Gia Tăng Nguồn Vốn Huy Động Tại Ngân Hàng Thương Mại Cổ Phần Sài Gòn

Huy động vốn là hoạt động cốt lõi của Ngân hàng TMCP Sài Gòn (SCB), đóng vai trò then chốt trong… 116 trang · Trường Đại Học Kinh Tế TP. Hồ Chí Minh · 2014.

• Tác giả: Phạm Thị Thu Thủy
• Người hướng dẫn: PGS.TS Nguyễn Văn Sĩ
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế TP. Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Tài Chính - Ngân Hàng
• Đề tài: Gia Tăng Nguồn Vốn Huy Động Tại Ngân Hàng Thương Mại Cổ Phần Sài Gòn
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ Kinh Tế
• Năm xuất bản: 2014
• Địa điểm: TP. Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• TRANG PHỤ BÌA
• LỜI CAM ĐOAN
• DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT
• DANH MỤC CÁC BẢNG
• DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU, HÌNH VẼ
• PHẦN MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ HUY ĐỘNG VỐN CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI
• 1.1. TỔNG QUAN VỀ NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI
• 1.1.1. Khái niệm về ngân hàng thương mại
• 1.1.2. Chức năng của Ngân hàng thương mại
• 1.1.2.1. Chức năng trung gian thanh toán
• 1.1.2.2. Chức năng trung gian tín dụng
• 1.1.2.3. Chức năng tạo tiền
• 1.2. NGUỒN VỐN VÀ HUY ĐỘNG VỐN TẠI NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI
• 1.2.1. Nguồn vốn của NHTM
• 1.2.1.1. Khái niệm về nguồn vốn của NHTM
• 1.2.1.2. Phân loại nguồn vốn NHTM
• 1.2.2. Huy động vốn tại NHTM
• 1.2.2.1. Vai trò của huy động vốn tại NHTM
• 1.2.2.2. Các hình thức huy động vốn tại ngân hàng thương mại
• 1.2.2.3. Một số chỉ tiêu đánh giá huy động vốn của NHTM
• 1.3. CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN HOẠT ĐỘNG HUY ĐỘNG VỐN CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI
• 1.3.1. Nhân tố khách quan
• 1.3.1.1. Tình hình chính trị – kinh tế – xã hội trong và ngoài nước
• 1.3.1.2. Chính sách của Nhà nước
• 1.3.1.3. Tâm lý, thói quen khách hàng
• 1.3.1.4. Sự cạnh tranh giữa các ngân hàng
• 1.3.2. Các nhân tố chủ quan
• 1.3.2.1. Cơ sở vật chất, uy tín của ngân hàng
• 1.3.2.2. Chính sách lãi suất huy động, phí giao dịch
• 1.3.2.3. Các sản phẩm dịch vụ hỗ trợ cho hoạt động huy động vốn
• 1.3.2.4. Trình độ công nghệ ngân hàng
• 1.3.2.5. Năng lực và trình độ của cán bộ nhân viên ngân hàng
• 1.3.2.6. Trụ sở và mạng lưới hoạt động
• 1.4. MÔ HÌNH ĐÁNH GIÁ CHẤT LƯỢNG HUY ĐỘNG VỐN VÀ SỰ HÀI LÒNG CỦA KHÁCH HÀNG
• 1.5. KINH NGHIỆM HUY ĐỘNG VỐN CỦA MỘT SỐ NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI TRÊN THẾ GIỚI VÀ BÀI HỌC ĐỐI VỚI NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI VIỆT NAM
• 1.5.1. Kinh nghiệm tại ngân hàng Citibank
• 1.5.2. Kinh nghiệm tại ngân hàng Hồng Kông và Thượng Hải (HSBC) ở Châu Âu
• 1.5.3. Kinh nghiệm tại ngân hàng Thái Lan
• 1.5.4. Bài học kinh nghiệm cho NHTM Việt Nam
• 1.6. KẾT LUẬN CHƯƠNG 1
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG HUY ĐỘNG VỐN TẠI NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI CỔ PHẦN SÀI GÒN
• 2.1. GIỚI THIỆU VỀ NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI CỔ PHẦN SÀI GÒN
• 2.1.1. Quá trình hình thành và phát triển ngân hàng TMCP Sài Gòn
• 2.1.2. Tình hình hoạt động của NH TMCP Sài Gòn
• 2.1.2.1. Hoạt động huy động vốn
• 2.1.2.2. Hoạt động kinh doanh tín dụng
• 2.1.2.3. Hoạt động dịch vụ khác
• 2.2. THỰC TRẠNG HUY ĐỘNG VỐN TẠI NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI CỔ PHẦN SÀI GÒN
• 2.2.1. Các hình thức huy động đang được áp dụng tại SCB
• 2.2.2. Thực trạng huy động vốn tại SCB
• 2.2.2.1. Tình hình chung về nguồn vốn tại SCB giai đoạn 2010-2013
• 2.2.2.2. Phân tích tình hình huy động của SCB theo thị trường
• 2.2.2.3. Cơ cấu nguồn vốn huy động của SCB theo loại tiền
• 2.2.2.4. Cơ cấu nguồn vốn huy động SCB theo tiêu chí khách hàng
• 2.2.2.5. Cơ cấu nguồn vốn huy động SCB theo kỳ hạn
• 2.2.3. Tình hình sử dụng vốn tại SCB
• 2.2.4. Tình hình hoạt động dịch vụ hỗ trợ huy động vốn
• 2.2.5. So sánh thị phần huy động vốn của SCB và các NHTM khác trên địa bàn TPHCM
• 2.3. ĐÁNH GIÁ MỨC ĐỘ HÀI LÒNG CỦA KHÁCH HÀNG VỀ CHẤT LƯỢNG DỊCH VỤ TIỀN GỞI TẠI NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI CỔ PHẦN SÀI GÒN
• 2.3.1. Thống kê mô tả
• 2.3.2. Kết quả phân tích thống kê mô tả
• 2.3.3. Kết quả phân tích hồi quy đa biến
• 2.4. ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ ĐẠT ĐƯỢC, NHỮNG HẠN CHẾ VÀ NGUYÊN NHÂN LÀM HẠN CHẾ ĐỐI VỚI HOẠT ĐỘNG HUY ĐỘNG VỐN TẠI NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI CỔ PHẦN SÀI GÒN
• 2.4.1. Những kết quả đạt được
• 2.4.2. Những hạn chế và nguyên nhân hạn chế đến công tác huy động vốn của SCB
• 2.4.2.1. Những hạn chế
• 2.4.2.2. Những nguyên nhân dẫn đến hạn chế
• 2.5. KẾT LUẬN CHƯƠNG 2
• 3. CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP GIA TĂNG NGUỒN VỐN HUY ĐỘNG TẠI NGÂN HÀNG TMCP SÀI GÒN
• 3.1. ĐỊNH HƯỚNG CHÍNH SÁCH TIỀN TỆ CỦA NGÂN HÀNG NHÀ NƯỚC NĂM 2014
• 3.2. ĐỊNH HƯỚNG CHUNG HOẠT ĐỘNG KINH DOANH NGÂN HÀNG TMCP SÀI GÒN
• 3.3. ĐỊNH HƯỚNG PHÁT TRIỂN HOẠT ĐỘNG HUY ĐỘNG VỐN CỦA NGÂN HÀNG TMCP SÀI GÒN
• 3.3.1. Thách thức
• 3.3.2. Những định hướng cụ thể để phát triển mạnh hoạt động huy động vốn tại SCB
• 3.4. GIẢI PHÁP GIA TĂNG NGUỒN VỐN HUY ĐỘNG TẠI NGÂN HÀNG TMCP SÀI GÒN
• 3.4.1. Chú trọng công tác phân tích quy mô và cấu trúc nguồn vốn
• 3.4.2. Về chính sách lãi suất huy động vốn
• 3.4.3. Về sản phẩm, dịch vụ tiền gửi
• 3.4.3.1. Về sản phẩm tiền gửi
• 3.4.3.2. Về dịch vụ hỗ trợ huy động tiền gửi
• 3.4.4. Nâng cao chất lượng dịch vụ khách hàng
• 3.4.5. Nhóm kiến nghị hỗ trợ
• 3.4.5.1. Nâng cao năng lực quản trị rủi ro
• 3.4.5.2. Nâng cao năng lực về công nghệ
• 3.4.5.3. Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực
• 3.4.5.4. Quảng cáo tiếp thị, chăm sóc khách hàng
• 3.4.5.5. Mạng lưới, mở rộng kênh phân phối
• 3.5. KIẾN NGHỊ ĐỐI VỚI CHÍNH PHỦ, NGÂN HÀNG NHÀ NƯỚC VÀ HIỆP HỘI NGÂN HÀNG VIỆT NAM
• 3.5.1. Kiến nghị với Chính phủ và Ngân hàng Nhà nước
• 3.5.2. Kiến nghị với Hiệp hội ngân hàng Việt Nam
• 3.6. KẾT LUẬN CHƯƠNG 3
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Huy Động Vốn Ngân Hàng TMCP Sài Gòn

Huy động vốn là hoạt động cốt lõi của Ngân hàng TMCP Sài Gòn (SCB), đóng vai trò then chốt trong việc đảm bảo nguồn lực tài chính cho các hoạt động kinh doanh. Nguồn vốn huy động được sử dụng để cấp tín dụng, đầu tư và cung cấp các dịch vụ ngân hàng khác. Hoạt động này không chỉ ảnh hưởng đến sự tăng trưởng của SCB mà còn tác động đến sự phát triển kinh tế - xã hội. Việc gia tăng nguồn vốn huy động giúp SCB tăng cường khả năng cạnh tranh, mở rộng quy mô hoạt động và đáp ứng tốt hơn nhu cầu của khách hàng. Một chiến lược huy động vốn hiệu quả cần dựa trên việc phân tích thị trường, nắm bắt nhu cầu khách hàng và xây dựng các sản phẩm dịch vụ hấp dẫn. Theo báo cáo năm 2013, thị phần huy động vốn của SCB có sự cạnh tranh đáng kể so với các NHTM khác trên địa bàn TP.HCM.

1.1. Khái niệm và vai trò của huy động vốn tại SCB

Huy động vốn tại SCB được hiểu là quá trình ngân hàng thu hút các nguồn tiền nhàn rỗi từ các tổ chức, cá nhân thông qua các hình thức tiền gửi, phát hành giấy tờ có giá, và các công cụ tài chính khác. Vai trò của huy động vốn tại SCB rất quan trọng, nó cung cấp nguồn lực tài chính để SCB thực hiện các hoạt động kinh doanh sinh lời, đảm bảo khả năng thanh khoản, và đáp ứng các yêu cầu về vốn theo quy định của Ngân hàng Nhà nước. Đồng thời, huy động vốn còn giúp SCB mở rộng quy mô hoạt động, tăng cường khả năng cạnh tranh và đáp ứng tốt hơn nhu cầu của khách hàng. Theo luận văn, huy động vốn là hoạt động giữ vai trò trọng tâm của các Ngân hàng và được các Ngân hàng quan tâm nhiều nhất trong giai đoạn hiện nay.

1.2. Các hình thức huy động vốn phổ biến tại SCB hiện nay

SCB hiện đang áp dụng nhiều hình thức huy động vốn đa dạng, bao gồm tiền gửi tiết kiệm, tiền gửi thanh toán, phát hành chứng chỉ tiền gửi, kỳ phiếu, trái phiếu, và vay vốn từ các tổ chức tín dụng khác. Tiền gửi tiết kiệm là hình thức huy động vốn phổ biến nhất, thu hút đông đảo khách hàng cá nhân. Tiền gửi thanh toán phục vụ nhu cầu giao dịch hàng ngày của khách hàng doanh nghiệp và cá nhân. Phát hành chứng chỉ tiền gửi, kỳ phiếu, trái phiếu giúp SCB huy động được nguồn vốn trung và dài hạn. SCB cũng có thể vay vốn từ các tổ chức tín dụng khác để đáp ứng nhu cầu vốn ngắn hạn. Mỗi hình thức huy động vốn đều có những ưu điểm và nhược điểm riêng, phù hợp với từng đối tượng khách hàng và mục tiêu huy động vốn của SCB.

II. Thách Thức Huy Động Vốn Tại SCB Giai Đoạn 2010 2013

Giai đoạn 2010-2013 đánh dấu một giai đoạn đầy thách thức đối với SCB trong hoạt động huy động vốn. Tình hình kinh tế vĩ mô biến động, cạnh tranh gay gắt từ các ngân hàng khác, và tâm lý e ngại của khách hàng sau giai đoạn tái cơ cấu hệ thống ngân hàng đã tạo ra nhiều khó khăn. Mặc dù SCB đã có những nỗ lực đáng kể trong việc đa dạng hóa sản phẩm, nâng cao chất lượng dịch vụ, và mở rộng mạng lưới, song vẫn gặp phải những hạn chế nhất định. Việc duy trì tăng trưởng huy động vốn ổn định trong bối cảnh đó đòi hỏi SCB phải có những giải pháp sáng tạo và hiệu quả. Theo luận văn, năm 2012 và 2013, tình hình kinh tế khó khăn, xu hướng hợp nhất, sáp nhập theo chủ trương cơ cấu lại hệ thống ngân hàng Việt Nam của Ngân hàng nhà nước đã tạo áp lực lớn đối với các Ngân hàng thương mại Việt Nam.

2.1. Ảnh hưởng của kinh tế vĩ mô đến huy động vốn SCB

Tình hình kinh tế vĩ mô có tác động lớn đến hoạt động huy động vốn của SCB. Khi kinh tế tăng trưởng chậm lại, thu nhập của người dân giảm sút, dẫn đến lượng tiền nhàn rỗi giảm và khả năng gửi tiền vào ngân hàng cũng giảm theo. Lạm phát gia tăng làm giảm giá trị thực của tiền gửi, khiến khách hàng có xu hướng tìm kiếm các kênh đầu tư khác có lợi nhuận cao hơn. Chính sách tiền tệ thắt chặt của Ngân hàng Nhà nước cũng có thể làm giảm lượng tiền cung ứng, gây khó khăn cho việc huy động vốn của SCB. Ngược lại, khi kinh tế phục hồi, thu nhập của người dân tăng lên, lạm phát được kiểm soát, và chính sách tiền tệ nới lỏng, SCB sẽ có nhiều cơ hội hơn để huy động vốn.

2.2. Cạnh tranh và tâm lý khách hàng tác động đến nguồn vốn

Sự cạnh tranh gay gắt từ các ngân hàng khác là một thách thức lớn đối với SCB trong hoạt động huy động vốn. Các ngân hàng liên tục đưa ra các sản phẩm, dịch vụ mới với lãi suất hấp dẫn và nhiều ưu đãi để thu hút khách hàng. Tâm lý e ngại của khách hàng sau giai đoạn tái cơ cấu hệ thống ngân hàng cũng ảnh hưởng đến quyết định gửi tiền vào SCB. Khách hàng có xu hướng tìm kiếm các ngân hàng lớn, uy tín và có tiềm lực tài chính mạnh để đảm bảo an toàn cho khoản tiền gửi của mình. SCB cần nỗ lực xây dựng và củng cố uy tín, thương hiệu, và tạo dựng niềm tin với khách hàng để vượt qua những thách thức này. Theo luận văn, trong một vị thế mới, SCB đang từng bước hệ thống lại mọi hoạt động của mình và tiếp tục phát huy lợi thế của một thương hiệu mạnh bằng việc không ngừng gia tăng nguồn vốn huy động, đáp ứng nhu cầu ngày càng cao và tinh tế của khách hàng tiền gửi.

III. Phân Tích Thực Trạng Huy Động Vốn Của SCB 2010 2013

Việc phân tích thực trạng huy động vốn của SCB trong giai đoạn 2010-2013 là rất quan trọng để đánh giá hiệu quả hoạt động và xác định các điểm mạnh, điểm yếu cần cải thiện. Phân tích này cần tập trung vào các yếu tố như quy mô huy động vốn, cơ cấu nguồn vốn theo thị trường, loại tiền, khách hàng, kỳ hạn, và tình hình sử dụng vốn. So sánh thị phần huy động vốn của SCB với các ngân hàng khác trên địa bàn TP.HCM cũng giúp đánh giá vị thế cạnh tranh của SCB. Kết quả phân tích sẽ là cơ sở để đề xuất các giải pháp gia tăng nguồn vốn huy động hiệu quả hơn. Theo luận văn, phân tích thực trạng huy động vốn tại Ngân hàng Thương mại Cổ phần Sài Gòn giai đoạn từ năm 2010 đến năm 2013, kết hợp so sánh doanh số và thị phần với một số ngân hàng khác, phân tích mức độ hài lòng của khách hàng về dịch vụ tiền gửi.

3.1. Cơ cấu huy động vốn theo thị trường và loại tiền

Cơ cấu huy động vốn theo thị trường cho thấy tỷ trọng huy động vốn từ các khu vực khác nhau, như khu vực dân cư, khu vực doanh nghiệp, và khu vực các tổ chức tín dụng khác. Cơ cấu huy động vốn theo loại tiền cho thấy tỷ trọng huy động vốn bằng VNĐ và bằng các loại ngoại tệ khác. Phân tích cơ cấu này giúp SCB đánh giá sự phụ thuộc vào từng thị trường, loại tiền, và có các biện pháp điều chỉnh phù hợp để đa dạng hóa nguồn vốn và giảm thiểu rủi ro. Theo số liệu từ luận văn, bảng 2.2 và 2.3 thể hiện cơ cấu huy động theo thị trường và loại tiền của SCB trong giai đoạn nghiên cứu.

3.2. Phân tích cơ cấu huy động vốn theo kỳ hạn tại SCB

Cơ cấu huy động vốn theo kỳ hạn cho thấy tỷ trọng huy động vốn ngắn hạn, trung hạn, và dài hạn. Huy động vốn ngắn hạn có ưu điểm là chi phí thấp, nhưng lại tiềm ẩn rủi ro thanh khoản cao. Huy động vốn dài hạn giúp ổn định nguồn vốn, nhưng lại có chi phí cao hơn. SCB cần duy trì một cơ cấu huy động vốn hợp lý, đảm bảo cân bằng giữa chi phí và rủi ro, và đáp ứng nhu cầu sử dụng vốn dài hạn của ngân hàng. Bảng 2.5 trong luận văn cung cấp dữ liệu chi tiết về cơ cấu huy động vốn theo kỳ hạn của SCB.

3.3. So sánh thị phần huy động vốn của SCB với NHTM khác

So sánh thị phần huy động vốn của SCB với các ngân hàng khác trên địa bàn TP.HCM giúp đánh giá vị thế cạnh tranh của SCB. Thị phần cao cho thấy SCB có uy tín và khả năng thu hút khách hàng tốt hơn so với các đối thủ cạnh tranh. Tuy nhiên, thị phần không phải là yếu tố duy nhất quyết định sự thành công của SCB. SCB cần tập trung vào việc nâng cao chất lượng dịch vụ, phát triển các sản phẩm, dịch vụ độc đáo, và xây dựng mối quan hệ tốt đẹp với khách hàng để duy trì và gia tăng thị phần một cách bền vững. Luận văn có đề cập đến việc so sánh thị phần huy động vốn của SCB và các NHTM khác trên địa bàn TPHCM.

IV. Giải Pháp Gia Tăng Nguồn Vốn Huy Động Tại Ngân Hàng SCB

Để gia tăng nguồn vốn huy động một cách bền vững, SCB cần triển khai đồng bộ nhiều giải pháp, bao gồm: điều chỉnh chính sách lãi suất huy động linh hoạt, phát triển các sản phẩm, dịch vụ tiền gửi đa dạng, nâng cao chất lượng dịch vụ khách hàng, tăng cường quảng bá, tiếp thị, mở rộng mạng lưới, và nâng cao năng lực quản trị rủi ro. Các giải pháp này cần được triển khai một cách có hệ thống, phù hợp với đặc điểm thị trường và mục tiêu kinh doanh của SCB. Đồng thời, SCB cần chủ động kiến nghị với Chính phủ, Ngân hàng Nhà nước, và Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam để tạo môi trường kinh doanh thuận lợi cho hoạt động huy động vốn. Theo luận văn, chương 3 đề xuất các giải pháp gia tăng nguồn vốn huy động tại Ngân hàng TMCP Sài Gòn.

4.1. Chính sách lãi suất huy động vốn linh hoạt cạnh tranh

SCB cần điều chỉnh chính sách lãi suất huy động vốn một cách linh hoạt, phù hợp với tình hình thị trường và mục tiêu huy động vốn. Lãi suất huy động cần đảm bảo tính cạnh tranh so với các ngân hàng khác, đồng thời phải phù hợp với khả năng sinh lời của SCB. SCB có thể áp dụng các hình thức lãi suất khác nhau, như lãi suất bậc thang theo số dư tiền gửi, lãi suất ưu đãi cho khách hàng VIP, và lãi suất thưởng cho khách hàng gửi tiền dài hạn. Việc điều chỉnh lãi suất huy động cần được thực hiện một cách thận trọng, đảm bảo cân bằng giữa mục tiêu thu hút vốn và mục tiêu tối đa hóa lợi nhuận. Theo luận văn, việc chú trọng công tác phân tích quy mô và cấu trúc nguồn vốn là rất quan trọng.

4.2. Đa dạng hóa sản phẩm dịch vụ tiền gửi tại SCB

SCB cần liên tục nghiên cứu và phát triển các sản phẩm, dịch vụ tiền gửi mới, đáp ứng nhu cầu đa dạng của khách hàng. Các sản phẩm tiền gửi có thể được thiết kế theo nhiều tiêu chí khác nhau, như kỳ hạn, loại tiền, đối tượng khách hàng, và mục đích sử dụng. SCB có thể phát triển các sản phẩm tiền gửi tiết kiệm tích lũy, tiền gửi bảo an, tiền gửi hưu trí, và các sản phẩm tiền gửi trực tuyến. Việc đa dạng hóa sản phẩm, dịch vụ tiền gửi giúp SCB thu hút được nhiều đối tượng khách hàng khác nhau và gia tăng nguồn vốn huy động. Luận văn đề xuất nhiều giải pháp liên quan đến sản phẩm, dịch vụ tiền gửi.

4.3. Nâng cao chất lượng dịch vụ khách hàng tại Ngân hàng

Chất lượng dịch vụ khách hàng là yếu tố then chốt quyết định sự thành công của hoạt động huy động vốn. SCB cần nâng cao chất lượng dịch vụ khách hàng trên mọi phương diện, từ thái độ phục vụ của nhân viên, đến sự tiện lợi của các kênh giao dịch, và tốc độ xử lý giao dịch. SCB cần đào tạo đội ngũ nhân viên chuyên nghiệp, nhiệt tình, và am hiểu về các sản phẩm, dịch vụ của ngân hàng. SCB cũng cần đầu tư vào công nghệ để nâng cao hiệu quả hoạt động và cung cấp các dịch vụ trực tuyến tiện lợi cho khách hàng. Theo luận văn, nâng cao chất lượng dịch vụ khách hàng là một trong những giải pháp quan trọng.

V. Đề Xuất Về Chính Sách Hỗ Trợ Tăng Huy Động Vốn SCB

Để hỗ trợ SCB trong việc gia tăng nguồn vốn huy động, Chính phủ, Ngân hàng Nhà nước, và Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam cần có những chính sách hỗ trợ phù hợp. Các chính sách này có thể bao gồm: tạo môi trường kinh doanh ổn định, minh bạch, giảm thiểu rủi ro hệ thống ngân hàng, nới lỏng các quy định về tỷ lệ dự trữ bắt buộc, tăng cường giám sát hoạt động của các tổ chức tín dụng, và hỗ trợ SCB trong việc quảng bá, tiếp thị thương hiệu. Đồng thời, SCB cần chủ động kiến nghị với các cơ quan quản lý để đề xuất các giải pháp tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong hoạt động huy động vốn. Luận văn có đề xuất kiến nghị đối với Chính phủ, Ngân hàng Nhà nước và Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam.

5.1. Kiến nghị với Chính phủ và Ngân hàng Nhà nước

Chính phủ cần duy trì sự ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát, và tạo môi trường kinh doanh thuận lợi cho các doanh nghiệp. Ngân hàng Nhà nước cần điều hành chính sách tiền tệ linh hoạt, phù hợp với tình hình thực tế, và tạo điều kiện cho các ngân hàng tiếp cận nguồn vốn với chi phí hợp lý. NHNN cũng cần hoàn thiện khung pháp lý cho hoạt động ngân hàng, đảm bảo tính minh bạch, công bằng, và hiệu quả. Chính phủ và NHNN cần phối hợp chặt chẽ để hỗ trợ các ngân hàng trong quá trình tái cơ cấu và nâng cao năng lực cạnh tranh.

5.2. Kiến nghị với Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam

Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam cần đóng vai trò là cầu nối giữa các ngân hàng và các cơ quan quản lý, bảo vệ quyền lợi hợp pháp của các ngân hàng, và tạo điều kiện cho các ngân hàng trao đổi kinh nghiệm, hợp tác, và phát triển. Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam cũng cần tăng cường công tác đào tạo, bồi dưỡng nghiệp vụ cho cán bộ ngân hàng, và nâng cao nhận thức của người dân về vai trò của ngân hàng trong nền kinh tế.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Nguồn vốn huy động là mạch máu lưu thông quyết định sự sống còn, quy mô hoạt động và khả năng sinh lời của mọi ngân hàng thương mại. Trong giai đoạn 2012–2013, bối cảnh kinh tế vĩ mô có nhiều biến động phức tạp cùng với chủ trương tái cơ cấu hệ thống tài chính của Ngân hàng Nhà nước đã đặt các ngân hàng thương mại cổ phần trước áp lực cạnh tranh gay gắt. Ngân hàng Thương mại Cổ phần Sài Gòn bước vào giai đoạn tái thiết lịch sử sau sự kiện hợp nhất tự nguyện vào cuối năm 2011 giữa ba ngân hàng: SCB, Ficombank và TinNghiaBank. Đứng trước vị thế mới với quy mô tổng tài sản đạt 147.151 tỷ đồng và mạng lưới lên tới 230 điểm giao dịch trên toàn quốc, việc củng cố thanh khoản và gia tăng nguồn vốn huy động trở thành nhiệm vụ chiến lược cấp thiết.

Nghiên cứu tập trung giải quyết bài toán tối ưu hóa quy mô và cơ cấu vốn huy động của Ngân hàng Thương mại Cổ phần Sài Gòn. Mục tiêu cụ thể là phân tích thực trạng huy động vốn trong giai đoạn 2010–2013, đo lường mức độ hài lòng của khách hàng đối với dịch vụ tiền gửi, đồng thời so sánh thị phần với các ngân hàng thương mại trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh. Phạm vi không gian nghiên cứu trải rộng trên hệ thống chi nhánh của ngân hàng tại Thành phố Hồ Chí Minh, với chuỗi dữ liệu thứ cấp kéo dài trong 4 năm liên tục từ 2010 đến 2013. Kết quả nghiên cứu mang lại ý nghĩa thực tiễn to lớn khi đưa ra hệ thống giải pháp giúp ngân hàng tăng trưởng nguồn tiền gửi bền vững, kiểm soát chi phí huy động bình quân và giữ vững vị thế trong nhóm 5 ngân hàng thương mại cổ phần có quy mô vốn lớn nhất trên thị trường.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng dựa trên nền tảng lý thuyết trung gian tài chính kinh điển và các mô hình quản trị ngân hàng hiện đại. Theo lý thuyết trung gian tài chính của Gurley và Shaw, ngân hàng đóng vai trò cầu nối chuyển hóa các khoản vốn nhàn rỗi phân tán trong xã hội thành nguồn vốn đầu tư sinh lợi cho nền kinh tế thông qua ba chức năng cốt lõi: thủ quỹ thanh toán, trung gian tín dụng và tạo tiền. Để duy trì khả năng thanh khoản và mở rộng quy mô tín dụng, nguồn vốn huy động từ tiền gửi dân cư và tổ chức kinh tế chiếm tỷ trọng chi phối từ 80% đến 90% tổng tài sản nợ của ngân hàng.

Bên cạnh lý thuyết tài chính, nghiên cứu tích hợp mô hình chất lượng dịch vụ SERVQUAL gồm 5 thành phần then chốt: Phương tiện hữu hình, Tính đảm bảo, Tính đáp ứng, Tính tin cậy và Tính đồng cảm kết hợp với lý thuyết về sự hài lòng của Philip Kotler. Các khái niệm nền tảng được làm rõ trong luận văn bao gồm:

• Vốn huy động của ngân hàng thương mại: Tài sản bằng tiền của các tổ chức và cá nhân mà ngân hàng tạm thời quản lý với trách nhiệm hoàn trả gốc và lãi.
• Tiền gửi thanh toán và tiền gửi tiết kiệm: Các công cụ huy động vốn có hoặc không có kỳ hạn phục vụ mục đích an toàn, thanh toán tiện lợi hoặc hưởng lãi suất thực dương.
• Chất lượng dịch vụ ngân hàng: Khoảng cách giữa kỳ vọng ban đầu của khách hàng gửi tiền và nhận thức thực tế khi trải nghiệm giao dịch tại quầy.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu kết hợp nhuần nhuyễn giữa phương pháp định tính và định lượng nhằm đảm bảo tính khách quan và độ tin cậy khoa học cao:

• Nguồn dữ liệu thứ cấp: Thu thập từ các báo cáo tài chính kiểm toán, báo cáo thường niên giai đoạn 2010–2013 của Ngân hàng Thương mại Cổ phần Sài Gòn, cùng số liệu thống kê từ Ngân hàng Nhà nước Việt Nam.
• Nguồn dữ liệu sơ cấp: Thực hiện khảo sát điều tra trực tiếp thông qua bảng câu hỏi chi tiết dành cho các khách hàng cá nhân đến giao dịch gửi tiền tại các chi nhánh trọng điểm.
• Cỡ mẫu và phương pháp chọn mẫu: Cỡ mẫu chính thức đạt 250 khách hàng hợp lệ, được lựa chọn theo phương pháp chọn mẫu thuận tiện có phân bổ hạn ngạch theo khu vực địa lý và độ tuổi gửi tiền. Cỡ mẫu này đảm bảo điều kiện tối thiểu gấp 5 lần số biến quan sát trong mô hình hồi quy theo tiêu chuẩn thống kê.
• Phương pháp phân tích và lý do lựa chọn: Sử dụng phần mềm thống kê SPSS để thực hiện thống kê mô tả, kiểm định độ tin cậy thang đo bằng hệ số Cronbach's Alpha, phân tích nhân tố khám phá EFA và phân tích hồi quy tuyến tính bội. Phương pháp này cho phép lượng hóa chính xác mức độ tác động của từng khía cạnh chất lượng dịch vụ đến quyết định gửi tiền của khách hàng.
• Trục thời gian nghiên cứu: Dữ liệu hoạt động được theo dõi xuyên suốt giai đoạn 2010–2013, trong khi cuộc điều tra khảo sát thực địa được triển khai hoàn tất vào cuối năm 2013.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Phân tích số liệu thực tế giai đoạn 2010–2013 tại Ngân hàng Thương mại Cổ phần Sài Gòn đã chỉ ra những bước chuyển dịch mang tính đột phá về quy mô và cấu trúc vốn:

Thứ nhất, quy mô nguồn vốn huy động tăng trưởng vượt bậc sau giai đoạn hợp nhất. Năm 2010, tổng vốn huy động chỉ đạt 54.439 tỷ đồng, đến năm 2011 tăng vọt lên 130.007 tỷ đồng (tăng 139%) nhờ hợp nhất tài sản của ba đơn vị. Mặc dù năm 2012 quy mô giảm nhẹ 8% xuống còn 119.172 tỷ đồng do tái cấu trúc và thanh lý các khoản nợ cũ, nhưng đến ngày 31/12/2013, tổng vốn huy động đã phục hồi mạnh mẽ đạt mức 165.521 tỷ đồng, tương ứng mức tăng trưởng 39% so với năm 2012.

Thứ hai, cơ cấu huy động chuyển dịch tích cực sang Thị trường 1 (dân cư và tổ chức kinh tế). Tiền gửi từ Thị trường 1 tăng từ 44.033 tỷ đồng năm 2010 lên 148.994 tỷ đồng vào năm 2013, nâng tỷ trọng chiếm giữ từ 80,8% lên 90,0% tổng nguồn vốn huy động. Trong khi đó, nguồn vốn vay từ Ngân hàng Nhà nước giảm ngoạn mục từ mức 14.943 tỷ đồng năm 2011 về mức 0 đồng vào cuối năm 2013, khẳng định ngân hàng đã hoàn toàn tự chủ thanh khoản và tất toán dứt điểm các khoản vay tái cấp vốn khẩn cấp.

Thứ ba, công tác kiểm soát rủi ro và xử lý nợ xấu đạt thành tựu rõ nét. Nhờ đẩy mạnh chuyển nhượng nợ cho Công ty Quản lý tài sản VAMC với 77 hợp đồng trị giá mua bán 6.452,3 tỷ đồng, số dư nợ xấu của ngân hàng giảm từ 6.361 tỷ đồng (tỷ lệ 7,22%) đầu năm 2012 xuống còn 1.440 tỷ đồng vào cuối năm 2013, đưa tỷ lệ nợ xấu trên tổng dư nợ tín dụng về mức an toàn 1,62%.

Thứ tư, kết quả hồi quy đa biến trên SPSS với mức ý nghĩa quan sát Sig dưới 0,05 cho thấy các nhân tố Tính đáp ứng, Tính đảm bảo và Phương tiện hữu hình có hệ số beta chuẩn hóa cao nhất, chứng minh rằng sự nhiệt tình của nhân viên giao dịch cùng không gian giao dịch tiện nghi là hai động lực trực tiếp chi phối sự hài lòng của người gửi tiền.

Thảo luận kết quả

Sự tăng trưởng vượt bậc của nguồn vốn huy động xuất phát từ chiến lược tái cấu trúc mạng lưới quyết liệt. Việc sở hữu 230 điểm giao dịch và 140 cây ATM sau hợp nhất đã giúp ngân hàng vươn lên vị trí thứ 4 về mạng lưới trong khối ngân hàng thương mại cổ phần tại Thành phố Hồ Chí Minh, chỉ đứng sau Sacombank, ACB và DongA Bank. Điều này tạo thuận lợi tối đa cho khách hàng tiếp cận các sản phẩm gửi tiền truyền thống lẫn hiện đại.

Khi so sánh với các đối thủ cùng quy mô như Eximbank hay Sacombank, chi phí huy động vốn của ngân hàng trong giai đoạn đầu hợp nhất có phần cao hơn do phải áp dụng mức lãi suất cạnh tranh và tung ra nhiều chương trình quà tặng nhằm giữ chân khách hàng. Tuy nhiên, việc tỷ trọng tiền gửi trên 12 tháng liên tục tăng dần trong năm 2013 đã giúp ngân hàng củng cố vững chắc tính ổn định của nguồn vốn trung và dài hạn, giảm thiểu rủi ro chênh lệch kỳ hạn tài sản nợ - tài sản có.

Để trực quan hóa các phát hiện trên, toàn bộ diễn biến nguồn vốn được hệ thống hóa qua biểu đồ cột thể hiện tốc độ tăng trưởng vốn huy động giai đoạn 2010–2013 và bảng phân tích cơ cấu tiền gửi đa chiều theo kỳ hạn và loại tiền tệ. Qua đó, các nhà quản trị có thể theo dõi trực tiếp sự tương quan giữa việc mở rộng dịch vụ ngân hàng điện tử (với 56.647 hợp đồng SMS Banking và 16.000 hợp đồng Internet Banking) đối với việc gia tăng số dư tài khoản thanh toán không kỳ hạn.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên kết quả nghiên cứu định lượng và phân tích thực trạng, luận văn đề xuất 4 nhóm giải pháp chiến lược khả thi nhằm gia tăng nguồn vốn huy động bền vững:

Thứ nhất, tái cơ cấu danh mục và chính sách lãi suất tiền gửi: Khối Nguồn vốn và Khối Khách hàng cá nhân cần chủ động xây dựng cơ chế lãi suất bậc thang linh hoạt theo số dư tiền gửi, kết hợp phát hành các chứng chỉ tiền gửi dài hạn với lãi suất hấp dẫn. Mục tiêu hướng tới là nâng tỷ trọng nguồn vốn huy động kỳ hạn trên 12 tháng tăng thêm 25% trong lộ trình 2014–2016, đồng thời tối ưu hóa chi phí trả lãi bình quân toàn hệ thống giảm từ 0,5% đến 0,8%/năm.

Thứ hai, đa dạng hóa sản phẩm tiền gửi gắn liền với tiện ích số: Khối Ngân hàng điện tử và Trung tâm Thẻ cần khẩn trương nâng cấp hạ tầng Internet Banking và Mobile Banking, tích hợp các tiện ích thanh toán hóa đơn tự động và gửi tiết kiệm online nhận lãi suất thưởng. Đặt chỉ tiêu tăng trưởng tối thiểu 40% số lượng người dùng ứng dụng trực tuyến và phát hành mới hơn 50.000 thẻ thanh toán quốc tế trong vòng 12 tháng.

Thứ ba, nâng cao chất lượng dịch vụ và năng lực đội ngũ giao dịch viên: Phòng Nhân sự và Trung tâm Đào tạo cần triển khai chương trình tập huấn chuẩn hóa văn hóa giao tiếp và nghiệp vụ một cửa cho 100% cán bộ nhân viên tuyến đầu. Thiết lập cam kết dịch vụ rút ngắn thời gian xử lý một giao dịch gửi hoặc rút tiền tiết kiệm xuống dưới 5 phút, nhằm cải thiện điểm số hài lòng của khách hàng trên thang đo SERVQUAL lên mức trên 4,2/5,0 điểm.

Thứ tư, mở rộng mạng lưới phân phối và gia tăng tiếp thị định vị thương hiệu: Ban Điều hành cần tập trung nâng cấp cơ sở vật chất tại 230 chi nhánh và phòng giao dịch hiện hữu, chuyển dịch các điểm giao dịch hoạt động kém hiệu quả sang các khu dân cư đông đúc và khu công nghiệp trọng điểm. Đồng thời, Phòng Marketing đẩy mạnh các chương trình chăm sóc khách hàng thân thiết, chính sách khách hàng VIP và ưu đãi dành riêng cho nhóm khách hàng trung niên gửi tiền tích lũy.

Bên cạnh đó, ngân hàng kiến nghị Ngân hàng Nhà nước duy trì điều hành chính sách tiền tệ ổn định, linh hoạt trần lãi suất huy động phù hợp với diễn biến lạm phát và hỗ trợ nguồn vốn thanh khoản thông qua các nghiệp vụ thị trường mở khi cần thiết.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Luận văn là tài liệu tham khảo chuyên sâu và giàu giá trị ứng dụng cho nhiều nhóm đối tượng:

• Ban Lãnh đạo và Nhà Quản trị Ngân hàng: Cung cấp bức tranh toàn diện về chiến lược tái cấu trúc nguồn vốn sau sáp nhập, bài học kinh nghiệm xử lý thanh khoản và phương pháp quản trị rủi ro kỳ hạn giữa huy động và cho vay.
• Chuyên viên Nguồn vốn và Phát triển Sản phẩm Tiền gửi: Cung cấp cơ sở định lượng để thiết kế các gói sản phẩm tiết kiệm linh hoạt, xây dựng chính sách định giá lãi suất cạnh tranh và phát triển hệ sinh thái ngân hàng số thu hút tiền gửi thanh toán.
• Giảng viên, Học viên Cao học và Sinh viên ngành Tài chính - Ngân hàng: Cung cấp khung phương pháp luận chuẩn mực về ứng dụng thang đo SERVQUAL và phần mềm SPSS trong việc phân tích các nhân tố ảnh hưởng đến sự hài lòng của khách hàng đối với dịch vụ ngân hàng.
• Chuyên viên Hoạch định Chính sách tại Cơ quan Quản lý: Đóng vai trò như một nghiên cứu điển hình thực tế về quá trình hợp nhất 3 ngân hàng thương mại cổ phần đầu tiên tại Việt Nam, phục vụ công tác giám sát an toàn hệ thống và điều hành thị trường tiền tệ.

Câu hỏi thường gặp

Hoạt động huy động vốn giữ vai trò trọng yếu như thế nào đối với sự tồn tại của SCB? Nguồn vốn huy động chiếm từ 80% đến 90% tổng nguồn vốn hoạt động của ngân hàng trong giai đoạn 2010–2013. Đây là nền tảng tài chính quyết định trực tiếp đến quy mô cấp tín dụng, khả năng thanh toán hàng ngày và hiệu quả lợi nhuận sau giai đoạn hợp nhất.

Sự kiện hợp nhất năm 2011 đã mang lại những lợi thế quy mô nào cho SCB? Sự kiện hợp nhất đã đưa quy mô tổng tài sản của ngân hàng lên mức 147.151 tỷ đồng và vốn điều lệ đạt trên 10.000 tỷ đồng, xác lập vị thế trong nhóm 5 ngân hàng thương mại cổ phần lớn nhất tại Thành phố Hồ Chí Minh cùng mạng lưới rộng khắp 230 điểm giao dịch.

Những nhân tố chất lượng dịch vụ nào tác động mạnh nhất đến sự hài lòng của người gửi tiền? Theo kết quả phân tích hồi quy đa biến trên SPSS với mức ý nghĩa Sig dưới 0,05, hai nhân tố Tính đáp ứng (sự tận tâm, nhanh chóng) và Tính đảm bảo (năng lực chuyên môn, an toàn giao dịch) có tác động mạnh nhất đến quyết định duy trì gửi tiền của khách hàng.

Ngân hàng đã giải quyết bài toán nợ xấu và thanh khoản giai đoạn 2012–2013 như thế nào? Ngân hàng đã chủ động bán 6.452,3 tỷ đồng nợ xấu cho VAMC, kéo giảm tỷ lệ nợ xấu từ 7,22% xuống 1,62% vào cuối năm 2013, đồng thời đẩy mạnh huy động vốn dân cư để tất toán toàn bộ 14.943 tỷ đồng vay tái cấp vốn từ Ngân hàng Nhà nước.

Giải pháp nào mang tính đột phá để gia tăng nguồn tiền gửi chi phí thấp trong thời gian tới? Phát triển hệ sinh thái ngân hàng điện tử, mở rộng tiện ích thanh toán tự động qua thẻ ATM và Internet Banking nhằm gia tăng số dư tiền gửi không kỳ hạn (CASA), kết hợp nâng cao chất lượng phục vụ tại quầy giao dịch dưới 5 phút mỗi lượt.

Kết luận

• Luận văn đã hệ thống hóa sâu sắc cơ sở lý luận về quản trị nguồn vốn và các mô hình đo lường chất lượng dịch vụ huy động tiền gửi tại ngân hàng thương mại.
• Phân tích chi tiết bước ngoặt tăng trưởng quy mô vốn huy động từ 54.439 tỷ đồng năm 2010 lên 165.521 tỷ đồng vào năm 2013 sau quá trình hợp nhất 3 ngân hàng.
• Lượng hóa thành công mức độ tác động của các nhân tố chất lượng dịch vụ đến sự hài lòng của khách hàng thông qua mô hình hồi quy đa biến trên phần mềm SPSS.
• Đề xuất hệ thống 4 nhóm giải pháp toàn diện về chính sách lãi suất, phát triển sản phẩm số, chuẩn hóa nhân sự và mở rộng mạng lưới phân phối cho giai đoạn 2014–2016.
• Đóng góp nguồn tư liệu tham khảo thực tiễn quý giá cho công tác nghiên cứu học thuật và hoạch định chiến lược kinh doanh ngân hàng bán lẻ tại Việt Nam. Quý độc giả và các nhà nghiên cứu quan tâm có thể khai thác chi tiết các mô hình định lượng và bảng hỏi khảo sát trong toàn văn công trình nghiên cứu.

Trích đoạn nội dung tài liệu

phần mở đầu và kết luận, cấu trúc của đề tài bao gồm 3 phần nhƣ sau: 3  Chƣơng 1: Những vấn đề cơ bản về huy động vốn của NHTM.  Chƣơng 2: Thực trạng hoạt động huy động vốn của NHTMCP Sài Gòn.  Chƣơng 3: Giải pháp gia tăng nguồn vốn huy động vốn tại NHTMCP Sài Gòn. 4 CHƢƠNG 1 NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ HUY ĐỘNG VỐN CỦA NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI 1.

TỔNG QUAN VỀ NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI 1. Khái niệm về ngân hàng thƣơng mại Ngân hàng là một trong các tổ chức tài chính quan trọng nhất của nền kinh tế, hình thành và phát triển gắn liền với sự phát triển của nền sản xuất xã hội. Ngân hàng bao gồm nhiều loại hình tuỳ thuộc vào sự phát triển của nền kinh tế nói chung và hệ thống tài chính nói riêng, trong đó ngân hàng thƣơng mại thƣờng chiếm tỷ trọng lớn nhất về quy mô tài sản, thị phần và số lƣợng các ngân hàng. Sự ra đời của hệ thống Ngân hàng thƣơng mại có tác động rất lớn đến quá trình phát triển kinh tế hàng hóa và ngƣợc lại, kinh tế hàng hoá phát triển thì hoạt động Ngân hàng thƣơng mại cũng ngày càng đƣợc hoàn thiện và ngân hàng trở thành tổ chức không thể thiếu trong nền kinh tế.

Mỗi quốc gia đều có những quy định khác nhau về ngân hàng thƣơng mại. Theo pháp luật Mỹ, ngân hàng thƣơng mại đƣợc hiểu là bất kỳ một tổ chức nào cung cấp tài khoản tiền gửi cho phép khách hàng rút tiền theo yêu cầu và cho vay đối với tổ chức kinh doanh hay cho vay thƣơng mại. Theo pháp luật ngân hàng Ấn Độ, các cơ sở nhận các khoản tiền ký thác để cho vay, tài trợ và đầu tƣ đƣợc gọi là ngân hàng…. Tại Việt Nam, khái niệm NHTM đƣợc định nghĩa trong Pháp lệnh ngân hàng, Hợp tác xã tín dụng và Công ty tài chính ban hành ngày 23 tháng 5 năm 1990: “Ngân hàng thƣơng mại là một tổ chức kinh doanh tiền tệ mà hoạt động chủ yếu và thƣờng xuyên là nhận tiền gửi của khách hàng với trách nhiệm hoàn trả và sử dụng số tiền đó để cho vay, thực hiện nghiệp vụ chiết khấu và làm phƣơng tiện thanh toán”.

 Luật các TCTD Việt Nam số 07/1997/QHX ngày 12/12/1997 ra đời thay thế cho Pháp lệnh ngân hàng hợp tác xã tín dụng và công ty tài chính năm 1990 và 5 Luật sửa đổi bổ sung một số điều của Luật các TCTD năm 2004 và tiếp tục định nghĩa “Ngân hàng là loại hình tổ chức tín dụng đƣợc thực hiện toàn bộ hoạt động ngân hàng và các hoạt động kinh doanh khác có liên quan. Theo tính chất và mục tiêu hoạt động, các loại hình ngân hàng gồm NHTM, ngân hàng phát triển, ngân hàng đầu tƣ, ngân hàng chính sách, ngân hàng hợp tác và các loại hình ngân hàng khác”. Trong đó, “Hoạt động ngân hàng là hoạt động kinh doanh tiền tệ và dịch vụ ngân hàng với nội dung thƣờng xuyên là nhận tiền gửi, sử dụng số tiền này để cấp tín dụng và cung ứng các dịch vụ thanh toán”.  Năm 2010, một số quy định của Luật các TCTD đã đƣợc sửa đổi, bổ sung phù hợp với sự phát triển của nền kinh tế.

Khái niệm NHTM đƣợc giải thích rõ hơn: “NHTM là loại hình ngân hàng đƣợc thực hiện tất cả các hoạt động ngân hàng và các hoạt động kinh doanh khác theo quy định của Luật này nhằm mục tiêu lợi nhuận”. Trong đó, hoạt động ngân hàng là việc kinh doanh, cung ứng thƣờng xuyên một hoặc một số các nghiệp vụ : Nhận tiền gửi, cấp tín dụng, và cung ứng dịch vụ thanh toán qua tài khoản. Nhƣ vậy, có thể nói rằng: “Ngân hàng thƣơng mại là định chế tài chính trung gian quan trọng vào loại bậc nhất trong nền kinh tế thị trƣờng. Nhờ hệ thống định chế tài chính trung gian này mà các nguồn tiền nhàn rỗi nằm rải rác trong xã hội sẽ đƣợc huy động, tập trung lại, đồng thời sử dụng số vốn đó để cấp tín dụng cho các tổ chức kinh tế, cá nhân để phát triển kinh tế xã hội.

Chức năng của Ngân hàng thƣơng mại NHTM có các chức năng sau: chức năng trung gian thanh toán, chức năng trung gian tín dụng và chức năng tạo tiền. Chức năng trung gian thanh toán Còn đƣợc gọi là chức năng thủ quỹ cho các thực thể trong nền kinh tế. NHTM nhận gửi tiền, giữ tiền, bảo quản tiền, thực hiện yêu cầu rút tiền, chi tiền của khách hàng của mình chính là các chủ thể trong nền kinh tế. Nhờ chức năng này, các chủ thể trong nền kinh tế không những đảm bảo an 6 toàn cho đồng vốn của mình mà còn có tác dụng sinh lời cho đồng vốn tạm thời thừa, từ đó nâng cao hiệu quả của việc sử dụng vốn.

Đối với ngân hàng, thực hiện chức năng thủ quỹ là cơ sở để ngân hàng thực hiện chức năng thanh toán, đồng thời tạo nguồn vốn để ngân hàng thực hiện chức năng tín dụng. Chức năng trung gian tín dụng Các NHTM thực hiện việc chuyển giao vốn từ những thực thể có vốn nhàn rỗi đến những thực thể có nhu cầu về vốn. Với tƣ cách ngƣời đi vay, NHTM huy động tiền gửi và bán các công cụ tài chính ra thị trƣờng để tạo lập nguồn vốn. Trên cơ sở nguồn vốn này, ngân hàng cấp tín dụng cho những khách hàng có nhu cầu về vốn tiền tệ hay mua chứng khoán.

Chức năng trung gian tín dụng đƣợc xem là chức năng quan trọng nhất của ngân hàng thƣơng mại. Chức năng tạo tiền Đây là chức năng quan trọng, là hệ quả tất yếu của chức năng trung gian tín dụng và trung gian thanh toán vì quá trình tạo tiền thực chất là quá trình kết hợp chặt chẽ giữa hoạt động huy động vốn, hoạt động tín dụng và hoạt động thanh toán không dùng tiền mặt của hệ thống NHTM. Từ một khoản tiền gửi ban đầu, hệ thống NHTM tạo lƣợng tiền lớn hơn gấp nhiều lần số tiền gửi ban đầu mặc dù mỗi ngân hàng vẫn chỉ cho vay trong phạm vi tiền gửi mà nó có. Lƣợng tiền mà các NHTM tạo ra phụ thuộc vào số tiền dự trữ an toàn mà NHTM đó giữ lại.

Qua đó, các Ngân hàng Trung ƣơng đã thiết lập một công cụ quản lý vĩ mô rất hiệu quả, đó là tỷ lệ dự trữ bắt buộc áp dụng cho các tổ chức tín dụng. Ngân hàng Trung ƣơng có thể căn cứ vào đó để xác định khối lƣợng tiền cơ bản cần đƣa vào lƣu thông nhằm có đƣợc mức cung tiền tệ mong muốn. NGUỒN VỐN VÀ HUY ĐỘNG VỐN TẠI NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI 1. Nguồn vốn của NHTM 1.

Khái niệm về nguồn vốn của NHTM Vốn đóng vai trò rất quan trọng trong hoạt động của các ngân hàng thƣơng mại. Đó là khoản hình thành nên tài sản của ngân hàng, giúp cho ngân hàng hoạt động một cách hiệu quả. Vốn của ngân hàng là những giá trị tiền tệ do ngân hàng 7 thƣơng mại tạo lập hoặc huy động đƣợc dùng để cho vay, đầu tƣ hoặc thực hiện các dịch vụ kinh doanh khác. Phân loại nguồn vốn NHTM  Nguồn vốn tự có Theo luật các TCTD Việt Nam năm 2010 : “Vốn tự có gồm giá trị thực của vốn điều lệ của tổ chức tín dụng hoặc vốn đƣợc cấp của chi nhánh ngân hàng nƣớc ngoài và các quỹ dự trữ, một số tài sản nợ khác theo quy định của NHNN Việt Nam”.

Vốn tự có bao gồm: vốn điều lệ và các quỹ dự trữ. - Vốn điều lệ: Vốn điều lệ là nguồn vốn đƣợc hình thành bằng sự đóng góp của các chủ sở hữu và đƣợc ghi trong điều lệ hoạt động và trong giấy phép kinh doanh của NHTM. Vốn điều lệ phải lớn hơn hoặc bằng vốn pháp định. Tùy từng loại hình ngân hàng mà vốn điều lệ đƣợc hình thành từ các nguồn khác nhau.

 Đối với NHTM quốc doanh: vốn điều lệ là số vốn đƣợc nhà nƣớc cấp.  Đối với NHTM cổ phần: đây là số vốn đƣợc các cổ đông đóng góp thông qua việc phát hành cổ phiếu.  Đối với NHTM liên doanh: đây là số vốn đƣợc các bên liên doanh góp vốn.  Đối với chi nhánh ngân hàng nƣớc ngoài: Vốn do ngân hàng mẹ ở nƣớc ngoài chuyển qua.

 Đối với ngân hàng 100% vốn nƣớc ngoài: vốn điều lệ do tổ chức thành lập tự đáp ứng. - Các quỹ dự trữ: Hằng năm trong quá trình hoạt động của mình, các ngân hàng thành lập các quỹ nhƣ: quỹ dự trữ bổ sung vốn điều lệ, quỹ dự phòng tài chính, quỹ đầu tƣ phát triển, quỹ khen thƣởng phúc lợi và các quỹ khác. Vốn tự có thƣờng chiếm tỷ lệ nhỏ trong tổng nguồn vốn ngân hàng. Tuy nhiên có tính chất ổn định cao và luôn đƣợc bổ sung trong quá trình phát triển, vốn tự có thƣờng nằm dƣới dạng trang thiết bị, cơ sở vật chất, nhà cửa ….Vì thế, vốn tự 8 có quyết định quy mô của ngân hàng và là căn cứ để tính các tỷ lệ đảm bảo an toàn trong hệ thống ngân hàng.

 Nguồn vốn huy động “Vốn huy động là tài sản bằng tiền của các tổ chức và cá nhân mà ngân hàng đang tạm thời quản lý và sử dụng với trách nhiệm hoàn trả, vốn huy động là nguồn vốn chủ yếu và quan trọng nhất của bất kỳ một NHTM nào. Chỉ có các NHTM mới đƣợc quyền huy động vốn dƣới nhiều hình thức khác nhau”. (Nguyễn Đăng Dờn và cộng sự, 2009) Ngân hàng huy động nguồn vốn này dƣới các hình thức : tiền gửi thanh toán, tiền gửi tiết kiệm không kỳ hạn và có kỳ hạn, phát hành giấy tờ có giá, tiền gửi từ ngân hàng khác… Đây là nguồn vốn chiếm tỷ trọng lớn nhất trong tổng nguồn vốn để ngân hàng thực hiện các hoạt động kinh doanh của mình. Nguồn vốn huy động thƣờng không ổn định, vì phụ thuộc vào khách hàng có thể rút bất cứ lúc nào.

Là nguồn vốn có chi phí sử dụng cao và có tính cạnh tranh gay gắt giữa các ngân hàng.  Nguồn vốn đi vay Để đảm bảo thanh khoản khi gặp khó khăn trong thanh toán nhƣ thiếu dự trữ bắt buộc, hay thiếu tiền mặt cho nhu cầu thanh toán, ngân hàng có thể đi vay tại:  Ngân hàng trung ƣơng: Vốn vay đƣợc NHTW cấp dƣới hình thức tái cấp vốn, tái chiết khấu các giấy tờ có giá, cho vay lại theo hồ sơ tín dụng với điều kiện nhất định.  Các NHTM và các tổ chức tài chính khác: Vốn vay đƣợc thực hiện thông qua thị trƣờng liên ngân hàng.