Đánh Giá Tính Bền Vững Của Nợ Công Việt Nam

Luận văn thạc sĩ phân tích tính bền vững của nợ công Việt Nam, đánh giá tác động và giải pháp cải thiện tình hình tài chính quốc gia.

• Tác giả: Trần Xuân Tuân
• Người hướng dẫn: TS. Vũ Thành Tự Anh
• Trường học: Đại Học Kinh Tế TP.Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Chính sách công
• Đề tài: Đánh Giá Tính Bền Vững Của Nợ Công Việt Nam
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2014
• Địa điểm: TP.Hồ Chí Minh

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Nợ Công Việt Nam Thực Trạng Thách Thức

Bài viết này tập trung vào đánh giá tính bền vững nợ công Việt Nam, một vấn đề ngày càng trở nên quan trọng trong bối cảnh kinh tế toàn cầu nhiều biến động. Nợ công Việt Nam đã tăng lên đáng kể trong những năm gần đây, đòi hỏi phải có một cái nhìn sâu sắc và toàn diện về khả năng trả nợ và tác động của nó đối với sự phát triển kinh tế. Nhiều quốc gia đã phải đối mặt với các vấn đề khủng hoảng nợ công, như Hy Lạp và Argentina, nhấn mạnh tầm quan trọng của việc quản lý nợ một cách thận trọng. Tình hình thâm hụt ngân sách kéo dài và tăng trưởng kinh tế không ổn định ở Việt Nam đã góp phần làm tăng tỷ lệ nợ công trên GDP. Phân tích kỹ lưỡng về rủi ro nợ công và các yếu tố ảnh hưởng đến tính bền vững nợ công là rất cần thiết. Nghiên cứu này sử dụng cả phương pháp định tính và định lượng để đánh giá thực trạng nợ công tại Việt Nam.

1.1. Định nghĩa và thành phần của Nợ Công Việt Nam

Luật Quản lý nợ công (2009) định nghĩa nợ công bao gồm nợ chính phủ, nợ được chính phủ bảo lãnh, và nợ chính quyền địa phương. Khái niệm này khác với cách tiếp cận quốc tế, nơi nợ công có thể bao gồm cả nợ của các doanh nghiệp nhà nước (DNNN) không được chính phủ bảo lãnh. Sự khác biệt này có thể ảnh hưởng đến việc đánh giá tính bền vững nợ công một cách chính xác. Hiểu rõ cơ cấu và thành phần của nợ công là bước đầu tiên để phân tích và quản lý hiệu quả.

1.2. Vai trò của Nợ Công đối với Tăng Trưởng Kinh Tế Việt Nam

Nợ công đóng vai trò quan trọng trong việc tài trợ cho các dự án đầu tư công, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế Việt Nam. Tuy nhiên, hiệu quả đầu tư công chưa cao dẫn đến lãng phí và hiệu ứng chèn lấn khu vực tư nhân. Các tập đoàn nhà nước thua lỗ như Vinashin và Vinalines đặt ra câu hỏi về khả năng sử dụng hiệu quả nguồn vốn vay. Quản lý nợ công hiệu quả là yếu tố then chốt để đảm bảo sự phát triển bền vững của nền kinh tế. Do đó, các chính sách tài khóa cần được xem xét kỹ lưỡng.

II. Cách Xác Định Tính Bền Vững Nợ Công Việt Nam Các Phương Pháp

Để đánh giá tính bền vững nợ công, cần sử dụng kết hợp các phương pháp định lượng và định tính. Phương pháp định lượng bao gồm kiểm tra tính dừng của chuỗi dữ liệu nợ công, phân tích khả năng trả nợ dựa trên các chỉ số kinh tế vĩ mô, và sử dụng các mô hình kinh tế lượng để dự báo xu hướng nợ. Phương pháp định tính xem xét các yếu tố như quản lý nợ công, môi trường thể chế, và rủi ro chính sách. Các tổ chức quốc tế như IMF và WB cung cấp các khung phân tích nợ bền vững (DSF) và các tiêu chí đánh giá nợ công. Việc kết hợp cả hai phương pháp giúp đưa ra một đánh giá toàn diện và chính xác về tình hình nợ công của Việt Nam.

2.1. Phân tích Định lượng Kiểm tra Tính Dừng của Chuỗi Nợ Công

Kiểm tra tính dừng của chuỗi thời gian dữ liệu nợ công là một bước quan trọng để xác định tính ổn định của nợ. Nếu chuỗi dữ liệu không dừng, có nghĩa là nợ công có xu hướng tăng lên theo thời gian, tiềm ẩn nguy cơ mất bền vững. Các kiểm định như Augmented Dickey-Fuller (ADF) và Phillips-Perron (PP) được sử dụng để kiểm tra tính dừng. Kết quả kiểm định sẽ cung cấp thông tin quan trọng cho việc xây dựng các chính sách tài khóa phù hợp.

2.2. Phương pháp IMF WB Khung Phân Tích Nợ Bền Vững DSF

IMF và WB cung cấp khung phân tích nợ bền vững (DSF) để đánh giá rủi ro nợ công của các quốc gia. DSF sử dụng các chỉ số như tỷ lệ nợ công trên GDP, tỷ lệ dịch vụ nợ trên xuất khẩu, và tỷ lệ thâm hụt ngân sách trên GDP để đánh giá khả năng trả nợ của một quốc gia. Dựa trên các chỉ số này, DSF phân loại các quốc gia vào các nhóm rủi ro khác nhau (ví dụ: rủi ro thấp, trung bình, cao). Việt Nam có thể sử dụng DSF để đánh giá tình hình nợ công của mình so với các quốc gia khác và đưa ra các biện pháp quản lý nợ công phù hợp.

2.3. Phân tích Cây Nhị Phân Đánh giá toàn diện

Phương pháp cây nhị phân cho phép phân tích nhiều yếu tố đồng thời, bao gồm cả yếu tố định tính và định lượng, để đưa ra đánh giá tổng quan về tính bền vững nợ công. Cây nhị phân giúp xác định các yếu tố then chốt có ảnh hưởng lớn nhất đến rủi ro nợ. Kết quả phân tích cây nhị phân hỗ trợ các nhà hoạch định chính sách xác định các lĩnh vực cần ưu tiên để cải thiện quản lý nợ công.

III. Thực Trạng và Xu Hướng Nợ Công Việt Nam Đánh Giá Chi Tiết

Tỷ lệ nợ công trên GDP của Việt Nam đã tăng lên đáng kể trong những năm gần đây, đạt mức cao nhất trong khu vực. Cơ cấu nợ công cũng có sự thay đổi, với tỷ trọng nợ trong nước tăng lên. Nợ trong nước có kỳ hạn ngắn và lãi suất cao hơn so với nợ nước ngoài, tạo ra áp lực lớn hơn đối với ngân sách nhà nước. Nợ nước ngoài lại đối mặt với rủi ro tỷ giá do tập trung vào các đồng tiền mạnh như USD và EUR. Tình trạng thâm hụt ngân sách kéo dài và tăng trưởng kinh tế chậm lại khiến Chính phủ có thể phải vay nợ mới để trả nợ cũ, tạo ra vòng xoáy nợ nguy hiểm.

3.1. Phân Tích Cơ Cấu Nợ Công theo Nguồn Vay Trong Nước vs. Nước Ngoài

Cơ cấu nợ công theo nguồn vay (trong nước vs. nước ngoài) ảnh hưởng đến rủi ro nợ công. Tăng tỷ trọng nợ trong nước có thể làm tăng chi phí vay và giảm tính linh hoạt trong quản lý nợ. Nợ nước ngoài lại chịu ảnh hưởng của biến động tỷ giá. Phân tích cơ cấu nợ giúp xác định các rủi ro tiềm ẩn và đưa ra các giải pháp quản lý rủi ro phù hợp. Cần có chính sách cân bằng giữa nợ trong nước và nợ nước ngoài để tối ưu hóa chi phí và giảm thiểu rủi ro.

3.2. Áp Lực Trả Nợ Phân tích Dịch Vụ Nợ và Ngân Sách Nhà Nước

Áp lực trả nợ ảnh hưởng đến khả năng của Chính phủ trong việc tài trợ cho các chương trình công và đầu tư vào cơ sở hạ tầng. Tỷ lệ dịch vụ nợ (trả lãi và gốc) trên tổng thu ngân sách nhà nước là một chỉ số quan trọng để đánh giá áp lực trả nợ. Nếu tỷ lệ này quá cao, Chính phủ có thể phải cắt giảm chi tiêu công hoặc tăng thuế, ảnh hưởng đến tăng trưởng kinh tế. Cần có các biện pháp tăng thu ngân sách và quản lý chi tiêu hiệu quả để giảm áp lực trả nợ.

3.3. Ảnh hưởng của Nợ DNNN không được chính phủ bảo lãnh

Nợ DNNN không được chính phủ bảo lãnh có thể chuyển thành nợ công nếu các doanh nghiệp này mất khả năng thanh toán. Điều này tạo ra gánh nặng lớn cho ngân sách nhà nước. Quá trình tái cơ cấu DNNN cần được đẩy nhanh để giảm thiểu rủi ro này. Cần có cơ chế giám sát chặt chẽ hoạt động vay nợ của DNNN để đảm bảo tính minh bạch và trách nhiệm.

IV. Các Yếu Tố Ảnh Hưởng Tính Bền Vững Của Nợ Công Việt Nam

Có nhiều yếu tố ảnh hưởng đến tính bền vững nợ công của Việt Nam, bao gồm cả các yếu tố nằm trong ràng buộc ngân sách (ví dụ: mức nợ công hiện tại, mức thâm hụt ngân sách, tốc độ tăng trưởng GDP, lãi suất) và các yếu tố nằm ngoài ràng buộc ngân sách (ví dụ: nghĩa vụ trong tương lai như chi bảo hiểm xã hội và tình trạng già hóa dân số, nghĩa vụ phát sinh như chi phí tái cơ cấu nền kinh tế và DNNN, các yếu tố bất định, và sự kém hiệu quả của DNNN, mối quan hệ giữa chính sách tài khóa và chính sách tiền tệ, lạm phát và tỷ giá). Việc phân tích và quản lý các yếu tố này là rất quan trọng để đảm bảo tính bền vững nợ công trong dài hạn.

4.1. Yếu Tố Bên Trong Ràng Buộc Ngân Sách Thâm Hụt và Tăng Trưởng

Mức thâm hụt ngân sách cao và kéo dài là một trong những yếu tố chính làm tăng nợ công. Tốc độ tăng trưởng GDP chậm lại cũng làm giảm khả năng trả nợ của Chính phủ. Cần có các biện pháp tăng thu ngân sách và kiểm soát chi tiêu để giảm thâm hụt ngân sách và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế. Đồng thời, cần có các chính sách hỗ trợ tăng trưởng kinh tế bền vững để tăng khả năng trả nợ.

4.2. Các Nghĩa Vụ Ngoài Ràng Buộc Ngân Sách Chi Phí Xã Hội và Tái Cơ Cấu

Các nghĩa vụ ngoài ràng buộc ngân sách, chẳng hạn như chi bảo hiểm xã hội và chi phí tái cơ cấu DNNN, có thể tạo ra áp lực lớn lên ngân sách nhà nước và làm tăng nợ công. Cần có các chính sách cải cách bảo hiểm xã hội và tái cơ cấu DNNN để giảm thiểu gánh nặng cho ngân sách. Đồng thời, cần có các biện pháp quản lý rủi ro và dự phòng tài chính để đối phó với các cú sốc kinh tế và các nghĩa vụ phát sinh bất ngờ.

4.3. Mối quan hệ giữa Chính Sách Tài Khóa và Chính Sách Tiền Tệ

Sự phối hợp nhịp nhàng giữa chính sách tài khóa và chính sách tiền tệ là rất quan trọng trong việc đảm bảo ổn định kinh tế vĩ mô và tính bền vững nợ công. Chính sách tài khóa nên tập trung vào việc kiểm soát thâm hụt ngân sách và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế. Chính sách tiền tệ nên tập trung vào việc kiểm soát lạm phát và ổn định tỷ giá. Sự phối hợp chặt chẽ giữa hai chính sách này sẽ giúp giảm thiểu rủi ro nợ và tạo môi trường thuận lợi cho tăng trưởng kinh tế.

V. Giải Pháp Bền Vững Nợ Công Việt Nam Khuyến Nghị Chính Sách

Để đảm bảo tính bền vững nợ công, Việt Nam cần thực hiện đồng bộ các giải pháp. Tăng cường kỷ luật tài khóa là điều kiện tiên quyết. Giảm chi tiêu công cần đi đôi với nâng cao hiệu quả chi tiêu. Đẩy nhanh tái cơ cấu DNNN và tái cơ cấu nền kinh tế thông qua cải cách thể chế và môi trường pháp lý. Phát triển thị trường nợ trong nước và tăng cường phối hợp CSTT và CSTK. Thiết lập các tiêu chí an toàn nợ và nguyên tắc hạch toán nợ.

5.1. Tăng Cường Kỷ Luật Tài Khóa Kiểm Soát Chi Tiêu và Tăng Thu

Tăng cường kỷ luật tài khóa là giải pháp quan trọng nhất để giảm nợ công. Điều này đòi hỏi kiểm soát chặt chẽ chi tiêu công, đặc biệt là các khoản chi kém hiệu quả. Đồng thời, cần có các biện pháp tăng thu ngân sách thông qua cải cách hệ thống thuế và mở rộng cơ sở thuế. Tuy nhiên, việc tăng thuế cần được thực hiện một cách thận trọng để tránh ảnh hưởng đến tăng trưởng kinh tế.

5.2. Tái Cơ Cấu DNNN Giảm Gánh Nặng cho Ngân Sách Nhà Nước

Quá trình tái cơ cấu DNNN cần được đẩy nhanh để giảm thiểu gánh nặng cho ngân sách nhà nước. Các DNNN thua lỗ cần được xử lý dứt điểm thông qua cổ phần hóa, bán hoặc giải thể. Đồng thời, cần có cơ chế giám sát chặt chẽ hoạt động vay nợ của DNNN để đảm bảo tính minh bạch và trách nhiệm. Việc tái cơ cấu DNNN sẽ giúp giải phóng nguồn lực và tăng hiệu quả sử dụng vốn.

5.3. Phát triển thị trường nợ trong nước

Phát triển thị trường nợ trong nước sẽ giảm phụ thuộc vào nguồn vốn nước ngoài, hạn chế rủi ro tỷ giá và tăng tính chủ động trong quản lý nợ. Cần đa dạng hóa các công cụ nợ và thu hút các nhà đầu tư trong nước tham gia thị trường. Bên cạnh đó, cần có chính sách phát triển đồng bộ các thị trường tài chính khác để đảm bảo tính ổn định và hiệu quả của thị trường nợ.

VI. Tương Lai Của Nợ Công Việt Nam Dự Báo và Thách Thức

Nếu không có sự cải thiện về mức độ thâm hụt NS, tỷ lệ nợ công của Việt Nam sẽ tăng nhanh trong tương lai, ngay cả khi nền kinh tế tăng trưởng ở tốc độ cao. Các thách thức bao gồm già hóa dân số, chi phí bảo hiểm xã hội tăng cao, và các yếu tố bất định từ kinh tế toàn cầu. Quản lý rủi ro nợ công và tăng cường minh bạch trong quản lý tài khóa là cần thiết.

6.1. Dự báo xu hướng nợ công trong các kịch bản tăng trưởng khác nhau

Các kịch bản tăng trưởng kinh tế khác nhau sẽ có tác động đáng kể đến xu hướng nợ công. Với kịch bản tăng trưởng thấp, nợ công có thể vượt quá ngưỡng an toàn. Với kịch bản tăng trưởng cao, áp lực nợ sẽ giảm bớt nhưng vẫn cần có các biện pháp kiểm soát chi tiêu và tăng thu ngân sách hiệu quả. Việc xây dựng các kịch bản dự báo nợ công là công cụ quan trọng để hoạch định chính sách tài khóa.

6.2. Già hóa dân số và áp lực lên ngân sách bảo hiểm xã hội

Tình trạng già hóa dân số sẽ làm tăng chi phí bảo hiểm xã hội, tạo áp lực lớn lên ngân sách nhà nước và làm tăng nhu cầu vay nợ. Cần có các chính sách cải cách bảo hiểm xã hội để đảm bảo tính bền vững của hệ thống trong dài hạn. Các biện pháp bao gồm tăng tuổi nghỉ hưu, điều chỉnh mức đóng góp và chi trả, và đa dạng hóa nguồn tài trợ.

6.3. Rủi ro từ kinh tế toàn cầu và biến động tỷ giá

Các cú sốc kinh tế toàn cầu, biến động tỷ giá và lãi suất có thể ảnh hưởng đến khả năng trả nợ của Việt Nam. Cần có các biện pháp quản lý rủi ro và dự phòng tài chính để giảm thiểu tác động tiêu cực từ các yếu tố bên ngoài. Đồng thời, cần đa dạng hóa các nguồn vốn vay và giảm phụ thuộc vào các đồng tiền mạnh.

Trích đoạn nội dung tài liệu

chương 1 giới thiệu về nghiên cứu trên đây, chương 2 tập trung đưa ra các khung phân tích hướng đến tính-bền vững của nợ. Trong chương 3, luận văn tiến hành phân tích tính-bền-vững theo mô hình định lượng kết hợp định tính, từ đó chỉ ra những yếu tố ảnh hưởng đến tính-bền-vững nợ công và những rủi ro trong việc nhận định tính bền vững cũng như đưa ra các dự báo tương lai. Cuối cùng, chương 4 đưa ra các kết luận và gợi ý chính-sách dựa trên các phân tích ở chương 3.nam TIEU LUAN MOI download : [e-mail] -4- CHƯƠNG 2. CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ KHUNG PHÂN TÍCH 2.

Các khái niệm cơ bản 2. Khái niệm nợ công và sự khác biệt trong định nghĩa của Việt-Nam Xuất phát từ sự khác biệt trong khái niệm khu vực công nên cách xác định nợ-công của các cơ quan quản lý nợ-công và tổ chức kinh tế - tài chính trên thế giới cũng khác nhau. Nhìn chung có thể chia các khái niệm này thành hai nhóm: nợ-công theo nghĩa hẹp và nợ-công theo nghĩa rộng. Theo Điều 1 Luật quản lý nợ-công (2009), Việt-Nam đã định nghĩa nợ-công bao gồm nợ CP, nợ được CP bảo lãnh và nợ chính quyền địa phương.

Đây được xem là nợ-công theo nghĩa hẹp. Theo nghĩa rộng, nợ-công ngoài ba thành phần trên còn bao gồm cả nghĩa vụ nợ của ngân hàng trung ương, các tổ chức trực thuộc CP (bao gồm DN nhà nước). Đây là khái niệm được Hệ thống quản lý nợ và phân tích tài chính (DMFAS) của UNCTAD sử dụng. Nghĩa vụ nợ phát sinh là yếu tố khác biệt quan trọng nhất giữa hai cách phân loại trên.

Đứng từ góc độ DN, doanh nghiệp nhà nước (DNNN) phải tự chịu trách nhiệm về nghĩa vụ nợ, khoản mục DNNN tự vay và tự trả sẽ không được tính vào nợ-công theo định nghĩa của Việt-Nam. Điều này là bất hợp lý bởi NN là đơn vị đóng góp 100% vốn hoặc nắm cổ phần, vốn góp chi phối tại các đơn vị này. Do vậy, khoản nợ của các DNNN cũng thể hiện phần nào đó NN đi vay (một phần hoặc toàn bộ). Thực tế, tại Việt-Nam khu vực quốc doanh rất lớn, mặc dù theo Nghị định 25/2010/NĐ-CP, các DNNN 100% vốn NN được chuyển thành Công ty TNHH một thành viên nhưng khi những DN này gặp khó khăn trả nợ, đứng trên bờ vực phá sản thì NN có thể sử dụng NS và các biện pháp khác để giải cứu.5 Khi ấy, gánh nặng nợ của DNNN đã được chuyển thành trách nhiệm nợ của khu vực công và-tạo-áp-lực-lên-gánh-nặng-NS.

Do có sự khác biệt trong việc tính toán nợ công và chưa có một chuẩn mực chung để đánh giá nên con số mà Bộ Tài chính công bố khác xa so với một số nghiên cứu gần đây. Trong 5 Trường-hợp-điển-hình-là-Vinashin,-CP-đã-đứng-ra-thực-hiện-các-biện-pháp-hỗ-trợ-trả-nợ-cho-các-khoản- nợ-đến-hạn-mà-Vinashin-không-có-khả-năng-chi-trả.nam TIEU LUAN MOI download : [e-mail] -5- luận văn này, chúng tôi sử dụng định nghĩa nợ-công theo nghĩa hẹp để phân tích và gọi chung là “Nợ-chính-phủ”. Tính bền vững của nợ công Mục tiêu đánh giá tính-bền-vững của nợ-công nhằm trả lời một câu hỏi tưởng chừng đơn giản: khi nào nợ một quốc gia trở nên quá lớn dẫn đến mất khả năng trả nợ? Quỹ tiền tệ quốc tế (IMF) cũng đưa ra định nghĩa về tính-bền-vững của nợ như sau: “một khoản nợ được xem là bền-vững nếu hội đủ các điều kiện về khả năng thanh toán mà không có một sự điều chỉnh lớn […] do chi phí tài trợ”.6 Khả năng thanh toán nợ được thực hiện khi thặng-dư ngân sách cơ bản (NSCB) trong tương lai đủ lớn để trang trải khoản trả lãi và nợ gốc. Về mặt kỹ thuật, khả năng thanh toán nợ đòi hỏi giá trị hiện tại của các khoản nợ cộng với giá trị hiện tại của các khoản chi tiêu công không được vượt quá giá trị hiện tại của các khoản thu NS.

Hai tiêu chuẩn trong định nghĩa của IMF về sự phát triển bền-vững đưa ra yêu cầu khắt khe hơn so với khả năng thanh toán. Điều kiện đầu tiên là loại trừ “sự điều chỉnh lớn” trong cán cân NSCB. Điều này có thể đề cập đến sự cắt giảm mạnh chi tiêu hoặc gia tăng nguồn thu nhanh chóng. Do vậy, định nghĩa này bao hàm cả ý nghĩa về giới hạn khả năng thanh khoản của một quốc gia.

Điều kiện thứ hai đề cập đến “chi phí tài trợ”. Chi phí tài trợ luôn thay đổi theo thời gian và khó dự đoán trước. Đặc biệt, nó có thể tăng lên khi bùng phát nợ và có thể tạo ra một vòng luẩn quẩn. Kết quả là một khoản nợ có thể bền-vững trong hôm nay nhưng có thể ngày mai không bền-vững và ngược lại.

Tuy nhiên, định nghĩa về tính bền-vững-nợ-của-IMF-có-sự-mơ-hồ-và-khó-tiếp-cận-đánh-giá. Như vậy, có thể thấy vấn đề về nợ-công và tính-bền-vững của nợ-công đã được thảo luận từ rất lâu, nhưng đến thời điểm hiện nay, chưa có một khái niệm về tính-bền-vững của nợ công được xác định rõ ràng. Mặc dù, các nhà nghiên cứu có thể thống nhất ý kiến về tính trạng nợ-công tuyệt đối bền-vững và tuyệt đối không bền-vững, song rất khó để đưa ra chính xác khi nào ngưỡng bền-vững bị phá vỡ. Điều này không có nghĩa là không có phương pháp đánh giá tính-bền-vững nợ-công một cách trực tiếp hoặc gián tiếp.

Tựu trung lại, có ba cách tiếp cận đánh giá tính-bền-vững nợ-công: từ góc độ lý thuyết, định lượng và thực tiễn.nam TIEU LUAN MOI download : [e-mail] -6- Trong luận văn này, để trả lời cho câu hỏi thứ nhất về tính-bền-vững nợ-công, chúng tôi tiến hành đánh giá dựa trên cách tiếp cận định lượng (kiểm định tính dừng) và thực tiễn (so sánh với các-ngưỡng-nợ-được-đề-ra-của-IMF-và-WB-cũng-như-các-phương-pháp-bổ-sung-khác). Đánh giá vị thế nợ công theo cách tiếp cận định lượng 2. Kiểm tra tính dừng của chuỗi số liệu nợ công Nghiên cứu thực nghiệm trong kinh tế vĩ mô chủ yếu dựa vào chuỗi thời gian, vì các chỉ số kinh tế luôn biến động theo xu hướng. Theo xu hướng đó, chuỗi dữ liệu thời gian có thể cố định hoặc không.

Chuỗi số liệu thời gian cố định (tính dừng) có thuộc tính giá trị trung bình, phương sai, giữa hai giá trị quan sát bất kỳ không có tương quan với nhau và không có biến động định kỳ. Do đó, nếu chuỗi thời gian của nợ-công không dừng, nghĩa là tỷ-lệ nợ thực/GDP liên tục tăng và vượt quá giá trị hiện tại của các khoản thặng-dư NS trong tương lai thì nợ-công sẽ không bền-vững. Trên thực tế, có khá nhiều nhà nghiên cứu đã sử dụng các kiểm tra về tính dừng trong phân tích. (1991) đã dựa trên bộ số liệu của 18 nước trong khối OECD với chuỗi dữ liệu thời gian từ 1960 – 1989.

Các tác giả đã phát hiện có sự khác biệt về sự phát triển bền-vững của các quốc gia trong dài hạn. Các nước lớn (Mỹ, Nhật, Đức, Pháp, Anh và Canada) không gặp trở ngại về khả năng thanh toán. Trong khi đó, một số nước nhỏ (Bỉ, Ireland, Hà Lan và Hy Lạp) lại gặp phải vấn đề phát triển bền-vững. Điểm chung của-các-quốc-gia-này-là-có-tỷ-lệ-nợ-công/GDP-lớn-(trên-100%-ở-Bỉ-và-Ireland).

Bên cạnh đó, Anca Ruxandra (2011) đã sử dụng số liệu hàng năm của 14 nước Châu Âu trong giai đoạn 1970 – 2012 để chỉ ra tỷ-lệ-nợ-công của một số nước vượt xa ngưỡng nợ của Hiệp ước Maastricht đề ra (ngoại trừ Đan Mạch, Phần Lan, Thụy điển). Tình trạng này trở nên tồi tệ hơn khi khủng-hoảng tài chính – kinh tế toàn cầu xảy ra, tỷ-lệ-nợ-công của các nước có xu hướng tăng nhanh từ năm 2007, một trong số đó đạt đến mức báo động. Các nước như Đan Mạch, Phần Lan, Hà Lan và Thụy Điển là những nước không có nguy cơ đối mặt với rủi ro thanh khoản trong tương lai. Vị thế tài chính bền-vững của họ dựa trên một tỷ-lệ-nợ-công không vượt quá ngưỡng và thặng-dư NSCB đủ lớn nhằm đảm bảo cho sự ổn định (LUAN.nam TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.

Kiểm tra tính bền vững của chính sách tài khóa thông qua điều kiện giới hạn NS liên thời gian 2. Lý thuyết về ràng buộc NS của CP và giới hạn NS liên thời gian Ràng buộc NS CP đặt ra yêu cầu chi tiêu hàng hóa và dịch vụ của CP cộng với chi phí trả lãi và nợ gốc hiện tại tương đương với thu nhập thuế hiện tại cộng với nợ phát hành mới. Điều-kiện-này-được-minh-họa-như-sau: Gt  (1  it ) Bt 1  Tt  Bt hay Bt  (1  it ) Bt 1  Dt (1) Với: it-là-lãi-suất-trái-phiếu-Chính-phủ-(TPCP)-giai-đoạn-t-(it >0) Gt-là-chi-tiêu-CP-cho-hàng-hóa-và-dịch-vụ-giai-đoạn-t Tt-là-thu-thuế-giai-đoạn-t Bt-là-nợ-CP-phát-hành-giai-đoạn-t Dt-=-Gt---Tt-là-thâm-hụt-NS-giai-đoạn-t Phương-trình-(1)-có-thể-được-viết-lại-dưới dạng tỷ-lệ của các biến số so với GDP như sau: 1  it dt  bt 1  bt (2) 1  yt Với: gt,-tt,-bt-lần-lượt-là-tỷ-lệ-chi-tiêu-CP,-thu-thuế-và-nợ-mới-phát-hành-theo-GDP dt-=-gt---tt-là-tỷ-lệ-thâm-hụt-NSCB yt-là-tốc-độ-tăng-trưởng-GDP Dựa vào phương trình (2), chúng ta có thể nhận thấy: (i) vị thế nợ-công của một quốc gia phụ thuộc vào nhiều yếu tố khác nhau, điển hình là tỷ-lệ thâm-hụt NS, lãi suất TPCP và tốc độ tăng trưởng GDP. (ii) nợ-công sẽ tăng liên tục (tính theo tỷ-lệ %GDP) khi quốc gia đang thâm-hụt NS cộng với tốc độ tăng trưởng kinh tế lại thấp hơn lãi suất TPCP.

Khi đó, chúng-ta-có-thể-thấy-rằng-nợ-công-sẽ-không-bền-vững. Ngoài ra, chúng ta dựa vào điều kiện “no ponzi condition”, nghĩa là CP không thể phát hành nợ mới để trang trải khoản trả lãi và gốc của nợ cũ một cách vô thời hạn, để xem xét tính-bền-vững của NS và nợ-công. Kết hợp phương trình cân bằng NS (1) và “no ponzi condition”, chúng-ta-đi-đến-ràng-buộc-NS-liên-thời-gian (LUAN.nam TIEU LUAN MOI download : [e-mail] -8-  Bt 1   E[  j 1 Dt  j ]  E[lim  j 1 Bt  j ] (3) j  j 0 Trong-đó-   1 /(1  r ) -là-nhân-tố-chiết-khấu. Điều kiện ràng buộc NS đặt ra yêu cầu giá trị hiện tại của thặng-dư NSCB phải lớn hơn khoản thâm-hụt NSCB hiện tại, nhằm trang trải cho nợ-công ban đầu.

Phương trình (3) chỉ ra rằng nợ ban đầu sẽ bằng với giá trị hiện tại của thặng-dư NSCB khi và chỉ khi giá trị hiện tại-của-các-khoản-nợ-trong-tương-lai-hội-tụ-về-0. lim  j 1 Bt  j  0 j  Nếu điều kiện này được đáp ứng, giá trị hiện tại của thặng-dư NS phải lớn hơn hoặc bằng giá trị hiện tại của nợ-công ban đầu. Hay nói cách khác, nợ-công hôm nay phải được bảo đảm-bằng-sự-thặng-dư-trong-tương-lai-của-NS.  Bt 1   E[  j 1 Dt  j ] (4) j 0 Tuy nhiên, điều kiện ràng buộc này sẽ khó thực thi trong thực tế.

Theo nguyên lý này, nợ- công sẽ luôn bền-vững nếu tốc độ tăng nợ-công luôn nhỏ hơn lãi suất thực của các khoản nợ-công mới phát hành, bất kể kết cấu và mức nợ ban đầu ra sao. Bên cạnh đó, cam kết đạt thặng-dư NS trong tương lai thường thiếu tin cậy. Để giảm thâm-hụt NS trong tương lai, CP có hai lựa chọn khả dĩ là giảm chi tiêu công hoặc tăng thu NS. Nếu giảm chi tiêu công sẽ ảnh hưởng đến quyền lợi của các nhóm lợi ích, đôi khi khó thực thi bởi rào cản về mặt chính trị do có sự phản kháng từ các nhóm này.