 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com mệnh của Đông Dương, trong đó có Việt Nam, mất hay còn là nằm trong tay thanh niên. Theo Hồ Chí Minh, muốn giải phóng Đông Dương, giải phóng dân tộc, phải trông cậy vào lực lượng thanh niên, muốn thức tỉnh một dân tộc trước hết phải thức tỉnh thanh niên. Người khẳng định: “Thanh niên là một bộ phận quan trọng của dân tộc.
Dân tộc bị nô lệ thì thanh niên cũng bị nô lệ. Dân tộc được giải phóng, thanh niên mới được tự do. Vì vậy thanh niên phải hăng hái tham gia cuộc đấu tranh của dân tộc” [36, tr. Thực tiễn lịch sử đã chứng minh Nguyễn Ái Quốc - Hồ Chí Minh đã dựa trước tiên vào thanh niên, tổ chức, giáo dục, huấn luyện họ để vận động tiến tới thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam, tiến hành giải phóng dân tộc.
Người sáng lập, rèn luyện Đảng ta từ tổ chức tiền thân của Đảng là “Việt Nam Thanh niên cách mạng đồng chí hội”. Hầu hết số đảng viên thuộc lớp đầu tiên của Đảng đều là thanh niên, các đồng chí Tổng Bí thư lúc đó của Đảng cũng ở tuổi thanh niên: Trần Phú, Lê Hồng Phong, Hà Huy Tập, Nguyễn Văn Cừ. Người chỉ ra tiềm năng to lớn của tuổi trẻ trong công cuộc kiến thiết và xây dựng nước nhà: “Non sông Việt Nam có trở nên tươi đẹp hay không, dân tộc Việt Nam có bước tới đài vinh quang sánh vai cùng cường quốc năm châu được hay không, một phần lớn chính là nhờ ở công học tập của các cháu” [27, tr. Từ đó, Người khẳng định vị trí, vai trò của thanh niên trong sự phát triển, trường tồn của dân tộc: “Thanh niên là người chủ tương lai của nước nhà.
Thật vậy, nước nhà thịnh hay suy, yếu hay mạnh một phần lớn là do các thanh niên” [28, tr. Để xứng đáng với vị trí đó, Người luôn nhấn mạnh vai trò xung kích đi đầu của thanh niên trong mọi hoạt động: “Thời đại này là thời đại vẻ vang của thanh niên. Mà thanh niên phải là những đội xung phong trên các mặt trận chính trị, kinh tế, khoa học, kỹ thuật” [33, tr. Thanh niên phải không được lùi bước trước bất cứ khó khăn, gian khổ nào, không có quyền từ chối 10 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com bất cứ sự hy sinh nào, thanh niên phải làm tất cả để nhanh chóng chiến thắng nghèo nàn, lạc hậu, đưa sự nghiệp cách mạng xã hội chủ nghĩa của chúng ta đến toàn thắng.
Một nhiệm vụ cấp bách của thanh niên là phải hăng hái tiến quân vào khoa học kỹ thuật để đưa sự nghiệp công nghiệp hoá xã hội chủ nghĩa tiến đến thắng lợi vẻ vang. Trong tư tưởng văn hoá, thanh niên phải không ngừng giác ngộ xã hội chủ nghĩa, ra sức rèn luyện lập trường giai cấp vô sản. Vì chủ nghĩa xã hội chỉ có thể là sản phẩm của đường lối cách mạng của chủ nghĩa Mác - Lênin, là sản phẩm tư tưởng của giai cấp vô sản, vì có thấm nhuần quan điểm, lập trường của giai cấp vô sản thì mới hiểu đúng và giải quyết đúng các vấn đề phức tạp trong công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội và trong cuộc sống của mỗi người. Đồng thời, thanh niên phải luôn luôn là lực lượng xung kích trong cuộc đấu tranh chống âm mưu xâm chiếm, phá hoại của kẻ thù.
“Thanh niên chúng ta phải sống có lý tưởng cao thượng, mà muốn có lý tưởng cao thượng thì phải có lập trường dứt khoát rõ ràng về cái sống và cái chết, về cống hiến và hưởng thụ” [33, tr. Tuổi thanh niên là tuổi để cống hiến. Nếu chúng ta nghĩ nhiều đến hưởng thụ, đặt hưởng thụ lên cao hơn tinh thần phục vụ cách mạng, phục vụ Tổ quốc thì tức là chúng ta đã hạ thấp phẩm chất của người thanh niên cách mạng, đã sống hoài những ngày đẹp nhất trong cuộc đời của chúng ta. Thanh niên phải lấy sự hy sinh phấn đấu cho cách mạng làm hạnh phúc cao cả nhất của đời mình, không được để cho tình cảm cách mạng nguội lạnh vì những tính toan được mất cho cá nhân.
Người nào chỉ nghĩ đến lợi ích vật chất, chỉ nghĩ đến lợi ích của riêng mình thì dù cho họ có ở lầu son gác tía, ăn mâm cao cỗ đầy, họ vẫn chỉ là một kẻ nghèo nàn vì đầu óc họ trống rỗng, quả tim họ không đập cùng một nhịp với cách mạng. Thanh niên thế hệ Hồ Chí Minh phải là những thanh niên biết cống hiến nhiệt tình và sức trẻ cho sự phát triển lâu bền của đất nước. 11 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Cách mạng là sự nghiệp lâu dài, đầy khó khăn và thử thách của nhiều thế hệ. Mỗi thế hệ chỉ có thể đi hết một chặng đường trên con đường vạn dặm của lịch sử.
Hồ Chí Minh thấy rõ khả năng tối đa mà thế hệ đi trước có thể làm được, cũng như cái giới hạn tự nhiên mà thế hệ đó không thể vượt qua: “Con người ai cũng sinh ra, lớn lên, già đi rồi chết”. Do đó thế hệ đi trước phải bàn giao, trao truyền lại thành quả, kinh nghiệm của mình cho thế hệ tiếp sau. Bàn giao thế hệ không chỉ là trao lại những gì đã có mà quan trọng hơn, khó khăn hơn nhiều là chuẩn bị cho lớp người đi sau những gì cần thiết để họ có khả năng giữ gìn, bảo tồn và phát huy những thành quả quý báu mà các thế hệ trước đã tạo ra, đồng thời có khả năng thực hiện thắng lợi mục tiêu, nhiệm vụ của cách mạng trong mỗi chặng đường lịch sử. Chính vì vậy, vai trò của thanh niên không những chỉ là “người tiếp sức” cho cách mạng mà còn là người dìu dắt thế hệ cách mạng cho đời sau: lớp măng non nhi đồng của đất nước - tương lai của dân tộc.
Đoàn Thanh niên Lao động phải là cánh tay đắc lực của Đảng trong việc tổ chức và giáo dục thế hệ thanh niên và nhi đồng thành những chiến sỹ tuyệt đối trung thành với sự nghiệp xây dựng chủ nghĩa xã hội và chủ nghĩa cộng sản. Người đánh giá thanh niên với tất cả những ưu điểm vốn có của họ, đồng thời Người cũng luôn chỉ ra những mặt yếu, những nhược điểm của thanh niên.