Đồ án nguyên lý thiết kế kiến trúc: Tìm hiểu nhà ở 3 miền - ĐH Thủ Dầu Một

Đồ án môn nguyên lý thiết kế kiến trúc dân dụng nghiên cứu đặc trưng nhà ở ba miền Bắc Bộ, Trung Bộ và Tây Nam Bộ chi tiết và đầy đủ nhất.

• Tác giả: Nguyễn Thị Diễm Thi
• Người hướng dẫn: ThS.KTS Hoàng Huy Thịnh
• Trường học: Đại học Thủ Dầu Một
• Chuyên ngành: Quy hoạch vùng và đô thị
• Đề tài: Tìm hiểu nhà ở 3 miền Bắc Bộ, Trung Bộ, Tây Nam Bộ và các bộ phận cấu tạo nhà ở
• Loại tài liệu: Đồ án môn học

Tóm tắt

I. Tổng quan về đồ án nhà ở 3 miền Bắc Bộ Trung Bộ Tây Nam Bộ

Đồ án nghiên cứu nhà ở ba miền Bắc Bộ, Trung Bộ và Tây Nam Bộ nhằm phân tích đặc điểm kiến trúc truyền thống và hiện đại tại mỗi khu vực. Bắc Bộ nổi bật với kiểu nhà 3 gian 2 chái, mái ngói truyền thống và hệ thống cột gỗ vững chắc. Trung Bộ thể hiện kiến trúc nhà liền kề, tường dày chịu nhiệt, mái ngói âm dương. Tây Nam Bộ đặc trưng bởi nhà sàn, nhà không cửa, thiết kế thoáng mát phù hợp khí hậu nhiệt đới gió mùa. Mỗi vùng sở hữu nét văn hóa riêng, phản ánh lối sống, tập quán và điều kiện tự nhiên đặc thù. Việc tìm hiểu này giúp đánh giá giá trị di sản kiến trúc và đề xuất giải pháp thiết kế phù hợp cho nhà ở đương đại.

1.1. Đặc điểm địa hình và khí hậu ảnh hưởng kiến trúc nhà ở

Bắc Bộ có địa hình đa dạng từ đồi núi đến đồng bằng, khí hậu cận nhiệt đới ẩm với hai mùa rõ rệt. Nhà ở miền Bắc thường hướng Nam để đón gió mát, sử dụng vật liệu gỗ, tre nứa do nguồn tài nguyên dồi dào. Trung Bộ có khí hậu khô nóng, nhà thiết kế tường dày, mái ngói âm dương chống nắng. Tây Nam Bộ chịu ảnh hưởng khí hậu nhiệt đới gió mùa, nhà sàn cao giúp thoát lũ, thông gió tự nhiên. Sự khác biệt địa hình và khí hậu buộc kiến trúc nhà ở phải thích ứng linh hoạt, vừa bảo tồn truyền thống vừa đáp ứng nhu cầu sống hiện đại.

1.2. Biểu hiện văn hóa truyền thống trong thiết kế nhà ở

Kiến trúc nhà ở ba miền phản ánh văn hóa cộng đồng và triết lý sống. Miền Bắc ưu tiên không gian mở, gian giữa làm bàn thờ tổ tiên, thể hiện tinh thần hiếu đạo. Trung Bộ xây dựng nhà liền kề, tường cao thể hiện tính cộng đồng chặt chẽ. Tây Nam Bộ thiết kế nhà không cửa, phản ánh lối sống phóng khoáng, gắn bó cộng đồng. Các yếu tố như hướng nhà, cây cau trước cửa, hệ thống cột gỗ đều mang ý nghĩa phong thủy và tâm linh, góp phần tạo nên bản sắc văn hóa độc đáo trong kiến trúc dân dụng.

II. Phân tích vấn đề trong thiết kế nhà ở truyền thống 3 miền

Nghiên cứu phát hiện nhiều vấn đề trong thiết kế nhà ở truyền thống. Bắc Bộ gặp khó khăn về không gian chật hẹp do dân số tăng, nhà 3 gian không đáp ứng nhu cầu sinh hoạt hiện đại. Trung Bộ đối mặt với nguy cơ xuống cấp do vật liệu gạch, ngói không bền vững trước biến đổi khí hậu. Tây Nam Bộ gặp thách thức trong bảo tồn nhà sàn trước xu hướng đô thị hóa. Ngoài ra, xu hướng xây dựng nhà kín cổng cao tường làm mất đi bản sắc văn hóa làng quê. Việc thiếu quy hoạch đồng bộ cũng dẫn đến tình trạng xây dựng tùy tiện, phá vỡ cảnh quan truyền thống. Những vấn đề này đòi hỏi giải pháp thiết kế sáng tạo, kết hợp hài hòa giữa truyền thống và hiện đại.

2.1. Hạn chế về không gian và vật liệu truyền thống

Nhà truyền thống 3 gian 2 chái thường có diện tích nhỏ, không gian sinh hoạt chật chội, khó đáp ứng nhu cầu gia đình đông người. Vật liệu gỗ, tre nứa dễ bị mối mọt, mục nát, tuổi thọ thấp. Mái ngói truyền thống yêu cầu kỹ thuật lợp phức tạp, dễ bị rò rỉ khi mưa lớn. Hệ thống cột gỗ không chịu được tải trọng lớn, gây nguy cơ sập đổ. Tại Tây Nam Bộ, nhà sàn bằng gỗ dễ bị mối mọt, ẩm mốc do khí hậu ẩm ướt. Những hạn chế này buộc các kiến trúc sư phải nghiên cứu vật liệu mới, tối ưu hóa không gian mà vẫn giữ được bản sắc văn hóa.

2.2. Ảnh hưởng của đô thị hóa đến kiến trúc nhà ở

Quá trình đô thị hóa làm thay đổi diện mạo làng quê, nhiều ngôi nhà truyền thống bị phá bỏ thay thế bằng nhà tầng bê tông. Tại Bắc Bộ, không gian làng xã bị thu hẹp do xây dựng nhà liền kề, mất đi sự gắn kết cộng đồng. Trung Bộ chứng kiến tình trạng nhà liền kề mọc lên san sát, phá vỡ cảnh quan đô thị cổ. Tây Nam Bộ đối mặt với nguy cơ mất đi nhà sàn truyền thống do nhu cầu nhà ở hiện đại. Đô thị hóa cũng dẫn đến tình trạng xây dựng tùy tiện, không tuân thủ quy hoạch, gây mất cân bằng sinh thái và văn hóa.

III. Giải pháp thiết kế nhà ở phù hợp 3 miền Bắc Trung Tây Nam

Để khắc phục hạn chế của nhà truyền thống, đồ án đề xuất giải pháp thiết kế kết hợp hài hòa giữa truyền thống và hiện đại. Tại Bắc Bộ, khuyến khích thiết kế nhà 3 gian 2 chái mở rộng không gian sinh hoạt bằng hệ thống cửa kính lớn đón ánh sáng tự nhiên. Sử dụng vật liệu composite thay thế gỗ, ngói truyền thống để tăng tuổi thọ công trình. Trung Bộ nên áp dụng thiết kế nhà có sân trong, tường dày kết hợp vật liệu cách nhiệt hiện đại. Tây Nam Bộ cần bảo tồn nhà sàn bằng cách sử dụng vật liệu composite, sàn bê tông cốt thép thay thế gỗ. Mọi giải pháp đều hướng tới tối ưu hóa không gian, vật liệu bền vững và bảo tồn bản sắc văn hóa.

3.1. Tối ưu hóa không gian theo nhu cầu sinh hoạt

Thiết kế nhà ở hiện đại nên linh hoạt phân chia không gian theo chức năng: phòng khách, bếp, ngủ riêng biệt nhưng vẫn giữ được sự kết nối. Tại Bắc Bộ, khuyến khích mở rộng gian giữa làm không gian đa năng, kết hợp bàn thờ và phòng khách. Trung Bộ có thể áp dụng thiết kế nhà có sân trong, vừa tạo không gian sinh hoạt ngoài trời vừa đảm bảo thoáng mát. Tây Nam Bộ nên thiết kế nhà sàn cao, tầng trệt để trống làm nơi sinh hoạt chung, tầng trên dành cho không gian riêng tư. Việc tối ưu hóa không gian giúp nâng cao chất lượng cuộc sống mà vẫn giữ được bản sắc văn hóa.

3.2. Áp dụng vật liệu và công nghệ xây dựng bền vững

Sử dụng vật liệu composite, gạch không nung thay thế gỗ, ngói truyền thống giúp tăng tuổi thọ công trình. Tại Bắc Bộ, khuyến khích sử dụng hệ thống cửa kính lớn để tận dụng ánh sáng tự nhiên, giảm chi phí điện năng. Trung Bộ nên áp dụng vật liệu cách nhiệt, chống nóng như bê tông nhẹ, tường hai lớp. Tây Nam Bộ có thể sử dụng sàn bê tông cốt thép thay thế gỗ sàn, chống mối mọt và ẩm mốc. Công nghệ xây dựng tiên tiến như in 3D, modul hóa giúp rút ngắn thời gian thi công, đảm bảo chất lượng công trình.

IV. Kết luận và ứng dụng đồ án nhà ở 3 miền trong thực tế

Đồ án nghiên cứu nhà ở ba miền đã chỉ ra những đặc điểm, vấn đề và giải pháp thiết kế phù hợp. Kết quả cho thấy kiến trúc truyền thống vẫn giữ vai trò quan trọng trong đời sống văn hóa, nhưng cần được cải tiến để đáp ứng nhu cầu sống hiện đại. Việc áp dụng vật liệu bền vững, tối ưu hóa không gian sinh hoạt giúp nâng cao chất lượng cuộc sống. Đồ án cũng đề xuất mô hình nhà ở thí điểm tại mỗi miền, kết hợp giữa truyền thống và hiện đại. Những giải pháp này có thể áp dụng trong quy hoạch đô thị, bảo tồn di sản kiến trúc, góp phần phát triển bền vững. Kết quả nghiên cứu là cơ sở quan trọng cho các kiến trúc sư, nhà quản lý trong việc xây dựng chính sách nhà ở phù hợp.

4.1. Tầm quan trọng của bảo tồn và phát huy kiến trúc truyền thống

Kiến trúc truyền thống là di sản văn hóa vô giá, phản ánh lịch sử, phong tục tập quán của mỗi vùng miền. Bảo tồn không có nghĩa là giữ nguyên trạng, mà cần cải tiến để phù hợp với cuộc sống hiện đại. Việc khôi phục nhà 3 gian, nhà sàn tại các làng quê không chỉ giữ gìn bản sắc văn hóa mà còn thu hút du lịch, tạo sinh kế cho cộng đồng. Các giải pháp thiết kế đề xuất trong đồ án góp phần hiện đại hóa kiến trúc truyền thống, đảm bảo sự phát triển bền vững của làng quê Việt Nam.

4.2. Hướng phát triển nhà ở bền vững trong tương lai

Trong tương lai, nhà ở cần hướng tới sự bền vững về môi trường, kinh tế và xã hội. Áp dụng vật liệu xanh, công nghệ xây dựng thông minh giúp giảm thiểu tác động tiêu cực đến môi trường. Thiết kế nhà ở cần linh hoạt, có khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu, thiên tai. Tại các đô thị, khuyến khích xây dựng nhà ở xã hội, nhà ở tái định cư đảm bảo an sinh xã hội. Việc kết hợp giữa kiến trúc truyền thống và hiện đại sẽ tạo nên những ngôi nhà vừa đẹp, vừa tiện nghi, góp phần xây dựng quê hương giàu đẹp.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Đồ án môn học "Nguyên lý thiết kế kiến trúc dân dụng" được thực hiện bởi sinh viên Nguyễn Thị Diễm Thi (MSSV: 2025801050032, Lớp: D20QHDT01) dưới sự hướng dẫn của ThS.KTS Hoàng Huy Thịnh, thuộc Khoa Kiến trúc, Ngành Quy hoạch Vùng và Đô thị, Trường Đại học Thủ Dầu Một. Trong thực tiễn phát triển kiến trúc và quy hoạch đô thị, việc thấu hiểu các giá trị tổ chức không gian ở truyền thống kết hợp với nắm vững các quy chuẩn kỹ thuật cấu tạo công trình là nền tảng cốt lõi để hình thành các giải pháp thiết kế dân dụng bền vững và thích ứng với điều kiện tự nhiên.

Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu của đồ án được xác lập thông qua các nội dung cụ thể:

1. Khảo sát, phân tích đặc điểm địa hình, khí hậu và hình thái kiến trúc nhà ở dân gian truyền thống cũng như xu hướng biến đổi tại ba vùng địa lý: Bắc Bộ, Trung Bộ và Tây Nam Bộ.
2. Phân loại, tổng hợp các bộ phận cấu tạo kỹ thuật cơ bản của công trình kiến trúc nhà ở dân dụng bao gồm phần kết cấu, phần bao che, phần hoàn thiện và hệ thống kỹ thuật công trình.
3. Thiết lập hồ sơ bản vẽ kỹ thuật kích thước (mặt bằng, mặt đứng, mặt mái) và xây dựng phối cảnh không gian nội thất cho công trình nhà ở dân dụng.

Đối tượng nghiên cứu của đồ án là hình thái không gian nhà ở dân gian ba miền và các giải pháp cấu tạo vật lý kiến trúc dân dụng. Phạm vi không gian nghiên cứu bao quát ba miền lãnh thổ Việt Nam (khu vực đồng bằng và duyên hải Bắc Bộ, các dải địa hình duyên hải - đồi núi Trung Bộ, vùng sông nước đồng bằng sông Cửu Long thuộc Tây Nam Bộ). Phạm vi nội dung tập trung vào nguyên lý kiến trúc dân dụng, cấu tạo các phân hệ công trình và giải pháp thiết kế nội thất phòng khách, phòng bếp.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Đồ án vận dụng hệ thống lý thuyết về nguyên lý thiết kế kiến trúc dân dụng, cấu tạo kiến trúc và địa lý khí hậu công trình. Khung khái niệm trọng tâm bao gồm các phân hệ chức năng của một công trình xây dựng: hệ kết cấu chịu lực, hệ kết cấu bao che, giải pháp hoàn thiện bề mặt và hệ thống kỹ thuật hạ tầng âm tường. Đồng thời, tác giả tiếp cận các quan niệm dân gian truyền thống trong tổ chức vi khí hậu như định hướng công trình ("nhà hướng Nam"), nghệ thuật bố trí cảnh quan ("trước cau, sau chuối") và các kỹ thuật xây dựng thích ứng thiên tai (nhà phao, nhà rường, nhà kê nền, nhà có gác xép chống lũ).

Phương pháp nghiên cứu được triển khai trong đồ án bao gồm:

• Phương pháp phân tích - tổng hợp tài liệu: Thu thập và hệ thống hóa các tư liệu lý thuyết về hình thái kiến trúc nhà ở ba miền, cấu tạo vật liệu và các quy chuẩn kích thước cấu kiện kiến trúc.
• Phương pháp so sánh hình thái học: Đặt các loại hình nhà ở truyền thống cạnh nhau để làm rõ sự khác biệt về kết cấu vì kèo, vật liệu mái, kỹ thuật tường bao che và giải pháp ứng phó với điều kiện thời tiết khắc nghiệt của từng vùng miền.
• Phương pháp mô hình hóa và thiết kế kỹ thuật: Triển khai các bản vẽ kỹ thuật hai chiều (2D) thể hiện kích thước mặt bằng, mặt đứng, mặt mái và mô phỏng trực quan ba chiều (3D) không gian nội thất phòng khách, phòng bếp.

Nguồn dữ liệu của đồ án dựa trên các tài liệu giảng dạy môn học Nguyên lý thiết kế kiến trúc dân dụng, các dữ liệu khảo cứu kiến trúc dân gian Việt Nam và các tiêu chuẩn cấu tạo cấu kiện xây dựng cơ bản.

Nội dung chính theo từng chương

Nội dung I - Phần 1: Tìm hiểu nhà ở 3 miền Bắc Bộ, Trung Bộ, Tây Nam Bộ

Phần nghiên cứu này phân tích chi tiết đặc điểm địa lý, khí hậu và đặc trưng kiến trúc nhà ở dân gian cùng tiến trình thích ứng của từng vùng miền:

1. Khu vực Bắc Bộ

• Tổng quan tự nhiên: Địa hình đa dạng gồm đồi núi, đồng bằng, bờ biển và thềm lục địa, bề mặt thấp dần theo hướng Tây Bắc - Đông Nam theo hướng chảy của các con sông lớn. Khí hậu mang tính chất cận nhiệt đới ẩm với hai mùa hè - đông rõ rệt, chịu ảnh hưởng của khối khí lục địa và gió mùa ẩm duyên hải.
• Đặc trưng kiến trúc: Là nơi lưu giữ tập tục văn hóa làng xã. Hình thái tiêu biểu là nhà cấp 4 cấu trúc 3 gian hoặc 5 gian, 3 gian 2 chái, cửa bức bàn, sử dụng kèo cột truyền thống, mái lợp rơm rạ hoặc ngói. Không gian không sử dụng vách ngăn phân chia nhằm tăng tính gắn kết giữa các thành viên.
• Quy luật định hướng và tổ chức cảnh quan: Hướng nhà ưu tiên chọn hướng Nam hoặc Đông Nam để đón gió mát, đón ánh nắng ban mai, tránh bức xạ gay gắt hướng Tây và ngăn gió lạnh phương Bắc. Triết lý "trước cau, sau chuối" được phân tích dưới góc độ vật lý kiến trúc:
  • Trước nhà trồng cau: Thân cau thẳng, tán lá cao không cản tầm nhìn và gió Nam, thân tròn hấp thụ bớt bức xạ nắng hướng Tây, giúp thanh lọc nhiệt lượng trước khi vào nhà.
  • Sau nhà trồng chuối: Tán lá rộng, mọc thành khóm bụi dày giúp cản gió lạnh hướng Bắc và Đông Bắc thổi tới trong mùa đông, đồng thời che chắn nắng chiều gay gắt từ phía Tây.
• Sự chuyển dịch kiến trúc: Tiến trình biến đổi từ nhà tranh truyền thống sang nhà cách tân (dùng vật liệu bền vững thích nghi thời tiết) và phát triển thành các dạng nhà phố hiện đại đưa không gian xanh vào đời sống.

2. Khu vực Trung Bộ

• Tổng quan tự nhiên: Địa hình đồi núi lan sát biển chia cắt đồng bằng nhỏ hẹp. Bắc Trung Bộ chịu thời tiết lạnh và mưa do gió mùa Đông Bắc mang hơi ẩm từ biển; Duyên hải Nam Trung Bộ chịu khô nóng do gió mùa suy yếu. Thành phố trung tâm vùng là Đà Nẵng.
• Cấu trúc nhà ở: Tổng thể gồm nhiều nếp nhà mái liền kề; không gian phân chia thành "nhà trên" (nơi tôn nghiêm thờ cúng tổ tiên) và "nhà dưới" (sinh hoạt gia đình) đặt vuông góc nhau, cùng hướng ra sân phơi phía trước.
• Hệ kết cấu vì kèo: Đặc trưng là hệ thống kèo chống (nhà kèo), trong đó thanh kèo nằm nghiêng theo chiều dốc mái, đầu thanh kèo dưới gác lên đuôi thanh kèo trên để liên kết các đầu cột.
• Các loại hình nhà truyền thống:
  • Nhà rường: Quy mô lớn, kết cấu phức tạp, chi phí cao, thuộc tầng lớp khá giả.
  • Nhà rọi (nhà nọc ngựa): Mặt bằng hình vuông, bước cột 3 gian x 3 gian, gian giữa rộng hơn, có 4 mái, thường dùng trong hoàng tộc.
  • Nhà thượng rường hạ rọi: Kết hợp kỹ thuật giữa hai hệ khung.
  • Nhà lá mái: Cấu trúc 2 lớp mái gồm lớp đất nện khô bên dưới và lớp tranh lợp trên nứa phên đan bó đất bên trên; khoảng cách hai lớp mái đạt tối đa ở đỉnh nóc để cách nhiệt.
• Mô hình nhà ở thích ứng bão lũ:
  • Nhà phao: Kết cấu nhẹ (khung gỗ/sắt, mái tôn, vách nhẹ) đặt trên hệ thùng phuy nhựa hoặc sắt, nổi lên theo mực nước dâng.
  • Nhà kê nền: Cột nâng sàn cách mặt đất (loại thấp 500mm và loại cao 3m) hoặc hệ kê nền linh hoạt có khả năng tách rời móng và khối nhà.
  • Nhà có gác xép: Nhà ống có gác lửng ứng dụng cho vùng ngập 1,5m - 2m; cao độ gác xép tối thiểu 2,1m tính theo đỉnh lũ lịch sử, sàn đổ bê tông hoặc dùng vật liệu chịu nước.

3. Khu vực Tây Nam Bộ

• Tổng quan tự nhiên: Địa hình bằng phẳng, độ cao trung bình gần 2m, đất phù sa mới và nền đất yếu sinh bùn, có một số núi thấp tại Tây An Giang và Kiên Giang. Khí hậu có mùa mưa kéo dài, mùa nước nổi hàng năm.
• Đặc trưng kiến trúc dân gian: Nhà lá lợp dừa nước gắn liền cảnh quan kênh rạch; sử dụng vật liệu nhẹ bản địa như cây đước, cây tràm, lá dừa nước do hạn chế về khả năng sản xuất gạch ngói và nền đất yếu khó làm nhà bê tông kiên cố.
• Các loại hình không gian ở đặc thù:
  • Nhà Bát Dần: Xuất hiện từ cuối thế kỷ 19 của tầng lớp điền chủ, xây dựng bằng danh mộc quý (gỗ căm xe, gõ đỏ), quy mô 3 gian hoặc 5 gian 2 chái, cột to chịu lực mái ngói, sân trước rộng; gian giữa đặt bàn thờ gia tiên và bộ trường kỷ tiếp khách.
  • Nhà không cửa: Phổ biến ở vùng Đất Mũi, không gian mở thoáng đãng, phản ánh nếp sống cộng đồng gắn bó và an ninh trật tự tự nhiên nơi sông nước trù phú tôm cá.
  • Nhà bè di động: Không gian trên mặt nước kết hợp ở và nuôi cá dưới lồng bè hoặc làm dịch vụ kinh doanh. Loại kiên cố có giá trị cao, sử dụng khung cột gỗ chắc chắn, mái tôn, trang bị máy điều hòa (niên hạn 40-50 năm); loại tạm bợ kết bằng thùng phuy và vách lá (sử dụng 2-3 năm).
  • Nhà sàn ven sông: Cột gỗ hoặc cọc bê tông nâng cao hơn mặt đường, hướng thẳng ra kênh rạch như mũi ghe; cửa chính trổ ở vách đầu hồi có chiều cao thấp hơn đầu người (buộc khách vào nhà phải cúi đầu chào); lan can và khung cửa chạm khắc hoa văn tinh xảo.
  • Kiến trúc tín ngưỡng: Bàn thờ Ông Thiên đặt trước sân nhà (phổ biến trước năm 1975), gồm trụ cột cao khoảng 1m, bên trên đặt tấm ván hình vuông kích thước khoảng 0,4m x 0,4m, bên trên bày lư hương và các ly nhỏ đựng nước mưa.

Vùng miền	Điều kiện tự nhiên tiêu biểu	Hình thái kết cấu & Vật liệu chính	Giải pháp thích ứng khí hậu đặc thù
Bắc Bộ	Cận nhiệt đới ẩm 2 mùa, gió mùa Đông Bắc	Nhà 3 gian/5 gian; khung gỗ, cửa bức bàn, mái ngói/tranh	Nhà hướng Nam/Đông Nam; cảnh quan "trước cau, sau chuối"
Trung Bộ	Đồi núi hẹp, bão lũ, gió biển, khô nóng	Hệ kèo chống, nhà rường, nhà rọi, nhà lá mái 2 tầng	Nhà phao thùng phuy, nhà kê nền (0,5m - 3m), gác xép tránh lũ (≥2,1m)
Tây Nam Bộ	Sông nước, đất yếu sinh bùn, mùa nước nổi	Nhà lá dừa nước, gỗ tràm/đước, nhà Bát Dần (gỗ quý)	Nhà sàn cọc hướng sông, nhà bè nổi di động, nhà không cửa

---

Nội dung I - Phần 2: Tìm hiểu và trình bày các bộ phận cấu tạo nhà ở

Nội dung này tổng hợp các nguyên lý cấu tạo của 4 phân hệ kỹ thuật trong công trình nhà ở dân dụng:

   [Phần Kết Cấu]     [Phần Bao Che]     [Phần Hoàn Thiện]  [Phần Kỹ Thuật]
   - Móng             - Mái che          - Trát bả tường    - Cấp thoát nước
   - Cột              - Cửa sổ           - Láng sàn         - Điện âm tường
   - Tường            - Cửa đi           - Ốp lát gạch      - Điện thoại
   - Dầm & Sàn        - Ô văng, Mái đua  - Sơn vôi, Nội thất

1. Phân hệ kết cấu chịu lực

• Móng công trình: Bộ phận truyền tải trọng xuống nền đất.
  • Móng cóc (móng đơn): Đỡ một cột hoặc cụm cột đứng sát nhau, sử dụng dưới chân cột nhà, mố trụ, sửa chữa cải tạo; giải pháp tiết kiệm chi phí nhất.
  • Móng băng: Dải dài độc lập hoặc giao nhau hình chữ thập, đỡ tường hoặc hàng cột, lún đều và dễ thi công hơn móng đơn.
  • Móng cọc: Gồm cọc và đài cọc, truyền tải trọng công trình xuống tầng đất đá sâu chịu lực.
  • Móng bè: Bản bê tông trải rộng dưới toàn bộ công trình để phân phối giảm áp lực lên nền đất yếu hoặc công trình có tầng hầm.
  • Móng gạch: Kết cấu truyền thống cho nhà cấp 4 hoặc công trình tạm, tuyệt đối không dùng trên nền đất yếu.
• Cột: Bộ phận chịu lực nén và uốn dọc theo phương đứng, gồm cột gạch (xây chìm trong tường), cột bê tông cốt thép (chịu uốn tốt, dùng cho công trình tải trọng lớn, chống rung) và cột thép (khung công trình, đỡ dầm cầu chạy và mái).
• Tường: Đóng vai trò chịu lực hoặc bao che ngăn cách không gian, gồm tường gạch (gạch đất nung, gạch silicat, latarit, gạch xỉ, gạch bê tông), tường bê tông cốt thép (đúc sẵn hoặc đổ tại chỗ) và tường panen rỗng đúc sẵn.
• Dầm và Sàn:
  • Dầm: Kết cấu chịu uốn nằm ngang/nghiêng đỡ sàn, tường và mái (dầm bê tông cốt thép, dầm thép, dầm bê tông đổ giả, tấm cemboard, ván ghép).
  • Sàn: Kết cấu phẳng tựa lên tường hoặc dầm cột, chia không gian theo chiều đứng, gồm dầm chính, dầm phụ, bản sàn và tấm sàn panen lắp ghép.

2. Phân hệ bao che

• Mái che: Gồm hệ kết cấu chịu lực (vì kèo, dầm, dàn, vỏ) và hệ lợp che phủ (cầu phong, li-tô, ngói, tôn sóng, tấm fibro xi măng, giấy dầu, bê tông chống thấm) kết hợp hệ thống thoát nước máng/sê nô. Độ dốc mái phân định:
  • Mái bằng: Độ dốc $< 5%$.
  • Mái dốc: Độ dốc $> 5%$.
• Cửa sổ: Cấu tạo gồm khuôn cửa và cánh cửa, đặt cách mặt sàn $80 - 90\text{ cm}$ và cách trần $30 - 40\text{ cm}$. Tại Việt Nam thường dùng cửa 2 lớp (lớp chớp bên ngoài che nắng thông gió, lớp kính bên trong ngăn mưa gió lạnh lấy sáng).
• Cửa đi: Kết nối các không gian trong - ngoài, chế tạo từ gỗ, kim loại, nhựa hoặc khung kết hợp kính.
• Ô văng: Bản bê tông cốt thép nhô ra trên đầu cửa sổ/cửa đi để che mưa nắng, thường kết hợp đổ liền khối với lanh tô và giằng tường.
• Mái đua: Gờ tường nhô ra ở mép trên cùng để ngăn nước mưa chảy tràn gây ẩm mốc mặt tường ngoài, tạo diềm mái trang trí hoặc tích hợp thành sê nô thu nước đối với nhà mái bằng.

3. Phân hệ hoàn thiện và kỹ thuật công trình

• Hệ thống kỹ thuật: Lắp đặt mạng lưới điện, cấp thoát nước và đường truyền thông tin liên lạc; toàn bộ đường ống và dây dẫn được thiết kế lắp đặt âm tường, yêu cầu kiểm tra kỹ thuật tại các mối nối trước khi hoàn thiện.
• Quy trình thi công hoàn thiện 6 bước:
  1. Bước 1: Trát bả tường.
  2. Bước 2: Láng sàn.
  3. Bước 3: Ốp lát gạch.
  4. Bước 4: Sơn, vôi tường.
  5. Bước 5: Lắp đặt hệ thống điện nước âm tường.
  6. Bước 6: Lắp đặt hoàn thiện nội thất (nội thất dính tường, cửa ra vào, cửa sổ, thiết bị vệ sinh, phòng tắm, tay vịn cầu thang).

---

Nội dung II & III: Bản vẽ kích thước và Phối cảnh không gian kiến trúc

• Nội dung II - Bản vẽ kích thước: Thiết lập hồ sơ thiết kế kỹ thuật hình học bao gồm hệ thống bản vẽ:
  • Bản vẽ Mặt bằng công trình.
  • Bản vẽ Mặt đứng công trình.
  • Bản vẽ Mặt mái công trình.
• Nội dung III - Phối cảnh minh họa không gian kiến trúc: Diễn họa trực quan các góc nhìn nội thất:
  • Phối cảnh không gian phòng khách: Góc nhìn (View) 1, View 2 và View 3.
  • Phối cảnh không gian phòng bếp: Góc nhìn (View) 1.

Kết quả và đóng góp

Đồ án đã tổng hợp có hệ thống các dữ liệu về kiến trúc dân gian ba miền và các nguyên lý cấu tạo kiến trúc dân dụng với các kết quả cụ thể:

• Xác lập cơ sở khoa học cho các giải pháp kiến trúc dân gian: Lý giải hiệu quả vi khí hậu của hướng nhà Đông Nam/Nam, nguyên lý cản nhiệt của hàng cau trước nhà và chắn gió lạnh của rặng chuối sau nhà; phân tích cấu tạo cách nhiệt hai lớp của nhà lá mái Trung Bộ.
• Thống kê các thông số kỹ thuật cấu tạo công trình dân dụng:
  • Cao độ gác lửng phòng chống lũ tối thiểu $2,1\text{ m}$ ứng dụng cho vùng ngập $1,5\text{ m} - 2\text{ m}$.
  • Cao độ cột kê nền thích ứng ngập lụt ở các mức $500\text{ mm}$ và $3\text{ m}$.
  • Kích thước bàn thờ Ông Thiên truyền thống với cột cao $1\text{ m}$, mặt ván vuông $0,4\text{ m} \times 0,4\text{ m}$.
  • Tiêu chuẩn độ dốc phân định mái bằng ($<5%$) và mái dốc ($>5%$).
  • Khoảng cách bố trí cửa sổ tiêu chuẩn: cách sàn $80 - 90\text{ cm}$ và cách trần $30 - 40\text{ cm}$.
• Hệ thống hóa quy trình 6 bước thi công hoàn thiện công trình dân dụng gắn liền với kỹ thuật lắp đặt điện nước âm tường.
• Đóng góp của tài liệu thể hiện ở việc kết nối giữa tri thức kiến trúc bản địa thích ứng khí hậu vùng miền với các nguyên lý cấu tạo kỹ thuật công trình hiện đại, phục vụ cho quá trình học tập đồ án chuyên ngành Quy hoạch Vùng và Đô thị.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế: Nội dung đồ án chủ yếu dừng lại ở mức độ khảo cứu lý thuyết tổng quan và phân loại định tính các mô hình kiến trúc dân gian; danh mục hồ sơ bản vẽ kỹ thuật (Nội dung II) và phối cảnh nội thất (Nội dung III) mới chỉ nêu tên các hạng mục thành phần mà chưa tích hợp trực tiếp các bảng thông số kích thước chi tiết hoặc thuyết minh cấu tạo mặt cắt sâu trong văn bản.
• Hướng phát triển: Triển khai hoàn thiện hồ sơ bản vẽ thi công chi tiết với đầy đủ mặt cắt cấu tạo công trình; ứng dụng các giải pháp kiến trúc thích ứng (nhà phao, nhà nâng nền, thông gió tự nhiên) vào các đồ án quy hoạch điểm dân cư nông thôn và khu đô thị mới chịu tác động của biến đổi khí hậu.

Giá trị tham khảo

Đồ án là tài liệu tham khảo hữu ích cho sinh viên các ngành Kiến trúc, Quy hoạch Vùng và Đô thị, Kỹ thuật Công trình Xây dựng khi học tập môn học Nguyên lý thiết kế kiến trúc dân dụng và Cấu tạo kiến trúc. Các nội dung có giá trị tham khảo nổi bật bao gồm:

• Bảng phân loại chi tiết các giải pháp móng, cột, tường, sàn và mái che dân dụng.
• Tư liệu nghiên cứu hình thái kiến trúc thích ứng thời tiết và bão lũ của nhà ở truyền thống ba miền Bắc - Trung - Nam.
• Trình tự các bước tổ chức thi công hoàn thiện công trình dân dụng.

Câu hỏi thường gặp

1. Cơ sở vật lý kiến trúc của quy tắc dân gian "trước cau, sau chuối" ở Bắc Bộ được giải thích như thế nào?
Quy tắc này dựa trên đặc tính sinh học của cây và hướng bức xạ mặt trời: Cây cau thân thẳng, tán cao không chắn gió mát hướng Nam/Đông Nam, thân cau hấp thụ bức xạ nắng gắt hướng Tây giúp giảm nhiệt; trong khi cây chuối có tán lá lớn, mọc thành bụi dày giúp chắn gió lạnh hướng Bắc/Đông Bắc vào mùa đông và che mát nắng chiều hướng Tây.

2. Các mô hình nhà ở thích ứng với bão lũ tại miền Trung được thiết kế với những thông số kỹ thuật nào?
Miền Trung có ba mô hình chính: Nhà phao nổi (sử dụng khung nhẹ đặt trên hệ thùng phuy nổi theo nước dâng); Nhà kê nền (cột nâng sàn cao 500mm hoặc 3m, có thể tách rời móng); Nhà ống có gác xép chống lũ cho vùng ngập 1,5m - 2m với cao độ gác xép tối thiểu đạt 2,1m tính theo đỉnh lũ lịch sử.

3. Đặc điểm kết cấu của hệ "kèo chống" (nhà kèo) truyền thống ở miền Trung là gì?
Hệ kèo chống có các thanh kèo đặt nằm nghiêng theo chiều dốc của mái nhà để liên kết các đầu cột, trong đó đầu của thanh kèo nằm phía dưới được gác trực tiếp lên đuôi của thanh kèo nằm phía trên.

4. Cửa sổ nhà ở dân dụng tại Việt Nam thường có cấu tạo và vị trí lắp đặt như thế nào?
Cửa sổ gồm khuôn và cánh, vị trí đặt cách mặt sàn $80 - 90\text{ cm}$ và cách trần $30 - 40\text{ cm}$. Tại Việt Nam, cửa sổ thường làm 2 lớp: lớp cửa chớp bên ngoài để che nắng, thông gió và lớp cửa kính bên trong để lấy sáng và ngăn mưa gió lạnh.

5. Quy trình thi công hoàn thiện ngôi nhà gồm những bước cụ thể nào?
Quy trình gồm 6 bước tuần tự: (1) Trát bả tường; (2) Láng sàn; (3) Ốp lát gạch; (4) Sơn, vôi tường; (5) Lắp đặt hệ thống điện nước âm tường; (6) Lắp đặt hoàn thiện nội thất và thiết bị vệ sinh.

Kết luận

Đồ án "Nguyên lý thiết kế kiến trúc dân dụng" của sinh viên Nguyễn Thị Diễm Thi đã hệ thống hóa toàn diện các đặc trưng kiến trúc nhà ở truyền thống ba miền Bắc Bộ, Trung Bộ và Tây Nam Bộ trong mối liên hệ mật thiết với điều kiện địa hình, khí hậu bản địa. Đồng thời, công trình phân tích chi tiết nguyên lý cấu tạo của các phân hệ kết cấu, bao che, kỹ thuật và quy trình hoàn thiện công trình dân dụng. Đây là tài liệu học thuật cơ sở có giá trị thực tiễn cho sinh viên chuyên ngành kiến trúc và quy hoạch đô thị trong việc nghiên cứu và ứng dụng các giải pháp thiết kế thích ứng môi trường.

Trích đoạn nội dung tài liệu

TRƯỜNG ĐẠI HỌC THỦ DẦU MỘT KHOA : KIẾN TRÚC NGÀNH: QUY HOẠCH VÙNG VÀ ĐÔ THỊ ĐỒ ÁN MÔN: NGUYÊN LÝ THIẾT KẾ KIẾN TRÚC DÂN DỤNG GV: ThS.KTS HOÀNG HUY THỊNH SV: NGUYỄN THỊ DIỄM THI MSSV: 2025801050032 LỚP : D20QHDT01 1 QUY HOẠCH VÙNG VÀ ĐÔ THỊ NỘI DUNG I: PHẦN I: TÌM HIỂU NHÀ Ở 3 MIỀN BẮC BỘ TRUNG BỘ TÂY NAM BỘ BẮC BỘ • 1: Tổng quan v Địa hình Bắc Bộ đa dạng và phức tạp. Bao gồm đồi núi, đồng bằng, bờ biển và thềm lục địa. Có lịch sử phát triển địa hình và địa chất lâu dài, phân hóa mạnh mẽ. Có bề mặt thấp dần, xuôi theo hướng tây bắc - Đông Nam, được thể hiện thông qua hướng chảy của các dòng sông lớn.

v Bắc Bộ quanh năm có nhiệt độ tương đối cao và ẩm, nền khí hậu chịu ảnh hưởng từ lục địa Trung Hoa chuyển qua và mang tính chất khí hậu lục địa. Trong khi một phần khu vực Duyên hải lại chịu ảnh hưởng tính chất khí hậu cận nhiệt đới ấm và gió mùa ẩm từ đất liền. Toàn vùng có khí hậu cận nhiệt đới ẩm với 2 mùa rõ rệt hè, đông. 2: KIẾN TRÚC v Bắc Bộ chính là nơi lưu giữ cũng như phát huy tốt nhất tập tục văn hóa làng xã của người Việt.

v Những ngôi nhà 3 gian miền Bắc được thiết kế theo kiểu nhà cấp 4 và chia cấu trúc nhà thành 3 gian cũng có những ngôi nhà 5 gian, bên trên là mái ngói cùng kèo cột truyền thống. Mặc dù không được đánh giá quá cao về mặt khoa học hay thẩm mỹ vì nó không cầu kỳ nhưng lại được đánh giá cao hơn về cấu trúc truyền thống đơn giản và khiến cho ngôi nhà luôn được mát mẻ hơn vào mùa hè hay ấm cúng hơn vào mùa đông. Đặc biệt là nó không hề tạo nên vách ngăn nào trong không gian nhà từ đó gắn kết các thành viên lại với nhau tốt hơn. 2: KIẾN TRÚC v Vẫn còn khá nhiều vùng miền có kiến trúc làng xã bao quanh với lối thiết kế nhà cổ nông thông đúng chuẩn nhà 3 gian miền Bắc na ná nhau đã tạo nên một thổng thể kiến trúc vô cùng đẹp mắt, gây được sự ấn tượng và thổi hồn vào truyền thống văn hóa xưa.

• Kiến trúc nhà xưa ở làng quê vùng đồng bằng bắc bộ thường là 3 gian 2 chái, hoặc 5 gian, cửa bức bàn, mái lợp rơm rạ, có điều kiện thì mới lợp ngói. Khung cảnh xưa tuy vậy mà tạo cảm giác dễ chịu, đẹp về không gian kiến trúc và người sống trong ngôi nhà thường thấy thoải mái, thoáng mát chứ không bí bức, oi nồng như những ngôi nhà xây tầng san sát tường gạch, bê tông như thời bây giờ. • Người xưa còn quan niệm, “lấy vợ hiền hòa, ở nhà hướng Nam”. Thực tế hướng Nam, Đông Nam là hướng gió mát, hướng có ánh nắng buổi sớm mà không bị nắng gắt buổi chiều của hướng Tây và gió lạnh từ hướng Bắc.

Bởi vậy kiến trúc nhà truyền thống nơi làng quê thường chọn hướng Nam, Đông Nam để tạo không gian sống thoáng mát, dễ chịu cho người cư ngụ. • Ý NGHĨA “TRƯỚC CAU, SAU CHUỐI” • Trước nhà thường chọn cau. Vì cây cau thân tròn có nhiều đốt, mọc cao và ngay thẳng, lá ở tít trên cao phần ngọn. Cau thích nghi ánh sáng hướng Tây.

Nếu trồng ở phía trước nhà hướng Nam, cau sẽ hấp thụ ánh sáng mạnh của hướng Tây, thanh lọc bớt khí nóng, lại đón được ánh nắng buổi sớm ban mai mà không bị che chắn của hướng Đông để lấy gió mát vào nhà. Hàng cau trước nhà thẳng tắp vừa đẹp mắt, lại không che khuất tầm nhìn của ngôi nhà, có tác dụng như một hàng rào danh dự trấn giữ, che chở bảo vệ cho ngôi nhà của bạn. Tác dụng này của cây cau cũng gần giống với cây trúc quân tử. Bởi vậy, ở nhiều ngôi nhà chúng ta cũng thấy gia chủ trồng bao quanh một hàng trúc.

Đó chính là “trước cau…” theo ý nghĩa bài trí của người xưa. Cây chuối có nhiều tàu lá to, thân to tròn gồm nhiều lớp bẹ kết gắn chặt lại mà thành cây. Cây chuối là loại cây đẻ mầm rất nhanh, sống khỏe, tạo thành khóm, bụi nên mang nét vững chắc, có tác dụng che chắn khí lạnh từ phương bắc và đông bắc thổi tới để giữ ấm cho ngôi nhà. Với những ngôi nhà dài, như nhà 5 gian truyền thống, trồng chuối phía sau nhà còn có tác dụng che mát nắng nóng buổi chiều của hướng tây.

Bởi thế,“… sau trồng chuối” theo nghĩa của người xưa là vậy. SỰ THAY ĐỔI KIẾN TRÚC NHÀ TỪ TRUYỀN THỐNG TỚI HIỆN ĐẠI Nhà Bắc Truyền thống có mái tranh Nhà Bắc cách tân xưa và nay ( phát triển từ mái đến vách tường phải là những chất liệu có thể chống chịu với những mùa khắc nghiệt trong năm) Nhà miền Bắc hiện đại thu hút (Những Nhà hiện đại pha nét cổ xưa theo xu kiểu nhà phố theo phong cách Bắc trong hướng đưa thiên nhiên cây xanh vào thời đại mới lần lượt ra đời phục vụ con cuộc sống. Giúp con người tiếp cận người tốt hơn trong việc thích nghi với và gần gũi thiên nhiên môi trường và sinh hoạt tinh thần) o 1: TỔNG QUAN v Trung Bộ có nhiều đồi núi lan sát ra biển, chia cắt các đồng bằng nhỏ hẹp. Khí hậu và phần lớn đất đai thường khắc nghiệt hơn hai vùng còn lại.

Trung Bộ hiện nay được chia thành 3 khu vực nhỏ hơn là Bắc Trung Bộ, Duyên hải Nam Trung Bộ và Tây Nguyên với thành phố trung tâm là Đà Nẵng. v Khu vực Bắc Trung Bộ vào mùa đông, do gió mùa thổi theo hướng đông bắc mang theo hơi nước từ biển vào nên toàn khu vực chịu ảnh hưởng của thời tiết lạnh kèm theo mưa. v Vùng Duyên hải Nam Trung Bộ Gió mùa đông bắc khi thổi đến đây thường suy yếu đi sẽ gây ra thời tiết khô nóng cho toàn bộ khu vực. TRUNG BỘ 2: KIẾN TRÚC v Nhà ở truyền thống miền Trung là tổng thể ngôi nhà bao gồm nhiều lớp nhà được xây dựng với mái liền kề.

Trong đó, nha cho là nơi tôn Nghiêm đặt bàn thờ tổ tiên còn nhà dưới là không gian sinh hoạt dành cho các thành viên trong gia đình. Tại miền Trung, nhà trên và nhà dưới thường được thiết kết vuông góc nhau và cùng hướng về sân phơi phía trước nhà. v Nhà miền Trung chủ yếu được xây dựng theo hệ thống kèo chống làm trụ. Cấu trúc kèo chống có đặc trưng là các thanh kèo được đặt nằm nghiêng theo chiều dốc của mái nhà liên kết các đầu cột với nhau.

• Nhà miền Trung chủ yếu xây dựng bằng hệ thống kèo chống làm trụ. Cấu trúc kèo chống có đăc trưng đó là đó là các thanh kèo dược đặt nằm nghiêng theo chèo dốc của mái nhà liên kết các đầu cột với nhau và đầu của thanh kèo nằm phía dưới được gác lên đuôi của thanh kèo nằm phía trên. Nét đặc trưng này đã được thể hiện thông qua chính tên gọi của nó (nhà kèo). NÉT ĐẶT TRƯNG NÀY ĐÃ ĐƯỢC THỂ HIỆN QUA CÁI TÊN CỦA NÓ (NHÀ KÈO) Ø NGOÀI RA q Nhà Rường CÒN CÁC q Nhà rọi ( nhà nọc ngựa ) LOẠI KHÁC NHƯ: q Nhà thượng rượng hạ rọi NHÀ RƯỜNG: LÀ LOẠI NHÀ LỚN HƠN, CÓ CẤU TRÚC PHỨC TẠP, GIÁ TRỊ ĐẮT ĐỎ, THUỘC VỀ CÁC GIA ĐÌNH KHÁ GIẢ.

§ Nhà rọi: nhà có mặt bằng hình vuông với bước cột 3 gian X 3 gian.Gian giữa hơi rộng hơn các gian khác. Ngôi nhà có kiểu bốn mái …kiểu nhà có rất nhiều ở khu vực miền Trung,kiểu nhà thường sủ dụng cho các hoàng tộc. § Nhà lá mái:gồm một mái đầu tiên bằng đất nện để khô và một mái thứ 2 để lợp tranh, đỡ bằng nữ phên đan thô sơ được bó đất cẩn thận, khoảng cách giữa 2 lớp mái đạt mức tối đa ở trên nóc. NHÀ PHAO Đây là dạng nhà nổi, kết cấu nhẹ bên trên (khung gỗ/sắt, mái tôn, vách), bên dưới là thùng phi nhựa/sắt để làm nổi.

Do đó, khi nước dâng đến đâu nhà sẽ nổi tới đó. NHÀ KÊ NỀN Nhà kê nền thấp và cao với chiều cao của cột cách mặt đất lần lượt là 500m và 3m. Còn với nhà kê nền linh hoạt sẽ phù hợp với khu vực có lượng lũ cao dần theo từng năm. Mô hình có thể tách rời móng nhà và khối nhà mà không phá hủy kết cấu.

NHÀ CÓ GÁC Nhà ống có gác xép: ứng dụng tại vùng lũ ngập thấp từ 1,5 đến 2m hoặc vùng bị ảnh hưởng của bão. Độ cao gác xép được tính toán phù hợp với đỉnh lũ lịch sử của khu vực. Khi thiết kế có thể đổ sàn bê tông truyền thống hoặc các vật liệu xây dựng kháng nước. Độ cao gác xép tối thiểu 2,1m.

TÂY NAM BỘ 1: TỔNG QUAN v Tây Nam Bộ có độ cao trung bình gần 2m, chủ yếu là miền đất của phù sa mới. Có một số núi thấp ở khu vực miền tây tỉnh An Giang, miền Tây tỉnh Kiên Giang v Mùa đông có cường độ rất lớn, thời gian xảy ra khá ngắn, phạm vi ảnh hưởng khá nhỏ đều rất thường xuyên trong suốt mùa mưa; mưa xuống có thời gian xảy ra khá dài. 2: KIẾN TRÚC v Chắc hẳn ai cũng biết, với đặc điểm của miền tây Nam bộ là sống ở vùng sông nước, thì có lẽ nhà lá lợp bằng dừa nước là đặc trưng nơi đây. Nó gắn liền trên những con sông êm đềm với những bóng dừa xanh mướt ngả bên dòng sông, với những con thuyền chở đầy ước mơ và hoài bão lớn, với những trái ngọt thơm ngon chính là hương vị tạo lên tình yêu và sức sống mãnh liệt của con người nơi đây.

v Nhà lá là một trong những mẫu nhà thường thấy ở các vùng quê Tây Nam Bộ. Nhà lá sử dụng chất liệu từ các loại lá chuyên dụng, liên kết với nhau, kết hợp cùng khung và cột tạo nên ngôi nhà hoàn chỉnh. 2: KIẾN TRÚC v Đặc điểm của những ngôi nhà là đó là sự đơn sơ, bình dị và giản đơn. Đó là sự sáng tạo từ những bàn tay khéo léo của người dân.

Ngôi nhà đó là nơi để người dân sinh hoạt, tránh được ánh nắng gay gắt của những ngày hè oi ả, tránh mưa tránh gió. Chỉ đơn giản vậy thôi nhưng những ngôi nhà lá luôn có chức năng quan trọng với người dân. • Năm nào cũng có người trẻ ra riêng, ở đâu cũng có người tạm cư phải thi gan với nước nổi.