Luận văn giải pháp hạn chế rủi ro tín dụng tại Ngân hàng TMCP Việt Nam Thịnh Vượng chi nhánh Hà Nội

Luận văn phân tích các biện pháp hạn chế rủi ro tín dụng tại ngân hàng Việt Nam Thịnh Vượng chi nhánh Hà Nội, góp phần nâng cao hiệu quả hoạt động.

• Tác giả: Vũ Minh Khuê
• Trường học: Ngân Hàng Việt Nam Thịnh Vượng
• Chuyên ngành: Kinh Tế
• Đề tài: Giải Pháp Hạn Chế Rủi Ro Tín Dụng Tại Ngân Hàng Việt Nam Thịnh Vượng
• Loại tài liệu: Chuyên Đề Thực Tập
• Năm xuất bản: 2011
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI NÓI ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI VÀ RỦI RO TÍN DỤNG TRONG HOẠT ĐỘNG CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI
• 1.1. Ngân hàng thương mại và tín dụng của ngân hàng thương mại
• 1.1.1. Ngân hàng thương mại
• 1.1.2. Khái niệm, phân loại
• 1.1.3. Vai trò của ngân hàng thương mại
• 1.1.3.1. Vai trò của ngân hàng thương mại đối với doanh nghiệp
• 1.1.3.2. Vai trò của ngân hàng thương mại đối với nền kinh tế
• 1.1.3.3. Vai trò điều tiết nền kinh tế vi mô của ngân hàng thương mại
• 1.1.3.4. Vai trò góp phần vào hoạt động điều tiết vĩ mô thông qua chức năng tạo tiền của ngân hàng thương mại
• 1.1.4. Tín dụng ngân hàng thương mại
• 1.1.4.1. Khái niệm
• 1.1.4.2. Vai trò của tín dụng ngân hàng đối với nền kinh tế quốc dân
• 1.2. Rủi ro trong hoạt động kinh doanh của ngân hàng thương mại
• 1.2.1. Khái niệm và tính chất khách quan của rủi ro
• 1.2.2. Các loại rủi ro của ngân hàng thương mại
• 1.3. Rủi ro tín dụng trong hoạt động kinh doanh của ngân hàng thương mại
• 1.3.1. Sự cần thiết phải phòng ngừa và hạn chế rủi ro tín dụng
• 1.3.1.1. Đối với bản thân ngân hàng
• 1.3.1.2. Đối với nền kinh tế
• 1.3.2. Các chỉ tiêu đo lường rủi ro tín dụng
• 1.3.2.1. Phân loại nợ
• 1.3.2.2. Các chỉ tiêu đo lường
• 1.3.2.3. Một số mô hình lượng hoá rủi ro tín dụng
• 1.3.3. Nguyên nhân dẫn đến rủi ro tín dụng
• 1.3.3.1. Nguyên nhân từ phía ngân hàng
• 1.3.3.2. Nguyên nhân do khách hàng
• 1.3.3.3. Nguyên nhân khác
• 1.3.4. Quy trình quản lý rủi ro tín dụng
• 1.3.5. Hoạt động xử lý rủi ro tín dụng của ngân hàng thương mại
• 1.3.5.1. Xử lý các nguyên nhân chủ quan về phía ngân hàng thương mại
• 1.3.5.2. Xử lý nợ quá hạn
• 1.3.5.3. Trích lập dự phòng tổn thất
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG RỦI RO TÍN DỤNG TẠI NGÂN HÀNG VIỆT NAM THỊNH VƯỢNG CHI NHÁNH HÀ NỘI
• 2.1. Khái quát về Ngân hàng Việt Nam Thịnh Vượng chi nhánh Hà Nội
• 2.1.1. Quá trình hình thành và phát triển
• 2.1.2. Cơ cấu tổ chức bộ máy, chức năng nhiệm vụ của các phòng ban
• 2.1.3. Kết quả hoạt động kinh doanh của ngân hàng Việt Nam Thịnh Vượng chi nhánh Hà Nội trong giai đoạn 2009-2011
• 2.1.3.1. Hoạt động huy động vốn
• 2.1.3.2. Hoạt động tín dụng
• 2.1.3.3. Các hoạt động kinh doanh khác
• 2.2. Thực trạng rủi ro tín dụng tại Ngân hàng Việt Nam Thịnh Vượng chi nhánh Hà Nội
• 2.2.1. Tổ chức tín dụng của VPBank
• 2.2.2. Quy trình nghiệp vụ tín dụng doanh nghiệp tại VPBank
• 2.2.3. Nhận dạng rủi ro tín dụng tại ngân hàng Việt Nam Thịnh Vượng chi nhánh Hà Nội
• 2.2.3.1. Tình hình chung về nợ quá hạn
• 2.2.3.2. Nợ có khả năng mất vốn
• 2.2.3.3. Nợ khó đòi và tỷ lệ nợ khó đòi trên tổng dư nợ
• 2.2.3.4. Tỷ lệ dự phòng tổn thất tín dụng
• 2.2.3.5. Phân tích nợ quá hạn
• 2.2.3.5.1. Tỷ lệ nợ quá hạn theo thành phần kinh tế và theo thời hạn
• 2.2.3.5.2. Tỷ lệ nợ quá hạn theo khả năng thu hồi
• 2.2.3.5.3. Tỷ lệ nợ quá hạn theo nguyên nhân
• 2.2.3.6. Rủi ro chính sách
• 2.2.4. Đánh giá mức độ rủi ro tín dụng tại ngân hàng Việt Nam Thịnh Vượng chi nhánh Hà Nội
• 2.2.4.1. Kết quả đạt được
• 2.2.4.2. Những mặt tồn tại và nguyên nhân dẫn đến rủi ro tín dụng tại ngân hàng Việt Nam Thịnh Vượng chi nhánh Hà Nội
• 3. CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP HẠN CHẾ RỦI RO TÍN DỤNG TẠI NGÂN HÀNG VIỆT NAM THỊNH VƯỢNG CHI NHÁNH HÀ NỘI
• 3.1. Định hướng phát triển
• 3.1.1. Định hướng chung
• 3.1.2. Các mục tiêu hạn chế rủi ro tín dụng của ngân hàng Việt Nam Thịnh Vượng chi nhánh Hà Nội
• 3.2. Giải pháp hạn chế rủi ro tín dụng tại ngân hàng Việt Nam Thịnh Vượng chi nhánh Hà Nội
• 3.2.1. Nâng cao chất lượng công tác phân tích - thẩm định khách hàng và phương án vay vốn
• 3.2.2. Hoàn thiện hệ thống thông tin đánh giá khách hàng
• 3.2.3. Cung cấp dịch vụ tư vấn cho khách hàng
• 3.2.4. Hoàn thiện hệ thống chấm điểm tín dụng
• 3.2.5. Giám sát và kiểm tra sau vay
• 3.2.6. Phát triển hệ thống công nghệ thông tin
• 3.2.7. Sử dụng các công cụ tín dụng phái sinh
• 3.2.8. Hạn chế tổn thất khi có rủi ro xảy ra
• 3.2.9. Công tác cán bộ và đào tạo cán bộ tín dụng
• 3.2.10. Thực hiện bảo hiểm tín dụng
• 3.3. Một số kiến nghị
• 3.3.1. Kiến nghị đối với Chính phủ
• 3.3.2. Kiến nghị đối với Ngân hàng Nhà nước Việt Nam
• 3.3.3. Kiến nghị đối với Ngân hàng VPBank
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về rủi ro tín dụng tại ngân hàng Việt Nam Thịnh Vượng

Rủi ro tín dụng là một trong những thách thức lớn nhất mà các ngân hàng thương mại, bao gồm ngân hàng Việt Nam Thịnh Vượng, phải đối mặt. Rủi ro này không chỉ ảnh hưởng đến lợi nhuận của ngân hàng mà còn có thể tác động tiêu cực đến sự ổn định của toàn bộ hệ thống tài chính. Việc hiểu rõ về rủi ro tín dụng và các yếu tố liên quan là rất quan trọng để phát triển các giải pháp hiệu quả nhằm hạn chế rủi ro này.

1.1. Khái niệm và phân loại rủi ro tín dụng

Rủi ro tín dụng có thể được định nghĩa là khả năng không thu hồi được khoản vay từ khách hàng. Các loại rủi ro tín dụng bao gồm rủi ro từ phía khách hàng, rủi ro từ môi trường kinh doanh và rủi ro từ chính ngân hàng. Việc phân loại này giúp ngân hàng có cái nhìn tổng quan và xây dựng chiến lược quản lý rủi ro hiệu quả.

1.2. Tầm quan trọng của việc quản lý rủi ro tín dụng

Quản lý rủi ro tín dụng không chỉ giúp ngân hàng bảo vệ tài sản của mình mà còn đảm bảo sự ổn định của nền kinh tế. Một hệ thống ngân hàng vững mạnh sẽ tạo ra niềm tin cho các nhà đầu tư và khách hàng, từ đó thúc đẩy sự phát triển kinh tế bền vững.

II. Thách thức trong quản lý rủi ro tín dụng tại ngân hàng Việt Nam Thịnh Vượng

Ngân hàng Việt Nam Thịnh Vượng đang phải đối mặt với nhiều thách thức trong việc quản lý rủi ro tín dụng. Những thách thức này bao gồm sự biến động của thị trường, sự thay đổi trong chính sách pháp luật và sự cạnh tranh ngày càng gia tăng từ các ngân hàng khác. Để vượt qua những thách thức này, ngân hàng cần có những chiến lược quản lý rủi ro hiệu quả.

2.1. Nguyên nhân dẫn đến rủi ro tín dụng

Rủi ro tín dụng có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau, bao gồm tình hình tài chính yếu kém của khách hàng, sự thay đổi trong môi trường kinh doanh và các yếu tố bên ngoài như khủng hoảng kinh tế. Việc nhận diện và phân tích các nguyên nhân này là rất quan trọng để đưa ra các biện pháp phòng ngừa.

2.2. Tác động của rủi ro tín dụng đến ngân hàng

Rủi ro tín dụng có thể dẫn đến tổn thất tài chính lớn cho ngân hàng, ảnh hưởng đến khả năng thanh khoản và uy tín của ngân hàng trên thị trường. Điều này có thể làm giảm khả năng cạnh tranh và ảnh hưởng đến sự phát triển bền vững của ngân hàng.

III. Giải pháp nâng cao quản lý rủi ro tín dụng tại ngân hàng Việt Nam Thịnh Vượng

Để hạn chế rủi ro tín dụng, ngân hàng Việt Nam Thịnh Vượng cần áp dụng các giải pháp quản lý rủi ro hiệu quả. Những giải pháp này bao gồm việc nâng cao chất lượng phân tích và thẩm định khách hàng, cải thiện hệ thống thông tin và tăng cường giám sát sau vay. Những biện pháp này sẽ giúp ngân hàng giảm thiểu rủi ro và tối ưu hóa lợi nhuận.

3.1. Nâng cao chất lượng phân tích và thẩm định khách hàng

Việc nâng cao chất lượng phân tích và thẩm định khách hàng là rất quan trọng để đảm bảo rằng ngân hàng chỉ cấp tín dụng cho những khách hàng có khả năng hoàn trả. Điều này bao gồm việc sử dụng các công cụ phân tích tài chính hiện đại và xây dựng hệ thống chấm điểm tín dụng hiệu quả.

3.2. Cải thiện hệ thống thông tin và công nghệ

Công nghệ thông tin đóng vai trò quan trọng trong việc quản lý rủi ro tín dụng. Ngân hàng cần đầu tư vào hệ thống công nghệ thông tin hiện đại để thu thập và phân tích dữ liệu khách hàng một cách hiệu quả, từ đó đưa ra quyết định cho vay chính xác hơn.

IV. Ứng dụng thực tiễn các giải pháp quản lý rủi ro tín dụng

Việc áp dụng các giải pháp quản lý rủi ro tín dụng tại ngân hàng Việt Nam Thịnh Vượng đã mang lại nhiều kết quả tích cực. Ngân hàng đã giảm thiểu được tỷ lệ nợ xấu và nâng cao hiệu quả hoạt động tín dụng. Những kết quả này không chỉ giúp ngân hàng ổn định tài chính mà còn tạo niềm tin cho khách hàng và nhà đầu tư.

4.1. Kết quả đạt được từ việc áp dụng giải pháp

Sau khi áp dụng các giải pháp quản lý rủi ro tín dụng, ngân hàng đã ghi nhận sự giảm đáng kể trong tỷ lệ nợ xấu. Điều này cho thấy rằng các biện pháp đã được thực hiện có hiệu quả và cần tiếp tục duy trì và cải thiện.

4.2. Những bài học kinh nghiệm từ thực tiễn

Các bài học kinh nghiệm từ việc quản lý rủi ro tín dụng tại ngân hàng Việt Nam Thịnh Vượng cho thấy rằng việc đầu tư vào công nghệ và nâng cao chất lượng nhân lực là rất quan trọng. Ngân hàng cần tiếp tục cải tiến quy trình và hệ thống để đáp ứng tốt hơn nhu cầu của thị trường.

V. Kết luận và định hướng tương lai cho quản lý rủi ro tín dụng

Quản lý rủi ro tín dụng là một yếu tố quan trọng trong hoạt động của ngân hàng Việt Nam Thịnh Vượng. Để đảm bảo sự phát triển bền vững, ngân hàng cần tiếp tục cải tiến các giải pháp quản lý rủi ro, đồng thời theo dõi sát sao các biến động của thị trường. Định hướng tương lai sẽ tập trung vào việc nâng cao chất lượng dịch vụ và tối ưu hóa quy trình cho vay.

5.1. Định hướng phát triển trong quản lý rủi ro tín dụng

Ngân hàng sẽ tiếp tục đầu tư vào công nghệ và đào tạo nhân viên để nâng cao khả năng quản lý rủi ro tín dụng. Điều này sẽ giúp ngân hàng duy trì vị thế cạnh tranh và phát triển bền vững trong tương lai.

5.2. Tương lai của tín dụng ngân hàng tại Việt Nam

Tín dụng ngân hàng tại Việt Nam sẽ tiếp tục phát triển mạnh mẽ, đặc biệt trong bối cảnh nền kinh tế đang phục hồi. Ngân hàng cần chuẩn bị sẵn sàng để đối mặt với những thách thức mới và tận dụng cơ hội từ sự phát triển của thị trường.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Hoạt động tín dụng giữ vị trí huyết mạch trong hệ thống tài chính - ngân hàng và là nguồn tạo lập lợi nhuận cốt lõi của các ngân hàng thương mại. Sau khi hệ thống ngân hàng Việt Nam chuyển sang mô hình hai cấp, tín dụng ngân hàng đã cung ứng khối lượng vốn đáng kể phục vụ sản xuất, kinh doanh, kiềm chế lạm phát và hỗ trợ chuyển dịch cơ cấu kinh tế. Tuy nhiên, bản chất của nghiệp vụ tín dụng là kinh doanh nguồn vốn huy động để cấp vốn cho các chủ thể khác trong điều kiện thông tin bất đối xứng, do đó hoạt động này luôn tiềm ẩn rủi ro phát sinh tổn thất tài chính khi người vay không hoàn thành nghĩa vụ trả gốc và lãi.

Tại Ngân hàng Thương mại Cổ phần Việt Nam Thịnh Vượng (VPBank) - Chi nhánh Hà Nội, công tác mở rộng tín dụng song hành với việc kiểm soát chất lượng danh mục cho vay là yêu cầu cấp thiết nhằm duy trì năng lực cạnh tranh và đảm bảo an toàn hệ thống. Xuất phát từ bối cảnh thực tiễn đó, tác giả Vũ Minh Khuê (Lớp KTPT49A) đã thực hiện chuyên đề thực tập tốt nghiệp: "Giải pháp hạn chế rủi ro tín dụng tại Ngân hàng Việt Nam Thịnh Vượng chi nhánh Hà Nội".

Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu của đề tài được xác định cụ thể như sau:

1. Hệ thống hóa cơ sở lý luận về ngân hàng thương mại, bản chất của tín dụng và rủi ro tín dụng trong hoạt động ngân hàng.
2. Khảo sát, phân tích và đánh giá thực trạng hoạt động kinh doanh, quy trình tín dụng và mức độ rủi ro tín dụng tại VPBank Chi nhánh Hà Nội trong giai đoạn 2009 – tháng 2/2011.
3. Đề xuất hệ thống giải pháp chuyên môn và kiến nghị chính sách nhằm hạn chế rủi ro tín dụng tại VPBank Chi nhánh Hà Nội cũng như hệ thống ngân hàng thương mại.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Hoạt động cấp tín dụng, các chỉ tiêu nhận dạng, đo lường và các giải pháp phòng ngừa, xử lý rủi ro tín dụng.
• Phạm vi không gian: Ngân hàng TMCP Việt Nam Thịnh Vượng - Chi nhánh Hà Nội (địa chỉ tại số 4 Dã Tượng, quận Hoàn Kiếm, Hà Nội cùng mạng lưới các phòng giao dịch và chi nhánh cấp 2 trực thuộc).
• Phạm vi thời gian: Số liệu thứ cấp phục vụ phân tích thực trạng được thu thập chủ yếu trong giai đoạn từ năm 2009 đến hết tháng 2/2011.

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khung lý thuyết của nghiên cứu được xây dựng trên nền tảng các quy định pháp luật hiện hành và lý thuyết kinh tế tài chính ngân hàng:

• Khung pháp lý: Luật Các tổ chức tín dụng, Luật Ngân hàng Nhà nước; Quyết định số 127/2005/QĐ-NHNN ngày 03/02/2005 của Thống đốc NHNN về quy chế cho vay; Quyết định số 493/2005/QĐ-NHNN ngày 22/04/2005 ban hành quy định về phân loại nợ, trích lập và sử dụng dự phòng để xử lý rủi ro tín dụng.
• Lý thuyết thông tin bất đối xứng: Phân tích nguồn gốc rủi ro tín dụng thông qua hiện tượng lựa chọn đối nghịch (adverse selection) phát sinh trước khi giao dịch và rủi ro đạo đức (moral hazard) xuất hiện sau khi giải ngân. Từ đó, vận dụng các công cụ kiểm soát: sàng lọc, giám sát hợp đồng, duy trì số dư bù, yêu cầu tài sản thế chấp và hạn chế hạn mức tín dụng.
• Mô hình định tính 6C: Đánh giá khách hàng qua 6 yếu tố: Tư cách người vay (Character), Năng lực (Capacity), Dòng tiền/Thu nhập (Cash), Tài sản bảo đảm (Collateral), Điều kiện kinh tế (Conditions), và Kiểm soát (Control). Trong đó, phân tích dòng tiền kết hợp thẩm định 4 nhóm chỉ số tài chính: nhóm thanh khoản, nhóm đòn cân nợ, nhóm hoạt động và nhóm sinh lời.
• Mô hình định lượng:
  • Mô hình điểm số Z của Edward Altman: $$Z = 1{,}2 X_1 + 1{,}4 X_2 + 3{,}3 X_3 + 0{,}6 X_4 + 1{,}0 X_5$$ (Với $X_1$: Vốn lưu động/Tổng tài sản; $X_2$: Lãi chưa phân phối/Tổng tài sản; $X_3$: EBIT/Tổng tài sản; $X_4$: Giá trị thị trường vốn CSH/Giá trị sổ sách tổng nợ; $X_5$: Doanh thu/Tổng tài sản. Ngưỡng $Z < 1{,}81$ cảnh báo nguy cơ vỡ nợ cao).
  • Mô hình chấm điểm tín dụng tiêu dùng theo thang 8 tiêu chí (nghề nghiệp, nhà ở, lịch sử tín dụng, kinh nghiệm, thời gian cư trú, điện thoại cố định, người phụ thuộc, tài khoản ngân hàng) với khung điểm từ 9 đến 43 và ngưỡng phê duyệt từ trên 28 điểm.

Phương pháp nghiên cứu được triển khai bao gồm phương pháp thống kê mô tả, phương pháp so sánh số liệu qua các chu kỳ tài chính, phương pháp phân tích tỷ số tài chính và phương pháp tổng hợp - khái quát hóa thực tiễn để đề xuất giải pháp.

Nguồn dữ liệu sử dụng trong khóa luận bao gồm các báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh, báo cáo tín dụng, báo cáo huy động vốn và các bảng phân loại nợ của VPBank Chi nhánh Hà Nội qua các năm 2009, 2010 và 2 tháng đầu năm 2011.

---

Nội dung chính theo từng chương

Chương I: Ngân hàng thương mại và rủi ro tín dụng trong hoạt động của ngân hàng thương mại

Chương I tập trung làm rõ hệ thống lý luận căn bản về tổ chức ngân hàng thương mại, các nghiệp vụ tín dụng và bản chất của rủi ro tín dụng:

1. Khái niệm và vai trò: Ngân hàng thương mại là định chế tài chính trung gian giữ vai trò điều tiết kinh tế vi mô và thực thi chính sách tiền tệ vĩ mô thông qua cơ chế tạo tiền. Tín dụng ngân hàng là quan hệ chuyển nhượng tạm thời giá trị dựa trên nguyên tắc hoàn trả gốc và lãi sau một thời gian xác định.
2. Phân loại tín dụng: Hoạt động cấp tín dụng được phân loại theo 6 tiêu thức: thời hạn cho vay (ngắn hạn, trung hạn, dài hạn); mục đích sử dụng vốn (sản xuất - lưu thông, tiêu dùng); bảo đảm hoàn trả (có bảo đảm, không có bảo đảm); hình thái giá trị (tiền tệ, tài sản); phương pháp cho vay (trực tiếp, gián tiếp); phương thức hoàn trả (trả góp, phi trả góp, hoàn trả theo yêu cầu).
3. Phân loại rủi ro ngân hàng: Rủi ro mang tính khách quan và gồm nhiều loại hình: rủi ro tín dụng, rủi ro lãi suất, rủi ro nguồn vốn (thừa vốn hoặc thiếu vốn), rủi ro hối đoái, rủi ro thanh khoản và các rủi ro vận hành/khách quan khác.
4. Nhận diện và phân loại rủi ro tín dụng: Rủi ro tín dụng biểu hiện ở 4 trạng thái chuyển hóa: không thu được lãi đúng hạn (phát sinh lãi treo), không thu được vốn đúng hạn (nợ quá hạn phát sinh), không thu đủ lãi (lãi treo đóng băng) và không thu đủ vốn (nợ không có khả năng thu hồi/mất vốn).

Nhóm nợ theo QĐ 493/2005/QĐ-NHNN	Tiêu chí quá hạn / Tình trạng	Tỷ lệ trích lập dự phòng cụ thể ($r$)
Nhóm 1: Nợ đủ tiêu chuẩn	Trong hạn, đánh giá có khả năng thu hồi đầy đủ gốc và lãi	0%
Nhóm 2: Nợ cần chú ý	Quá hạn dưới 90 ngày; cơ cấu lại thời hạn trả nợ trong hạn	5%
Nhóm 3: Nợ dưới tiêu chuẩn	Quá hạn từ 90 đến 180 ngày; cơ cấu lại quá hạn dưới 90 ngày	20%
Nhóm 4: Nợ nghi ngờ	Quá hạn từ 180 đến 360 ngày; cơ cấu lại quá hạn từ 90 - 180 ngày	50%
Nhóm 5: Nợ có khả năng mất vốn	Quá hạn trên 360 ngày; khoanh nợ; cơ cấu lại quá hạn trên 180 ngày	100%

Công thức tính dự phòng rủi ro cụ thể theo Quyết định 493/2005/QĐ-NHNN: $$R = \max{0, (A - C)} \times r$$ (Trong đó: $R$ là số tiền dự phòng cụ thể; $A$ là giá trị khoản nợ; $C$ là giá trị tài sản bảo đảm đã chiết khấu theo tỷ lệ quy định; $r$ là tỷ lệ trích lập).

5. Quy trình quản lý và xử lý rủi ro tín dụng: Quản lý rủi ro gồm 6 bước khép kín từ phân hạng danh mục, rà soát xếp hạng, xác định nội dung giám sát, thiết lập phương pháp giám sát, kiểm tra đánh giá đến cảnh báo nợ có vấn đề. Xử lý rủi ro nợ quá hạn dựa trên 3 nguyên tắc (chống xóa nợ, hạn chế gia nợ, chống đảo nợ) thông qua 2 hình thức: khai thác (đôn đốc thu hồi mềm dẻo) hoặc thanh lý (phát mại tài sản thế chấp, khởi kiện pháp lý, bán nợ).

---

Chương II: Thực trạng rủi ro tín dụng tại Ngân hàng Việt Nam Thịnh Vượng chi nhánh Hà Nội

Chương II phản ánh tổng thể cơ cấu tổ chức, kết quả kinh doanh và diễn biến chất lượng tín dụng tại đơn vị thực tập:

1. Khái quát về VPBank và Chi nhánh Hà Nội:
   • VPBank thành lập ngày 12/8/1993 (tiền thân là Ngân hàng TMCP các Doanh nghiệp Ngoài quốc doanh). Vốn điều lệ ban đầu đạt 20 tỷ đồng, tăng lên 500 tỷ đồng (tháng 8/2006), tiếp tục nhận vốn từ đối tác chiến lược OCBC (Singapore) lên trên 750 tỷ đồng và đạt 5.770 tỷ đồng vào cuối năm 2011.
   • Chi nhánh cấp 1 Hà Nội được phê duyệt thành lập năm 2004 và chính thức đi vào hoạt động độc lập từ ngày 04/01/2005 (sau khi tách bộ phận kinh doanh trực tiếp khỏi Hội sở). Quy mô nhân sự gồm khoảng 160 cán bộ nhân viên, quản lý 10 đơn vị cấp dưới (Chi nhánh Cát Linh, Trần Hưng Đạo và 8 Phòng giao dịch: Tràng An, Yên Phụ, Thụy Khê, Khâm Thiên, Tôn Đức Thắng, Trần Xuân Soạn, Đội Cấn, Hàng Giấy).
2. Kết quả hoạt động kinh doanh giai đoạn 2009 – 2/2011:
   • Thu nhập trước thuế: Năm 2009 đạt 19.666 triệu đồng; năm 2010 đạt 39.469 triệu đồng (tăng hơn 2 lần, tương ứng tăng gần 20.000 triệu đồng); lũy kế đến 28/02/2011 ghi nhận 49.946 triệu đồng. Thu nhập từ lãi đóng vai trò động lực bù đắp các chi phí ngoài lãi.
   • Huy động vốn: Năm 2010 đạt 1.519,66 tỷ đồng (đạt 101,2% kế hoạch, tăng 18,66 tỷ đồng so với năm trước, chiếm 26,6% tổng nguồn vốn huy động toàn hệ thống VPBank). Đến 28/02/2011, tiền gửi thanh toán đạt 328 triệu đồng, tiền gửi tiết kiệm đạt 1.000 triệu đồng, ký quỹ khách hàng đạt 19.285 triệu đồng (trong đó ký quỹ mở L/C là 14.285 triệu đồng).
   • Hoạt động cấp tín dụng: Tổng dư nợ tính đến 31/12/2010 đạt 1.263 tỷ đồng (tăng 42 tỷ đồng, đạt 103,4% kế hoạch, chiếm 25,1% dư nợ toàn hệ thống). Dư nợ trung hạn chiếm tỷ trọng chủ đạo (53,2%). Tỷ lệ nợ xấu trên tổng dư nợ duy trì ở mức an toàn: đạt 0,48% tại thời điểm 30/12/2010 và giảm xuống 0,42% vào ngày 28/02/2011.

Phân loại dư nợ theo mục đích vay vốn	Giá trị đến 28/02/2011 (Triệu VNĐ)
Tổng dư nợ các loại	1.150.000
Cho vay các tổ chức tín dụng trong nước	401.914
Dư nợ của các tổ chức kinh tế và cá nhân	862.236
Trong đó: Nợ trong hạn và đã được gia hạn nợ	853.584
- Cho vay sản xuất, kinh doanh, dịch vụ	406.793
- Cho vay mua, sửa chữa nhà đất và xây dựng	268.528
- Cho vay mua ô tô, phương tiện, máy móc thiết bị	132.828
- Cho vay tiêu dùng	21.997
- Cho vay tài trợ xuất nhập khẩu	15.880
- Cho vay tài trợ du học	4.462
- Cho vay đầu tư dự án sản xuất kinh doanh	1.490
- Cho vay khác	3.139
Nợ quá hạn cho vay tổ chức kinh tế và cá nhân	8.005

3. Hoạt động dịch vụ và thanh toán quốc tế:
   • Doanh số nhờ thu tăng từ 0,68 triệu USD (2009) lên 0,95 triệu USD (2010) và đạt 2,05 triệu USD (2 tháng đầu 2011). Doanh số chuyển tiền ra nước ngoài tăng từ 17,4 triệu USD (2009) lên 20 triệu USD (2010) và đạt 34,2 triệu USD (2/2011). Thu phí dịch vụ đạt 946,6 triệu đồng. Tỷ trọng thu dịch vụ mới chiếm khoảng 9% tổng lợi nhuận trước thuế và dự phòng rủi ro.
4. Đánh giá rủi ro tín dụng và nguyên nhân tồn tại:
   • Nguyên nhân từ phía ngân hàng: Năng lực thẩm định chuyên môn và đạo đức nghề nghiệp của một số cán bộ còn hạn chế; công tác giám sát của cấp quản lý đôi khi chưa sâu sát; danh mục đầu tư chưa đa dạng hóa triệt để; chính sách định giá lãi suất cho vay chưa phản ánh đầy đủ phần bù rủi ro do áp lực cạnh tranh.
   • Nguyên nhân từ phía khách hàng: Doanh nghiệp thua lỗ do quản trị yếu kém, đầu tư mạo hiểm hoặc cố tình cung cấp báo cáo tài chính sai lệch để chiếm dụng vốn.
   • Nguyên nhân môi trường: Chất lượng thông tin thị trường thiếu minh bạch, biến động vĩ mô (lạm phát, biến động giá cả) và sự thay đổi trong hệ thống chính sách, pháp luật về tài sản bảo đảm.

---

Chương III: Giải pháp hạn chế rủi ro tín dụng tại Ngân hàng Việt Nam Thịnh Vượng chi nhánh Hà Nội

Dựa trên kết quả phân tích thực trạng, Chương III đưa ra định hướng và 10 nhóm giải pháp cụ thể:

1. Nâng cao chất lượng thẩm định: Chuẩn hóa quy trình phân tích tài chính doanh nghiệp, thẩm định tính khả thi của phương án kinh doanh và tính pháp lý của tài sản bảo đảm.
2. Hoàn thiện hệ thống thông tin khách hàng: Thiết lập mạng lưới thu thập, lưu trữ dữ liệu đa chiều, kết hợp dữ liệu nội bộ với thông tin từ Trung tâm Thông tin Tín dụng (CIC).
3. Cung cấp dịch vụ tư vấn tài chính: Hỗ trợ khách hàng hoàn thiện phương án kinh doanh, quản lý dòng tiền nhằm nâng cao năng lực hoàn trả vốn.
4. Hoàn thiện hệ thống chấm điểm tín dụng: Ứng dụng chuẩn hóa các mô hình điểm số định lượng (như Altman Z-score cho doanh nghiệp và bảng điểm tiêu dùng chi tiết) vào quy trình phê duyệt hạn mức.
5. Tăng cường kiểm tra, giám sát sau vay: Thực hiện kiểm tra định kỳ và đột xuất mục đích sử dụng vốn, kiểm soát dòng tiền luân chuyển qua tài khoản séc/tiền gửi để sớm phát hiện dấu hiệu cảnh báo sớm.
6. Phát triển hạ tầng công nghệ thông tin: Hiện đại hóa hệ thống Core Banking, tự động hóa theo dõi lịch trả nợ và phân loại nhóm nợ theo chuẩn QĐ 493.
7. Sử dụng công cụ tín dụng phái sinh: Nghiên cứu áp dụng các công cụ hoán đổi rủi ro tín dụng, quyền chọn để phân tán rủi ro danh mục.
8. Hạn chế tổn thất khi có rủi ro: Chủ động áp dụng các biện pháp cơ cấu lại nợ hợp lý, thực hiện xử lý tài sản bảo đảm kịp thời và đẩy mạnh trích lập dự phòng đầy đủ theo quy định.
9. Công tác cán bộ và đào tạo: Nâng cao chất lượng tuyển dụng, bồi dưỡng định kỳ kỹ năng thẩm định và giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho đội ngũ chuyên viên quan hệ khách hàng (A/O).
10. Thực hiện bảo hiểm tín dụng: Phối hợp với các công ty bảo hiểm để bảo hiểm khoản vay và tài sản thế chấp nhằm giảm thiểu tổn thất khi phát sinh rủi ro bất khả kháng.

Hệ thống kiến nghị bổ trợ:

• Đối với Chính phủ: Hoàn thiện hành lang pháp lý về giao dịch bảo đảm, đăng ký giao dịch tài sản và tạo môi trường kinh tế vĩ mô ổn định.
• Đối với Ngân hàng Nhà nước: Nâng cao chất lượng và tốc độ cung cấp thông tin tín dụng CIC; hoàn thiện cơ chế điều hành lãi suất và quy định trích lập dự phòng.
• Đối với Hội sở VPBank: Tăng cường phân cấp hạn mức tín dụng phù hợp với năng lực chi nhánh, hỗ trợ nâng cấp phần mềm quản lý rủi ro và đẩy mạnh các chương trình đào tạo tập trung.

---

Kết quả và đóng góp

Khóa luận đã tổng hợp và lượng hóa được bức tranh toàn diện về hoạt động kinh doanh và kiểm soát rủi ro của VPBank Chi nhánh Hà Nội trong giai đoạn 2009 – đầu năm 2011:

[Kết quả kinh doanh & Tín dụng VPBank Hà Nội]

Đóng góp của khóa luận thể hiện ở việc hệ thống hóa các chỉ tiêu đo lường rủi ro theo Quyết định 493/2005/QĐ-NHNN gắn với mô hình quản lý 6 bước và khung phân tích 6C. Hệ thống 10 giải pháp đề xuất bám sát đặc thù vận hành của chi nhánh đô thị lớn, mang tính ứng dụng thực tiễn cho công tác thẩm định và quản trị danh mục cho vay.

---

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế: Số liệu khảo sát thực nghiệm tại chi nhánh chỉ dừng lại ở mốc thời gian ngày 28/02/2011; các số liệu thống kê về xử lý tài sản bảo đảm và phân loại nợ chi tiết chưa bao quát chu kỳ dài hạn sau tái cơ cấu.
• Hướng nghiên cứu tiếp: Mở rộng nghiên cứu đánh giá rủi ro tín dụng tại toàn bộ hệ thống ngân hàng VPBank trên quy mô cả nước; cập nhật các mô hình đo lường rủi ro theo chuẩn mực Basel và các Thông tư mới thay thế Quyết định 493/2005/QĐ-NHNN.

---

Giá trị tham khảo

Tài liệu là nguồn tham khảo hữu ích cho sinh viên chuyên ngành Kinh tế phát triển, Tài chính - Ngân hàng khi thực hiện khóa luận, chuyên đề tốt nghiệp về quản trị rủi ro tín dụng tại các ngân hàng thương mại cổ phần. Đặc biệt, nội dung về mô hình điểm số Z của Altman, thang điểm chấm tín dụng tiêu dùng và phương pháp phân loại nợ theo Quyết định 493 cung cấp khung tham chiếu rõ ràng cho cán bộ tín dụng và nhà nghiên cứu trong việc thiết kế quy trình kiểm soát rủi ro.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Tỷ lệ nợ xấu trên tổng dư nợ tại VPBank Chi nhánh Hà Nội biến động như thế nào trong giai đoạn khảo sát?

Theo số liệu báo cáo của chi nhánh, tỷ lệ nợ xấu trên tổng dư nợ tại ngày 30/12/2010 là 0,48% (tăng 0,02% so với tháng trước đó) và đến ngày 28/02/2011 đã giảm xuống còn 0,42% (giảm 0,05% so với kỳ trước), nằm trong ngưỡng an toàn theo chuẩn của Ngân hàng Nhà nước.

2. Tác giả đã trình bày công thức tính dự phòng cụ thể theo Quyết định 493/2005/QĐ-NHNN như thế nào?

Số tiền dự phòng cụ thể được xác định bằng công thức: $$R = \max{0, (A - C)} \times r$$ Trong đó $R$ là số tiền dự phòng cụ thể phải trích, $A$ là giá trị khoản nợ, $C$ là giá trị tài sản bảo đảm đã được chiết khấu theo tỷ lệ luật định và $r$ là tỷ lệ trích lập tương ứng với 5 nhóm nợ (Nhóm 1: 0%, Nhóm 2: 5%, Nhóm 3: 20%, Nhóm 4: 50%, Nhóm 5: 100%).

3. Mô hình điểm số Z của E. Altman được áp dụng để cảnh báo rủi ro doanh nghiệp theo ngưỡng nào?

Mô hình sử dụng phương trình: $Z = 1{,}2 X_1 + 1{,}4 X_2 + 3{,}3 X_3 + 0{,}6 X_4 + 1{,}0 X_5$. Doanh nghiệp vay vốn có điểm số $Z < 1{,}81$ sẽ bị xếp vào nhóm có nguy cơ rủi ro tín dụng và xác suất vỡ nợ cao.

4. Cơ cấu dư nợ của các tổ chức kinh tế và cá nhân tại chi nhánh tính đến 28/02/2011 tập trung chủ yếu vào mảng nào?

Trong tổng dư nợ 862.236 triệu đồng của tổ chức kinh tế và cá nhân, dư nợ lớn nhất tập trung vào cho vay sản xuất, kinh doanh, dịch vụ (406.793 triệu đồng), tiếp theo là cho vay mua, sửa chữa nhà đất và xây dựng (268.528 triệu đồng) và cho vay mua ô tô, phương tiện, máy móc thiết bị (132.828 triệu đồng).

5. Tác giả đưa ra bao nhiêu nhóm giải pháp nhằm hạn chế rủi ro tín dụng tại chi nhánh?

Tác giả đã đề xuất 10 nhóm giải pháp cụ thể: nâng cao chất lượng thẩm định; hoàn thiện hệ thống thông tin khách hàng; cung cấp dịch vụ tư vấn; hoàn thiện chấm điểm tín dụng; giám sát sau vay; phát triển CNTT; sử dụng công cụ tín dụng phái sinh; hạn chế tổn thất khi có rủi ro; đào tạo công tác cán bộ; và thực hiện bảo hiểm tín dụng.

---

Kết luận

Chuyên đề tốt nghiệp của sinh viên Vũ Minh Khuê đã hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận về quản trị rủi ro tín dụng tại ngân hàng thương mại, đồng thời phân tích chi tiết dữ liệu thực tế tại VPBank Chi nhánh Hà Nội giai đoạn 2009 – đầu năm 2011. Nghiên cứu chỉ ra sự tăng trưởng tích cực về lợi nhuận, quy mô huy động vốn và dư nợ đi đôi với việc kiểm soát nợ xấu ở mức thấp. Hệ thống 10 giải pháp chuyên môn và các kiến nghị chính sách được đề xuất là cơ sở thực tiễn hữu ích giúp chi nhánh nâng cao hiệu quả phòng ngừa và hạn chế rủi ro trong hoạt động tín dụng.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG I NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI VÀ RỦI RO TÍN DỤNG TRONG HOẠT ĐỘNG CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI I. NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI VÀ TÍN DỤNG CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI 1.Ngân hàng thương mại 1.Khái niệm,phân loại Luật các tổ chức tín dụng do Quốc hội khoá X thông qua vào ngày 12 tháng 12 năm 2007, định nghĩa: “Ngân hàng thương mại là một loại hình tổ chức tín dụng được thực hiện toàn bộ hoạt động ngân hàng và các hoạt động khác có liên quan”. Luật này còn định nghĩa: “Tổ chức tín dụng là loại hình doanh nghiệp được thành lập theo quy định của Luật này và các quy định khác của pháp luật để hoạt động kinh doanh tiền tệ, làm dịch vụ ngân hàng với nội dung nhận tiền gửi và sử dụng tiền gửi để cấp tín dụng và cung ứng các dịch vụ thanh toán”. Luật tổ chức tín dụng không có định nghĩa hoạt động của ngân hàng vì khái niệm này đã được định nghĩa trong Luật Ngân hàng Nhà nước, cũng do Quốc hội khoá X thông qua cùng ngày.

Luật Ngân hàng Nhà Nước định nghĩa: “Hoạt động ngân hàng là hoạt động kinh doanh tiền tệ và dịch vụ ngân hàng với nội dung thường xuyên là nhận tiền gửi và sử dụng số tiền này để cấp tín dụng, cung ứng dịch vụ thanh toán”.Vai trò của ngân hàng thương mại 1. Vai trò của ngân hàng thương mại đối với doanh nghiệp Vốn là điều kiện không thể thiếu được để một doanh nghiệp được thành lập và tiến hành các hoạt động sản xuất kinh doanh. Tuỳ theo loại hình doanh nghiệp và các đặc điểm cụ thể, mỗi doanh nghiệp có thể có các phương thức Sinh Viên: Vũ Minh Khuê 3 KTPT49A Giải háp hạn chế rủi ro tín dụng tại Ngân Hàng Việt Nam Thịnh Vượng chi nhánh Hà Nội huy động vốn khác nhau, tuy nhiên vốn vay ngân hàng là một trong những nguồn vốn quan trọng nhất, không chỉ đối với bản thân các doanh nghiệp mà còn đối với toàn bộ nền kinh tế quốc dân. Sự hoạt động và phát triển của các doanh nghiệp đều gắn liền với các dịch vụ tài chính do các ngân hàng thương mại cung cấp.

Không có một doanh nghiệp nào không vay vốn ngân hàng hoặc không sử dụng tín dụng thương mại nếu doanh nghiệp đó muốn tồn tại vững chắc trên thị trường. Trong quá trình hoạt động, các doanh nghiệp thường vay ngân hàng để đảm bảo nguồn tài chính cho các hoạt động sản xuất - kinh doanh, đặc biệt là đảm bảo có đủ vốn cho các dự án mở rộng hoặc đầu tư chiều sâu của doanh nghiệp. Ngân hàng thương mại hỗ trợ thúc đẩy hoạt động của các doanh nghiệp thông qua các dịch vụ thanh toán: dịch vụ thanh toán trong nước và quốc tế, dịch vụ thu hộ, chi hộ…giúp các doanh nghiệp tiết kiệm được thời gian và chi phí, đặc biệt trong thanh toán xuất nhập khẩu, nâng cao sức cạnh tranh và cớ sự phát triển mạnh mẽ như ngày nay. Vai trò của ngân hàng thương mại đối với nền kinh tế Đối với nền kinh tế, ngân hàng là một trong những tổ chức trung gian tài chính quan trọng nhất.

Ngân hàng là người cho vay chủ yếu đối với hàng triệu hộ tiêu dùng, hầu hết các doanh nghiệp và kể cả các cơ quan chính quyền. Ngân hàng còn là một kênh quan trọng trong chính sách kinh tế vĩ mô của Chính phủ. Trên thực tế, để có thể duy trì khả năng cạnh tranh và đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của xã hội, vai trò của ngân hàng ngày càng lớn, thể hiện qua: - Vai trò thực thi chính sách tiền tệ: Việc hoạch định chính sách tiền tệ thuộc về Ngân hàng Trung ương; để thực thi các chính sách tiền tệ đó phải sử dụng các công cụ như lãi suất, dự trữ bắt buộc, tái chiết khấu, thị trường mở, hạn mức tín dụng.Chính các Ngân hàng thương mại là chủ thể chịu sự tác Sinh Viên: Vũ Minh Khuê 4 KTPT49A Giải háp hạn chế rủi ro tín dụng tại Ngân Hàng Việt Nam Thịnh Vượng chi nhánh Hà Nội động trực tiếp của những công cụ này và đồng thời đóng vai trò cầu nối trong việc chuyển tiếp các tác động trực tiếp của những công cụ này và đồng thời đóng vai trò cầu nối trong việc chuyển tiếp các tác động của chính sách ti tiền tệ đến khu vực phi ngân hàng và đến nền kinh tế. Ngược lại, cũng qua Ngân hàng thương mại và các định chế tài chính trung gian khác, tình hình, sản lượng, giá cả, công ăn việc làm, nhu cầu tiền mặt.của nền kinh tế được phản hồi về cho Ngân hàng Trung ương để Chính phủ và Ngân hàng Trung ương có những chính sách điều tiết thích hợp với từng tình hình cụ thể.

Hoạt động kinh doanh của Ngân hàng thương mại gắn liền với các hoạt động kinh doanh của các doanh nghiệp, các tổ chức và các chủ thể kinh tế. Trong quá trình hoạt động đó, ngân hàng thương mại thực hiện vai trò tham gia điều tiết kinh tế vi mô đối với nền kinh tế thông qua các chức năng của mình, biểu hiện các mối quan hệ giữa ngân hàng thương mại đối với các tổ chức kinh tế, cá nhân về mặt tín dụng, tiền mặt, thanh toán không dùng tiền mặt. đảm bảo hoạt động của ngân hàng và nền kinh tế được bình thường. Vai trò điều tiết nền kinh tế vi mô của ngân hàng Thương mại được thể hiện qua việc tiếp nhận, thu hút khối lượng tiền mặt từ trong nền kinh tế vào Ngân hàng thương mại, đồng thời ngân hàng thương mại cũng cung ứng tiền mặt theo nhu cầu khi các doanh nghiệp rút tiền mặt từ tài khoản của mình để trả lương cho công nhân viên chức, trả tiền mua nguyên vật liệu, thu mua hàng hoá., khi công chúng rút tiền gởi để chi dùng cho những nhu cầu của mình.

Quá trình thu nhận và cung ứng khối lượng tiền mặt trong nền kinh tế đã tạo ra mối quan hệ giữa lưu thông hàng hoá và lưu thông tiền tệ trong từng khu vực. Cùng với các nghiệp vụ kinh doanh trong lĩnh vực tín dụng và tiền tệ, ngân hàng thương mại còn thực hiện các dịch vụ ngân hàng khác, trong nền kinh tế. Đây là những dịch vụ trung gian, tạo cho ngân hàng thương mại những nguồn lợi đáng kể, góp phần tăng thêm các khoản thu nhập cho ngân Sinh Viên: Vũ Minh Khuê 5 KTPT49A Giải háp hạn chế rủi ro tín dụng tại Ngân Hàng Việt Nam Thịnh Vượng chi nhánh Hà Nội hàng thương mại, đồng thời cũng tạo ra những điều kiện thuận lợi cho sự phát triển toàn diện và thoả mãn các yêu cầu trong hoạt động sản xuất kinh doanh của các chủ thể kinh tế. Với tư cách là trung gian thanh toán không dùng tiền mặt, ngân hàng thương mại đã giúp các chủ thể tham gia thanh toán, tiết kiệm chi phí trong mua bán hàng hoá, cung ứng và tiếp nhận các dịch vụ, tiết kiệm thời gian, đồng thời giúp cho doanh nghiệp thu hồi tiền bán hàng nhanh để tiếp tục quá trình luân chuyển vốn tiếp theo, tạo thuận lợi cho sự phát triển của doanh nghiệp., từ đó đảm bảo quyền lợi của người mua và người bán, đảm bảo an toàn và đẩy nhanh tốc độ luân chuyển vốn, góp phần tạo nên văn hoá tiền tệ cho xã hội.

- Vai trò góp phần vào hoạt động điều tiết vĩ mô thông qua chức năng tạo tiền của Ngân hàng thương mại. Trong nền kinh tế thị trường, chức năng điều tiết nền kinh tế vĩ mô thuộc về Ngân hàng Trung ương. Chức năng này thể hiện trên hai mặt: Thứ nhất, tham gia xây dựng chiến lược phát triển kinh tế xã hội và soạn thảo chính sách tiền tệ. Với chức năng và vai trò của mình, Ngân hàng Trung ương có đủ điều kiện thiết lập một kế hoạch tổng thể về việc phân bổ, sử dụng các nguồn lực cho nhu cầu phát triển kinh tế, từ đó Ngân hàng Trung ương trở thành một trong những trung tâm điều độ, mà sự phát triển của nền kinh tế phụ thuộc rất lớn vào trung tâm điều độ này.

Chính sách tiền tệ là loại công cụ của chính sách can thiệp bằng kinh tế, dựa trên bản thân cơ chế thị trường và quy luật vận động của nó. Nhưng Ngân hàng Trung ương không trực tiếp giao dịch với công chúng, do đó phải dựa vào thông tin phản hồi từ các định chế tài chính trung gian để làm căn cứ soạn thảo chính sách tiền tệ. Như vậy, rõ ràng là nếu không có hệ thống Ngân hàng thương mại cung cấp, thì việc hoạch định chiến lược và soạn thảo chính sách tiền tệ của Ngân hàng Trung Sinh Viên: Vũ Minh Khuê 6 KTPT49A Giải háp hạn chế rủi ro tín dụng tại Ngân Hàng Việt Nam Thịnh Vượng chi nhánh Hà Nội ương sẽ không hoàn hảo. Thứ hai, chính sách tiền tệ được thiết kế và khởi động từ Ngân hàng Trung ương, lan ra đến mọi ngóc ngách của nền kinh tế thông qua hoạt động dây chuyền của hệ thống ngân hàng trung gian và các tổ chức tài chính trong nước.

Như vậy, nếu không có sự chấp hành của hệ thống ngân hàng trung gian thì mục đích và chính sách tiền tệ của Ngân hàng Trung ương sẽ không thực hiện được. Trong việc điều hành thực thi chính sách tiền tệ, Ngân hàng Trung ương sử dụng các công cụ chính sách tiền tệ trong phạm vi toàn xã hội, mà trước hết là trong hệ thống Ngân hàng thương mại. Các công cụ này là những thao tác hoạt động của Ngân hàng Trung ương. Vì thế, có thể nói rằng, mọi hoạt động của Ngân hàng Trung ương đều tác động đến nền kinh tế vĩ mô trong khuôn khổ của chính sách tiền tệ đã vạch ra.

Sự điều tiết tiền tệ (bao gồm chính sách tiền tệ và các công cụ của nó) có thể điều tiết gián tiếp và vô cùng hiệu quả đến những hoạt động của nền kinh tế quốc gia từ vĩ mô đến vi mô. Một nội dung quan trọng của điều tiết tiền tệ là điều hoà khối tiền tệ. Điều hoà khối tiền tệ ngày nay có nghĩa là điều chỉnh việc tạo tiền và sử dụng tiền trong hệ thống ngân hàng hai cấp. Một khả năng kỳ bí của hệ thống ngân hàng hai cấp là tạo tiền, điều chỉnh mức cung tiền để ổn định tiền tệ.

Do việc phân chia hệ thống ngân hàng thành hai cấp, nên có việc phân chia hai loại tiền: tiền ngân hàng trung ương (giấy bạc hay tiền mặt) và tiền ngân hàng (tiền ghi sổ, bút tệ). Tiền trung ương là tiền do Ngân hàng Trung ương độc quyền phát hành.