Giải Pháp Cơ Bản Nhằm Hoàn Thiện Quản Trị Rủi Ro Tín Dụng Tại Các Ngân Hàng Thương Mại Việt Nam

Tài liệu nghiên cứu Luận văn giải pháp cơ bản nhằm hoàn thiện quản trị rủi ro tín dụng tại các ngân hàng thương mại, tổng hợp lý thuyết và thực hành, cung cấp kiến thức chuyên sâu

• Tác giả: Dương Ngọc Hào
• Người hướng dẫn: NGƯT, PGS. Lý Hoàng Ánh
• Trường học: Đại học Ngân hàng Thành phố Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Tài chính – Ngân hàng
• Đề tài: Giải Pháp Hoàn Thiện Quản Trị Rủi Ro Tín Dụng Tại Ngân Hàng Thương Mại Việt Nam
• Loại tài liệu: luận án tiến sỹ
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: Thành phố Hồ Chí Minh

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Quản Trị Rủi Ro Tín Dụng Ngân Hàng Hiện Nay

Trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế, hoạt động tín dụng ngân hàng thương mại (NHTM) Việt Nam đối mặt với nhiều cơ hội và thách thức. Quản trị rủi ro tín dụng trở thành yếu tố then chốt để đảm bảo sự ổn định và phát triển bền vững của hệ thống ngân hàng. Hoạt động tín dụng là nghiệp vụ truyền thống, nền tảng và quan trọng nhất, mang lại tỷ trọng lợi nhuận lớn cho ngân hàng. Tuy nhiên, nó cũng là hoạt động phức tạp, tiềm ẩn rất nhiều rủi ro. Rủi ro trong hoạt động tín dụng có thể tác động rất nặng nề đến các hoạt động kinh doanh khác và có thể làm tổn hại đến uy tín và vị thế của ngân hàng. Một ngân hàng hoạt động kinh doanh hiệu quả, có năng lực tài chính mạnh và có hệ thống quản lý rủi ro đồng bộ, hiệu quả và chuyên nghiệp sẽ đảm bảo cho sự tăng trưởng tín dụng an toàn và bền vững. Thực tiễn hoạt động tín dụng của hệ thống ngân hàng thương mại Việt Nam trong thời gian qua cho thấy công tác quản trị rủi ro nói chung và rủi ro tín dụng nói riêng mặc dù đã được các ngân hàng thương mại quan tâm, tuy nhiên về quản trị rủi ro tín dụng vẫn chưa được xác định, đo lường, đánh giá và kiểm soát một cách chính xác, chặt chẽ và theo thông lệ quốc tế.

1.1. Rủi Ro Tín Dụng Ngân Hàng Thương Mại Khái Niệm và Cơ Cấu

Rủi ro tín dụng là khả năng khách hàng không trả được nợ gốc và lãi theo thỏa thuận. Cơ cấu của rủi ro tín dụng bao gồm nhiều yếu tố như rủi ro giao dịch, rủi ro danh mục, và rủi ro hệ thống. Việc hiểu rõ cơ cấu này giúp ngân hàng có biện pháp phòng ngừa rủi ro hiệu quả hơn. Theo luận án, "Trong tất cả các hoạt động kinh doanh của ngân hàng hiện nay, hoạt động tín dụng là một nghiệp vụ truyền thống, nền tảng và là hoạt động kinh doanh quan trọng nhất, mang lại tỷ trọng lợi nhuận lớn cho ngân hàng."

1.2. Nguyên Nhân Gây Rủi Ro Tín Dụng Chủ Quan và Khách Quan

Nguyên nhân rủi ro tín dụng có thể xuất phát từ yếu tố chủ quan (năng lực quản lý yếu kém, thẩm định sơ sài) hoặc khách quan (biến động kinh tế vĩ mô, thiên tai). Phân tích nguyên nhân giúp ngân hàng chủ động hơn trong việc kiểm soát rủi ro tín dụng. Các yếu tố khách quan như biến động kinh tế vĩ mô, thay đổi chính sách, và sự cạnh tranh gay gắt trên thị trường tài chính có thể ảnh hưởng đến khả năng trả nợ của khách hàng. Các yếu tố chủ quan bao gồm năng lực quản lý yếu kém, quy trình thẩm định tín dụng không chặt chẽ, và thiếu giám sát hiệu quả.

II. Thách Thức Quản Trị Rủi Ro Tín Dụng Tại NHTM Việt Nam

Mặc dù đã có nhiều nỗ lực, công tác quản trị rủi ro tín dụng tại các NHTM Việt Nam vẫn còn nhiều hạn chế. Các vấn đề như thiếu hệ thống đo lường rủi ro phù hợp, quy trình tín dụng còn nhiều sai sót, và môi trường quản trị rủi ro chưa đáp ứng chuẩn mực quốc tế là những thách thức lớn. Việc nhận diện và giải quyết các thách thức này là bước quan trọng để hoàn thiện quản trị rủi ro tín dụng.

2.1. Hạn Chế Trong Quy Trình Cấp Tín Dụng và Thẩm Định Tín Dụng

Quy trình cấp tín dụng còn nhiều sai sót, thẩm định chưa kỹ lưỡng dẫn đến tỷ lệ nợ xấu tăng cao. Cần nâng cao chất lượng thẩm định, tăng cường kiểm soát sau cấp tín dụng để giảm thiểu rủi ro tín dụng. Theo luận án, "Việc thực hiện quy trình tín dụng còn nhiều sai sót là một trong các nguyên nhân dẫn đến tỷ lệ nợ xấu ở nhiều ngân hàng tăng quá mức cho phép."

2.2. Thiếu Hệ Thống Đo Lường Rủi Ro Tín Dụng Theo Chuẩn Quốc Tế

Các ngân hàng chưa có hệ thống đo lường rủi ro tín dụng phù hợp với thông lệ quốc tế. Điều này gây khó khăn trong việc đánh giá chính xác mức độ rủi ro và đưa ra các biện pháp phòng ngừa hiệu quả. Cần xây dựng và áp dụng các mô hình đo lường rủi ro tiên tiến như Basel II và Basel III.

2.3. Môi Trường Quản Trị Rủi Ro Chưa Đáp Ứng Yêu Cầu Basel

Môi trường quản trị rủi ro tín dụng nói chung chưa đáp ứng được các yêu cầu của Ủy ban Basel và thông lệ quốc tế. Cần hoàn thiện khung pháp lý, nâng cao năng lực quản trị, và tăng cường tính minh bạch trong hoạt động ngân hàng. Một số ngân hàng thương mại vẫn duy trì mô hình tổ chức quản trị phân tán, chưa tách bạch các chức năng dễ dẫn đến xung đột quyền lợi trong quản trị rủi ro tín dụng.

III. Giải Pháp Hoàn Thiện Quản Trị Rủi Ro Tín Dụng Hiệu Quả

Để hoàn thiện quản trị rủi ro tín dụng, các NHTM cần triển khai đồng bộ nhiều giải pháp. Các giải pháp này bao gồm thay đổi nhận thức về quản trị rủi ro, hoàn thiện khung quản trị rủi ro, nâng cao chất lượng thẩm định tín dụng, và ứng dụng công nghệ thông tin. Việc thực hiện các giải pháp này sẽ giúp ngân hàng giảm thiểu nợ xấu ngân hàng và nâng cao hiệu quả hoạt động.

3.1. Thay Đổi Nhận Thức Về Quản Trị Rủi Ro Tín Dụng

Cần nâng cao nhận thức của cán bộ ngân hàng về tầm quan trọng của quản trị rủi ro tín dụng. Quản trị rủi ro không chỉ là trách nhiệm của bộ phận chuyên trách mà là của toàn hệ thống. Cần xây dựng văn hóa quản lý rủi ro trong toàn ngân hàng.

3.2. Hoàn Thiện Khung Quản Trị Rủi Ro Tín Dụng Theo Basel

Xây dựng khung quản trị rủi ro toàn diện, bao gồm các yếu tố như chính sách, quy trình, tổ chức, và hệ thống thông tin. Khung quản trị rủi ro phải tuân thủ các chuẩn mực quốc tế như Basel II, Basel III và phù hợp với đặc điểm của từng ngân hàng.

3.3. Nâng Cao Chất Lượng Thẩm Định và Phân Tích Tín Dụng

Tăng cường đào tạo cán bộ thẩm định, áp dụng các phương pháp phân tích tín dụng hiện đại, và thu thập thông tin đầy đủ về khách hàng. Cần đánh giá chính xác khả năng trả nợ của khách hàng và xác định mức độ rủi ro phù hợp. Luận án nhấn mạnh sự cần thiết của việc "Nâng cao chất lượng công tác thẩm định và phân tích tín dụng."

IV. Ứng Dụng Công Nghệ Trong Quản Trị Rủi Ro Tín Dụng Hiện Đại

Ứng dụng công nghệ trong quản trị rủi ro tín dụng là xu hướng tất yếu trong bối cảnh chuyển đổi số. Các công nghệ như trí tuệ nhân tạo (AI), học máy (Machine Learning), và phân tích dữ liệu lớn (Big Data) giúp ngân hàng tự động hóa quy trình, nâng cao khả năng dự báo rủi ro, và cải thiện hiệu quả hoạt động. Việc chuyển đổi số trong quản trị rủi ro tín dụng giúp ngân hàng cạnh tranh tốt hơn trên thị trường.

4.1. Sử Dụng AI và Machine Learning Để Dự Báo Rủi Ro Tín Dụng

AI và Machine Learning có thể phân tích dữ liệu lịch sử để dự báo khả năng trả nợ của khách hàng. Các mô hình dự báo rủi ro giúp ngân hàng đưa ra quyết định tín dụng chính xác hơn và giảm thiểu rủi ro tín dụng.

4.2. Phân Tích Dữ Liệu Lớn Big Data Để Đánh Giá Khách Hàng

Big Data giúp ngân hàng thu thập và phân tích thông tin từ nhiều nguồn khác nhau để đánh giá khách hàng một cách toàn diện. Thông tin này bao gồm lịch sử tín dụng, thông tin tài chính, và thông tin phi tài chính. Phân tích Big Data giúp ngân hàng hiểu rõ hơn về khách hàng và đưa ra quyết định tín dụng phù hợp.

4.3. Tự Động Hóa Quy Trình Quản Trị Rủi Ro Tín Dụng

Công nghệ giúp tự động hóa các quy trình như thẩm định tín dụng, giám sát tín dụng, và thu hồi nợ. Tự động hóa giúp giảm thiểu sai sót, tiết kiệm thời gian, và nâng cao hiệu quả hoạt động. Luận án đề xuất "Đầu tư trang thiết bị công nghệ thông tin hiện đại" để hỗ trợ quản trị rủi ro.

V. Kinh Nghiệm Quản Trị Rủi Ro Tín Dụng Quốc Tế và Bài Học

Nghiên cứu kinh nghiệm quản trị rủi ro tín dụng của các ngân hàng nước ngoài giúp NHTM Việt Nam học hỏi và áp dụng các phương pháp tiên tiến. Các quốc gia như Trung Quốc, Thái Lan, Mỹ, và Nhật Bản có nhiều kinh nghiệm quý báu trong việc xây dựng hệ thống quản trị rủi ro hiệu quả. Việc học hỏi kinh nghiệm quốc tế giúp NHTM Việt Nam hoàn thiện quản trị rủi ro tín dụng và nâng cao năng lực cạnh tranh.

5.1. Kinh Nghiệm Quản Trị Rủi Ro Tín Dụng Của Trung Quốc

Trung Quốc đã thành công trong việc xây dựng hệ thống quản trị rủi ro tập trung, áp dụng các tiêu chuẩn quốc tế, và tăng cường giám sát. Bài học từ Trung Quốc là cần có sự can thiệp mạnh mẽ của nhà nước và sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan quản lý.

5.2. Bài Học Từ Thái Lan Về Xử Lý Nợ Xấu Ngân Hàng

Thái Lan đã thành công trong việc xử lý nợ xấu ngân hàng thông qua việc thành lập các công ty quản lý tài sản (AMC) và áp dụng các biện pháp tái cơ cấu nợ. Bài học từ Thái Lan là cần có giải pháp toàn diện và sự hỗ trợ của chính phủ.

5.3. Áp Dụng Mô Hình Quản Trị Rủi Ro Tín Dụng Của Mỹ

Mỹ có hệ thống quản trị rủi ro tiên tiến, dựa trên các mô hình định lượng và phân tích dữ liệu. Bài học từ Mỹ là cần đầu tư vào công nghệ và đào tạo cán bộ chuyên môn.

VI. Kiến Nghị Hoàn Thiện Hành Lang Pháp Lý Quản Trị Rủi Ro

Để các giải pháp hoàn thiện quản trị rủi ro tín dụng được triển khai hiệu quả, cần có sự hỗ trợ từ hành lang pháp lý. Các kiến nghị bao gồm hoàn thiện luật pháp, tăng cường vai trò giám sát của Ngân hàng Nhà nước, và tạo điều kiện cho các NHTM tiếp cận thông tin. Việc xây dựng hành lang pháp lý vững chắc giúp quản lý rủi ro tín dụng hiệu quả.

6.1. Kiến Nghị Với Nhà Nước Về Chính Sách Hỗ Trợ

Nhà nước cần tạo môi trường kinh doanh ổn định, hỗ trợ các NHTM tiếp cận thông tin, và có chính sách khuyến khích quản trị rủi ro.

6.2. Kiến Nghị Với Ngân Hàng Nhà Nước Về Giám Sát

Ngân hàng Nhà nước cần tăng cường giám sát hoạt động ngân hàng, ban hành các quy định chặt chẽ về quản trị rủi ro, và xử lý nghiêm các vi phạm.

6.3. Hoàn Thiện Luật Pháp Về Tín Dụng và Quản Lý Rủi Ro

Cần hoàn thiện luật pháp về tín dụng, bảo đảm quyền lợi của các bên liên quan, và tạo điều kiện cho việc xử lý nợ xấu ngân hàng.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN TRỊ RỦI RO TÍN DỤNG TẠI NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI 1.1 RỦI RO TÍN DỤNG TRONG HOẠT ĐỘNG CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI 1.1 Khái niệm rủi ro trong hoạt động ngân hàng thương mại Ngân hàng thương mại là loại hình doanh nghiệp đặc biệt. Vì vậy, trong hoạt động kinh doanh, ngân hàng thương mại cũng chịu ảnh hưởng của rất nhiều loại rủi ro phức tạp. Rủi ro trong hoạt động ngân hàng thương mại là khả năng xảy ra tổn thất ngoài dự kiến, làm giảm thu nhập hoặc giá trị vốn chủ sở hữu của ngân hàng. Rủi ro trong hoạt động ngân hàng thương mại có thể được phân theo các tiêu chí sau đây [Bùi Diệu Anh (2013) giáo trình Hoạt động kinh doanh ngân hàng, Nhà xuất bản Phương Đông]:  Phân loại theo tính chất rủi ro bao gồm: + Rủi ro tài chính là những rủi ro gây ra tổn thất về mặt tài chính cho ngân hàng, ngân hàng có thể đo lường được giá trị mất mát từ những tổn thất này, chẳng hạn rủi ro tín dụng, rủi ro lãi suất… + Rủi ro phi tài chính là những rủi ro gây ra thiệt hại cho ngân hàng nhưng khó đo lường được tổn thất từ đó, chẳng hạn rủi ro danh tiếng, rủi ro pháp lý  Phân loại theo nguồn gốc xuất hiện của rủi ro có các loại rủi ro sau đây: + Rủi ro tín dụng là loại rủi ro xuất hiện trong các giao dịch giữa ngân hàng và đối tác của ngân hàng, trong đó chủ yếu là giao dịch tín dụng giữa ngân hàng và người vay.

+ Rủi ro lãi suất là loại rủi ro xuất phát từ sự biến động bất lợi của lãi suất thị trường tác động lên cấu trúc giữa tài sản nợ và tài sản có tại ngân hàng. Rủi ro lãi suất xuất hiện ở tất cả những hoạt động có liên quan đến thu nhập từ lãi và chi phí lãi của ngân hàng. 2 + Rủi ro tỷ giá hối đoái là lọai rủi ro xuất phát từ sự biến động bất lợi của tỷ giá hối đoái giữa đồng bản tệ và ngọai tệ tác động lên trạng thái ngọai hối của ngân hàng. Rủi ro ngọai hối xuất hiện trong tất cả các hoạt động làm phát sinh việc mua bán ngoại tệ của ngân hàng.

+ Rủi ro thanh khoản là lọai rủi ro phát sinh khi ngân hàng không có khả năng đáp ứng các nhu cầu rút tiền, vay tiền của khách hàng hoặc đáp ứng được nhưng với một chi phí bỏ ra tốn kém từ đó dẫn đến giảm lợi nhuận của ngân hàng. Rủi ro thanh khỏan có thể là hậu quả của các lọai rủi ro tín dụng, lãi suất, hối đoái nêu trên  Phân loại theo quan điểm của ủy ban Basel gồm có các loại: + Rủi ro thị trường, bao gồm các loại cụ thể như rủi ro lãi suất (Interest Rate Risk), rủi ro ngọai hối (Foreign Currency Risk), rủi ro vốn (Equity Risk), rủi ro quyền chọn (Option Risk), rủi ro hàng hóa (Commodity Risk). Rủi ro thị trường được hiểu là khả năng tổn thất xảy ra trong và ngoài bảng cân đối kế toán (Balance Sheet) của ngân hàng phát sinh từ các biến động giá trên thị trường. Rủi ro thị trường là cộng gộp của các lọai rủi ro bộ phận đã nêu trên.

+ Rủi ro tín dụng (Credit Risk) là khả năng xảy ra tổn thất khi có sự vi phạm từ phía đối tác của ngân hàng. Theo quan điểm của Ủy ban Basel thì rủi ro tín dụng có thể hiểu là rủi ro đối tác (Counterparty Risk) xuất hiện khi có sự vi phạm các thỏa thuận giữa ngân hàng và đối tác trong giao dịch của họ + Rủi ro hoạt động / tác nghiệp (Operational Risk) được hiểu là khả năng xảy ra tổn thất do các nguyên nhân nội bộ (quy trình, hệ thống, vận hành…) và nguyên nhân khách quan bên ngoài (như gian lận chẳng hạn) Ngoài các tiêu chí phân lọai như kể trên, tùy từng điều kịện cụ thể, ngân hàng có thể áp dụng các cách phân lọai rủi ro khác nhau ra phục vụ cho công tác quản trị hoạt động của ngân hàng. Khái niệm rủi ro tín dụng Rủi ro tín dụng là vấn đề đặc biệt được quan tâm không chỉ ở phạm vi các ngân hàng mà còn trong toàn nền kinh tế. Có nhiều khái niệm về rủi ro tín dụng, gồm: 3 Theo hai nhà kinh tế A.

Theo khái niệm này thì rủi ro tín dụng có phạm vi khá rộng, không chỉ trong quan hệ tín dụng giữa ngân hàng với khách hàng mà trong cả các hoạt động khác như đầu tư, phái sinh mà ngân hàng thực hiện. Tuy nhiên, như đã giới thiệu trong phạm vi nghiên cứu của đề tài, luận án chỉ nghiên cứu rủi ro tín dụng trong hoạt động cấp tín dụng của ngân hàng, vì vậy rủi ro tín dụng có thể hiểu đơn giản là sự vi phạm không hoàn trả nợ từ phía khách hàng vay. Theo cách hiểu tại các ngân hàng Việt Nam thì “Rủi ro tín dụng là khả năng xảy ra tổn thất trong hoạt động ngân hàng của tổ chức tín dụng do khách hàng không thực hiện hoặc không có khả năng thực hiện nghĩa vụ của mình theo cam kết” [quyết định 493/2005/QĐ-NHNN ngày 22/4/2005]. Như vậy, từ nhiều định nghĩa khác nhau, đa dạng, có thể tóm lược nội dung về rủi ro tín dụng như sau: Rủi ro tín dụng là rủi ro do bên được cấp tín dụng, bên có nghĩa vụ hoặc đối tác không thực hiện hoặc không có khả năng thực hiện một phần hoặc toàn bộ nghĩa vụ của mình theo cam kết.

Cơ cấu của rủi ro tín dụng Cơ cấu thành phần của rủi ro tín dụng bao gồm (i) Rủi ro giao dịch (Transaction risk) và (ii) Rủi ro danh mục (Portfolio risk) [Hồ Diệu (2002), Quản trị ngân hàng, nhà xuất bản Thống kê]. Rủi ro giao dịch Rủi ro giao dịch có 3 thành phần là: Rủi ro lựa chọn, rủi ro bảo đảm và rủi ro nghiệp vụ. + Rủi ro lựa chọn là rủi ro liên quan đến quá trình thẩm định, phân tích tín dụng của ngân hàng để lựa chọn khách hàng cấp tín dụng. Trong quá trình này, ngân hàng rất dễ mắc phải sự lựa chọn sai lầm do hiện tượng “thông tin bất cân xứng” xuất hiện.

+ Rủi ro bảo đảm xuất phát từ các tiêu chuẩn bảo đảm cho giao dịch giữa ngân hàng và khách hàng được diễn ra một cách suôn sẻ và an toàn cho ngân hàng. Các quy định hoặc tiêu chuẩn về tài sản bảo đảm, vốn tự có đối ứng, các thỏa thuận trên hợp đồng tín dụng là nhằm hạn chế rủi ro trong giai đoạn này. + Rủi ro nghiệp vụ là rủi ro liên quan đến các thao tác trong quá trình thực hiện khoản tín dụng. Ở đây những sai sót của nhân viên cấp tín dụng trong quá trình giải ngân, giám sát theo dõi khoản tín dụng có thể là xuất phát điểm cho các rủi ro từ đạo đức của khách hàng nảy sinh.

Chẳng hạn việc lơ là không thực hiện các giám sát sau khi giải ngân, có thể khiến người vay nảy sinh ý đồ sử dụng sai mục đích, làm thất thoát tiền vay, việc bỏ qua các thủ tục pháp lý cần thiết trước khi giải ngân cũng có thể là nguyên nhân dẫn đến việc chiếm dụng vốn từ phía khách hàng. Rủi ro danh mục Rủi ro danh mục được phân ra hai loại là rủi ro nội tại (Intrinsic risk) và rủi ro tập trung (Concentration risk) + Rủi ro nội tại xuất phát từ các yếu tố mang tính riêng biệt của mỗi chủ thể đi vay hoặc ngành kinh tế. Chẳng hạn như biến cố rủi ro từ thiên tai, mất mùa đặc trưng trong ngành nông nghiệp, hoặc yếu tố tồn kho ứ đọng trong ngành công nghiệp, xây dựng…Vì gắn liền với chủ thể /đối tượng được cấp tín dụng nên rủi ro nội tại là yếu tố không thể triệt tiêu được. + Rủi ro tập trung xuất phát từ việc dồn vốn cho một số ít khách hàng, một số ngành kinh tế hẹp, một số loại hình cho vay hoặc một khu vực địa lý, đi ngược lại với nguyên tắc đa dạng hóa để phân tán rủi ro.

Cũng vì sự xuất hiện của rủi ro nội tại và đặc tính không thể triệt tiêu của rủi ro nội tại nên việc đa dạng hóa để hạn chế và kiểm 5 soát rủi ro tập trung là vấn đề cần thiết đối với các ngân hàng trong quá trình cấp tín dụng. Nguyên nhân của rủi ro tín dụng 1. Rủi ro tín dụng do nguyên nhân khách quan  Rủi ro do môi trường kinh tế không ổn định + Rủi ro tất yếu của quá trình tự do hoá tài chính, hội nhập quốc tế. Quá trình tự do hoá tài chính và hội nhập quốc tế có thể làm cho nợ xấu gia tăng khi tạo ra một môi trường cạnh tranh gay gắt, khiến hầu hết các doanh nghiệp, những khách hàng thường xuyên của ngân hàng phải đối mặt với nguy cơ thua lỗ và quy luật chọn lọc khắc nghiệt của thị trường.

Bên cạnh đó, bản thân sự cạnh trạnh của các ngân hàng thương mại trong nước và quốc tế trong môi trường hội nhập kinh tế cũng khiến cho các ngân hàng trong nước với hệ thống quản lý yếu kém gặp nguy cơ rủi ro nợ xấu tăng lên bởi hầu hết các khách hàng có tiềm lực tài chính lớn sẽ bị các ngân hàng nước ngoài thu hút. + Thiếu sự quy hoạch, phân bổ đầu tư một cách hợp lý đã dẫn đến khủng hoảng thừa về đầu tư trong một số ngành. Tình trạng này cũng có thể kéo theo việc tập trung đầu tư tín dụng quá mức của các ngân hàng thương mại cho một số ngành kinh tế “thời thượng” nào đó, như kinh doanh bất động sản, kinh doanh chứng khoán…và hệ quả không tránh khỏi là rủi ro tín dụng tập trung trên danh mục của các ngân hàng thương mại. + Nền kinh tế thị trường tất yếu sẽ dẫn đến cạnh tranh, các nhà kinh doanh sẽ tìm kiếm ngành nào có lợi nhất để đầu tư và sẽ rời bỏ những ngành không đem lại lợi nhuận cho họ và do đó có sự chuyển dịch vốn từ ngành này qua ngành khác và đây cũng là một hiện tượng khách quan.

Ở các quốc gia đang phát triển, trong đó có Việt Nam, sự cạnh tranh diễn ra một cách tự phát, hoàn toàn không đi kèm với sự quy hoạch hợp lý, hợp tác, phân công lao động, chuyên môn hóa lao động, thể hiện sự bất lực trong vai trò của các hiệp hội nghề nghiệp và sự điều tiết vĩ mô của Nhà nước.