BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH -----------o0o----------- NGUYỄN TUẤN KIỆT CÁC GIẢI PHÁP TÀI CHÍNH ĐỂ PHÁT TRIỂN THỊ TRƯỜNG BẤT ĐỘNG SẢN TẠI THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH Chuyên ngành : KINH TẾ TÀI CHÍNH – NGÂN HÀNG Mã số : 60.12 LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC : TS. PHAN THỊ NHI HIẾU TP.HỒ CHÍ MINH - NĂM 2007 123doc MUÏC LUÏC Trang TRANG PHUÏ BÌA LÔØI CAM ÑOAN DANH MUÏC CAÙC CHÖÕ VIEÁT TAÉC DANH MUÏC CAÙC BAÛNG MUÏC LUÏC ÑEÀ TAØI MÔÛ ÑAÀU. 1 CHÖÔNG 1 : TOÅNG QUAN VEÀ THÒ TRÖÔØNG BAÁT ÑOÄNG SAÛN .1 TOÅNG QUAN VEÀ THÒ TRÖÔØNG BAÁT ÑOÄNG SAÛN .1 Khaùi nieäm baát ñoäng saûn .2 Khaùi nieäm haøng hoùa baát ñoäng saûn .3 Ñaëc ñieåm cuûa baát ñoäng saûn .4 Khaùi nieäm thò tröôøng baát ñoäng saûn .5 Söï ra ñôøi vaø phaùt trieån cuûa thò tröôøng baát ñoäng saûn .1 Söï hình thaønh vaø phaùt trieån cuûa thò tröôøng baát ñoäng saûn .2 Ñaëc ñieåm cuûa thò tröôøng baát ñoäng saûn .3 Caùc nhaân toá aûnh höôûng ñeán thò tröôøng baát ñoäng saûn .4 Caùc boä phaän caáu thaønh thò tröôøng baát ñoäng saûn .2 CAÙC LOAÏI HÌNH GIAO DÒCH BAÁT ÑOÄNG SAÛN HIEÄN NAY .1 Giao dòch mua baùn baát ñoäng saûn .2 Giao dòch cho thueâ baát ñoäng saûn .3 Giao dòch theá chaáp baèng baát ñoäng saûn .4 Giao dòch baát ñoäng saûn goùp voán lieân doanh .3 VAI TROØ CUÛA THÒ TRÖÔØNG BAÁT ÑOÄNG SAÛN ÑOÁI VÔÙI NEÀN KINH TEÁ .1 Thò tröôøng baát ñoäng saûn goùp phaàn thuùc ñaåy saûn xuaát phaùt trieån .2 Thò tröôøng baát ñoäng saûn huy ñoäng voán cho ñaàu tö phaùt trieån .3 Phaùt trieån thò tröôøng BÑS laø moät caùch ñeå khai thaùc nguoàn thu cho NSNN .4 Thò tröôøng BÑS aûnh höôûng ñeán söï oån ñònh xaõ hoäi vaø naâng cao ñôøi soáng nhaân daân .5 Phaùt trieån thò tröôøng BÑS goùp phaàn thuùc ñaåy ñoåi môùi chính saùch ñaát ñai, ñoåi môùi quaûn lyù ñaát ñai, quaûn lyù BÑS .4 KINH NGHIEÄM CUÛA MOÄT SOÁ NÖÔÙC VEÀ PHAÙT TRIEÅN THÒ TRÖÔØNG BAÁT ÑOÄNG SAÛN .1 Thò tröôøng BÑS ôû Ñöùc .2 Thò tröôøng BÑS ôû Singapore vaø Trung Quoác .3 Thò tröôøng BÑS ôû Australia .4 Ruùt ra baøi hoïc kinh nghieäm cho Vieät Nam. 26 CHÖÔNG 2 : THÖÏC TRAÏNG VEÀ THÒ TRÖÔØNG BẤT ĐỘNG SẢN TAÏI TP.HCM TRONG GIAI ÑOAÏN HIỆN NAY .1 KHAÙI QUAÙT QUAÙ TRÌNH HÌNH THAØNH VAØ PHAÙT TRIEÅN THÒ TRÖÔØNG BAÁT ÑOÄNG SAÛN TAÏI TP.1 Thò tröôøng BÑS taïi TP.HCM tröôùc khi coù Luaät ñaát ñai naêm 1993 .2 Thò tröôøng BÑS taïi TP.HCM giai ñoaïn 1993-2003 .3 Thò tröôøng BÑS taïi TP.HCM giai ñoaïn töø naêm 2003 ñeán nay .2 CAÙC CHÍNH SAÙCH TAØI CHÍNH CUÛA NHAØ NÖÔÙC TAÙC ÑOÄNG ÑEÁN THÒ TRÖÔØNG BAÁT ÑOÄNG SAÛN .1 Thu tieàn söû duïng ñaát .2 Tieàn thueâ ñaát .3 Leä phí tröôùc baï .4 Thueá chuyeån quyeàn söû duïng ñaát .5 Thueá söû duïng ñaát noâng nghieäp .6 Chính saùch veà giaù ñaát .7 Ñeàn buø thieät haïi khi nhaø nöôùc thu hoài ñaát .8 Thueá nhaø ñaát .9 Thueá thu nhaäp töø chuyeån QSDÑ, chuyeån quyeàn thueâ ñaát .3 NHÖÕNG KEÁT QUAÛ ÑAÏT ÑÖÔÏC, NHÖÕNG TOÀN TAÏI VAØ NGUYEÂN NHAÂN TOÀN TAÏI CUÛA HOAÏT ÑOÄNG THÒ TRÖÔØNG BAÁT ÑOÄNG SAÛN .1 Nhöõng keát quaû ñaït ñöôïc .2 Nhöõng toàn taïi caàn khaéc phuïc .3 Nhöõng nguyeân nhaân toàn taïi.
54 CHÖÔNG 3 : CAÙC GIAÛI PHAÙP TAØI CHÍNH ÑEÅ Ø PHAÙT TRIEÅN THÒ TRÖÔØNG BAÁT ÑOÄNG SAÛN TAÏI TP.1 ÑÒNH HÖÔÙNG VEÀ CHÍNH SAÙCH TAØI CHÍNH ÑOÁI VÔÙI THÒ TRÖÔØNG BAÁT ÑOÄNG SAÛN .1 Veà chính saùch thueá, phí vaø leä phí .2 Veà chính saùch giaù ñaát .3 Veà chính saùch quy hoaïch vaø khai thaùc caùc döï aùn .2 CAÙC GIAÛI PHAÙP TAØI CHÍNH CUÏ THEÅ .1 Caùc chính saùch lieân quan ñeán thueá .1 Thueá söû duïng ñaát .2 Thueá tröôùc baï .3 Thueá thu nhaäp töø hoaït ñoäng chuyeån nhöôïng BÑS .2 Giaûi phaùp veà chính saùch giaù caû BÑS .3 Giaûi phaùp thu taøi chính lieân quan ñeán BÑS .4 Caùc giaûi phaùp khaùc .1 Ñaåy nhanh vieäc caáp giaáy chöùng nhaän QSDÑ, quyeàn sôû höõu nhaø ôû .2 Taïo laäp vaø taêng cung haøng hoùa cho thò tröôøng baát ñoäng saûn .3 Xaây döïng heä thoáng thoâng tin veà baát ñoäng saûn vaø thò tröôøng baát ñoäng saûn coâng khai, minh baïch .4 Thaønh laäp caùc toå chöùc tö vaán, moâi giôùi baát ñoäng saûn .5 Ñoåi môùi vaø hoaøn thieän chính saùch tín duïng lieân quan ñeán hoaït ñoäng kinh doanh baát ñoäng saûn .6 Ñoåi môùi coâng taùc quy hoaïch, keá hoaïch söû duïng ñaát, hoaøn chænh coâng taùc thieát keá ñoâ thò .7 Giaûi phaùp mang tính daøi haïn. 78 TAØI LIEÄU THAM KHAÛO PHUÏ LUÏC 123doc DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT TP.HCM : Thành phố Hồ Chí Minh XHCN : Xã Hội Chủ Nghĩa UBND : Ủy Ban Nhân Dân BĐS : Bất động sản SACOMREAL : Công ty Cổ phần Địa ốc Sài Gòn Thương Tín CNH-HĐH : Công nghiệp hóa - hiện đại hóa DANH MUÏC CAÙC BAÛNG BIEÅU Baûng 2.1 : Tình hình giao dòch baát ñoäng saûn taïi SaigonRES giai ñoaïn 2002- 2006 Baûng 2.2 : Tình hình giao dòch baát ñoäng saûn taïi SaigonRES giai ñoaïn 2002- 2007 Baûng 2.3 : Tình hình kinh doanh baát ñoäng saûn taïi SACOMREAL giai ñoaïn 2005-2007 Baûng 2.4 : Tình hình cho thueâ vaên phoøng taïi TP.5 : Tình hình cho thueâ vaên phoøng haïn A Baûng 2.6 : Tình hình cho thueâ vaên phoøng haïn B Baûng 2.7 : Tình hình cho thueâ vaên phoøng haïn C Baûng 2.8 : Tình hình thu tieàn söû duïng ñaát, tieàn thueâ ñaát taïi TP.9 : Tình hình thu leä phí tröôùc baï taïi TP.10 : Tình hình söû duïng ñaát noâng nghieäp ñeán 2010 taïi TP.11 : Tình hình thu thueá noâng nghieäp taïi TP.12 : Chæ soá giaù taïi TP.13 : Tình hình thu thueá nhaø ñaát taïi TP.HCM 123doc PHAÀN MÔÛ ÑAÀU 1. Tính caáp thieát cuûa ñeà taøi Thò tröôøng baát ñoäng saûn laø moät trong nhöõng thò tröôøng coù vò trí vaø vai troø quan troïng ñoái vôùi neàn kinh teá quoác daân noùi chung vaø thò tröôøng baát ñoäng saûn TP.HCM noùi rieâng. Phaùt trieån vaø quaûn lyù coù hieäu quaû thò tröôøng naøy seõ goùp phaàn quan troïng vaøo quaù trình thuùc ñaåy phaùt trieån kinh teá xaõ hoäi, taïo khaû naêng thu huùt ña daïng caùc nguoàn voán ñaàu tö cho phaùt trieån, ñoùng goùp thieát thöïc vaøo quaù trình phaùt trieån ñoâ thò vaø noâng thoân vaên minh, hieän ñaïi vaø beàn vöõng theo höôùng coâng nghieäp hoùa – hieän ñaïi hoùa.
Thò tröôøng baát ñoäng saûn taïi TP.HCM tuy môùi hình thaønh vaø phaùt trieån nhöng coù nhöõng ñoùng goùp ñaùng keå cho söï phaùt trieån chung cuûa neàn kinh teá thaønh phoá, tuy nhieân beân caïnh nhöõng maët tích cöïc, thò tröôøng baát ñoäng saûn cuõng boäc loä nhieàu khuyeát taät, theå hieän treân caùc maët nhö sau: phaùt trieån moät caùch töï phaùt; giao dòch phi chính thöùc (giao dòch ngaàm) chieám tyû troïng lôùn; giaù caû baát ñoäng saûn taêng nhanh vaø ñoät bieán daãn ñeán tình traïng “soát” nhaø ñaát dieån ra nhieàu nôi; hoaït ñoäng ñaàu cô dieån ra nhieàu nôi vaø phaùt trieån maïnh ñaõ vaø ñang gay aûnh höôûng khoâng nhoû tôùi hoaït ñoäng ñaàu tö, taøi chính- tín duïng, saûn xuaát, quaûn lyù xaây döïng theo quy hoaïch, taùc ñoäng tröïc tieáp ñeán vaán ñeà caûi thieän choã ôû cuûa nhaân daân vaø aûnh höôûng khoâng toát ñeán söï taêng tröôûng kinh teá cuûa ñaát nöôùc cuõng nhö phaùt trieån ñoâ thò,noâng thoân vaên minh, hieän ñaïi vaø beàn vöõng. Vì vaäy, vieäc nghieân cöùu “Caùc giaûi phaùp taøi chính ñeå phaùt trieån thò tröôøng baát ñoäng saûn taïi TP.HCM” laø yeâu caàu caáp thieát ñeå oån ñònh vaø phaùt trieån thò tröôøng baát ñoäng saûn trong thôøi gian saép tôùi. Muïc ñích nghieân cöùu Ñeà taøi nghieân cöùu söï caàn thieát cuûa thò tröôøng baát ñoäng saûn ñoái vôùi söï phaùt trieån cuûa neàn kinh teá thaønh phoá treân cô sôû nghieân cöùu nhöõng lyù luaän chung veà thò tröôøng baát ñoäng saûn, ñaùnh giaù thöïc traïng thò tröôøng baát ñoäng saûn taïi Tp.HCM 123doc trong thôøi gian qua töø ñoù ñeà xuaát nhöõng giaûi phaùp taøi chính chuû yeáu ñeå oån ñònh vaø phaùt trieån thò tröôøng baát ñoäng saûn taïi TP. Ñoái töôïng vaø phaïm vi nghieân cöùu 3.1 Ñoái töôïng nghieân cöùu : Ñoái töôïng nghieân cöùu cuûa ñeà taøi naøy chuû yeáu laø caùc chính saùch taøi chính veà baát ñoäng saûn cuûa Nöôùc Coäng Hoøa Xaõ Hoäi Chuû Nghóa Vieät Nam coù taùc ñoäng ñeán thò tröôøng baát ñoäng saûn taïi TP.HCM trong thôøi gian qua.2 Phaïm vi nghieân cöùu Phaïm vi nghieân cöùu cuûa ñeà taøi laø thò tröôøng baát ñoäng saûn taïi Thaønh phoá Hoà Chí Minh.
Phöông phaùp nghieân cöùu. Caùc phöông phaùp nghieân cöùu ñöôïc söû duïng trong ñeà taøi naøy : - Phöông phaùp nghieân cöùu döõ lieäu thöù caáp ñöôïc söû duïng nhieàu ñeå nghieân cöùu cô sôû lyù luaän nhaèm ñaët neàn taûng cho vieäc xaây döïng vaø phaùt trieån thò tröôøng baát ñoäng saûn. Phöông phaùp naøy ñöôïc söû duïng ñeå xem xeùt, tìm toøi, heä thoáng vaø toùm taét nhöõng keát quaû nghieân cöùu coù lieân quan ñeán nhöõng coâng trình tröôùc ñoù töø ñoù coù theå söû duïng nhöõng keát quaû ñoù hoaëc boå sung theâm phuïc vuï cho vieäc nghieân cöùu naøy. - Ngoaøi ra coøn söû duïng caùc phöông phaùp phaân tích ñònh löôïng, ñònh tính, phöông phaùp toång hôïp, so saùnh.
YÙ nghóa khoa hoïc vaø thöïc tieãn cuûa ñeà taøi Vieäc nghieân cöùu ñeà taøi naøy coù yù nghóa raát quan troïng veà maët thöïc tieãn quaûn lyù thò tröôøng baát ñoäng saûn, noù khoâng nhöõng coù yù nghóa veà maët kinh teá maø coøn coù yù nghóa veà maët xaõ hoäi. Veà maët kinh teá, thò tröôøng baát ñoäng saûn caøng phaùt trieån thì khaû naêng thu huùt voán ñaàu tö trong vaø ngoaøi nöôùc ngaøy caøng taêng, cô sôû haï taàng ngaøy caøng ñöôïc hoaøn thieän vaø ñoàng boä … goùp phaàn thuùc ñaåy neàn kinh teá phaùt trieån. Ñoàng thôøi, vieäc xaây döïng vaø phaùt trieån thò tröôøng baát ñoäng saûn cuõng coù 123doc taùc ñoäng raát lôùn ñeán caùc thò tröôøng khaùc, ñaëc bieät laø thò tröôøng taøi chính, tieàn teä. Veà maët xaõ hoäi, thò tröôøng baát ñoäng saûn caøng phaùt trieån, caøng minh baïch caøng ñem laïi loøng tin cho ngöôøi daân ñoái vôùi chính quyeàn, laøm cho ngöôøi daân an taâm sinh soáng vaø ñaàu tö vaøo baát ñoäng saûn, giaûm thieåu caùc vuï khieáu kieän veà ñaát ñai.
Boá cuïc cuûa ñeà taøi goàm 03 chöông : Chöông 1 : Toång quan veà thò tröôøng baát ñoäng saûn Chöông 2 : Thöïc traïng veà thò tröôøng baát ñoäng saûn taïi TP.HCM trong giai ñoaïn hieän nay. Chöông 3 : Caùc giaûi phaùt taøi chính ñeå phaùt trieån thò tröôøng baát ñoäng saûn taïi TP. 123doc CHÖÔNG 1 : TOÅNG QUAN VEÀ THÒ TRÖÔØNG BAÁT ÑOÄNG SAÛN 1. TOÅNG QUAN VEÀ THÒ TRÖÔØNG BAÁT ÑOÄNG SAÛN 1.
Khaùi nieäm baát ñoäng saûn Moãi quoác gia treân theá giôùi ñeàu toàn taïi treân moät vuøng laõnh thoå nhaát ñònh. Taøi saûn cuûa quoác gia bao goàm ñaát ñai, caùc taøi saûn gaén lieàn treân ñaát, maët nöôùc, khoâng gian … Taøi saûn moät quoác gia thöôøng ñöôïc phaân thaønh hai loaïi : ñoäng saûn vaø baát ñoäng saûn.