Luận văn đánh giá hiện trạng môi trường nước và tính bền vững của khu vực nuôi ngao xã đông minh huyện tiền hải tỉnh thái bình

Luận văn phân tích hiện trạng môi trường nước và tính bền vững khu vực nuôi ngao tại xã Đông Minh, huyện Tiền Hải, tỉnh Thái Bình.

• Tác giả: Bùi Xuân Khoa
• Người hướng dẫn: PGS. Ngô Thế Ân
• Trường học: Học viện Nông nghiệp Việt Nam
• Chuyên ngành: Khoa học Môi trường
• Đề tài: Đánh Giá Môi Trường Nước và Tính Bền Vững Khu Nuôi Ngao Tại Xã Đông Minh, Huyện Tiền Hải, Tỉnh Thái Bình
• Loại tài liệu: thesis
• Năm xuất bản: 2016
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. MỤC LỤC
• 2. DANH MỤC BẢNG BIỂU
• 3. DANH MỤC HÌNH
• 4. DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
• 5. TRÍCH YẾU LUẬN VĂN
• 6. TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI
• 7. MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU
• 8. PHẠM VI NGHIÊN CỨU
• 9. Ý NGHĨA KHOA HỌC VÀ THỰC TIỄN
• 10. TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 10.1. TÌNH HÌNH SẢN XUẤT VÀ TIÊU THỤ NGAO Ở TRÊN THẾ GIỚI VÀ VIỆT NAM
• 10.1.1. Tình hình sản xuất ngao trên thế giới
• 10.1.2. Tình hình nuôi ngao ở Việt Nam
• 11. VẬT LIỆU VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 11.1. Địa điểm nghiên cứu
• 11.2. Thời gian nghiên cứu
• 11.3. Đối tượng nghiên cứu
• 11.4. Nội dung nghiên cứu
• 11.5. Phương pháp nghiên cứu
• 11.5.1. Phương pháp thu thập số liệu thứ cấp
• 11.5.2. Phương pháp phỏng vấn
• 11.5.3. Phương pháp thu mẫu, bảo quản và phân tích mẫu nước
• 11.5.4. Phương pháp phân tích mẫu nước
• 11.5.5. Phương pháp so sánh và đánh giá
• 11.5.6. Phương pháp đánh giá tính bền vững của khu nuôi ngao
• 11.5.7. Phương pháp xử lý số liệu
• 12. KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN
• 12.1. Điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội của xã Đông Minh
• 12.1.1. Vị trí địa lý
• 12.1.2. Thời tiết, khí hậu, môi trường
• 12.1.3. Đặc điểm địa hình
• 12.1.4. Chế độ sinh vật
• 12.1.5. Kinh tế - xã hội
• 12.2. Tình hình nuôi ngao tại xã Đông Minh
• 12.2.1. Diện tích nuôi tại xã Đông Minh
• 12.2.2. Đặc điểm khu vực nuôi
• 12.2.3. Chất lượng môi trường khu nuôi ngao tại xã Đông Minh
• 12.2.3.1. Các thông số nhiệt độ, pH và độ mặn
• 12.2.3.2. Các thông số DO, NO2-N, NH3-N, H2S, tảo độc hại, và Vibrio tổng số
• 12.2.4. Tính bền vững ngư trại khu nuôi ngao tại xã Đông Minh
• 12.2.5. Các giải pháp quản lý môi trường nước phục vụ nuôi ngao
• 13. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Đánh Giá Môi Trường Nước Nuôi Ngao Đông Minh

Xã Đông Minh, huyện Tiền Hải, tỉnh Thái Bình có tiềm năng lớn về nuôi ngao nhờ vị trí địa lý thuận lợi. Tuy nhiên, những năm gần đây, tình trạng ngao chết hàng loạt gây thiệt hại lớn cho người dân. Nghiên cứu đánh giá tác động môi trường nuôi ngao là rất cần thiết để tìm ra nguyên nhân và giải pháp. Mục tiêu là đánh giá chất lượng nước nuôi ngao và tính bền vững khu nuôi ngao, từ đó đề xuất các giải pháp quản lý hiệu quả. Nghiên cứu này sử dụng phương pháp lấy mẫu và phân tích nước tại các điểm quan trắc trong khu nuôi ngao và cửa cống thoát nước. Tính bền vững được đánh giá theo phương pháp chỉ số ngư trại bền vững của IUCN (1996).

1.1. Tầm quan trọng của kinh tế nuôi ngao tại xã Đông Minh

Nuôi ngao đóng vai trò quan trọng trong sinh kế người dân Đông Minh, mang lại nguồn thu nhập đáng kể và góp phần phát triển kinh tế địa phương. Tuy nhiên, sự phụ thuộc lớn vào nuôi ngao cũng khiến người dân dễ bị tổn thương khi có rủi ro về dịch bệnh hoặc ô nhiễm môi trường nuôi ngao. Cần có các giải pháp đa dạng hóa nguồn thu nhập và nâng cao khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu.

1.2. Thực trạng ô nhiễm môi trường và dịch bệnh trong nuôi ngao

Tình trạng ô nhiễm môi trường nuôi ngao ngày càng trở nên nghiêm trọng do xả thải từ các hoạt động nuôi trồng và sinh hoạt. Điều này dẫn đến sự suy giảm chất lượng nước, tạo điều kiện cho dịch bệnh bùng phát và gây thiệt hại lớn cho người nuôi. Theo báo cáo của UBND xã, năm 2014, ngao chết hàng loạt gây thiệt hại ước tính lên đến 108,1 tỷ đồng.

II. Thách Thức Bền Vững Khu Nuôi Ngao Giải Pháp Nào Cho Đông Minh

Nghề nuôi ngao ở xã Đông Minh đang đối mặt với nhiều thách thức lớn, bao gồm ô nhiễm môi trường, dịch bệnh, biến đổi khí hậu và thị trường tiêu thụ không ổn định. Để đảm bảo nuôi ngao bền vững, cần có các giải pháp đồng bộ về quản lý môi trường, kỹ thuật nuôi, chính sách hỗ trợ và phát triển thị trường. Việc đánh giá rủi ro môi trường và xây dựng kế hoạch ứng phó là rất quan trọng. Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cấp chính quyền, nhà khoa học, doanh nghiệp và người dân.

2.1. Ảnh hưởng của biến đổi khí hậu đến môi trường nuôi ngao

Biến đổi khí hậu gây ra những tác động tiêu cực đến môi trường nuôi ngao, như nhiệt độ tăng, mực nước biển dâng, tần suất thiên tai gia tăng. Điều này ảnh hưởng đến sức khỏe ngao, năng suất và chất lượng sản phẩm. Cần có các giải pháp thích ứng với biến đổi khí hậu, như lựa chọn giống ngao chịu nhiệt tốt, xây dựng hệ thống đê điều kiên cố và áp dụng các biện pháp nuôi thân thiện với môi trường.

2.2. Quản lý nước thải nuôi ngao và giảm thiểu ô nhiễm môi trường

Nước thải nuôi ngao chứa nhiều chất hữu cơ và dinh dưỡng, gây ô nhiễm môi trường nếu không được xử lý đúng cách. Cần có các biện pháp quản lý nước thải, như xây dựng hệ thống xử lý nước thải tập trung, sử dụng các chế phẩm sinh học để phân hủy chất hữu cơ và áp dụng các quy trình nuôi giảm thiểu xả thải. Cần tuân thủ các tiêu chuẩn môi trường nước nuôi ngao.

2.3. Kiểm soát dịch bệnh và nâng cao sức khỏe ngao

Dịch bệnh là một trong những nguyên nhân chính gây thiệt hại cho nghề nuôi ngao. Cần có các biện pháp kiểm soát dịch bệnh hiệu quả, như kiểm tra sức khỏe ngao định kỳ, sử dụng giống ngao sạch bệnh, áp dụng các biện pháp phòng bệnh tổng hợp và hạn chế sử dụng kháng sinh. Nâng cao sức khỏe ngao bằng cách cải thiện chất lượng nước và cung cấp thức ăn đầy đủ dinh dưỡng.

III. Phân Tích Môi Trường Nước Phương Pháp Đánh Giá Chất Lượng Ngao

Việc phân tích môi trường nước là rất quan trọng để đánh giá chất lượng ngao và tính bền vững khu nuôi ngao. Các chỉ tiêu quan trọng cần theo dõi bao gồm nhiệt độ, độ mặn, pH, oxy hòa tan (DO), BOD, COD, TSS, nitrat, nitrit, amoni, phosphat, coliform và E. coli. Kết quả phân tích mẫu nước sẽ giúp xác định các vấn đề về ô nhiễm môi trường và đưa ra các giải pháp khắc phục. Cần có hệ thống quan trắc môi trường nước thường xuyên và liên tục.

3.1. Các chỉ tiêu môi trường nước quan trọng trong nuôi ngao

Các chỉ tiêu môi trường nước như nhiệt độ, độ mặn, pH, DO, NH3, NO2, H2S, tảo độc hại và Vibrio tổng số có ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe ngao và năng suất nuôi. Cần duy trì các chỉ tiêu này trong khoảng phù hợp với đặc điểm sinh học của ngao. Theo kết quả nghiên cứu, ngao chết tại Đông Minh chủ yếu do nhiệt độ và độ mặn biến đổi kết hợp với một số thành phần môi trường vượt quá ngưỡng cho phép.

3.2. Quy trình phân tích mẫu nước và đánh giá chất lượng nước

Quy trình phân tích mẫu nước cần tuân thủ các tiêu chuẩn và quy định hiện hành. Mẫu nước được thu thập tại các điểm quan trắc đại diện và được bảo quản đúng cách trước khi đưa về phòng thí nghiệm để phân tích. Kết quả phân tích được so sánh với các tiêu chuẩn môi trường nước nuôi ngao để đánh giá chất lượng nước.

3.3. Sử dụng công nghệ quan trắc môi trường nước hiện đại

Việc sử dụng công nghệ quan trắc môi trường nước hiện đại, như các thiết bị đo tự động và hệ thống giám sát trực tuyến, sẽ giúp thu thập dữ liệu nhanh chóng, chính xác và liên tục. Điều này giúp phát hiện sớm các vấn đề về ô nhiễm môi trường và đưa ra các biện pháp xử lý kịp thời. Cần đầu tư vào các trang thiết bị và đào tạo nhân lực để vận hành hệ thống quan trắc hiệu quả.

IV. Giải Pháp Quản Lý Môi Trường Nước Hiệu Quả Cho Khu Nuôi Ngao

Để quản lý môi trường nước hiệu quả cho khu nuôi ngao, cần có các giải pháp đồng bộ về quy hoạch, kỹ thuật, chính sách và cộng đồng. Quy hoạch khu nuôi ngao cần đảm bảo mật độ nuôi hợp lý, tránh tình trạng quá tải. Kỹ thuật nuôi cần áp dụng các biện pháp thân thiện với môi trường, như nuôi ghép, sử dụng chế phẩm sinh học và quản lý thức ăn hợp lý. Chính sách cần hỗ trợ người dân tiếp cận các nguồn vốn, kỹ thuật và thông tin thị trường. Cộng đồng cần nâng cao nhận thức về bảo vệ môi trường và tham gia vào các hoạt động quản lý môi trường.

4.1. Quy hoạch khu nuôi ngao hợp lý và bền vững

Quy hoạch khu nuôi ngao cần dựa trên các yếu tố về địa hình, thủy văn, chất lượng nước và khả năng chịu tải của môi trường. Cần xác định rõ các vùng nuôi tập trung, vùng nuôi phân tán và vùng bảo tồn. Mật độ nuôi cần được kiểm soát để tránh tình trạng quá tải và gây ô nhiễm môi trường. Cần có sự tham gia của cộng đồng trong quá trình quy hoạch.

4.2. Áp dụng thực hành nuôi ngao tốt GAP và thân thiện môi trường

Áp dụng thực hành nuôi ngao tốt (GAP) giúp nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm và giảm thiểu tác động đến môi trường. Các biện pháp GAP bao gồm lựa chọn giống ngao sạch bệnh, quản lý thức ăn hợp lý, kiểm soát dịch bệnh hiệu quả và quản lý nước thải đúng cách. Cần khuyến khích người dân áp dụng GAP và xây dựng các mô hình nuôi ngao bền vững.

4.3. Nâng cao nhận thức cộng đồng về bảo vệ môi trường

Nâng cao nhận thức cộng đồng về bảo vệ môi trường là rất quan trọng để đảm bảo sự thành công của các giải pháp quản lý môi trường. Cần tổ chức các hoạt động tuyên truyền, giáo dục và tập huấn về bảo vệ môi trường cho người dân. Khuyến khích người dân tham gia vào các hoạt động quản lý môi trường và giám sát các hoạt động gây ô nhiễm môi trường.

V. Ứng Dụng Thực Tiễn Đánh Giá Tính Bền Vững Khu Nuôi Ngao Đông Minh

Nghiên cứu này đánh giá tính bền vững của khu nuôi ngao Đông Minh bằng phương pháp chỉ số ngư trại bền vững (ASI) của IUCN (1996). Kết quả cho thấy hầu hết các đầm nuôi đều có giá trị phúc lợi xã hội – nhân văn cao, nhưng giá trị phúc lợi sinh thái còn thấp. Điều này cho thấy khu nuôi ngao Đông Minh chưa thực sự bền vững và cần có các giải pháp cải thiện chất lượng môi trường.

5.1. Phương pháp đánh giá tính bền vững bằng chỉ số ASI của IUCN

Phương pháp chỉ số ASI của IUCN (1996) là một công cụ hữu ích để đánh giá tính bền vững của các hệ thống nuôi trồng thủy sản. Chỉ số này xem xét cả các yếu tố về kinh tế, xã hội và môi trường. Kết quả đánh giá sẽ giúp xác định các điểm mạnh, điểm yếu và các cơ hội, thách thức đối với sự phát triển bền vững của khu nuôi ngao.

5.2. Kết quả đánh giá tính bền vững khu nuôi ngao Đông Minh

Kết quả đánh giá tính bền vững khu nuôi ngao Đông Minh cho thấy cần tập trung vào cải thiện chất lượng môi trường và nâng cao giá trị phúc lợi sinh thái. Các giải pháp cần thực hiện bao gồm quản lý nước thải hiệu quả, bảo tồn đa dạng sinh học và giảm thiểu sử dụng hóa chất. Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các bên liên quan để đạt được mục tiêu phát triển bền vững.

5.3. Phân tích SWOT khu nuôi ngao Đông Minh

Việc phân tích SWOT (điểm mạnh, điểm yếu, cơ hội, thách thức) sẽ giúp có cái nhìn tổng quan về tình hình phát triển của khu nuôi ngao Đông Minh. Dựa trên kết quả phân tích SWOT, có thể xây dựng các chiến lược và kế hoạch hành động phù hợp để khai thác các cơ hội, khắc phục các điểm yếu và ứng phó với các thách thức.

VI. Kết Luận Hướng Tới Phát Triển Bền Vững Nghề Nuôi Ngao Đông Minh

Nghiên cứu này đã cung cấp một cái nhìn tổng quan về hiện trạng môi trường nước và tính bền vững của khu nuôi ngao Đông Minh. Để đảm bảo phát triển bền vững nghề nuôi ngao, cần có các giải pháp đồng bộ về quản lý môi trường, kỹ thuật nuôi, chính sách hỗ trợ và phát triển thị trường. Cần có sự tham gia tích cực của cộng đồng và sự phối hợp chặt chẽ giữa các bên liên quan.

6.1. Đề xuất giải pháp phát triển bền vững nghề nuôi ngao

Các giải pháp phát triển bền vững nghề nuôi ngao bao gồm: (1) Quản lý môi trường nước hiệu quả; (2) Áp dụng thực hành nuôi ngao tốt (GAP); (3) Phát triển thị trường tiêu thụ ổn định; (4) Nâng cao năng lực cho người nuôi; (5) Tăng cường hợp tác giữa các bên liên quan.

6.2. Mô hình nuôi ngao bền vững cho xã Đông Minh

Một mô hình nuôi ngao bền vững cho xã Đông Minh cần dựa trên các nguyên tắc về bảo vệ môi trường, sử dụng tài nguyên hiệu quả và đảm bảo lợi ích kinh tế, xã hội cho cộng đồng. Mô hình này có thể bao gồm các yếu tố như nuôi ghép, sử dụng chế phẩm sinh học, quản lý nước thải và phát triển du lịch sinh thái.

6.3. Chính sách hỗ trợ và khuyến khích nuôi ngao bền vững

Nhà nước cần có các chính sách hỗ trợ và khuyến khích nuôi ngao bền vững, như cung cấp vốn vay ưu đãi, hỗ trợ kỹ thuật, xây dựng thương hiệu và xúc tiến thương mại. Cần tạo điều kiện cho người dân tiếp cận các nguồn thông tin và công nghệ mới. Khuyến khích các doanh nghiệp đầu tư vào lĩnh vực nuôi ngao bền vững.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Việt Nam sở hữu hơn 3.260 km bờ biển cùng hệ sinh thái bãi triều phong phú, tạo tiền đề quan trọng cho chiến lược phát triển kinh tế biển bền vững. Tại tỉnh Thái Bình, diện tích bãi triều rộng khoảng 25.000 ha phân bố tại các cửa sông lớn đã hình thành nên những vùng nuôi nhuyễn thể tập trung có giá trị kinh tế cao. Trong đó, xã Đông Minh thuộc huyện Tiền Hải giữ vị trí trọng điểm với 446 ha bãi triều chuyên canh nuôi ngao Bến Tre (Meretrix lyrata), đóng góp tới 78,6% tổng giá trị sản xuất nuôi trồng thủy sản toàn xã với quy mô đạt 99 tỷ đồng vào năm 2015. Toàn xã có 498 hộ tham gia nuôi ngao, chiếm 16,9% tổng số hộ dân, khẳng định vai trò trụ cột của nghề nuôi ngao trong việc giải quyết việc làm và nâng cao thu nhập địa phương.

Tuy nhiên, sự phát triển nhanh chóng của nghề nuôi ngao đang đối mặt với những thách thức môi trường nghiêm trọng. Điển hình vào tháng 8 năm 2014, hiện tượng ngao chết hàng loạt đã bùng phát trên diện rộng với tỷ lệ thiệt hại từ 20% đến 90%, làm tiêu hủy 9.497,6 tấn ngao thương phẩm và gây tổn thất ước tính 108,1 tỷ đồng. Tình trạng này từng diễn ra vào năm 2009 làm thiệt hại 100 tỷ đồng trên 135 ha bãi nuôi.

Trước thực trạng đó, đề tài tập trung đánh giá toàn diện hiện trạng chất lượng môi trường nước tại 6 vị trí quan trắc then chốt và phân tích mức độ phát triển bền vững của 23 ngư trại nuôi ngao tại xã Đông Minh giai đoạn 2015 - 2016. Nghiên cứu cung cấp cơ sở dữ liệu khoa học chuẩn xác, hỗ trợ các cơ quan quản lý và người nuôi ngao kiểm soát rủi ro sinh thái, ổn định sinh kế và thiết lập mô hình nuôi thủy sản thích ứng bền vững.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu vận dụng mô hình quả trứng bền vững hai lớp (Egg of Sustainability) do Liên minh Bảo tồn Thiên nhiên Quốc tế (IUCN, 1996) đề xuất và được các nhà khoa học môi trường Việt Nam chuẩn hóa cho hệ sinh thái nuôi trồng thủy sản nước lợ. Khung lý thuyết này thiết lập quan điểm cốt lõi: một hệ thống sản xuất chỉ đạt trạng thái bền vững khi có sự cân bằng hài hòa giữa sự giàu có của hệ sinh thái và sự thịnh vượng của cộng đồng xã hội.

Nghiên cứu kết hợp lý thuyết sinh thái học cá thể và động thái môi trường của loài ngao Bến Tre (Meretrix lyrata) để xác định giới hạn chịu đựng sinh lý của đối tượng nuôi. Các khái niệm trung tâm bao gồm:

• Chỉ số ngư trại bền vững (Aquaculture Sustainability Index - ASI): Công cụ lượng hóa mức độ phát triển bền vững của cơ sở nuôi trồng thủy sản.
• Giá trị phúc lợi sinh thái (ASIE): Tổng hợp 5 chỉ thị đơn phản ánh diện tích vùng đệm thực vật, tỷ lệ ao xử lý nước thải, chất lượng nguồn nước cấp, nguy cơ tàn phá do thiên tai và tỷ lệ chi phí xử lý môi trường.
• Giá trị phúc lợi xã hội - nhân văn (ASIH): Đánh giá 5 chỉ thị đơn về kinh nghiệm kỹ thuật, tỷ suất hàng hóa (lợi nhuận trên chi phí), tỷ lệ đầu tư giáo dục cho trẻ em 6 - 15 tuổi, thời gian giao quyền sử dụng đất và mức thu nhập của lao động.
• Thước đo Bền vững (Barometer of Sustainability - BS): Biểu đồ tọa độ hai chiều phân định 5 mức độ bền vững từ không bền vững (0 - 20 điểm) đến hoàn toàn bền vững (81 - 100 điểm).

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu kết hợp điều tra xã hội học và quan trắc phân tích môi trường thực nghiệm với các tiêu chí kỹ thuật:

• Cỡ mẫu và chọn mẫu: Tiến hành phỏng vấn chuyên sâu 23 chủ ngư trại (N = 23) bằng bảng hỏi bán cấu trúc. Phương pháp chọn mẫu bao gồm điều tra toàn diện 100% cơ sở ngao giống (9/9 đầm) và chọn mẫu ngẫu nhiên 30% cơ sở ngao thịt (14/48 đầm). Cỡ mẫu này đảm bảo tính đại diện cao cho cấu trúc ngư trại vùng triều.
• Mạng lưới quan trắc: Thiết lập 6 điểm lấy mẫu đại diện gồm Cống Lân 1, Cống Lân 2, Cống 8, Cống 4, Cửa Lân và Khu 3.
• Tần suất và thông số phân tích: Đo đạc trực tiếp nhiệt độ và độ pH (2 lần/ngày), độ mặn (1 lần/ngày). Quan trắc định kỳ hàng tháng từ tháng 4 đến tháng 8 năm 2015 đối với các chỉ tiêu oxy hòa tan (DO), Nitrit (NO2-N), Amoniac (NH3-N), Hydro sunfua (H2S), mật độ tảo độc hại và vi khuẩn Vibrio tổng số. Phân tích 2 lần/năm đối với dư lượng hóa chất bảo vệ thực vật và kim loại nặng (Cu, Pb, Hg).
• Tiêu chuẩn so sánh: Đối chiếu kết quả phân tích theo QCVN 10:2008/BTNMT (nước biển ven bờ), QCVN 08:2008/BTNMT (nước mặt) và QCVN 38:2011/BTNMT (bảo vệ đời sống thủy sinh).
• Xử lý dữ liệu: Toàn bộ số liệu được phân tích thống kê trên phần mềm Excel và phân cụm K-means trên phần mềm SPSS 16 để phân loại mức độ bền vững của từng nhóm ngư trại.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Quan trắc thực địa tại bãi triều xã Đông Minh năm 2015 ghi nhận nhiều thông số môi trường biến động vượt ngưỡng sinh lý an toàn của ngao:

• Biến động nhiệt độ và độ mặn cực đoan: Nhiệt độ nước trung bình đạt 24°C nhưng đỉnh điểm mùa hè lên tới 32,6°C, cục bộ mặt bãi khi phơi triều trưa nắng vượt 39°C. Độ mặn có biên độ dao động rất lớn, tụt dốc xuống 0,1‰ tại khu vực Cửa Lân vào mùa mưa lũ do nước ngọt thượng nguồn đổ về và tăng vọt lên 25 - 30‰ trong mùa khô.
• Tích tụ khí độc và vi sinh vật gây hại: Hàm lượng khí độc NO2-N và H2S tại các chân bãi phơi triều và vùng nước quẩn cục bộ tăng cao vào các tháng 6, 7 và 8. Mật độ vi khuẩn Vibrio tổng số và các loài tảo độc hại bùng phát mạnh trong các đợt nắng nóng kéo dài, vượt giới hạn cho phép của QCVN 10:2008/BTNMT.
• Đánh giá chỉ số ASI: Kết quả tính toán cho thấy sự mất cân đối nghiêm trọng giữa hai trục phúc lợi. Chỉ số phúc lợi xã hội - nhân văn (ASIH) đạt điểm số rất cao từ 76 đến 100 điểm, phản ánh hiệu quả kinh tế ngắn hạn và tỷ suất sinh lời vượt mức 0,75. Ngược lại, chỉ số phúc lợi sinh thái (ASIE) rơi xuống mức báo động từ 15 đến 32 điểm do hoàn toàn thiếu diện tích xử lý nước thải và chi phí bảo vệ môi trường gần như bằng 0.
• Phân nhóm tính bền vững: Chiếu trên thước đo BS của IUCN, có tới 65% số ngư trại (15 trại) thuộc nhóm không bền vững và 35% số ngư trại (8 trại) thuộc nhóm kém bền vững. Không có ngư trại nào đạt mức bền vững trung bình hoặc bền vững sinh thái.

Thảo luận kết quả

Hiện tượng ngao chết hàng loạt tại Đông Minh là hệ quả của chuỗi tác động cộng hưởng giữa biến đổi môi trường vật lý và tác nhân sinh học. Trong mùa hè, thời gian phơi bãi tại vùng cao triều kéo dài từ 14 đến 15 giờ/ngày dưới nền nhiệt độ không khí trên 39°C làm ngao bị sốc nhiệt và mất nước. Đồng thời, độ mặn biến động đột ngột kích thích ngao sinh sản đồng loạt ngoài ý muốn, khiến thể trạng ngao suy kiệt hoàn toàn.

Khi sức đề kháng suy giảm, mật độ nuôi quá dày khiến ngao không thể vùi sâu xuống đáy cát quá 10 cm để tránh nóng. Các cá thể chết bắt đầu phân hủy yếm khí, giải phóng lượng lớn khí độc H2S và NH3 ra môi trường xung quanh, tạo điều kiện cho vi khuẩn Vibrio xâm nhập phá hủy mang và mô liên kết. Mô hình này hoàn toàn tương đồng với các kết luận nghiên cứu tại vùng nuôi ngao Bến Tre và Giao Thủy (Nam Định).

Dữ liệu quan trắc có thể được mô hình hóa trực quan qua bảng đối chiếu chất lượng nước theo mùa và biểu đồ phân tán BS hai chiều, thể hiện rõ các điểm tọa độ ngư trại tập trung dày đặc ở góc dưới bên phải (vùng kinh tế cao - sinh thái suy thoái). Điều này chứng minh phương thức nuôi hiện tại đang khai thác kiệt quệ tài nguyên nền tảng để đổi lấy lợi nhuận kinh tế ngắn hạn.

Đề xuất và khuyến nghị

Nhằm phục hồi môi trường nước và chuyển đổi mô hình nuôi ngao sang hướng phát triển bền vững, các nhóm giải pháp đồng bộ cần được triển khai:

• Tái cấu trúc không gian và kỹ thuật vùng nuôi: Quy hoạch lại 446 ha bãi triều, từng bước di dời các vây nuôi từ vùng cao triều xuống vùng trung và hạ triều nhằm khống chế thời gian phơi bãi dưới 4 đến 6 giờ/ngày. Điều chỉnh mật độ thả giống tối ưu ở mức 3.600 kg/ha đối với cỡ giống 800 - 1.000 con/kg, tuyệt đối không thả giống vượt quá mật độ quy định. Thời gian thực hiện bắt đầu ngay từ vụ nuôi xuân hè. Chủ thể thực hiện là các hộ nuôi dưới sự hướng dẫn của Trạm Khuyến nông huyện Tiền Hải.
• Thiết lập hệ thống giám sát và cảnh báo sớm môi trường: Xây dựng trạm quan trắc tự động liên tục tại 6 cửa cống xung yếu (Cửa Lân, Cống Lân 1, Cống 8, Cống 4) để theo dõi các chỉ số nhiệt độ, độ mặn, NO2-N và H2S. Đặt mục tiêu 100% các đợt biến động mặn dưới 5‰ hoặc nhiệt độ mặt nước trên 35°C đều được thông báo khẩn cấp qua hệ thống truyền thanh xã trước 12 giờ để người dân chủ động che chắn, san thưa hoặc thu hoạch sớm. Thời hạn hoàn thành hệ thống quan trắc trong năm 2016 do Chi cục Nuôi trồng Thủy sản Thái Bình chủ trì.
• Nâng cao tiêu chí phúc lợi sinh thái: Bắt buộc các ngư trại dành tối thiểu 10% diện tích làm vùng đệm lắng lọc và thu gom vỏ ngao chết, chấm dứt việc xả thải trực tiếp ra bãi triều. Mục tiêu nâng giá trị chỉ số ASIE từ mức dưới 32 điểm hiện nay lên trên 55 điểm vào năm 2020. Chủ thể thực hiện là UBND xã Đông Minh phối hợp cùng các chủ ngư trại.
• Hoàn thiện chính sách hỗ trợ và chuỗi giá trị thương phẩm: Thành lập Hợp tác xã Dịch vụ Nuôi ngao Đông Minh để thống nhất quy trình kỹ thuật đạt chuẩn an toàn sinh học. Triển khai gói tín dụng ưu đãi từ 50 đến 100 triệu đồng/hộ và chính sách bảo hiểm nông nghiệp cho vùng nuôi, đồng thời liên kết với các doanh nghiệp chế biến xuất khẩu nhằm ổn định đầu ra cho giá trị sản xuất 99 tỷ đồng của địa phương. Thời gian thực hiện từ giai đoạn 2016 - 2018 do UBND huyện Tiền Hải và Ngân hàng Chính sách Xã hội bảo trợ.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Công trình nghiên cứu mang lại giá trị thực tiễn và học thuật cho 4 nhóm đối tượng trọng tâm:

• Cơ quan quản lý nhà nước về tài nguyên, môi trường và thủy sản: Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Thái Bình, Chi cục Thủy sản và Phòng Nông nghiệp huyện Tiền Hải có thể sử dụng bộ dữ liệu 6 điểm quan trắc làm căn cứ pháp lý và khoa học để thẩm định quy hoạch không gian biển, xây dựng phương án giao mặt nước bãi triều 446 ha và ban hành lịch thời vụ nuôi an toàn.
• Giảng viên, nghiên cứu sinh và học viên cao học chuyên ngành Môi trường và Nuôi trồng Thủy sản: Tài liệu cung cấp quy trình mẫu về việc áp dụng phương pháp đánh giá tính bền vững theo mô hình quả trứng hai lớp của IUCN và kỹ thuật phân tích K-means trên SPSS để đánh giá các hệ sinh thái nước lợ ven biển.
• Ban quản lý Hợp tác xã và 498 hộ dân trực tiếp nuôi ngao: Cung cấp sổ tay thực hành quản lý môi trường nước, giúp nhận biết các dấu hiệu suy giảm chất lượng bãi nuôi, kiểm soát mật độ thả giống 3.600 kg/ha và kỹ thuật san thưa nhằm ngăn chặn thiệt hại kinh tế hàng tỷ đồng mỗi mùa vụ.
• Các tổ chức bảo tồn thiên nhiên và phát triển bền vững (IUCN, VASEP): Sử dụng các chỉ số ASI thực chứng để xây dựng các dự án hỗ trợ sinh kế thích ứng với biến đổi khí hậu cho cộng đồng cư dân ven biển đồng bằng sông Hồng.

Câu hỏi thường gặp

Nguyên nhân cốt lõi gây ra hiện tượng ngao chết hàng loạt tại xã Đông Minh là gì? Ngao chết do tác động cộng hưởng giữa nhiệt độ cao vượt 39°C trên mặt cát khi phơi bãi dài 14 - 15 giờ và độ mặn giảm sâu xuống 0,1‰ vào mùa mưa lũ. Điều kiện này khiến ngao suy kiệt khi sinh sản, tạo cơ hội cho khí độc H2S và vi khuẩn Vibrio bùng phát gây chết hàng loạt như đợt thiệt hại 9.497,6 tấn ngao trị giá 108,1 tỷ đồng năm 2014.

Chỉ số ngư trại bền vững phản ánh thực trạng gì tại khu vực nuôi ngao Đông Minh? Bộ chỉ số ASI chỉ ra sự mất cân đối nghiêm trọng khi giá trị phúc lợi xã hội - nhân văn đạt mức rất cao từ 76 đến 100 điểm nhờ lợi nhuận lớn, nhưng phúc lợi sinh thái chỉ đạt từ 15 đến 32 điểm. Đánh giá trên biểu đồ BS xếp 65% số ngư trại vào nhóm không bền vững và 35% thuộc nhóm kém bền vững.

Ngưỡng giới hạn chịu đựng về nhiệt độ và độ mặn của ngao Meretrix lyrata là bao nhiêu? Ngao Meretrix lyrata sinh trưởng tối ưu ở nhiệt độ 18 - 30°C và độ mặn 20 - 30‰. Ngao bắt đầu chết khi độ mặn dưới 5‰ hoặc trên 40‰. Giới hạn chịu nhiệt tối đa là 43°C; ở 44°C ngao chết 50% và ở 45°C ngao sẽ chết hoàn toàn.

Vì sao chỉ số phúc lợi sinh thái của các ngư trại tại Đông Minh lại ở mức rất thấp? Chỉ số ASIE ở mức thấp (15 - 32 điểm) do các ngư trại hoàn toàn không có hệ thống ao thu gom xử lý nước thải (chỉ thị ASIE2 đạt 0 điểm), tỷ lệ chi phí dành cho xử lý môi trường gần như không đáng kể (ASIE5 thấp) và bãi nuôi nằm ở vị trí chịu rủi ro bão triều cao.

Giải pháp kỹ thuật cấp thiết nào giúp giảm thiểu rủi ro nhiệt độ cao trong mùa hè? Người nuôi cần di chuyển vây nuôi về vùng trung và hạ triều để giữ thời gian phơi bãi dưới 4 - 6 giờ/ngày, kết hợp duy trì mật độ thả giống chuẩn 3.600 kg/ha. Khi thời tiết nắng nóng trên 35°C kéo dài, cần tiến hành san thưa mật độ và cào vén ngao khỏi các góc đăng lưới.

Kết luận

• Nghiên cứu đã xác lập bộ dữ liệu toàn diện về chất lượng môi trường nước tại 6 vị trí quan trắc và phân tích chuyên sâu 23 ngư trại nuôi ngao tại xã Đông Minh, huyện Tiền Hải.
• Đã làm rõ nguyên nhân gây chết ngao hàng loạt là do sự cộng hưởng giữa sốc nhiệt độ (trên 39°C), sốc độ mặn (dưới 5‰) và sự tích tụ của khí độc H2S cùng vi khuẩn Vibrio.
• Đánh giá định lượng chỉ số ASI chứng minh 100% ngư trại điều tra chưa đạt chuẩn bền vững sinh thái, trong đó 65% thuộc nhóm không bền vững và 35% thuộc nhóm kém bền vững.
• Đóng góp khoa học cốt lõi là chuẩn hóa thành công phương pháp luận quả trứng bền vững của IUCN trong lượng hóa hiện trạng môi trường nuôi thủy sản bãi triều miền Bắc.
• Đề xuất lộ trình 4 nhóm giải pháp kỹ thuật, giám sát, quy hoạch sinh thái và chính sách hỗ trợ tín dụng nhằm bảo vệ bền vững ngành kinh tế ngao trị giá 99 tỷ đồng của địa phương.

Cộng đồng nghiên cứu, các cơ quan quản lý và các tổ chức phát triển nông nghiệp ven biển hãy áp dụng ngay bộ công cụ chỉ số ASI và khung giải pháp kỹ thuật của luận văn để nâng cao năng lực giám sát môi trường và kiến tạo mô hình nuôi ngao bền vững cho các vùng bãi triều trên toàn quốc.

Trích đoạn nội dung tài liệu

HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM BÙI XUÂN KHOA ĐÁNH GIÁ HIỆN TRẠNG MÔI TRƯỜNG NƯỚC VÀ TÍNH BỀN VỮNG CỦA KHU VỰC NUÔI NGAO XÃ ĐÔNG MINH, HUYỆN TIỀN HẢI, TỈNH THÁI BÌNH Chuyên ngành: Khoa học Môi trường Mã số: 60 44 03 01 Người hướng dẫn: PGS. Ngô Thế Ân NHÀ XUẤT BẢN ĐẠI HỌC NÔNG NGHIỆP - 2016 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, các kết quả nghiên cứu được trình bày trong luận văn là trung thực, khách quan và chưa từng dùng để bảo vệ lấy bất kỳ học vị nào. Tôi xin cam đoan rằng mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận văn đã được cám ơn, các thông tin trích dẫn trong luận văn này đều được chỉ rõ nguồn gốc. Hà Nội, ngày 16 tháng 3 năm 2016 Tác giả luận văn Bùi Xuân Khoa i LỜI CẢM ƠN Lời đầu tiên tôi xin chân thành cảm ơn tới thầy Ngô Thế Ân đã tận tình hướng dẫn chỉ bảo tôi trong suốt quá trình học tập và thực hiện đề tài, thầy đã dành rất nhiều thời gian, công sức giúp tôi hoàn thành đề tài tốt nghiệp của mình.

Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành tới Ban Giám đốc, Ban Quản lý Đào tạo, Bộ môn Sinh Thái Nông Nghiệp, Khoa Môi Trường - Học viện Nông nghiệp Việt Nam đã tận tình giúp đỡ tôi trong quá trình học tập, thực hiện đề tài và hoàn thành luận văn. Tôi xin chân thành cảm ơn tập thể lãnh đạo, cán bộ viên chức Trung tâm Quan trắc Môi trường và bênh thuỷ sản Miền Bắc – Viện Ngiên cứu Nuôi trồng Thuỷ sản I đã giúp đỡ và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình thực hiện đề tài. Xin chân thành cảm ơn gia đình, người thân, bạn bè, đồng nghiệp đã tạo mọi điều kiện thuận lợi và giúp đỡ tôi về mọi mặt, động viên khuyến khích tôi hoàn thành luận văn. Hà Nội, ngày 16 tháng 3 năm 2016 Tác giả luận văn Bùi Xuân Khoa ii MỤC LỤC Lời cam đoan.

ii Mục lục .iii Danh mục bảng biểu. v Danh mục hình. vi Danh mục chữ viết tắt. vii Trích yếu luận văn .1 Tính cấp thiết của đề tài .2 Mục đích nghiên cứu .3 Phạm vi nghiên cứu .4 Ý nghĩa khoa học và thực tiễn.

Tổng quan tài liệu .1 Tình hình sản xuất và tiêu thụ ngao ở trên thế giới và việt nam .1 Tình hình sản xuất ngao trên thế giới .2 Tình hình nuôi ngao ở Việt Nam.2 Đặc điểm sinh học và kỹ thuật trong nuôi ngao .1 Giới thiệu chung vế họ ngao .2 Đặc điểm sinh học của ngao .3 Các yếu tố kỹ thuật nuôi Ngao .4 Các yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả nuôi .5 Các nghiên cứu về bệnh ngao.3 Chất lượng môi trường nước trong nuôi trồng thuỷ sản.1 Chất lượng môi trường nước trong nuôi trồng thủy sản.2 Tiêu chuẩn chất lượng nước nuôi trồng thủy sản ven bờ .4 Phát triển bền vững và đánh giá tính bền vững trong nuôi trồng thuỷ sản.2 Phương pháp đánh giá tính bền vững hệ sinh thái. Vật liệu và phương pháp nghiên cứu .1 Địa điểm nghiên cứu .2 Thời gian nghiên cứu: .3 Đối tượng nghiên cứu .4 Nội dung nghiên cứu .5 Phương pháp nghiên cứu .1 Phương pháp thu thập số liệu thứ cấp .2 Phương pháp phỏng vấn .3 Phương pháp thu mẫu, bảo quản và phân tích mẫu nước.4 Phương pháp phân tích mẫu nước: .5 Phương pháp so sánh và đánh giá .6 Phương pháp đánh giá tính bền vững của khu nuôi ngao .7 Phương pháp xử lý số liệu. Kết quả và thảo luận .1 Điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội của xã đông minh .1 Vị trí địa lý .2 Thời tiết, khí hậu, môi trường .3 Đặc điểm địa hình .4 Chế độ sinh vật .5 Kinh tế - xã hội .2 Tình hình nuôi ngao tại xã đông minh .1 Diện tích nuôi tại xã Đông Minh .2 Đặc điểm khu vực nuôi .3 Chất lượng môi trường khu nuôi ngao tại xã đông minh .1 Các thông số nhiệt độ, pH và độ mặn .2 Các thông số DO, NO2-N, NH3-N,H2, tảo độc hại, và Vibrio tổng số .3 Tính bền vững ngư trại khu nuôi ngao tại xã đông minh .4 Các giải pháp quản lý môi trường nước phục vụ nuôi ngao. Kết luận và kiến nghị.

62 Tài liệu tham khảo. 63 iv DANH MỤC BẢNG BIỂU Bảng 2.1 Nhập khẩu ngao của Mỹ trong 8 tháng đầu năm 2015 .2: Phân loại nước theo độ mặn .3 Tiêu chuẩn chất lượng nước nuôi trồng thuỷ sản ven bờ .1 Tần xuất thu mẫu .2 Thông số và phương pháp phân tích mẫu .1 Giá trị sản xuất xã Đông Minh từ năm 2013 đến năm 2015 .2 Biến động nhiệt độ, pH, độ mặn khu vực nuôi ngao năm 2015 .3 : Các thông số DO, NO2-N, NH3-N và H2S,Vibrio tổng số tại Đông Minh năm 2015. Mật độ tảo độc hại tại Đông Minh 2015 .5 Kim loại nặng và dư lượng thuốc BVTV tại Đông Minh năm 2015. Kết quả tính toán ASI-E các ngư trại NTTS nước lợ xã Đông Minh năm 2015 .7 Kết quả tính toán ASI-H các ngư trại NTTS nước lợ xã Đông Minh năm 2015.

Phân nhóm các đầm nuôi theo giá trị phúc lợi sinh thái và xã hội – nhân văn. 57 v DANH MỤC HÌNH Hình 2.1: Phân chia giai đoạn phát triển của bệnh BRD bằng mắt thường và bằng kính hiển vi theo đề nghị của Paillard and Maes (1994).2: Sơ đồ: Quan điểm về hệ thống nuôi thủy sản kết hợp phát triển bền vững .3: Mô hình quả trứng bền vững 2 lớp và 3 lớp của IUCN .4: Thước đo BS .5: Hệ thống cấp chủ đề và chỉ thị đơn của chỉ số thịnh vượng trong mô hình quả trứng bền vững 2 lớp .6: Biểu đồ BS về độ bền vững các ngư trại ở Nghĩa Hưng năm 2002.1: Vị trí các điểm lấy mẫu .1: Giống ngao Meretrix lyrata .2: Biến động nhiệt độ khu 3 từ tháng 4 đến tháng 8 năm 2015 .3: Biến động nhiệt độ tại cửa Lân năm 2015 .4: Biến động pH tại khu 3 năm 2015 .5: Biến động pH tại cửa Lân năm 2015 .6: Biến động độ mặn tại bãi nuôi năm 2015 .7: Biến động DO tại Đông Minh năm 2015.8: Biến động NH3 tại Đông Minh năm 2015 .9: Biến động NO2-N tại Đông Minh năm 2015 .10: Biến động hàm lượng H2S tại Đông Minh năm 2015.11: Biến động mật độ Vibrio tổng số tại Đông Minh 2015. Phân nhóm các trại NTTS nước lợ tại xã Đông Minh trên thước đo bền vững của IUCN. Phân nhóm các trại NTTS nước lợ trên thước đo bền vững của IUCN, 1996.

58 vi DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT Từ viết tắt Nghĩa tiếng Việt UBND Ủy ban nhân dân XK Xuất Khẩu NK Nhập Khẩu VASEP Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam QCVN 1 Quy chuẩn quốc gia về chất lượng nước biển ven bờ BS Thước đo Bền vững IUCN Liên minh Bảo tồn Thiên nhiên Quốc tế XH-NV Xã hội – Nhân văn NTTS Nuôi trồng Thuỷ sản UBMTTQ Uỷ ban Mặt trận Tổ quốc XDNTM Mô hình Nông thôn Mới HTX Hợp tác xã HTXDV Hợp tác xã Dịch vụ RIA1 Viện nghiên cứu Nuôi trồng Thuỷ sản I NXB Nhà xuất bản ASI Chỉ số ngư trại bền vững ASIE Giá trị của mảng phúc lợi sinh thái ASIH Giá trị của mảng phúc lợi xã hội và nhân văn vii TRÍCH YẾU LUẬN VĂN Đông Minh là xã ven biển thuộc khu Đông huyện Tiền Hải, Tỉnh Thái Bình điều kiện thuận lợi cho việc phát triển nghề nuôi ngao, nhờ nuôi ngao mà nhiều hộ nông dân trong xã đã giàu lên nhanh chóng, nhưng những năm gần đây, ngao chiết hàng loạt khiển người dân xã Đông Minh phải điêu đứng, nhiều hộ dân đã bỏ nghề vì rủi ro cao. Nghiên cứu này được tiến hành để đánh giá chất lượng nước và tính bền vững tại khu vực nuôi ngao xã Đông Minh. Phương pháp chính được sử dụng trong đề tài bao gồm các phương pháp lấy mẫu và phân tích nước từ 6 điểm quan trắc trong khu nuôi ngao và tại các cửa cống thoát nước. Tính bền vững được đánh giá theo phương pháp chỉ số ngư trại bền vững của IUCN (1996).

Kết quả phân tích cho thấy Ngao chết tại khu vực chủ yếu là do nhiệt độ và độ mặn biến đổi kết hợp với một số thành phần môi trường (NO2-N, H2S, Tảo Độc hại, Vibrio tổng số…) vượt quá ngưỡng cho phép. Theo kết quả tính chỉ số ngư trại bền vững (ASI ) ở 23 ngư trại thì hầu hết các đầm đều có giá trị phúc lợi XH-NV cao (trọng số từ 76 – 100), trong khi đó giá trị phúc lợi sinh thái chỉ ở mức thấp (15 - 32). Những giá trị này khi đưa vào sơ đồ thước đo bền vững cho kết quả 65% số ngư trại thuộc nhóm không bền vững, 35% thuộc nhóm kém bền vững. Vì vậy, cần phải có các biện pháp quản lý chất lượng nước và các giải pháp ứng phó nâng cao hiệu quả nuôi, đảm bảo sự phát triển bền vững cho địa bàn nghiên cứu.

viii Thesis Abstract Dong Minh is a coastal commune in the East of Tien Hai district, Thai Binh province where was a favorable conditions for the development of clam farming and thanks to clam culture, many farmers in this commune has become rich quickly. However in recent years, there are many clams were died frequently that makes people in there to be afflicted and many households have give up their recent work because of high risks. This research was conducted to assess water quality and sustainability in region of Dong Minh Commune. The main method are used in this topic including sampling methods and water analysis from six monitoring points in the clam areas and sewer manhole.

Sustainability is evaluated through Aquaculture Sustainable Index of IUCN (1996). The analytical results showed that deaths of clamin this region mainly due to temperature and changein the level of salinity combining with certain environmental components (NO2-N, H2S, Harmful Algae, amount of Vibrio.) exceeds the allowed threshold and then lead to death of clam. According to the results calculating from Aquaculture Sustainable Index (ASI) in 23 “ngư trại” (in Vietnamese) in Dong Minh province,most of the ponds havehigh socialwelfare (reach weights from 76 to 100)while ecological welfare is quite low (15-32). Moreover, when putting these values into sustainable Barometer of Sustainability diagrams, the results are 65% “ngư trại” in unsustainable group and 35% inless sustainable ones.

Therefore, we should have some measures to manage water quality and response solutions to improve the efficiency of clam culture and ensure sustainable development for research area.1 TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI Việt Nam là một trong những nước có lợi thế về biển với đường bờ kéo dài tới 3.260 km và 1 triệu km2 vùng biển kinh tế đặc quyền.