CHƯƠNG I THÔNG SỐ CỦA ĐỘNG CƠ SAU KHI TÍNH TOÁN VÀ THIẾT KẾ --------------------------------------------8 I. TÍNH TOÁN NHIỆT ĐỘNG CƠ ĐỐT TRONG ---------------------------------------------------------------------------------------------------8 II. CƠ CẤU KHUỶU TRỤC THANH TRUYỀN ----------------------------------------------------------------------------------------------------9 1. HỆ THỐNG PHÂN PHỐI KHÍ ----------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 13 1.
13 CHƯƠNG II TÍNH TOÁN NHIỆT ĐỘNG CƠ ĐỐT TRONG ------------------------------------------------------------------------ 15 I. GIỚI THIỆU ---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 15 II. CÁC THÔNG SỐ CHO TRƯỚC CỦA ĐỘNG CƠ --------------------------------------------------------------------------------------------- 15 1. Số vòng quay.
Tỷ số nén. Các thông số kết cấu. CHỌN CÁC THÔNG SỐ CHO TÍNH TOÁN NHIỆT ---------------------------------------------------------------------------------------- 16 1. Áp suất không khí nạp (p0).
Nhiệt độ không khí nạp mới (T0). Áp suất khí nạp trước xupap nạp (pk). Nhiệt độ khí nạp trước xupap nạp (Tk). Áp suất cuối quá trình nạp (pa).
Chọn áp suất khí sót (pr). Độ tăng nhiệt độ khí mới (𝚫𝐓). Chọn hệ số nạp thêm (𝛌𝟏). Chọn hệ số quét buồng cháy (𝛌𝟐).
Chọn hệ số hiệu đính tỷ nhiệt (𝛌𝐭). Hệ số lợi dụng nhiệt tại điểm Z (𝛏𝐳). Hệ số lợi dụng nhiệt tại điểm b (𝛏𝐛). Chọn hệ số dư lượng không khí 𝛂.
Chọn hệ số điền đầy công đồ thị (𝛗𝐝). TÍNH TOÁN NHIỆT ----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 18 1. Quá trình nạp. Quá trình nén.
Quá trình cháy. Quá trình giãn nở. Tính toán các thông số đặc trưng của chu trình. Tính thông số kết cấu của động cơ.
Bảng kết quả tính toán nhiệt động cơ. Vẽ đồ thị công chỉ thị. Lực khí thể Pkt. 33 CHƯƠNG III TÍNH TOÁN ĐỘNG LỰC HỌC CƠ CẤU TRỤC KHUỶU – THANH TRUYỀN ------------------------ 37 I.
PHÂN TÍCH ĐỘNG HỌC CỦA CƠ CẤU TRỤC KHUỶU – THANH TRUYỀN ------------------------------------------------------------ 37 2 II. ĐỘNG HỌC CỦA PIT – TÔNG ----------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 37 1. Chuyển vị của Pit – tông. Vận tốc của Pit – tông.
Gia tốc của Pit – tông. ĐỘNG LỰC HỌC CỦA CƠ CẤU TRỤC KHUỶU – THANH TRUYỀN ------------------------------------------------------------------- 47 1. Sơ đồ lực và moment tác động lên cơ cấu trục khuỷu – thanh truyền của một xylanh. Lực khí thể Pkt.
Lực quán tính của các chi tiết chuyển động. Khối lượng cơ cấu trục khuỷu – thanh truyền -------------------------------------------------------------------------------------------- 51 b. Lực quán tính (văng thẳng) của khối lượng chuyển động tịnh tiến ---------------------------------------------------------------- 54 c. Lực quán tính (lực ly tâm) của khối lượng chuyển động quay PK------------------------------------------------------------------- 55 4.
Hệ lực tác dụng lên cơ cấu trục khuỷu – thanh truyền. Mômen quay của trục khuỷu động cơ một xylanh. Mômen quay của trục khuỷu động cơ nhiều xylanh. Mômen quay trung bình của trục khuỷu động cơ nhiều xylanh.
Lực tác dụng lên chốt khuỷu. 59 CHƯƠNG IV THIẾT KẾ KỸ THUẬT CƠ CẤU KHUỶU TRỤC THANH TRUYỀN --------------------------------------- 67 I. CÁC THÔNG SỐ BAN ĐẦU ---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 67 II. Điều kiện làm việc của Pit – tông.
Tính toán bền Pit – tông. Đỉnh Pit – tông -------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 69 b. Tính thân Pit – tông -------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 72 d. Bệ chốt ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 72 III.
CHỐT PIT – TÔNG ----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 73 1. Điều kiện làm việc và yêu cầu. Vật liệu chế tạo. Tính toán bền chốt Pit – tông.
Ứng suất uốn ----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 73 b. Ứng suất cắt ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 74 c. Ứng suất tiếp xúc ----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 74 d. Ứng suất biến dạng -------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 75 IV.
Điều kiện làm việc. Vật liệu chế tạo. Tính toán bền séc – măng (Không đẳng áp). Ứng suất uốn séc – măng không đẳng áp khi séc – măng làm việc (Ứng suất công tác) -------------------------------------- 77 b.
Ứng suất lắp ghép ---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 77 c. Áp suất bình quân trên bề mặt séc – măng ------------------------------------------------------------------------------------------------- 78 d. Áp suất phân bố trên các điểm ----------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 78 e. NHÓM THANH TRUYỀN------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 79 1.
Thông số kết cấu thanh truyền. Tính toán bền đầu nhỏ thanh truyền. Khi chịu kéo ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 80 b. Khi chịu nén ----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 85 c.
Ứng suất biến dạng của đầu nhỏ thanh truyền -------------------------------------------------------------------------------------------- 87 d. Hệ số an toàn của đầu nhỏ thanh truyền---------------------------------------------------------------------------------------------------- 88 e. Độ biến dạng của đầu nhỏ thanh truyền ---------------------------------------------------------------------------------------------------- 89 3. Tính toán bền thân thanh truyền.
Ứng suất nén tại tiết diện nhỏ nhất ----------------------------------------------------------------------------------------------------------- 89 3 b. Ứng suất nén và uốn dọc của tiết diện trung bình của thanh truyền --------------------------------------------------------------- 89 4. Tính toán bền đầu to thanh truyền. Tính toán bền bu – lông thanh truyền.
Điều kiện làm việc. Yêu cầu kỹ thuật. Chọn phương án thiết kế. Thông số kết cấu.
Kiểm nghiệm bền trục khuỷu. Trong trường hợp khởi động ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 95 b. Trường hợp trục khuỷu chịu lực Zmax ------------------------------------------------------------------------------------------------------- 97 c. Trường hợp khuỷu trục chịu lực tiếp tuyến lớn nhất (Tmax) -------------------------------------------------------------------------- 99 d.
Trường hợp khuỷu trục chịu lực Tmax --------------------------------------------------------------------------------------------------- 104 e. Tính bền trục khuỷu khi xét đến ảnh hưởng của phụ tải động--------------------------------------------------------------------- 110 VII. Công dụng của bánh đà. Vật liệu chế tạo.
Tính sức bền và kích thước bánh đà. 116 CHƯƠNG V THIẾT KẾ KỸ THUẬT HỆ THỐNG PHÂN PHỐI KHÍ ---------------------------------------------------------- 122 I. NHIỆM VỤ VÀ YÊU CẦU ---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 122 1. PHÂN LOẠI CƠ CẤU PHÂN PHỐI KHÍ----------------------------------------------------------------------------------------------------- 122 III.
CÁC PHƯƠNG ÁN THIẾT KẾ CƠ CẤU PHÂN PHỐI KHÍ ------------------------------------------------------------------------------ 124 1. Phương án bố trí Xupap. Cơ cấu phân phối khí Xupap đặt ------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 124 b. Cơ ấu phân phối khí Xupap treo ------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 125 2.
Phương án dẫn động Xupap. Phương án dẫn động trục cam. Phương án dẫn động bằng bộ truyền bánh răng --------------------------------------------------------------------------------------- 127 b. Phương án dẫn động bằng xích -------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 127 c.
Phương án dẫn động bằng bộ truyền đai răng ------------------------------------------------------------------------------------------ 128 IV. THIẾT KẾ BỐ TRÍ CHUNG ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 129 V. THIẾT KẾ KỸ THUẬT ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 129 1. Tính các thông số cơ bản và kết cấu Xupap.
Thông số Xupap theo tham khảo ------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 129 b. Xác định kích thước của tiết diện lưu thông --------------------------------------------------------------------------------------------- 130 2. Tính toán cam. Xác định đường kính trục cam --------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 132 b.
Xác định dạng cam ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 134 3. Tính toán lò xo Xupap. Tính bền các chi tiết. Quy dẫn khối lượng của chi tiết máy trong cơ cấu phân phối khí ---------------------------------------------------------------- 138 b.
Tính bền trục cam-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 139 c. Tính bền Xupap ----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 142 CHƯƠNG VI QUY TRÌNH CÔNG NGHỆ CHẾ TẠO XU – PAP ---------------------------------------------------------------- 144 I. KẾT CẤU VÀ YÊU CẦU SỬ DỤNG CỦA XU – PAP ---------------------------------------------------------------------------------------- 144 1.Yêu cầu sử dụng. CHỌN PHÔI VÀ PHƯƠNG PHÁP CHẾ TẠO PHÔI --------------------------------------------------------------------------------------- 150 4 1.
Chọn phương pháp gia công. TRÌNH TỰ CÁC NGUYÊN CÔNG ---------------------------------------------------------------------------------------------------------- 151 1. Các nguyên công chủ yếu để gia công xupap. Quy trình gồm các nguyên công chính.
CÁC PHƯƠNG PHÁP GIA CÔNG----------------------------------------------------------------------------------------------------------- 152 1. Gia công chuẩn bị phôi. Tiện thân xupap. Tiện rãnh đuôi xu pap.
Tiện tinh mặt nấm xu pap. Tiện côn mặt nấm xupap. Cắt bỏ lượng dư gia công. 156 CHƯƠNG VIII QUY TRÌNH BẢO DƯỠNG VÀ SỬA CHỮA --------------------------------------------------------------------- 157 I.
THÁO NHÓM PIT-TÔNG, SÉC-MĂNG, THANH TRUYỀN ------------------------------------------------------------------------------- 157 1. Tháo nhóm piston, xéc măng và thanh truyền ra khỏi động cơ. Tháo rời các cụm trên động cơ --------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 157 b. Tháo rời các chi tiết của nhóm piston, xéc măng, thanh truyền ------------------------------------------------------------------- 158 2.
Lắp nhóm piston xéc măng, thanh truyền. Lắp pit-tông vào thanh truyền --------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 159 b. Lắp xéc măng vào piston ----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 160 c. Lắp nhóm pit-tông, séc măng, thanh truyền vào động cơ ---------------------------------------------------------------------------- 161 II.
KIỂM TRA TÌNH TRẠNG KỸ THUẬT NHÓM PIT-TÔNG, SÉC-MĂNG, THANH TRUYỀN --------------------------------------- 163 1. Kiểm tra kỹ thuật piston. Làm sạch pit-tông -------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 163 b. Kiểm tra vết xước, nứt, vỡ pit-tông --------------------------------------------------------------------------------------------------------- 163 c.
Kiểm tra độ côn, độ ô van của pit-tông ---------------------------------------------------------------------------------------------------- 164 d. Kiểm tra khe hở giữa pit-tông và xi lanh ------------------------------------------------------------------------------------------------- 164 2. Kiểm tra kỹ thuật chốt piston. Kiểm tra bề mặt chốt piston ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 165 b.
Kiểm tra khe hở giữa chốt piston và bạc lót --------------------------------------------------------------------------------------------- 165 3. Kiểm tra kỹ thuật xéc măng. Kiểm tra khe hở cạnh --------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 166 b. Kiểm tra khe hở miệng séc măng------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 166 c.
Kiểm tra khe hở lưng ---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 167 d. Kiểm tra độ tròn của séc măng (độ lọt ánh sáng) -------------------------------------------------------------------------------------- 167 4. Kiểm tra kỹ thuật thanh truyền. Kiểm tra bu lông thanh truyền --------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 167 b.
Kiểm tra các lỗ dẫn dầu trên thân thanh truyền xem có bị tắc không ----------------------------------------------------------- 168 c. Kiểm tra khe hở giữa bạc đầu to thanh truyền và cổ trục khuỷu ----------------------------------------------------------------- 168 d. Kiểm tra độ cong của thanh truyền -------------------------------------------------------------------------------------------------------- 168 e. Kiểm tra độ xoắn của thanh truyền--------------------------------------------------------------------------------------------------------- 168 III.
SỬA CHỮA NHÓM PIT – TÔNG, SÉC – MĂNG, THANH TRUYỀN ------------------------------------------------- 169 1. Sửa chữa Pit – tông. Sửa chữa chốt Pit – tông. Sửa chữa séc măng.
Sửa chữa thanh truyền. THÁO LẮP NHÓM TRỤC KHUỶU, BÁNH ĐÀ ------------------------------------------------------------------------------- 172 1. Nhiệm vụ, cấu tạo của trục khuỷu. Cấu tạo của trục khuỷu ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 173 2.
Nhiệm vụ và cấu tạo của bánh đà. Tháo lắp trục khuỷu - bánh đà. Trình tự tháo--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 175 b. Lắp trục khuỷu, bánh đà ---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 177 V.
KIỂM TRA – SỬA CHỮA NHÓM TRỤC KHUỶU, BÁNH ĐÀ ------------------------------------------------------------ 180 1. Những hư hỏng của trục khuỷu, bánh đà và nguyên nhân gây ra. Cổ trục, cổ thanh truyền bị mòn ------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 181 b. Trục khuỷu bị cong và xoắn ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 181 c.
Trục khuỷu bị rạn nứt, gãy -------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 182 d. Bề mặt của cổ trục, cổ thanh truyền, gối đỡ bị xước, cháy -------------------------------------------------------------------------- 182 e. Vành răng khởi động bị mòn, sứt mẻ ------------------------------------------------------------------------------------------------------ 183 f. Bề mặt làm việc của bánh đà bị mòn, xước, cháy --------------------------------------------------------------------------------------- 183 g.
Bánh đà bị rạn nứt ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 183 2. Kiểm tra, sửa chữa trục khuỷu. Kiểm tra trục khuỷu bị xước, cháy rỗ, rạn nứt ----------------------------------------------------------------------------------------- 183 b. Kiểm tra độ mòn cổ trục và cổ thanh truyền -------------------------------------------------------------------------------------------- 184 c.
Kiểm tra độ cong, độ xoắn của trục khuỷu ----------------------------------------------------------------------------------------------- 186 d. Kiểm tra bán kính quay của trục khuỷu -------------------------------------------------------------------------------------------------- 187 e. Kiểm tra độ đảo của mặt bích lắp bánh đà ----------------------------------------------------------------------------------------------- 187 f. Kiểm tra khe hở giữa cổ trục, cổ thanh truyền và bạc lót ---------------------------------------------------------------------------- 188 g.
Kiểm tra khe hở hớng trục của trục khuỷu ---------------------------------------------------------------------------------------------- 188 3. Kiểm tra, sửa chữa bánh đà. Kiểm tra bánh đà bị mòn, xước, cháy bề mặt tiếp xúc với đĩa ma sát ----------------------------------------------------------- 188 b. Kiểm tra độ đảo của bánh đà ----------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 189 c.
Kiểm tra các lỗ ren trên bánh đà ------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 189 VI. THÁO LẮP CƠ CẤU PHÂN PHỐI KHÍ------------------------------------------------------------------------------------------- 190 1. Trình tự tháo cơ cấu phân phối khí có trục cam đặt trên nắp máy. Trình tự lắp cơ cấu phân phối khí có trục cam đặt trên nắp máy.
KIỂM TRA TÌNH TRẠNG KỸ THUẬT CƠ CẤU PHÂN PHỐI KHÍ ------------------------------------------------- 194 1. Những hư hỏng thường gặp của cơ cấu phân phối khí và nguyên nhân. Xupap đóng không kín-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 194 b. Khi động cơ làm việc có tiếng gõ ở xupap ------------------------------------------------------------------------------------------------ 195 c.
Có tiếng kêu ở bộ phận dẫn động ------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 195 d. Đầu cò mổ bị quá mòn hoặc trục cò mổ bị gãy ------------------------------------------------------------------------------------------ 196 2.