Luận văn tăng cường cho vay phát triển sản xuất tại các quỹ tín dụng nhân dân trên địa bàn tỉnh hải dương

Chuyên khảo phân tích Luận văn tăng cường cho vay phát triển sản xuất tại các quỹ tín dụng nhân dân trên địa bàn tỉnh hải, đánh giá các khía cạnh quan trọng, đề xuất hướng nghiên

• Trường học: Đại học Nông nghiệp Hà Nội
• Chuyên ngành: Kinh tế
• Đề tài: Giải Pháp Tăng Cường Cho Vay Phát Triển Sản Xuất Tại Quỹ Tín Dụng Nhân Dân Hải Dương
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2016
• Địa điểm: Hải Dương

Mục lục chi tiết

• LỜI MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: KHUNG NGHIÊN CỨU CHO VAY PHÁT TRIỂN SẢN XUẤT CỦA CÁC QUỸ TÍN DỤNG NHÂN DÂN
• 1.1. Khái quát về mô hình Quỹ tín dụng nhân dân
• 1.1.1. Khái niệm Quỹ tín dụng nhân dân
• 1.1.2. Chức năng, nhiệm vụ của Quỹ tín dụng nhân dân
• 1.1.3. Quá trình xây dựng, phát triển hệ thống Quỹ tín dụng nhân dân ở Việt Nam
• 1.1.3.1. Giai đoạn thí điểm thành lập (1993-2000)
• 1.1.3.2. Giai đoạn củng cố, chấn chỉnh hoạt động (01/2001 – 6/2004)
• 1.1.3.3. Giai đoạn hoàn thiện và phát triển (từ tháng 7/2005 đến nay)
• 1.1.4. Cơ cấu tổ chức và hoạt động của QTDND
• 1.1.4.1. Thành viên của quỹ tín dụng nhân dân
• 1.1.4.2. Cơ cấu tổ chức quản lý của Quỹ tín dụng nhân dân
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG CHO VAY PHÁT TRIỂN SẢN XUẤT TẠI CÁC QTDND TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH HẢI DƯƠNG
• 3. CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP TĂNG CƯỜNG CHO VAY PHÁT TRIỂN SẢN XUẤT CỦA CÁC QTDND TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH HẢI DƯƠNG

Tóm tắt

I. Lý do chọn đề tài

Việt Nam là một quốc gia nông nghiệp với gần 70% dân số sống ở khu vực nông thôn. Chính phủ đã ban hành các chính sách tín dụng như Nghị định số 41/2010/NĐ-CP và Nghị định số 55/2015/NĐ-CP để hỗ trợ phát triển nông nghiệp và nông thôn. Tuy nhiên, việc tiếp cận vốn vay từ các ngân hàng thương mại vẫn còn nhiều rào cản đối với nông dân nghèo. Quỹ tín dụng nhân dân (QTDND) với mạng lưới rộng khắp đã đóng vai trò quan trọng trong việc cung ứng vốn vay cho các hộ nông dân. Tại Hải Dương, QTDND chiếm 55% tổng số xã, với hoạt động chủ yếu là cho vay phát triển sản xuất (PTSX). Tuy nhiên, quy mô món vay PTSX còn nhỏ lẻ và dư nợ tăng chậm. Việc tăng cường cho vay PTSX là yêu cầu khách quan đối với QTDND.

1.1. Tổng quan các đề tài nghiên cứu

Các nghiên cứu trước đây như 'Tín dụng nông nghiệp, nông thôn Việt Nam thực trạng và định hướng phát triển sau khi gia nhập WTO' (2009) đã phân tích thành quả cung ứng vốn tín dụng nông nghiệp. Tuy nhiên, các nghiên cứu này chưa đề cập đến hiệu quả của tín dụng nông nghiệp. Luận án 'Nghiên cứu hệ thống tín dụng nông thôn ngoại thành Hà Nội' (2012) đánh giá các nhân tố ảnh hưởng nhưng chưa tổng hợp nguyên nhân hạn chế. Các nghiên cứu khác như 'Phát triển thị trường tín dụng nông thôn góp phần đẩy nhanh công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông thôn vùng đồng bằng sông Hồng' (2006) và 'Tín dụng ngân hàng đối với hộ sản xuất cà phê tỉnh Đắk Lắk' (2016) cũng có những hạn chế về phương pháp và tính thực tế.

II. Mục tiêu nghiên cứu

Mục tiêu chung của nghiên cứu là đề xuất các giải pháp tăng cường cho vay phát triển sản xuất tại các QTDND trên địa bàn tỉnh Hải Dương. Mục tiêu cụ thể bao gồm: hệ thống hóa cơ sở lý luận về cho vay PTSX, đánh giá thực trạng và hạn chế trong hoạt động cho vay PTSX, và đề xuất các giải pháp cụ thể. Nghiên cứu tập trung vào hoạt động cho vay PTSX của các QTDND tại Hải Dương, với đối tượng là các hộ nông dân và trang trại sử dụng vốn vay để phát triển sản xuất nông nghiệp.

2.1. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu là hoạt động cho vay PTSX của các QTDND tại Hải Dương. Phạm vi không gian tập trung vào các QTDND trên địa bàn tỉnh, trong khi phạm vi thời gian từ năm 2011 đến tháng 6/2016. Nghiên cứu đề xuất các giải pháp tăng cường cho vay PTSX đến năm 2020.

III. Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp thu thập thông tin thứ cấp từ các báo cáo của Ngân hàng Hợp tác và phỏng vấn 150 khách hàng vay vốn tại các QTDND ở Hải Dương. Phương pháp phân tích định tính và thống kê mô tả được áp dụng để đánh giá thực trạng và đề xuất giải pháp. Phương pháp so sánh số liệu theo thời gian giúp đánh giá xu hướng phát triển của hoạt động cho vay PTSX.

3.1. Phương pháp thu thập thông tin

Thông tin thứ cấp được thu thập từ các báo cáo của Ngân hàng Hợp tác và QTDND. Phương pháp phỏng vấn sử dụng bảng hỏi với 150 khách hàng vay vốn tại các QTDND ở Hải Dương. Thông tin thu thập bao gồm tình hình vay vốn, nhu cầu vay vốn và các nhân tố ảnh hưởng.

3.2. Phương pháp phân tích thông tin

Phương pháp phân tích định tính được sử dụng để đánh giá khó khăn trong tiếp cận vốn và đề xuất giải pháp. Phương pháp thống kê mô tả giúp mô tả bức tranh tổng quan về hoạt động cho vay PTSX. Phương pháp so sánh số liệu theo thời gian đánh giá xu hướng phát triển.

IV. Khung nghiên cứu cho vay phát triển sản xuất

QTDND là loại hình Hợp tác xã tín dụng hoạt động theo nguyên tắc tự nguyện, tự chủ và tự chịu trách nhiệm. QTDND có chức năng phục vụ lợi ích kinh tế cho thành viên, khai thác khoảng trống thị trường, phát huy nội lực và thúc đẩy kinh tế hợp tác. QTDND được hình thành từ năm 1993 và trải qua các giai đoạn thí điểm, củng cố và hoàn thiện. Hiện nay, QTDND hoạt động với cơ cấu tổ chức gồm Đại hội thành viên, Hội đồng quản trị, Ban kiểm soát và Giám đốc.

4.1. Khái quát về mô hình QTDND

QTDND là tổ chức tín dụng hợp tác, hoạt động theo nguyên tắc tự nguyện và tự chịu trách nhiệm. QTDND có chức năng phục vụ lợi ích kinh tế cho thành viên và khai thác khoảng trống thị trường. QTDND được hình thành từ năm 1993 và trải qua các giai đoạn thí điểm, củng cố và hoàn thiện.

4.2. Cơ cấu tổ chức và hoạt động của QTDND

Cơ cấu tổ chức của QTDND bao gồm Đại hội thành viên, Hội đồng quản trị, Ban kiểm soát và Giám đốc. Đại hội thành viên là cơ quan quyết định cao nhất, trong khi Hội đồng quản trị và Ban kiểm soát thực hiện các chức năng quản trị và giám sát. Giám đốc là người điều hành cao nhất của QTDND.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Việt Nam là quốc gia nông nghiệp với gần 70% dân số sinh sống tại khu vực nông thôn, trong đó khoảng 60% lấy nông nghiệp làm sinh kế chính. Trong bối cảnh đó, các Quỹ tín dụng nhân dân (QTDND) đã trở thành kênh cung ứng vốn quan trọng cho các hộ nông dân, đặc biệt trong hoạt động cho vay phát triển sản xuất (PTSX). Tại tỉnh Hải Dương, với 71 QTDND hoạt động trên 146 xã, chiếm 55% tổng số xã, hoạt động cho vay PTSX chiếm trên 60% tổng dư nợ cho vay của các quỹ. Tuy nhiên, quy mô món vay còn nhỏ lẻ và tốc độ tăng trưởng dư nợ cho vay PTSX có dấu hiệu chậm lại trong những năm gần đây.

Mục tiêu nghiên cứu nhằm đề xuất các giải pháp tăng cường cho vay PTSX tại các QTDND trên địa bàn tỉnh Hải Dương, phù hợp với đặc thù hệ thống và điều kiện sản xuất nông thôn. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào hoạt động cho vay PTSX của các QTDND từ năm 2011 đến tháng 6 năm 2016, với dự báo giải pháp đến năm 2020. Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc nâng cao hiệu quả hoạt động tín dụng nông thôn, góp phần phát triển kinh tế địa phương và cải thiện đời sống người dân.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên hai khung lý thuyết chính: lý thuyết về tín dụng hợp tác và mô hình quản trị rủi ro tín dụng. Lý thuyết tín dụng hợp tác nhấn mạnh vai trò của QTDND như một tổ chức tín dụng hợp tác, hoạt động theo nguyên tắc tự nguyện, tự chủ, nhằm hỗ trợ thành viên phát triển sản xuất và cải thiện đời sống. Mô hình quản trị rủi ro tín dụng tập trung vào các yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả cho vay như năng lực tài chính, quy trình cho vay, chất lượng nguồn nhân lực và tính liên kết hệ thống.

Các khái niệm chính bao gồm: cho vay phát triển sản xuất (vốn cấp cho cá nhân, hộ gia đình để mua nguyên vật liệu, trang thiết bị phục vụ sản xuất), dư nợ cho vay, nợ quá hạn, thị phần cho vay, và vòng quay vốn cho vay. Ngoài ra, các nguyên tắc hoạt động của QTDND như tự nguyện, hợp tác, dân chủ và tự chịu trách nhiệm cũng được làm rõ để làm cơ sở phân tích.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu chính gồm số liệu thứ cấp từ Ngân hàng Hợp tác xã (NHHT) chi nhánh Hải Dương, các báo cáo hoạt động của QTDND từ năm 2011 đến 2016, cùng với dữ liệu sơ cấp thu thập qua khảo sát 150 khách hàng vay vốn tại 3 huyện Thanh Hà, Tứ Kỳ và Bình Giang. Mẫu khảo sát được chọn ngẫu nhiên, bao gồm các câu hỏi đóng và mở về thông tin khách hàng, tình hình vay vốn, nhu cầu vay và các nhân tố ảnh hưởng.

Phân tích dữ liệu sử dụng phương pháp thống kê mô tả để mô tả thực trạng hoạt động, phương pháp phân tích so sánh để đánh giá xu hướng phát triển qua các năm, và phân tích định tính để làm rõ các khó khăn, nguyên nhân và đề xuất giải pháp. Cỡ mẫu 150 khách hàng đảm bảo tính đại diện cho các QTDND có quy mô lớn nhất tỉnh. Timeline nghiên cứu kéo dài từ năm 2011 đến giữa năm 2016, với dự báo và đề xuất giải pháp đến năm 2020.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tăng trưởng dư nợ cho vay PTSX: Dư nợ cho vay PTSX của các QTDND tỉnh Hải Dương tăng từ 1.161 tỷ đồng năm 2011 lên 2.736 tỷ đồng năm 2015, chiếm tỷ trọng tăng từ 59,7% lên 66,2% tổng dư nợ cho vay. Tuy nhiên, tốc độ tăng trưởng dư nợ có xu hướng giảm từ 36,22% năm 2011 xuống còn khoảng 15-21% trong các năm tiếp theo.

2. Số lượng thành viên vay vốn giảm nhưng dư nợ bình quân tăng: Số thành viên vay vốn PTSX giảm từ 42.569 người năm 2011 xuống còn khoảng 37% tỷ lệ cho vay trong thành viên năm 2015, trong khi dư nợ cho vay PTSX bình quân trên một thành viên tăng từ 0,027 tỷ đồng lên 0,068 tỷ đồng.

3. Mở rộng mạng lưới hoạt động: Địa bàn hoạt động của QTDND tăng lên 146 xã, chiếm trên 55% tổng số xã toàn tỉnh, với số xã có QTDND hoạt động tăng 21,7% so với năm 2012. Mạng lưới mở rộng tạo điều kiện thuận lợi cho người dân tiếp cận vốn vay.

4. Thị phần cho vay PTSX: Thị phần cho vay PTSX của QTDND chiếm khoảng 11-12% so với các tổ chức tín dụng khác trên địa bàn, cao hơn thị phần cho vay tổng thể (8-9%), thể hiện ưu thế trong lĩnh vực cho vay phát triển sản xuất.

Thảo luận kết quả

Sự tăng trưởng dư nợ cho vay PTSX phản ánh vai trò quan trọng của QTDND trong việc cung cấp vốn cho nông dân và hộ gia đình phát triển sản xuất. Tuy nhiên, tốc độ tăng trưởng giảm cho thấy các rào cản trong việc mở rộng quy mô cho vay, có thể do năng lực tài chính hạn chế, thủ tục cho vay phức tạp và cạnh tranh từ các tổ chức tín dụng khác. Việc giảm số lượng thành viên vay nhưng tăng dư nợ bình quân cho thấy xu hướng tập trung vốn vào các khách hàng có nhu cầu lớn hơn, phù hợp với chiến lược nâng cao hiệu quả sử dụng vốn.

Mở rộng mạng lưới hoạt động giúp QTDND tiếp cận nhiều khách hàng hơn, đặc biệt tại các vùng sâu vùng xa, góp phần giảm tín dụng đen và thúc đẩy phát triển kinh tế địa phương. Thị phần cho vay PTSX cao hơn thị phần tổng thể chứng tỏ QTDND có lợi thế cạnh tranh trong lĩnh vực này nhờ gần dân, hiểu rõ đặc thù sản xuất nông nghiệp.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ tăng trưởng dư nợ, biểu đồ cơ cấu cho vay theo thời gian và bản đồ phân bố mạng lưới QTDND để minh họa rõ nét hơn về xu hướng và phạm vi hoạt động.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Đơn giản hóa quy trình và thủ tục cho vay: Rút ngắn thời gian thẩm định và giải ngân, áp dụng công nghệ thông tin để xử lý hồ sơ nhanh chóng, nhằm tăng tính linh hoạt và thuận tiện cho khách hàng. Chủ thể thực hiện: Ban lãnh đạo QTDND, thời gian: 2017-2018.

2. Tăng cường năng lực tài chính: Khuyến khích các QTDND tăng vốn điều lệ, huy động vốn từ thành viên và cộng đồng, đồng thời tăng cường liên kết với Ngân hàng Hợp tác xã để vay vốn điều hòa, đảm bảo nguồn vốn ổn định cho vay PTSX. Chủ thể thực hiện: QTDND, NHHT, thời gian: 2017-2020.

3. Đào tạo và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực: Tổ chức các khóa đào tạo chuyên sâu về nghiệp vụ tín dụng, quản trị rủi ro và kỹ năng tư vấn khách hàng cho cán bộ QTDND nhằm nâng cao hiệu quả thẩm định và quản lý vốn vay. Chủ thể thực hiện: NHNN, Hiệp hội QTDND, thời gian: 2017-2019.

4. Mở rộng mạng lưới và đa dạng hóa sản phẩm cho vay: Phát triển các sản phẩm tín dụng phù hợp với đặc thù sản xuất nông nghiệp và phi nông nghiệp, đồng thời mở rộng địa bàn hoạt động sang các xã chưa có QTDND để tăng khả năng tiếp cận vốn. Chủ thể thực hiện: QTDND, NHNN, thời gian: 2017-2020.

5. Tăng cường công tác truyền thông và marketing: Nâng cao nhận thức của người dân về vai trò và lợi ích của QTDND, đồng thời xây dựng hình ảnh thân thiện, chuyên nghiệp để thu hút khách hàng mới. Chủ thể thực hiện: QTDND, Hiệp hội QTDND, thời gian: 2017-2018.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Các nhà quản lý và lãnh đạo QTDND: Giúp hiểu rõ thực trạng, các nhân tố ảnh hưởng và giải pháp nâng cao hiệu quả cho vay phát triển sản xuất, từ đó xây dựng chiến lược phát triển phù hợp.

2. Cán bộ tín dụng và nhân viên QTDND: Nâng cao kiến thức về quy trình cho vay, quản trị rủi ro và kỹ năng tư vấn khách hàng, góp phần cải thiện chất lượng dịch vụ và quản lý vốn vay.

3. Các nhà hoạch định chính sách và cơ quan quản lý nhà nước: Cung cấp cơ sở dữ liệu và phân tích thực tiễn để xây dựng chính sách hỗ trợ, hoàn thiện khung pháp lý và tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động QTDND.

4. Các nhà nghiên cứu và sinh viên chuyên ngành tài chính ngân hàng, kinh tế nông nghiệp: Tài liệu tham khảo quý giá về mô hình tín dụng hợp tác, hoạt động tín dụng nông thôn và các phương pháp nghiên cứu thực tiễn.

Câu hỏi thường gặp

1. Q: Tại sao cho vay phát triển sản xuất lại chiếm tỷ trọng lớn trong hoạt động của QTDND?
   A: Vì đối tượng khách hàng chủ yếu là các hộ nông dân và cá nhân sản xuất nhỏ lẻ, nhu cầu vốn chủ yếu để mua nguyên vật liệu, trang thiết bị phục vụ sản xuất. Hoạt động này phù hợp với mục tiêu tương trợ và phát triển cộng đồng của QTDND.

2. Q: Những khó khăn chính khi QTDND tăng cường cho vay PTSX là gì?
   A: Bao gồm năng lực tài chính hạn chế, thủ tục cho vay phức tạp, rủi ro tín dụng, cạnh tranh từ các tổ chức tín dụng khác và hạn chế về nguồn nhân lực chuyên môn.

3. Q: Làm thế nào để QTDND mở rộng mạng lưới hoạt động hiệu quả?
   A: Cần dựa trên nhu cầu thực tế của người dân, năng lực quản lý của quỹ, sự hỗ trợ của NHNN và chính quyền địa phương, đồng thời phát triển các sản phẩm tín dụng phù hợp với đặc thù vùng miền.

4. Q: Tỷ lệ nợ quá hạn ảnh hưởng thế nào đến hoạt động cho vay của QTDND?
   A: Tỷ lệ nợ quá hạn cao làm giảm thu nhập, tăng rủi ro và hạn chế khả năng mở rộng cho vay. QTDND cần duy trì tỷ lệ nợ quá hạn dưới 3% để đảm bảo an toàn hoạt động.

5. Q: Vai trò của công nghệ trong hoạt động cho vay của QTDND là gì?
   A: Công nghệ giúp xử lý hồ sơ nhanh chóng, quản lý thông tin chính xác, nâng cao hiệu quả giám sát và tạo thuận lợi cho khách hàng trong giao dịch, từ đó tăng cường khả năng cạnh tranh và phát triển bền vững.

Kết luận

• QTDND tại tỉnh Hải Dương đóng vai trò quan trọng trong cung cấp vốn cho phát triển sản xuất nông nghiệp, góp phần nâng cao đời sống người dân nông thôn.
• Dư nợ cho vay PTSX tăng trưởng ổn định, mạng lưới hoạt động được mở rộng, thị phần cho vay PTSX chiếm ưu thế so với các tổ chức tín dụng khác.
• Các hạn chế như năng lực tài chính, thủ tục cho vay và nguồn nhân lực cần được khắc phục để tăng cường hiệu quả cho vay.
• Giải pháp đề xuất tập trung vào đơn giản hóa thủ tục, nâng cao năng lực tài chính, đào tạo cán bộ, mở rộng mạng lưới và tăng cường truyền thông.
• Nghiên cứu đề xuất lộ trình thực hiện giải pháp đến năm 2020, kêu gọi các bên liên quan phối hợp hành động để phát triển bền vững hệ thống QTDND.

Luận văn là tài liệu tham khảo hữu ích cho các nhà quản lý, cán bộ tín dụng, cơ quan quản lý và nhà nghiên cứu trong lĩnh vực tín dụng nông thôn. Để tiếp tục phát huy vai trò của QTDND, cần triển khai các giải pháp đề xuất một cách đồng bộ và hiệu quả trong thời gian tới.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Khung nghiên cứu cho vay phát triển sản xuất của các Quỹ tín dụng nhân dân Chương 2: Thực trạng cho vay phát triển sản xuất tại các QTDND trên địa bàn tỉnh Hải Dương Chương 3: Giải pháp tăng cường cho vay phát triển sản xuất của các QTDND trên địa bàn tỉnh Hải Dương CHƢƠNG 1 KHUNG NGHIÊN CỨU CHO VAY PHÁT TRIỂN SẢN XUẤT CỦA CÁC QUỸ TÍN DỤNG NHÂN DÂN 1. Khái quát về mô hình Quỹ tín dụng nhân dân 1. Khái niệm Quỹ tín dụng nhân dân Quỹ tín dụng nhân dân là tên gọi của loại hình Hợp tác xã (HTX) tín dụng kiểu mới ở Việt Nam. Mô hình QTDND được thiết kế trên cơ sở học tập kinh nghiệm của hệ thống QTDND Desjardins, Québec (Canada).

Theo quyết định số 05/2006/QĐ-NHNN về “hướng dẫn xây dựng Điều lệ mẫu Quỹ tín dụng nhân dân” thì “Quỹ tín dụng nhân dân là loại hình tổ chức tín dụng hợp tác, hoạt động theo nguyên tắc tự nguyện, tự chủ, tự chịu trách nhiệm về kết quả hoạt động, thực hiện các mục tiêu chủ yếu là tương trợ giữa các thành viên, nhằm phát huy sức mạnh của tập thể và của từng thành viên, giúp nhau thực hiện có hiệu quả các hoạt động sản xuất, kinh doanh, dịch vụ và cải thiện đời sống. Hoạt động của Quỹ tín dụng nhân dân phải đảm bảo bù đắp chi phí và có tích lũy để phát triển”. Còn theo luật TCTD số 47/2010/QH12 năm 2010 thì: “Quỹ tín dụng nhân dân là tổ chức tín dụng do các pháp nhân, cá nhân và hộ gia đình tự nguyện thành lập dưới hình thức hợp tác xã để thực hiện một số hoạt động ngân hàng theo quy định của Luật này và Luật hợp tác xã nhằm mục tiêu chủ yếu là tương trợ nhau phát triển sản xuất, kinh doanh và đời sống”. Chức năng, nhiệm vụ của Quỹ tín dụng nhân dân Một là, QTDND có nhiệm vụ phục vụ lợi ích kinh tế cho các thành viên, góp phần tích cực vào việc phát triển kinh tế địa phương.

Các QTDND là một tổ chức kinh tế của người dân thuần túy chứ không phải là một tổ chức chính trị, xã hội nên hoạt động của nó là phục vụ lợi ích kinh tế cho thành viên của Quỹ. QTDND là kênh dẫn vốn, huy động vốn quan trọng tạo huyết mạch cho nền kinh tế, đặc biệt là các vùng kinh tế còn nhiều khó khăn, những nơi có nhiều người còn chịu thiệt thòi, thua thiệt trong cuộc cạnh tranh phát triển kinh tế. Đặc biệt thông qua hoạt động cho vay tín dụng của QTDND có nhiệm vụ làm đòn bẩy cho nền kinh tế phát triển. Hai là, chức năng khai thác, lấp đầy khoảng trống thị trường.

QTDND được hình thành ở địa bàn nơi mà thị trường vốn còn bị bỏ ngỏ, khoảng trống, chưa được khai thác, chính vì vậy QTDND còn có chức năng khai thác, lấp đầy khoảng trống thị trường. Đó là nơi mà người dân có nhu cầu vay vốn nhưng khó có khả năng do không đáp ứng được yêu cầu vay vốn cũng có thể do quy mô món vay quá nhỏ bé mà ngân hàng không muốn đáp ứng, họ thường phải tìm đến với tín dụng phi chính thức để đáp ứng nhu cầu. Ba là, chức năng phát huy nội lực. Hoạt động của QTDND chủ yếu là do các thành viên tự tham gia góp sức, góp vốn xây dựng.

Họ sử dụng các dịch vụ mà quỹ đem lại như gửi tiền, vay vốn. Nguồn vốn cho vay chủ yếu dựa vào số tiền huy động được từ trong thành viên hay dân cư trên địa bàn hoạt động. Chính nhờ chức năng phát huy nội lực này mà QTDND có thể phát triển được ở ngay cả những nơi mà điều kiện kinh tế, cơ sở vật chất còn khó khăn, những nơi mà chưa thể có được sự trợ giúp từ Nhà nước hay bên ngoài. Bốn là, chức năng thúc đẩy kinh tế hợp tác và kinh tế tư nhân phát triển.

QTDND là một tổ chức kinh tế hợp tác của các thành viên, thuộc sở hữu của các thành viên nên khi nó ra đời và hoạt động sẽ bổ sung thêm vào đội ngũ kinh tế hợp tác, thúc đẩy kinh tế hợp tác phát triển. Ngoài ra các dịch vụ mà nó cung cấp lại giúp cho các cá nhân, hộ gia đình phát triển sản xuất, kinh doanh nên nó cũng gián tiếp góp phần thúc đẩy kinh tế tư nhân phát triển. Quá trình xây dựng, phát triển hệ thống Quỹ tín dụng nhân dân ở Việt Nam 1. Giai đoạn thí điểm thành lập (1993-2000) Sau sự sụp đổ của các HTX tín dụng nông nghiệp đầu những năm 90, các NHTM không thể lấp chỗ trống trong khu vực tài chính nông thôn và cần có một hệ thống tài chính nông thôn để bù đắp vào chỗ trống này.

Vì vậy, từ “Hợp tác xã” đã được đưa ra khỏi tên của tổ chức tài chính mới thiết lập này và gọi là QTDND. Đây thực chất là các “hợp tác xã tín dụng và tiết kiệm cộng đồng” theo mô hình Caisse Populaire ở Québec, Canada. Việc thí điểm thành lập QTDND được triển khai bắt đầu từ cuối năm 1993, kết thúc cuối năm 2000 theo “Đề án thí điểm thành lập quỹ tín dụng nhân dân”. Năm 1996, luật HTX được bạn hành là cơ sở pháp lý quan trọng nhất cho tổ chức của mô hình HTX nói chung và mô hình QTDND nói riêng.

Năm 1997, Luật các tổ chức tín dụng ra đời thay thế cho pháp lệnh ngân hàng, hợp tác xã tín dụng và công ty tài chính năm 1990 có tác dụng điều chỉnh mọi hoạt động trong lĩnh vực tài chính tín dụng trong đó có cả hoạt động của các QTDND. Theo đó, các QTDND được coi là một loại hình TCTD hợp tác, chính thức trở thành một TCTD hoạt động với tư cách pháp nhân là HTX. Tổng kết giai đoạn thí điểm, hệ thống QTDND lúc này hoạt động có 3 cấp: 1 QTDND trung ương; 21 QTDND khu vực; và khoảng gần 900 QTDND cấp cơ sở. Tuy nhiên do giai đoạn đầu, quản lý nhà nước còn nỏng lẻo, nên nhiều QTDND hoạt động bị cầm chừng và có nguy cơ dẫn đến đổ vỡ do chưa tuân thủ mục tiêu và nguyên tắc hoạt động.

Giai đoạn củng cố, chấn chỉnh hoạt động (01/2001 – 6/2004) Trong những năm từ 2000 – 2004, NHNN đã tập trung chỉ đạo hệ thống QTDND thực hiện công tác củng cố, chấn chỉnh để chất lượng hoạt động được nâng cao và hệ thống được bảo đảm an toàn, tạo điều cho hoàn thiện hệ thống và phát triển bền vững trong những giai đoạn tiếp theo. Tháng 10/2000, Bộ Chính trị đã ban hành Chỉ thị số 57-CT/TW về “củng cố, hoàn thiện và phát triển hệ thống Quỹ tín dụng nhân dân”. Tổng kết sau hơn 3 năm thực hiện chỉ thị hệ thống QTDND đã cơ bản khắc phục được một số tồn tại, yếu kém; hoạt động của các QTDND dần đi vào ổn định, chất lượng hoạt động được cải thiện rõ rệt. Số lượng QTDND hoạt động tốt tăng lên nhiều, từ 61,35% số lượng QTDND Hoạt động bình thường, 38,65% số QTDND hoạt động yếu kém đến chỗ 97,65% số QTDND hoạt động bình thương, chỉ 2,35% số QTDND hoạt động yếu kém, không có QTDND nào có nguy cơ mất khả năng chi trả, mất khả năng thanh toán.

Song song với việc đạt được một số mục tiêu trong việc củng cố, chấn chỉnh hoạt động, Thống đốc NHNN cũng đã phê duyệt “đề án mở rộng mạng lưới hoạt động của quỹ tín dụng nhân dân trung ương” với việc sáp nhập 21 QTDND khu vực thành chi nhánh QTDND trung ương, hệ thống lúc này chỉ còn hai cấp. Giai đoạn hoàn thiện và phát triển (từ tháng 7/2005 đến nay) Bên cạnh các đơn vị trực tiếp kinh doanh là QTDND và QTDND trung ương thì giai đoạn này hệ thống hoàn thiện hơn một bước với việc thành lập đơn vị hỗ trợ liên kết phát triển - Hiệp hội các QTDND Việt Nam – Đánh dấu sự hoàn thiện và phát triển hơn nữa hệ thống QTDND. Hiệp hội là tổ chức phi chính phủ do thành viên là các QTDND thành lập để đứng ra đại diện và bảo vệ lợi ích hợp pháp của chính họ. Việc thành lập Hiệp hội các QTDND khẳng định sự liên kết chặt chẽ giữa các QTDND và sự phát triển vững bền của hệ thống QTDND.

Tháng 7/2013, QTDND trung ương chuyển đổi mô hình hoạt động thành Ngân hàng Hợp tác xã Việt Nam, ngày càng nâng cao vai trò đầu mối của các QTDND, vừa cung cấp các dịch vụ ngân hàng cho các QTDND, vừa là đầu mối giám sát, bảo đảm an toàn cho cả hệ thống. Có thế khẳng định hệ thống QTDND có khoảng thời gian hình thành và phát triển tương đối lâu dài và gắn bó với hoạt động kinh doanh sản xuất của bà con nôn thôn, điều đó đã tạo nên sự gắn bó và gần gũi giữa QTDND và bà con nông thôn. Cơ cấu tổ chức và hoạt động của QTDND 1. Thành viên của quỹ tín dụng nhân dân “Thành viên quỹ tín dụng nhân dân là cá nhân, hộ gia đình, pháp nhân có đủ điều kiện theo quy định tại Thông tư này và tán thành Điều lệ, tự nguyện tham gia góp vốn thành lập quỹ tín dụng nhân dân” (Thông tư 04/2015 - thông tư NHNN).

Thành viên của QTDND có quyền được tham dự Đại hội thành viên, được ứng cử, bầu cử vào các chức danh được bầu tại QTDND như ban kiểm soát, hội đồng quản trị. Đối với các QTDND, việc trở thành thành viên hoặc chấm dứt tư cách thành viên khá dễ dàng. Là thành viên đối với QTDND, các cá nhân, hộ gia đình và các pháp nhân sẽ đóng một khoản phí, hàng năm được nhận lãi cổ phần, tuy nhiên sau khi ra khỏi QTDND, các cá nhân, hộ gia đình và pháp nhân vẫn được nhận lại khoản phí đóng góp mà thành viên đã nộp. Thông thường, quy định tại các QTDND thì cá nhân, hộ gia đình và pháp nhân khi tham gia vay vốn tại QTDND thì bắt buộc phải là thành viên của QTDND, còn sau khi không còn dư nợ vay tại QTDND thì thành viên có thể giữ nguyên phần vốn góp cổ phần hoặc rút về.

Cơ cấu tổ chức quản lý của Quỹ tín dụng nhân dân Cơ cấu tổ chức quản lý của QTDND bao gồm Đại hội thành viên, Hội đồng quản trị, Ban kiểm soát, Giám đốc, cụ thể: + Đại hội thành viên: “Đại hội thành viên là cơ quan có quyền quyết định cao nhất của Ngân hàng hợp tác xã, quỹ tín dụng nhân dân” (Điều 80, Luật các TCTD năm 2010). Các thành viên được thực thi quyền lợi của họ thông qua đại hội thành viên.