Đặt vấn đề, ý nghĩa khoa học và giá trị thực tiễn của đề tài: Việt Nam được đánh giá là một trong những quốc gia có nền kinh tế tăng trưởng nhanh của khu vực trong quá trình đổi mới (trong đó có tỉnh Long An nói riêng). Tổng sản phẩm quốc nội (GDP) tăng đều qua các năm (từ năm 2001 đến năm 2010). Tuy nhiên, con số này bắt đầu suy giảm từ đầu năm 2011, do ảnh hưởng của cuộc khủng hoảng kinh tế – tài chính thế giới. Để kịp thời ứng phó với tác động của cuộc khủng hoảng và suy thoái kinh tế toàn cầu, Chính phủ Việt Nam đã đề ra những chính sách tích cực, nhằm bình ổn nền kinh tế vĩ mô như: kiểm soát lạm phát, phê duyệt nhiều biện pháp kích thích tài chính, kiểm soát các quỹ đầu tư, hạ lãi suất cơ bản,… “Sau một giai đoạn suy thoái ngắn, nền kinh tế Việt Nam đã có sự chuyển biến phục hồi tăng trưởng mạnh, trong quá trình đổi mới được thúc đẩy bởi nhu cầu nội địa kể từ năm 2012 đến nay”.1: Tổng sản phẩm trong nước GDP (So sánh giá năm 1994) Năm Năm Năm Năm Năm Năm Năm Năm Năm Năm 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 6,89 7,08 7,34 7,79 8,44 8,23 8,46 6,31 5,32 6,78 Trong quá trình đổi mới xây dựng đất nước theo con đường Công nghiệp hóa - Hiện đại hoá, các dự án đầu tư xây dựng là một phần quan trọng của sự phát triển nền kinh tế.
Vì vậy việc nghiên cứu khoa học về quản lý dự án ngày càng được quan tâm của xã hội. Quản lý dự án là một tập hợp các hoạt động nhằm thiết lập các mục tiêu của dự án và những phương pháp để thực hiện đầu tư dự án đạt được mục tiêu đề ra. Việt Nam trên đường hội nhập và phát triển bền vững, đây là điểm mới, là chủ đề của Đại hội XI Đảng Cộng sản Việt Nam, là nội dung xuyên suốt trong chiến lược phát triển kinh tế xã hội của đất nước, để đến năm 2020 về cơ bản nước ta trở thành một nước công nghiệp theo hướng hiện đại. Đây cũng là một bước thể hiện sự thích ứng của Việt Nam đối với các thay đổi của quốc tế và khu vực, nhất là sau cuộc khủng hoảng tài chính và suy thoái kinh tế thế giới năm 2008-2009, hiện nay thế giới bước vào giai đoạn phát triển mới, nền kinh tế Việt Nam cũng dần hồi phục.
Vấn đề thực hiện tái cấu trúc đối với nền kinh tế toàn cầu, trong đó tăng trưởng xanh, phát 12 triển xanh đã trở thành cái đích hướng tới của mọi nền kinh tế, trong đó phải kể đến ngành xây dựng. Để nhà nước sử dụng vốn ngân sách vào đầu tư xây dựng có hiệu quả; hiện nay các dự án, các công trình xây dựng áp dụng hình thức đấu thầu để nâng cao hiệu quả sử dụng vốn nhà nước, lựa chọn được các nhà thầu có uy tín, giá thực hiện các dự án, các công trình đạt yêu cầu, đạt chất lượng đang được đặt ra và đòi hỏi những chủ đầu tư quan tâm. Để quản lý tốt công tác đầu tư xây dựng công trình, Nhà nước thành lập các Ban Quản lý có chức năng, nhiệm vụ làm chủ đầu tư, quản lý dự án, chịu trách nhiệm về chất lượng, tiến độ thực hiện các dự án. Trong hoạt động đầu tư xây dựng dự án công trình không những có liên quan trực tiếp đến an toàn sinh mạng, an toàn cộng đồng, hiệu quả của dự án đầu tư xây dựng công trình mà còn là yếu tố quan trọng đảm bảo sự phát triển bền vững của đấ t nước nói chung, tỉnh Long An và huyện Thủ Thừa nói riêng.
Quá trình hội nhập, toàn cầu hóa việc quản lý dự án đầu tư xây dựng ở mỗi quốc gia ngày càng trở nên phức tạp đòi hỏi phải có sự phối hợp đồng bộ của các cấp, các ngành, cũng như các đơn vị …có liên quan. Quá trình phát triển đất nước, mặc dù mỗi đơn vị hành chính có sự khác nhau về vị trí địa lý, điều kiện kinh tế - xã hội,. nhưng cả nước đều vì một mục tiêu là cùng chung tay xây dựng một đất nước Việt Nam “Dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh”.2: Giá trị sản xuất của ngành xây dựng so với một số ngành khác (Đơn vị tính: tỷ đồng) Năm Năm Năm Năm Năm Năm Năm Ngành 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 179611. Xây dựng 3 7 1 7 4 5 0 Nông 183213.
(Nguồn: Tổng cục thống kê, ngày 13/5/2014) 13 Năm 2014 ở Việt Nam, Luật Xây dựng được Quốc Hội Khóa XIII thông qua. Trong đó quản lý dự án về chất lượng công trình xây dựng cũng là nội dung trọng tâm, xuyên suốt. Luật Xây dựng và các văn bản hướng dẫn Luật về quản lý dự án để nâng cao chất lượng công trình xây dựng đã được hoàn thiện theo hướng hội nhập quốc tế; những mô hình quản lý nâng cao chất lượng công trình tiên tiến cùng hệ thống tiêu chí kỹ thuật cũng được áp dụng một cách hiệu quả. Theo Luật xây dựng số 50/2014/QH13 ngày 18 tháng 06 năm 2014, hiệu lực từ 01/01/2015: "Dự án đầu tư xây dựng là tập hợp các đề xuất có liên quan đến việc sử dụng vốn để tiến hành hoạt động xây dựng để xây dựng mới, sửa chữa, cải tạo công trình xây dựng nhằm phát triển, duy trì, nâng cao chất lượng công trình hoặc sản phẩm, dịch vụ trong thời hạn và chi phí xác định".
Như vậy, nói một cách vắn tắt: DA ĐTXD là dùng vốn để có kết quả là công trình trong thời hạn và chi phí nhất định. Nghị định 59/2015/NĐ-CP của Chính phủ về quản lý dự án đầu tư xây dựng được ban hành sau đó và cũng là Nghị định cốt lỗi hướng dẫn thi hành Luật xây dựng. Nghị định đã qui định việc sắp xếp, hợp nhất, tổ chức lại đối với các Ban quản lý dự án đầu tư xây dựng. Qua đó cho thấy mô hình và cách thức tổ chức, hoạt động trước đây của các Ban quản lý dự án là không phù hợp và chưa hiệu quả.
Do quản lý dự án sử dụng vốn ngân sách Nhà nước nên những quy định về trình tự thủ tục xây dựng, khả năng cân đối tài chính, cơ chế giải phóng mặt bằng còn có nhiều bất cập chưa thay đổi kịp thời để thích ứng với cơ chế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa. Đặc thù quản lý dự án chủ yếu là các công trình chỉ lập báo cáo kinh tế kỹ tế kỹ thuật có thời gian thi công và hoàn thành trong năm nên hồ sơ không tập trung, chưa đáp ứng quy hoạch tổng thể làm khó quản lý chất lượng của dự án: Hồ sơ thiết kế thực hiện theo nguồn vốn nên chất lượng đạt không cao. Thời gian thi công chậm làm tăng giá thành xây dựng, ảnh hưởng đến chất lượng công trình. Việc quản lý của Ban quản lý dự án trong công trình xây dựng chưa đồng bộ: như việc kiểm soát nhà thầu trong công tác khảo sát - thiết kế; tư vấn giám sát; nhà thầu thi công.
14 Công tác quyết toán chậm so với quy định: thời gian lập báo cáo quyết toán, thẩm tra phê duyệt quyết toán còn rất chậm so với qui định. Hay qua các đợt kiểm toán, thanh tra một số dự án còn phát hiện sai phạm về khối lượng. Các vấn đề tồn tại thực tế này đã tồn tại mà chưa có sự mạnh dạng thay đổi cho phù hợp. Có rất nhiều báo cáo về vấn đề này nhưng chưa cụ thể chỉ ra nguyên nhân và giải pháp khắc phục .Cho nên đề tài này đưa ra hướng nghiên cứu giải pháp là sự cần thiết thực tiễn.
Hiện nay, Thủ Thừa là huyện tiếp giáp với nền kinh tế trọng điểm của tỉnh Long An, do vậy việc xây dựng cơ sở hạ tầng nhằm đẩy nhanh tốc độ tăng trưởng kinh tế cùng với nhiều dự án được đầu tư bằng nguồn vốn ngân sách nhà nước do Ban quản lý dự án đầu tư xây dựng huyện thực hiện. Để đáp ứng yêu cầu ngày càng cao trong công tác, việc nâng cao hiệu quả hoạt động quản lý dự án đầu tư xây dựng cho Ban quản lý dự án là một nhu cầu cấp thiết trong giai đoạn hiện nay. Vì những lý do nêu trên, tác giả chọn đề tài: “Giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động quản lý dự án về chất lượng xây dựng công trình trên địa bàn huyện Thủ Thừa, tỉnh Long An”. Cấu trúc của đề tài mô tả một cách tổng quan về các khái niệm liên quan đến quản lý dự án, tổng quan các tài liệu, nghiên cứu trước đây về giải pháp nâng cao chất lượng trong quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình.
Thực hiện nghiên cứu định lượng nhằm tìm ra các giải pháp, nguyên nhân để giúp nâng cao hiệu quả hoạt động quản lý dự án về chất lượng xây dựng công trình của Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng huyện Thủ Thừa, tỉnh Long An. Trên cơ sở lý luận chung về quản lý dự án, phân tích thực trạng cơ cấu quản lý và công tác quản lý dự án của Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng huyện Thủ Thừa, tỉnh Long An. Qua đó phân tích những tồn tại, chỉ ra những nguyên nhân và đề xuất các giải pháp nhằm hoàn thiện công tác quản lý dự án. Ngoài ra đưa ra giải pháp về xây dựng đội ngũ cán bộ chuyên môn về các khâu trong quản lý dự án.
Lợi ích của đề tài 1. Lợi ích khoa học: Đề tài góp phần củng cố, giải thích cơ sở của lý thuyết về tồn tại trong quản lý chất lượng của dự án. 15 - Đề tài sử dụng phương pháp chuyên gia, chuyên khảo tổng hợp, thống kê mô tả và phân tích định lượng các yếu tố giúp tìm ra các giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động quản lý dự án tại Ban quản lý dự án đầu tư xây dựng huyện Thủ Thừa. - Việc nhận dạng, phân tích, đánh giá các yếu tố còn hạn chế xảy ra làm ảnh hưởng chất lượng trong quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình.
Từ đó đề xuất, kiến nghị các biện pháp tối ưu để kiểm soát các yếu tố xảy ra rủi ro, nhằm giúp các đơn vị tham gia dự án có cái nhìn tổng quát hơn trong việc triển khai thực hiện từ khâu lập dự án đầu tư ban đầu. - Là cơ sở lý luận khoa học cho các đơn vị có mô hình và qui mô tương tự, nghiên cứu áp dụng. Đồng thời cũng là tài liệu tham khảo cho các nghiên cứu tiếp theo.