Giải pháp phát triển hệ thống phối hợp trong kinh tế Việt Nam

Hệ thống phối hợp trong kinh tế Việt Nam đóng vai trò then chốt trong việc thúc đẩy tăng trưởng… 348 trang · Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh · 2018.

• Người hướng dẫn: PTS. Lê Ngọc Tuấn
• Trường học: Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Luận án Tiến sĩ Kinh tế
• Đề tài: Giải pháp phát triển hệ thống phối hợp trong kinh tế Việt Nam
• Loại tài liệu: Luận án
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ PHÁT TRIỂN HỆ THỐNG PHÂN PHỐI HÀNG NÔNG SẢN VÙNG KINH TẾ
• 1.1. Khái niệm, đặc điểm và phân loại hệ thống phân phối hàng nông sản
• 1.2. Nội dung và tiêu chí đánh giá sự phát triển hệ thống phân phối hàng nông sản vùng kinh tế
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN HỆ THỐNG PHÂN PHỐI HÀNG NÔNG SẢN VÙNG ĐÔNG NAM BỘ
• 2.1. Tổng quan vùng Đông Nam Bộ và thực trạng hệ thống phân phối hàng hóa
• 2.2. Phân tích thực trạng phát triển hệ thống phân phối hàng nông sản vùng Đông Nam Bộ giai đoạn 2007 - 2015
• 2.3. Đánh giá thực trạng phát triển hệ thống phân phối hàng nông sản vùng Đông Nam Bộ giai đoạn 2007 - 2015
• 3. CHƯƠNG 3: ĐỊNH HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN HỆ THỐNG PHÂN PHỐI HÀNG NÔNG SẢN VÙNG ĐÔNG NAM BỘ
• 3.1. Bối cảnh quốc tế và trong nước ảnh hưởng đến phát triển hệ thống phân phối hàng nông sản vùng Đông Nam Bộ
• 3.2. Quan điểm và định hướng phát triển hệ thống phân phối hàng nông sản vùng Đông Nam Bộ
• 3.3. Một số giải pháp chủ yếu phát triển hệ thống phân phối hàng nông sản vùng Đông Nam Bộ
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT

Tóm tắt

I. Tổng quan về hệ thống phối hợp trong Kinh Tế Việt Nam

Hệ thống phối hợp trong kinh tế Việt Nam đóng vai trò then chốt trong việc thúc đẩy tăng trưởng và phát triển. Nó bao gồm sự phối hợp giữa các khu vực kinh tế, các ngành công nghiệp, và các doanh nghiệp khác nhau. Sự hợp tác kinh tế Việt Nam này tạo ra sức mạnh tổng hợp, giúp nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực, giảm thiểu chi phí giao dịch, và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế Việt Nam bền vững. Cần thiết phải có những nghiên cứu sâu sắc để có cơ sở khoa học, phù hợp với đặc thù của vùng và sự thay đổi của thị trường và môi trường kinh doanh, nhằm đem lại hiệu quả chung cũng như hiệu quả cho doanh nghiệp và lợi ích của dân cư.Theo số liệu nghiên cứu của Viện Nghiên cứu Chiến lược, Chính sách Công Thương, tốc độ tăng trưởng xuất khẩu hàng hóa và tốc độ tăng trưởng của tổng mức lưu chuyển hàng hóa bán lẻ trong nước đều ở mức cao gấp trên 2 lần tăng trưởng GDP.

1.1. Khái niệm và vai trò của phối hợp kinh tế

Phối hợp kinh tế là quá trình các chủ thể kinh tế (nhà nước, doanh nghiệp, tổ chức xã hội) cùng nhau hợp tác để đạt được mục tiêu chung. Vai trò của phối hợp kinh tế thể hiện ở việc nâng cao năng lực cạnh tranh của chuỗi giá trị Việt Nam, thúc đẩy phát triển ngành kinh tế mũi nhọn, và tạo ra môi trường kinh doanh thuận lợi. Mục tiêu cốt lõi là phát triển nhanh hệ thống phân phối hàng hóa có lợi thế cạnh tranh ở cả trong và ngoài nước.

1.2. Các hình thức phối hợp kinh tế phổ biến

Các hình thức phối hợp kinh tế đa dạng, bao gồm liên kết theo chuỗi giá trị, liên kết vùng, hợp tác công tư (PPP), và mô hình liên kết sản xuất giữa doanh nghiệp lớn và doanh nghiệp vừa và nhỏ (SME). Các hình thức này có mục tiêu tăng cường liên kết kinh tế vùng Việt Nam, phân bổ nguồn lực hiệu quả, và giảm chi phí giao dịch. Cần thiết phải có sự phân công và phối hợp giữa các địa phương trong vùng và giữa các cơ quan quản lý nhà nước tại một địa phương rõ ràng, thiếu quy hoạch chung.

II. Thách thức và hạn chế của hệ thống phối hợp kinh tế

Mặc dù có nhiều tiềm năng, hệ thống phối hợp trong kinh tế Việt Nam vẫn đối mặt với nhiều thách thức. Các thách thức này bao gồm sự thiếu đồng bộ trong chính sách, cơ chế phân bổ nguồn lực kinh tế chưa hiệu quả, năng lực quản lý kinh tế hiệu quả còn hạn chế, và sự thiếu tin tưởng giữa các chủ thể kinh tế. Hơn nữa, sự cải cách thể chế kinh tế chưa theo kịp yêu cầu phát triển, gây cản trở cho quá trình hội nhập kinh tế quốc tế và thu hút đầu tư. Điều này dẫn đến việc thiếu hụt đầu vào dẫn đến hiện tượng tranh mua và đến khi giá cả thị trường giảm xuống lại xảy ra hiện tượng tranh bán, gây ra các hỗn loạn trên thị trường, gây ảnh hưởng không tốt đến cả nông dân sản xuất và người tiêu dùng.

2.1. Rào cản về thể chế và chính sách

Sự thiếu đồng bộ và nhất quán trong cơ chế phối hợp chính sách kinh tế tạo ra rào cản lớn. Các chính sách thường chồng chéo, thiếu tính dự báo, và không đáp ứng kịp thời với thay đổi của thị trường. Cần thiết phải có những điều chỉnh để tạo ra một môi trường pháp lý minh bạch và ổn định. Việc vận dụng các chính sách chung của Nhà nước vào từng địa phương đang diễn ra theo hướng cục bộ địa phương, thủ tục hành chính còn rườm rà và phức tạp không cần thiết.

2.2. Năng lực quản trị và thực thi còn hạn chế

Năng lực quản trị của các cơ quan nhà nước và năng lực thực thi của các doanh nghiệp còn hạn chế. Điều này dẫn đến việc triển khai các chính sách và dự án phối hợp không hiệu quả. Cần thiết phải nâng cao năng lực quản lý, đào tạo nguồn nhân lực, và tăng cường giám sát thực thi. Việc liên kết vùng và địa phương chưa hiệu quả, khó đạt mục tiêu cao.

III. Giải pháp tăng cường liên kết và hợp tác kinh tế hiệu quả

Để khắc phục các thách thức và phát huy tiềm năng, cần có các giải pháp đồng bộ để tăng cường liên kết và hợp tác trong hệ sinh thái kinh doanh Việt Nam. Các giải pháp này bao gồm hoàn thiện thể chế, nâng cao năng lực quản trị, thúc đẩy đổi mới sáng tạo, và tăng cường chính sách hỗ trợ doanh nghiệp Việt Nam. Đặc biệt, cần chú trọng đến việc xây dựng lòng tin và tạo ra môi trường hợp tác minh bạch, công bằng. Việt Nam đã gia nhập Tổ chức Thương mại Thế giới từ năm 2007, theo cam kết nước ta mở cửa thị trường cho hệ thống phân phối của nước ngoài vào Việt Nam từ tháng 01/2009 (cá biệt có doanh nghiệp được vào trước đó như METRO).

3.1. Hoàn thiện thể chế và chính sách đồng bộ

Cần hoàn thiện thể chế và chính sách theo hướng minh bạch, nhất quán, và có tính dự báo cao. Các chính sách cần được xây dựng dựa trên cơ sở khoa học, có sự tham gia của các bên liên quan, và được đánh giá tác động kỹ lưỡng. Cần thiết phải rà soát và sửa đổi các quy định pháp luật chồng chéo, mâu thuẫn, và gây cản trở cho hoạt động kinh doanh. Hiện nay, không chỉ hệ thống phân phối của doanh nghiệp có vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (doanh nghiệp FDI) đang cạnh tranh rất mạnh mẽ với hệ thống phân phối của doanh nghiệp trong nước mà cả các doanh nghiệp FDI cũng cạnh tranh rất mạnh với doanh nghiệp trong nước trong khâu mua nguyên liệu chế biến và xuất khẩu.

3.2. Nâng cao năng lực quản trị và đổi mới sáng tạo

Nâng cao năng lực quản trị của các cơ quan nhà nước thông qua đào tạo, bồi dưỡng, và tuyển dụng nhân tài. Khuyến khích đổi mới sáng tạo trong doanh nghiệp thông qua các chính sách hỗ trợ nghiên cứu và phát triển (R&D), chuyển giao công nghệ, và khởi nghiệp. Các giải pháp cần bao gồm: giải pháp về phía doanh nghiệp và hiệp hội, cùng với một số kiến nghị.

3.3. Xây dựng lòng tin và môi trường hợp tác

Xây dựng lòng tin giữa các chủ thể kinh tế thông qua các cơ chế đối thoại, chia sẻ thông tin, và giải quyết tranh chấp hiệu quả. Tạo ra môi trường hợp tác minh bạch, công bằng, và dựa trên nguyên tắc tôn trọng lẫn nhau. Cần thúc đẩy các hoạt động hợp tác kinh tế có sự tham gia của nhiều bên, bao gồm nhà nước, doanh nghiệp, tổ chức xã hội, và cộng đồng. Cần nghiên cứu để tìm ra các chính sách, giải pháp có cơ sở khoa học, phù hợp với đặc thù của vùng và sự thay đổi của thị trường và môi trường kinh doanh, nhằm đem lại hiệu quả chung cũng như hiệu quả cho doanh nghiệp và lợi ích của dân cư.

IV. Ứng dụng kinh tế số vào hệ thống phối hợp kinh tế Việt Nam

Trong bối cảnh cuộc cách mạng công nghiệp 4.0, ứng dụng kinh tế số Việt Nam vào hệ thống phối hợp kinh tế là yếu tố then chốt để nâng cao hiệu quả và sức cạnh tranh. Các ứng dụng số bao gồm thương mại điện tử, blockchain, trí tuệ nhân tạo (AI), và Internet of Things (IoT). Việc ứng dụng kinh tế số giúp giảm chi phí giao dịch, tăng cường minh bạch, và tạo ra các mô hình kinh doanh mới. Sản xuất nông nghiệp theo hợp đồng ở Việt Nam, tình hình thực hiện hợp đồng và các khó khăn trong thực hiện sản xuất nông nghiệp theo hợp đồng, phân tích nguyên nhân và đề xuất một số giải pháp.

4.1. Sử dụng nền tảng số để kết nối các chủ thể

Xây dựng các nền tảng số để kết nối các chủ thể kinh tế, tạo ra môi trường trao đổi thông tin và giao dịch hiệu quả. Các nền tảng này có thể hỗ trợ tìm kiếm đối tác, chia sẻ dữ liệu, và quản lý chuỗi cung ứng. Hàng nông sản bao gồm những mặt hàng thuộc an ninh lương thực như gạo và có những mặt hàng thuộc nhu cầu thiết yếu hàng ngày của dân cư, nếu để xảy ra các biến động lớn sẽ gây ra các bất ổn về xã hội.

4.2. Áp dụng công nghệ blockchain để tăng tính minh bạch

Áp dụng công nghệ blockchain để tăng tính minh bạch và truy xuất nguồn gốc trong chuỗi cung ứng. Blockchain giúp ngăn chặn hàng giả, hàng nhái, và bảo vệ quyền lợi của người tiêu dùng. Cần phải có sự nghiên cứu để tìm ra các chính sách, giải pháp có cơ sở khoa học, phù hợp với đặc thù của vùng và sự thay đổi của thị trường và môi trường kinh doanh, nhằm đem lại hiệu quả chung cũng như hiệu quả cho doanh nghiệp và lợi ích của dân cư.

V. Phát triển kinh tế bền vững thông qua hợp tác kinh tế

Hợp tác kinh tế đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy phát triển kinh tế bền vững Việt Nam. Bằng cách chia sẻ nguồn lực, kiến thức, và kinh nghiệm, các chủ thể kinh tế có thể cùng nhau giải quyết các vấn đề môi trường, xã hội, và kinh tế. Cần thiết phải xây dựng các mô hình hợp tác kinh tế dựa trên nguyên tắc công bằng, trách nhiệm, và tôn trọng môi trường. Vùng Đông Nam Bộ là địa bàn tiêu thụ một lượng lớn nông sản hàng hóa các loại được sản xuất trong vùng, các vùng lân cận và nhập khẩu. Đồng thời, tại vùng này một lượng lớn hàng nông sản được mua gom, chế biến và xuất khẩu sang nhiều nước trên thế giới.

5.1. Hợp tác để bảo vệ môi trường

Các doanh nghiệp cần hợp tác để giảm thiểu tác động tiêu cực đến môi trường thông qua việc sử dụng công nghệ sạch, tiết kiệm năng lượng, và quản lý chất thải hiệu quả. Cần có các chính sách khuyến khích doanh nghiệp đầu tư vào các dự án bảo vệ môi trường. Hệ thống phân phối hàng nông sản tại vùng phát triển nhanh, đa dạng, với sự tham gia của nhiều thành phần kinh tế.

5.2. Hợp tác để giải quyết các vấn đề xã hội

Các doanh nghiệp cần hợp tác để giải quyết các vấn đề xã hội như nghèo đói, bất bình đẳng, và thiếu việc làm. Cần tạo ra các cơ hội việc làm cho người nghèo, hỗ trợ giáo dục và đào tạo, và thúc đẩy bình đẳng giới. Tuy nhiên, xét một cách tổng thể thì hệ thống phân phối hàng nông sản chủ yếu là phát triển tự phát, thiếu cơ sở khoa học, gồm nhiều tầng nấc trung gian không cần thiết nên đã đẩy chi phí lưu thông lên cao, hiệu quả kinh doanh của từng hệ thống riêng rẽ thấp.

VI. Tương lai của hệ thống phối hợp trong kinh tế Việt Nam

Trong tương lai, hệ thống phối hợp trong kinh tế Việt Nam sẽ ngày càng trở nên quan trọng hơn. Với sự phát triển của kinh tế số, sự hội nhập sâu rộng vào nền kinh tế thế giới, và các thách thức toàn cầu như biến đổi khí hậu, các chủ thể kinh tế Việt Nam cần hợp tác chặt chẽ hơn để tận dụng cơ hội và vượt qua thách thức. Việc xây dựng một hệ thống phối hợp hiệu quả sẽ giúp Việt Nam đạt được mục tiêu tăng trưởng kinh tế nhanh chóng và bền vững. Cần phải giải quyết các bất cập thông qua quá trình liên tục cải cách thể chế và chính sách kinh tế.

6.1. Xu hướng hợp tác kinh tế trong tương lai

Xu hướng hợp tác kinh tế trong tương lai sẽ tập trung vào các lĩnh vực như công nghệ cao, năng lượng tái tạo, nông nghiệp thông minh, và du lịch bền vững. Cần có các chính sách khuyến khích doanh nghiệp đầu tư vào các lĩnh vực này, đồng thời tăng cường hợp tác quốc tế để tiếp cận công nghệ và nguồn vốn. Tình trạng thiếu hụt đầu vào dẫn đến hiện tượng tranh mua và đến khi giá cả thị trường giảm xuống lại xảy ra hiện tượng tranh bán, gây ra các hỗn loạn trên thị trường, gây ảnh hưởng không tốt đến cả nông dân sản xuất và người tiêu dùng.

6.2. Vai trò của Nhà nước trong thúc đẩy hợp tác

Nhà nước đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy hợp tác kinh tế thông qua việc xây dựng thể chế minh bạch, tạo môi trường cạnh tranh công bằng, và cung cấp các dịch vụ công chất lượng. Nhà nước cũng cần đóng vai trò điều phối, giải quyết tranh chấp, và bảo vệ quyền lợi của các bên liên quan. Quản lý nhà nước đối với sự phát triển hệ thống phân phối hàng nông sản cũng chứa đựng nhiều bất cập phải giải quyết. Điều này bao gồm: cải cách thể chế, nâng cao năng lực quản trị và thực thi, ứng dụng công nghệ số và khuyến khích phát triển kinh tế xanh và bền vững.

Nội dung chính

Tổng quan luận án

Luận án tiến sĩ kinh tế với đề tài "Giải pháp phát triển hệ thống phân phối hàng nông sản vùng Đông Nam Bộ hiện nay" do nghiên cứu sinh Lê Ngọc Trung thực hiện tại Viện Nghiên cứu Chiến lược, Chính sách Công Thương (Bộ Công Thương) dưới sự hướng dẫn khoa học của TS. Võ Phước Tấn, hoàn thành năm 2018. Luận án thuộc chuyên ngành Thương mại, mã số đào tạo 62.01.

Thông tin tổng quát	Nội dung chi tiết
Tên đề tài	Giải pháp phát triển hệ thống phân phối hàng nông sản vùng Đông Nam Bộ hiện nay
Tác giả	Lê Ngọc Trung
Cơ sở đào tạo	Viện Nghiên cứu Chiến lược, Chính sách Công Thương
Người hướng dẫn	TS. Võ Phước Tấn
Chuyên ngành / Mã số	Thương mại / 62.01
Năm hoàn thành	2018

Tính cấp thiết và khoảng trống nghiên cứu

Sau 30 năm đổi mới (1986–2016), ngành thương mại Việt Nam đạt tốc độ tăng trưởng cao, trong đó tốc độ tăng trưởng xuất khẩu và tổng mức lưu chuyển hàng hóa bán lẻ đều gấp trên 2 lần tốc độ tăng trưởng GDP. Đông Nam Bộ là vùng kinh tế luôn chiếm tỷ trọng lớn và có tốc độ phát triển thương mại hàng đầu cả nước. Đây vừa là thị trường tiêu thụ nông sản quy mô lớn từ nguồn sản xuất nội vùng, các vùng lân cận và nhập khẩu; vừa là trung tâm thu mua, sơ chế, chế biến và xuất khẩu nông sản chủ lực.

Tuy nhiên, hệ thống phân phối hàng nông sản tại vùng Đông Nam Bộ phát triển chủ yếu mang tính tự phát, thiếu cơ sở khoa học, tồn tại nhiều tầng nấc trung gian làm đẩy chi phí lưu thông lên cao, trong khi hiệu quả kinh doanh của các tác nhân còn thấp. Hiện tượng cạnh tranh không lành mạnh dẫn đến tranh mua khi nguồn cung khan hiếm và ép giá, tranh bán khi thị trường ứ đọng, gây thiệt hại cho người sản xuất và người tiêu dùng. Công tác quản lý nhà nước còn bộc lộ nhiều bất cập như thiếu quy hoạch liên kết vùng, sự phân công và phối hợp giữa các địa phương chưa rõ ràng, mang tính cục bộ địa phương và thủ tục hành chính còn phức tạp. Đặc biệt, từ khi Việt Nam gia nhập Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) năm 2007 và chính thức mở cửa thị trường dịch vụ phân phối từ tháng 01/2009, áp lực cạnh tranh từ các doanh nghiệp có vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) ngày càng gia tăng.

Từ thực tiễn trên, luận án xác định 5 khoảng trống nghiên cứu cơ bản:

1. Chưa có công trình khoa học nghiên cứu chuyên sâu và toàn diện về phát triển hệ thống phân phối hàng nông sản trên giác độ vùng kinh tế tại Việt Nam.
2. Các nghiên cứu trước đây chủ yếu tiếp cận đơn lẻ từ góc độ quản lý nhà nước hoặc góc độ quản trị kênh phân phối của doanh nghiệp, chưa có nghiên cứu tích hợp đồng thời cả hai khía cạnh.
3. Phần lớn các nghiên cứu chỉ giới hạn trong phạm vi một tỉnh/thành phố hoặc chỉ tập trung vào hệ thống phân phối hiện đại mà chưa đánh giá tổng thể các kênh trực tiếp, truyền thống và liên kết dọc.
4. Thiếu vắng các nghiên cứu tiếp cận trực tiếp dưới góc độ chuyên ngành Thương mại mà chủ yếu tiếp cận theo Quản trị kinh doanh hoặc Quản lý kinh tế.
5. Một số nghiên cứu công bố ở giai đoạn trước chưa cập nhật các biến động mới về môi trường kinh doanh và tiến trình hội nhập kinh tế quốc tế.

Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu

• Mục tiêu nghiên cứu: Trên cơ sở hệ thống hóa lý luận và phân tích thực trạng, luận án đề xuất các giải pháp phát triển hệ thống phân phối hàng nông sản vùng Đông Nam Bộ giai đoạn đến năm 2020 và định hướng đến năm 2030.
• Nhiệm vụ nghiên cứu:
  1. Hệ thống hóa và góp phần bổ sung, làm rõ cơ sở lý luận về phát triển hệ thống phân phối hàng nông sản trên địa bàn vùng kinh tế;
  2. Phân tích, đánh giá toàn diện thực trạng hệ thống phân phối hàng nông sản vùng Đông Nam Bộ giai đoạn 2007–2015, chỉ rõ các kết quả đạt được, hạn chế và nguyên nhân;
  3. Xác lập quan điểm, định hướng và đề xuất các nhóm giải pháp, kiến nghị nhằm phát triển hệ thống phân phối hàng nông sản vùng Đông Nam Bộ trong giai đoạn tiếp theo.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

• Đối tượng nghiên cứu: Cơ sở lý luận và thực tiễn về phát triển hệ thống phân phối hàng nông sản vùng Đông Nam Bộ tiếp cận theo chuyên ngành Thương mại. Chủ thể phát triển bao gồm Nhà nước (vai trò kiến tạo môi trường kinh doanh, cơ chế chính sách) và các nhà phân phối thuộc mọi thành phần kinh tế.
• Phạm vi nghiên cứu:
  • Không gian: Địa bàn vùng Đông Nam Bộ trong mối liên hệ với các vùng lân cận.
  • Thời gian: Đánh giá thực trạng giai đoạn 2007–2015 (từ mốc Việt Nam gia nhập WTO và mở cửa thị trường phân phối); đề xuất giải pháp cho giai đoạn đến năm 2020, định hướng đến năm 2030.
  • Nội dung: Chính sách của Nhà nước và giải pháp quản trị của doanh nghiệp, hiệp hội nhằm phát triển các liên kết chuỗi đưa hàng nông sản từ sản xuất đến tiêu dùng.

---

Tổng quan tài liệu và vị trí của luận án

Các công trình nghiên cứu trong nước

Tác giả đã tổng hợp các công trình nghiên cứu theo nhiều nhóm chủ đề:

• Nghiên cứu chuỗi giá trị và kênh phân phối nông sản: Công ty Tư vấn Nông phẩm Quốc tế (2004) nghiên cứu kết nối người nghèo với chuỗi giá trị gạo; Công ty Nghiên cứu Thị trường Axis (2004) phân tích chuỗi giá trị rau an toàn TP. Hồ Chí Minh; Dự án GTZ (2006) khảo sát chuỗi giá trị thanh long Bình Thuận; Viện Chiến lược và Chính sách Nông nghiệp (2010) nghiên cứu hệ thống phân phối một số nông sản chính tại Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh.
• Nghiên cứu thương mại hóa và giảm nghèo: Ngân hàng Phát triển Châu Á - ADB (2005, 2006) thực hiện các báo cáo về thương mại hóa nông nghiệp và sự tham gia của người nghèo vào mô hình phân phối siêu thị tại Việt Nam.
• Nghiên cứu khuôn khổ thể chế, pháp lý và liên kết dọc: Dự án EU-MUTRAP (2010) rà soát khuôn khổ pháp lý về dịch vụ phân phối theo cam kết WTO; Đinh Văn Thành (2005a, 2005b, 2010) nghiên cứu giải pháp phát triển liên kết dọc hàng nông sản, tổ chức kênh phân phối hàng hóa và năng lực tham gia chuỗi giá trị toàn cầu của 9 mặt hàng nông sản; Lê Trịnh Minh Châu (2004, 2006) nghiên cứu phát triển hệ thống phân phối hàng hóa và hệ thống phân phối liên kết dọc nhóm hàng lương thực - thực phẩm; Nguyễn Văn Nam (2004) nghiên cứu liên kết dọc hàng nông sản; Nguyễn Thị Nhiễu (2005, 2006) nghiên cứu thực trạng phát triển hệ thống siêu thị và dịch vụ bán buôn, bán lẻ; Bảo Trung (2009) nghiên cứu phát triển thể chế giao dịch nông sản; Phạm Huy Giang (2011) nghiên cứu chuỗi siêu thị bán lẻ tại Hà Nội; Viện Nghiên cứu Thương mại (2005a, 2005b) nghiên cứu giải pháp phát triển chợ đầu mối và hệ thống phân phối hàng hóa trong hội nhập.
• Quy hoạch và văn bản chính sách: Nghị định 02/2003/NĐ-CP về phát triển và quản lý chợ; Quyết định 311/QĐ-TTg (2003) về thị trường nông thôn; Chỉ thị 13/2004/CT-TTg về phát triển thị trường nội địa; Quyết định 23/QĐ-TTg (2010) về phát triển thương mại nông thôn; Quyết định 1371/2004/QĐ-BTM ban hành Quy chế siêu thị, trung tâm thương mại; Quy hoạch tổng thể kinh tế - xã hội vùng Đông Nam Bộ đến năm 2020 của Bộ Kế hoạch và Đầu tư (2009); Quy hoạch mạng lưới siêu thị, trung tâm thương mại cả nước đến năm 2020 của Bộ Công Thương (2011).

Các công trình nghiên cứu ngoài nước

• Mô hình liên kết và tiếp cận thị trường: Andrew W. Shepherd nghiên cứu mô hình liên kết giữa người sản xuất với các tác nhân trong hệ thống phân phối nông sản; Birthal, Awadhesh K. nghiên cứu liên kết nông hộ nhỏ với nông sản giá trị cao qua hợp tác xã và hợp đồng tiêu thụ.
• Tiêu chuẩn và rào cản tham gia chuỗi: Kees Van Der Meer và Laura Ignacio (2007) phân tích tác động của hệ thống tiêu chuẩn kỹ thuật đến khả năng tham gia mạng lưới phân phối của nông hộ nhỏ tại các nước đang phát triển; Mark Lundy và Roberto Banegas (2007) đánh giá các yếu tố cản trở hộ trồng rau tham gia siêu thị tại Honduras và El Salvador.
• Hệ thống thực phẩm và phân phối hiện đại: Steve Martinez và Michael Tay (2010) nghiên cứu hệ thống thực phẩm địa phương (USDA); Zhang Wensong và Wang Guan (2013) nghiên cứu cơ cấu mô hình lưu thông nông sản hiện đại tại Trung Quốc; Johan F.M. Swinnen và Thomas Reardon nghiên cứu vai trò của Nhà nước và sự chuyển dịch của hệ thống siêu thị tại các nước đang phát triển.

Khoảng trống luận án lựa chọn giải quyết

Luận án kế thừa các lý thuyết về kênh phân phối và chuỗi giá trị nhưng tập trung giải quyết bài toán phát triển hệ thống phân phối hàng nông sản ở quy mô vùng kinh tế trọng điểm (Đông Nam Bộ), tích hợp đồng bộ giữa chính sách vĩ mô của Nhà nước và giải pháp vi mô của doanh nghiệp, bao quát cả 3 kênh phân phối: trực tiếp, truyền thống và liên kết dọc.

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết và hệ thống khái niệm

• Khái niệm hệ thống: Là tập hợp các phần tử có quan hệ hữu cơ, tương tác và chi phối lẫn nhau theo các quy luật nhất định để tạo thành một chỉnh thể có đầu vào, đầu ra và cơ chế phản hồi.
• Hệ thống phân phối hàng hóa: Là tập hợp có chủ đích các chủ thể (doanh nghiệp, hợp tác xã, hộ gia đình, cá nhân) tham gia vào quá trình đưa hàng hóa từ nơi sản xuất đến nơi tiêu dùng cuối cùng trên một thị trường xác định, hoạt động độc lập và phụ thuộc lẫn nhau.
• Hệ thống phân phối hàng nông sản: Gồm hệ thống phân phối vi mô (doanh nghiệp) và hệ thống phân phối vĩ mô (toàn bộ các dòng vận động nông sản trong nền kinh tế nhằm đảm bảo cung - cầu và an sinh xã hội). Luận án phân định 3 mô hình cơ bản:
  1. Hệ thống phân phối trực tiếp: Người sản xuất bán trực tiếp cho người tiêu dùng hoặc cơ sở chế biến.
  2. Hệ thống phân phối truyền thống: Vận hành qua nhiều khâu trung gian gồm thương lái thu mua, chợ đầu mối, nhà bán buôn, chợ dân sinh và người bán lẻ.
  3. Hệ thống phân phối liên kết dọc: Vận hành qua các kênh phân phối hiện đại, liên kết hợp đồng (B2B) hoặc liên kết tập đoàn tích hợp từ vùng sản xuất đến hệ thống bán lẻ (siêu thị, trung tâm thương mại).
• Tiêu chí đánh giá phát triển hệ thống phân phối vùng:
  • Quy mô và tốc độ tăng trưởng của mạng lưới phân phối (số lượng chợ, siêu thị, trung tâm thương mại, kho bãi);
  • Mức độ hợp lý của cấu trúc kênh và chi phí lưu thông;
  • Năng lực kết nối cung - cầu hàng nông sản nội vùng và liên vùng;
  • Tỷ lệ nông sản đạt chuẩn chất lượng và an toàn thực phẩm tiêu thụ qua hệ thống;
  • Mức độ hài hòa lợi ích kinh tế giữa người sản xuất, thương nhân phân phối và người tiêu dùng.
• Năm nhóm nhân tố ảnh hưởng: (1) Môi trường kinh tế vĩ mô và hội nhập; (2) Cơ chế, chính sách quản lý nhà nước; (3) Kết cấu hạ tầng thương mại và logistics; (4) Năng lực của các chủ thể tham gia kênh; (5) Đặc thù sản phẩm nông sản và hành vi tiêu dùng.

Phương pháp nghiên cứu

• Phương pháp luận: Vận dụng chủ nghĩa duy vật biện chứng và duy vật lịch sử để khái quát hóa khung lý luận.
• Phương pháp thu thập dữ liệu thứ cấp: Thu thập chuỗi số liệu thống kê, báo cáo của Tổng cục Thống kê, Bộ Công Thương, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, các Sở Công Thương và các đề án quy hoạch vùng.
• Phương pháp điều tra sơ cấp: Tiến hành khảo sát thực địa thông qua phát phiếu bảng hỏi và phỏng vấn trực tiếp đối với 220 đối tượng đại diện cho các tác nhân tham gia hệ thống phân phối nông sản tại vùng Đông Nam Bộ (bao gồm cán bộ quản lý, doanh nghiệp, siêu thị, trang trại, thương lái, nhà bán buôn và nhà bán lẻ).
• Phương pháp xử lý và phân tích: Sử dụng thống kê mô tả, phân tích tổng hợp, so sánh chuỗi số liệu giai đoạn 2007–2015, mô hình hóa cấu trúc kênh, phương pháp diễn giải và quy nạp.

---

Nội dung chính theo từng chương

Danh mục bảng và sơ đồ trong luận án

Văn bản luận án xây dựng hệ thống dữ liệu thông qua các bảng thống kê và sơ đồ minh họa cấu trúc:

Ký hiệu	Tên bảng / Sơ đồ trong văn bản	Trang
Bảng 1.1	Một số chỉ tiêu kinh tế chủ yếu vùng Đông Nam Bộ	46
Bảng 2.1	Tổng hợp số lượng chợ, siêu thị, trung tâm thương mại có đến 31/12 hàng năm phân theo địa phương	57
Bảng 2.2	Tổng hợp hạ tầng thương mại của vùng Đông Nam Bộ phân cụ thể theo chợ, siêu thị, trung tâm thương mại	58
Bảng 2.3	Tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng theo giá hiện hành phân theo địa phương	58
Bảng 2.4	Tỷ lệ thành viên đánh giá về thực trạng phát triển hệ thống phân phối hàng nông sản trực tiếp vùng Đông Nam Bộ	81
Bảng 2.5	Tỷ lệ thành viên đánh giá về thực trạng phát triển hệ thống phân phối hàng nông sản truyền thống vùng Đông Nam Bộ	82
Bảng 2.6	Tỷ lệ thành viên đánh giá về thực trạng phát triển hệ thống phân phối hàng nông sản liên kết dọc vùng Đông Nam Bộ	83
Sơ đồ 1.1–1.5	Các thành viên, phân loại kênh phân phối trực tiếp, liên kết dọc	5, 12, 13, 15, 19
Sơ đồ 2.1–2.8	Cấu trúc hệ thống phân phối nông sản trực tiếp, truyền thống, trang trại, liên kết dọc hợp đồng và tập đoàn vùng Đông Nam Bộ	59, 60, 61, 66, 67, 68, 69, 71

Chương 1: Cơ sở lý luận về phát triển hệ thống phân phối hàng nông sản vùng kinh tế

Chương 1 tập trung hệ thống hóa các vấn đề lý luận về hệ thống phân phối hàng nông sản:

• Phân tích bản chất và chức năng của hệ thống phân phối hàng hóa ở tầm vĩ mô và vi mô, khẳng định hệ thống phân phối nông sản là cầu nối định hướng sản xuất nông nghiệp gắn liền với nhu cầu thị trường.
• Làm rõ các đặc điểm riêng của nông sản tác động đến phân phối: tính mùa vụ, tính tươi sống dễ suy giảm chất lượng, tính phân tán của sản xuất nông hộ và yêu cầu nghiêm ngặt về chuỗi lạnh bảo quản.
• Phân loại chi tiết 3 mô hình kênh phân phối nông sản (trực tiếp, truyền thống, liên kết dọc) và thiết lập hệ thống tiêu chí đánh giá mức độ phát triển của mạng lưới phân phối vùng.
• Xác lập khung phân tích gồm 5 nhóm nhân tố ảnh hưởng từ môi trường thể chế, hạ tầng giao thông - logistics đến quan hệ liên kết giữa các tác nhân.

Chương 2: Thực trạng phát triển hệ thống phân phối hàng nông sản vùng Đông Nam Bộ

Chương 2 đi sâu phân tích thực trạng phát triển hệ thống phân phối tại vùng Đông Nam Bộ trong giai đoạn 2007–2015:

• Tổng quan vùng và hạ tầng thương mại: Phân tích các chỉ tiêu phát triển kinh tế vùng (Bảng 1.1). Thống kê chi tiết mạng lưới hạ tầng phân phối theo địa phương gồm TP. Hồ Chí Minh, Đồng Nai, Bình Dương, Bà Rịa - Vũng Tàu, Tây Ninh, Bình Phước (Bảng 2.1, 2.2, 2.3).
• Phân tích thực trạng các kênh phân phối:
  • Kênh trực tiếp: Hoạt động với quy mô hạn chế, chủ yếu diễn ra tại vùng ven đô thị hoặc quanh các nông trường, chiếm tỷ trọng nhỏ trong tổng lượng lưu thông.
  • Kênh truyền thống: Vẫn đóng vai trò chủ lực trong tiêu thụ nông sản (thông qua mạng lưới thương lái thu gom, các chợ đầu mối nông sản lớn như Thủ Đức, Hóc Môn, Bình Điền và hệ thống chợ dân sinh). Kênh này bộc lộ nhược điểm: qua quá nhiều tầng nấc trung gian, chi phí hao hụt cao, thiếu kiểm soát an toàn vệ sinh thực phẩm.
  • Kênh liên kết dọc và hiện đại: Hình thành và tăng trưởng nhanh với sự mở rộng của các chuỗi siêu thị, trung tâm thương mại và một số mô hình liên kết hợp đồng B2B của các doanh nghiệp, trang trại quy mô lớn. Tuy nhiên, tỷ lệ nông sản vào được kênh hiện đại còn thấp do yêu cầu khắt khe về tiêu chuẩn VietGAP, GlobalGAP, phương thức thanh toán trả chậm và phí chiết khấu cao.
• Kết quả điều tra thực địa 220 tác nhân: Các bảng số liệu 2.4, 2.5, 2.6 phản ánh đánh giá của các tác nhân (nông dân, thương lái, doanh nghiệp bán buôn, bán lẻ, siêu thị) về các rào cản chi phí, tính ổn định của hợp đồng tiêu thụ và khả năng tiếp cận hạ tầng logistics.
• Đánh giá chung và chỉ ra nguyên nhân:
  • Thành tựu: Mạng lưới phân phối phát triển đa dạng, đáp ứng nhu cầu tiêu thụ nông sản nội vùng và phục vụ tốt vai trò đầu mối xuất khẩu nông sản của cả nước.
  • Hạn chế: Mạng lưới phân phối mang tính tự phát, chi phí lưu thông cao, thiếu liên kết vùng, rủi ro biến động giá lớn.
  • 6 nguyên nhân từ phía Nhà nước: (1) Thiếu quy hoạch tổng thể và đồng bộ hạ tầng phân phối nông sản cấp vùng; (2) Cơ chế phối hợp và phân công giữa các địa phương trong vùng còn lỏng lẻo; (3) Quản lý nhà nước còn mang tính cục bộ địa phương; (4) Thủ tục hành chính trong lưu thông và đầu tư thương mại còn phức tạp; (5) Chính sách hỗ trợ vốn, đất đai cho hạ tầng thương mại nông sản chưa đủ mạnh; (6) Kiểm soát an toàn thực phẩm và chất lượng nông sản trên thị trường còn nhiều kẽ hở.
  • 5 nguyên nhân từ phía Doanh nghiệp: (1) Năng lực tài chính và quy mô của các doanh nghiệp phân phối nội địa còn nhỏ bé; (2) Trình độ quản trị chuỗi cung ứng và ứng dụng công nghệ thông tin còn lạc hậu; (3) Thiếu đầu tư cho hệ thống kho trữ lạnh, sơ chế và đóng gói sau thu hoạch; (4) Chưa thiết lập được mối quan hệ hợp tác, liên kết lợi ích lâu dài và bền vững với nông dân; (5) Xung đột lợi ích giữa các thành viên trong kênh chưa được giải quyết hiệu quả.

Chương 3: Định hướng và giải pháp phát triển hệ thống phân phối hàng nông sản vùng Đông Nam Bộ

Chương 3 xây dựng các giải pháp và kiến nghị có tính hệ thống:

• Bối cảnh tác động: Tác động từ hội nhập WTO, các hiệp định FTA, AEC, TPP/CPTPP, sự cạnh tranh mạnh mẽ từ các tập đoàn phân phối đa quốc gia (FDI) và xu hướng ứng dụng công nghệ trong Cách mạng công nghiệp 4.0.
• Quan điểm và định hướng: Phát triển hệ thống phân phối nông sản hiện đại, văn minh, kết hợp hài hòa kênh truyền thống và hiện đại; đẩy mạnh liên kết dọc theo chuỗi giá trị; nâng cao năng lực cạnh tranh của các doanh nghiệp thương mại nội địa.
• Hai nhóm giải pháp chủ yếu:
  • Giải pháp về phía Nhà nước:
    1. Hoàn thiện quy hoạch mạng lưới hạ tầng thương mại và logistics nông sản thống nhất trên phạm vi toàn vùng Đông Nam Bộ, tránh đầu tư dàn trải, cục bộ.
    2. Xây dựng và hoàn thiện cơ chế điều phối liên kết vùng, thành lập ban chỉ đạo phát triển thương mại vùng.
    3. Hoàn thiện khung khổ pháp lý, ban hành các chính sách khuyến khích liên kết sản xuất - phân phối nông sản theo hợp đồng và hỗ trợ phát triển chuỗi nông sản an toàn.
    4. Đầu tư nâng cấp kết cấu hạ tầng thương mại, ưu tiên xây dựng các trung tâm logistics chuyên dụng cho nông sản, kho lạnh bảo quản và nâng cấp hệ thống chợ đầu mối.
    5. Đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, xúc tiến thương mại, kiểm tra giám sát tiêu chuẩn chất lượng nông sản lưu thông.
  • Giải pháp về phía Doanh nghiệp và Hiệp hội:
    1. Tái cơ cấu và chuyên nghiệp hóa mô hình quản trị kênh phân phối; chủ động thiết lập kênh liên kết dọc bền vững.
    2. Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý chuỗi cung ứng (SCM), hệ thống hoạch định nguồn lực (ERP), quản trị quan hệ khách hàng (CRM) và phát triển thương mại điện tử (B2B, B2C).
    3. Tăng cường hợp tác liên kết chặt chẽ với người sản xuất, hợp tác xã qua hợp đồng bao tiêu, hỗ trợ kỹ thuật canh tác VietGAP, giống và vốn.
    4. Phát huy vai trò của các hiệp hội ngành hàng trong việc cung cấp thông tin thị trường, kết nối giao thương và đại diện bảo vệ quyền lợi hội viên.
• Các kiến nghị cụ thể: Kiến nghị gửi Chính phủ, Bộ Công Thương, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn cùng Ủy ban nhân dân các tỉnh/thành vùng Đông Nam Bộ về việc bố trí nguồn vốn tín dụng ưu đãi, quỹ đất cho hạ tầng thương mại và hỗ trợ đào tạo nguồn nhân lực thương mại nông sản.

---

Kết quả và những đóng góp mới

Đóng góp về mặt lý luận

1. Hệ thống hóa và làm rõ cơ sở lý luận về phát triển hệ thống phân phối hàng nông sản tiếp cận dưới góc độ chuyên ngành Thương mại trên địa bàn một vùng kinh tế trọng điểm.
2. Xác lập khái niệm, nội hàm và phân định rõ ràng 3 mô hình hệ thống phân phối nông sản: trực tiếp, truyền thống và liên kết dọc.
3. Xây dựng khung tiêu chí đánh giá mức độ phát triển hệ thống phân phối nông sản vùng kinh tế và phân loại 5 nhóm nhân tố ảnh hưởng trong điều kiện hội nhập quốc tế.

Đóng góp về mặt thực tiễn

1. Cung cấp bức tranh thực trạng toàn diện và có căn cứ khoa học về hệ thống phân phối hàng nông sản vùng Đông Nam Bộ giai đoạn 2007–2015 dựa trên sự kết hợp giữa dữ liệu thống kê thứ cấp và số liệu điều tra thực tế từ 220 tác nhân.
2. Phân loại và chỉ rõ 6 nhóm nguyên nhân hạn chế từ phía Nhà nước cùng 5 nhóm nguyên nhân hạn chế từ phía Doanh nghiệp.
3. Đề xuất hệ thống quan điểm, định hướng và 2 nhóm giải pháp đồng bộ (Nhà nước và Doanh nghiệp/Hiệp hội) có tính khả thi đến năm 2020, tầm nhìn 2030, phục vụ trực tiếp cho công tác điều hành thương mại và quy hoạch hạ tầng vùng Đông Nam Bộ.

---

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế: Luận án tập trung đánh giá hệ thống phân phối nông sản nói chung trên địa bàn vùng Đông Nam Bộ trong giai đoạn 2007–2015. Do tính đa dạng của các mặt hàng nông sản và phạm vi nghiên cứu của đề tài, luận án chưa đi sâu phân tích chuyên biệt từng chuỗi giá trị mặt hàng nông sản cụ thể (như cao su, hạt điều, hồ tiêu, cây ăn trái đặc thù) thành các chương mục độc lập.
• Hướng nghiên cứu tiếp: Mở rộng nghiên cứu định lượng chuyên sâu cho từng chuỗi ngành hàng nông sản chủ lực của vùng Đông Nam Bộ; đánh giá sâu hơn tác động của thương mại điện tử xuyên biên giới và các chuỗi cung ứng lạnh tích hợp trong giai đoạn sau năm 2020.

---

Giá trị tham khảo

• Đối với cơ quan quản lý nhà nước: Là tài liệu tham khảo cho Bộ Công Thương, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, UBND và Sở Công Thương các tỉnh, thành phố vùng Đông Nam Bộ trong việc xây dựng quy hoạch hạ tầng thương mại, ban hành chính sách điều phối liên kết vùng và cơ chế khuyến khích liên kết sản xuất - tiêu thụ nông sản.
• Đối với doanh nghiệp, hợp tác xã và thương nhân: Cung cấp cơ sở định hướng để tái cấu trúc kênh phân phối, chuyển đổi từ phân phối truyền thống sang liên kết dọc, ứng dụng quản trị chuỗi cung ứng hiện đại và tăng cường hợp tác hợp đồng với nông dân.
• Đối với giảng viên, nghiên cứu sinh và học viên cao học: Là tài liệu chuyên khảo tham khảo trong nghiên cứu và giảng dạy các học phần Kinh tế thương mại, Quản trị kênh phân phối, Thương mại nông sản và Kinh tế vùng.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Tại sao tác giả lựa chọn giai đoạn 2007–2015 để nghiên cứu thực trạng?

Năm 2007 là mốc Việt Nam chính thức trở thành thành viên của WTO. Theo cam kết, Việt Nam mở cửa thị trường dịch vụ phân phối cho các doanh nghiệp nước ngoài từ tháng 01/2009. Giai đoạn 2007–2015 phản ánh rõ nét nhất tác động của hội nhập quốc tế và sự gia tăng cạnh tranh giữa các doanh nghiệp phân phối trong nước với các tập đoàn FDI trên địa bàn vùng Đông Nam Bộ.

2. Cuộc khảo sát sơ cấp trong luận án được tiến hành với quy mô và đối tượng nào?

Tác giả đã triển khai điều tra, phỏng vấn trực tiếp bằng bảng hỏi đối với 220 đối tượng bao gồm cán bộ quản lý, nhân viên bán hàng, thương lái, tiểu thương, doanh nghiệp, siêu thị, trang trại, nhà bán buôn và nhà bán lẻ kinh doanh hàng nông sản tại vùng Đông Nam Bộ.

3. Luận án chỉ ra các nguyên nhân hạn chế của hệ thống phân phối nông sản từ những phía nào?

Luận án chỉ ra cụ thể 6 nguyên nhân từ phía Nhà nước (liên quan đến quy hoạch liên vùng, cơ chế phối hợp, chính sách hỗ trợ và thủ tục hành chính) và 5 nguyên nhân từ phía Doanh nghiệp (liên quan đến năng lực vốn, quản trị chuỗi cung ứng, kho lạnh bảo quản và mức độ liên kết với người sản xuất).

4. Hệ thống phân phối hàng nông sản trong luận án gồm những mô hình chủ yếu nào?

Hệ thống phân phối nông sản được phân thành 3 mô hình cơ bản:

• Hệ thống phân phối trực tiếp;
• Hệ thống phân phối truyền thống (qua thương lái, chợ đầu mối, chợ dân sinh);
• Hệ thống phân phối liên kết dọc (qua chuỗi siêu thị, hợp đồng B2B, liên kết tập đoàn).

5. Giải pháp trọng tâm đối với quản lý nhà nước tại vùng Đông Nam Bộ là gì?

Giải pháp trọng tâm là xây dựng quy hoạch hạ tầng thương mại và logistics thống nhất toàn vùng, thành lập cơ chế điều phối liên kết vùng, hoàn thiện khung pháp lý hỗ trợ hợp đồng liên kết chuỗi và đầu tư nâng cấp chợ đầu mối cùng hệ thống kho bảo quản lạnh chuyên dụng.

---

Kết luận

Luận án tiến sĩ của tác giả Lê Ngọc Trung đã hệ thống hóa cơ sở lý luận về hệ thống phân phối hàng nông sản dưới góc độ chuyên ngành Thương mại trên địa bàn vùng kinh tế. Dựa trên nguồn dữ liệu thứ cấp giai đoạn 2007–2015 và kết quả điều tra sơ cấp 220 mẫu, công trình đã phân tích toàn diện thực trạng, xác định các hạn chế và nguyên nhân cốt lõi từ cả phía cơ quan quản lý nhà nước lẫn doanh nghiệp phân phối. Trên cơ sở đó, luận án đề xuất hệ thống định hướng, giải pháp và kiến nghị đồng bộ nhằm phát triển hệ thống phân phối hàng nông sản vùng Đông Nam Bộ giai đoạn đến năm 2020, định hướng đến năm 2030 theo hướng hiện đại, giảm chi phí trung gian và tăng cường liên kết chuỗi bền vững.