Đánh giá tình hình và hiệu quả tái cơ cấu ngành nông nghiệp tại thành phố Hồng Ngự, tỉnh Đồng Tháp

Bài viết đánh giá tình hình tái cơ cấu ngành nông nghiệp tại thành phố Hồng Ngự, tỉnh Đồng Tháp, phân tích hiệu quả và thách thức trong quá trình phát triển bền vững.

• Tác giả: Nguyễn Vũ Hiền
• Người hướng dẫn: TS.GVC Trần Đình Lý
• Trường học: Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật Thành phố Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Quản lý kinh tế
• Đề tài: Đánh giá tình hình tái cơ cấu ngành nông nghiệp của thành phố Hồng Ngự, tỉnh Đồng Tháp
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2022
• Địa điểm: Thành phố Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• TÓM TẮT
• 1. PHẦN MỞ ĐẦU
• 1.1. Lý do chọn đề tài
• 1.2. Các công trình nghiên cứu có liên quan
• 1.2.1. Một số công trình nghiên cứu tại nước ngoài
• 1.2.2. Một số công trình nghiên cứu trong nước
• 1.3. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.3.1. Mục tiêu chung
• 1.3.2. Mục tiêu cụ thể
• 1.4. Đối tượng nghiên cứu
• 1.5. Phạm vi nghiên cứu
• 1.6. Phương pháp nghiên cứu
• 1.7. Đóng góp của luận văn
• 1.8. Kết cấu đề tài
• 2. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ TCCNN
• 2.1. SỰ CẦN THIẾT TCCNN
• 2.2. Khái niệm về TCCNN
• 2.3. Bối cảnh tác động đến quá trình TCCNN của cả nước
• 2.3.1. Tình hình thế giới
• 2.3.2. Tình hình trong nước
• 2.3.3. Những cơ hội, thách thức và mâu thuẫn trong TCCNN tỉnh Đồng Tháp
• 2.3.3.1. Những cơ hội và thách thức
• 2.3.3.2. Những mâu thuẫn cơ bản
• 2.4. MỤC TIÊU, QUAN ĐIỂM, ĐỊNH HƯỚNG, NỘI DUNG TCCNN CẢ NƯỚC NÓI CHUNG VÀ CỦA TỈNH ĐỒNG THÁP
• 2.4.1. Về mục tiêu, quan điểm, định hướng và nội dung TCCNN cả nước
• 2.4.1.1. Mục tiêu tái cơ cấu
• 2.4.1.2. Quan điểm tái cơ cấu
• 2.4.1.3. Định hướng và nội dung tái cơ cấu nói chung
• 2.4.1.4. Tái cơ cấu trong các lĩnh vực cụ thể
• 2.4.1.5. Đẩy mạnh thực hiện chương trình xây dựng NTM
• 2.4.2. Về mục tiêu, quan điểm, định hướng và nội dung TCCNN tỉnh Đồng Tháp
• 2.4.2.1. Mục tiêu chung
• 2.4.2.2. Quan điểm tái cơ cấu
• 2.4.2.3. Định hướng, nội dung tái cơ cấu ngành nông nghiệp nói chung
• 2.4.2.4. Định hướng tái cơ cấu một số ngành hàng nông nghiệp chủ lực
• 2.5. KINH NGHIỆM VỀ PHÁT TRIỂN NÔNG NGHIỆP BỀN VỮNG TRONG VÀ NGOÀI NƯỚC, BÀI HỌC RÚT RA
• 2.5.1. Về phát triển nông nghiệp bền vững ở một số quốc gia trên thế giới và kinh nghiệm rút ra đối với Việt Nam
• 2.5.2. Kinh nghiệm về TCCNN ở một số địa phương trong nước và kinh nghiệm rút ra với Đồng Tháp
• 2.5.3. Kinh nghiệm về TCCNN ở một số địa phương trong Tỉnh Đồng Tháp và kinh nghiệm rút ra đối với Tp.
• 3. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG TCCNN TRÊN ĐỊA BÀN TP.
• 3.1. KHÁI QUÁT VỀ ĐỊA LÝ VÀ ĐIỀU KIỆN TỰ NHIÊN CỦA TP.
• 3.1.1. Vị trí, địa lý; mật độ, quy mô dân số
• 3.1.2. Về điều kiện khí hậu, thổ nhưỡng
• 3.1.3. Về điều kiện KT, XH đặc thù
• 3.2. THỰC TRẠNG VỀ NỀN NÔNG NGHIỆP TX.HỒNG NGỰ TRƯỚC KHI TCCNN
• 3.3. MỤC TIÊU, QUAN ĐIỂM, ĐỊNH HƯỚNG TCCNN TRÊN ĐỊA BÀN TP.HỒNG NGỰ GIAI ĐOẠN 2016 – 2020
• 3.3.1. Mục tiêu chung
• 3.3.2. Mục tiêu giai đoạn 2016 – 2020
• 3.3.3. Mục tiêu đến năm 2030
• 3.3.4. Quan điểm, chủ trương của cấp ủy, chính quyền Tp.Hồng Ngự về TCCNN trên địa bàn Thành phố
• 3.3.5. Định hướng về TCCNN trên địa bàn Tp.
• 3.3.5.1. Định hướng cơ cấu, phát triển các hình thức tổ chức SXNN
• 3.3.5.2. Định hướng đối với một số ngành hàng chủ lực
• 3.3.6. Thực trạng TCCNN của Tp.
• 3.3.6.1. Một số thành tựu về TCCNN nói chung
• 3.3.6.2. Đối với phát triển các ngành hàng chủ lực trong TCCNN
• 3.3.6.3. Những tồn tại, hạn chế
• 4. CHƯƠNG 3: CÁC GIẢI PHÁP ĐẨY MẠNH THỰC HIỆN TÁI CƠ CẤU NGÀNH NÔNG NGHIỆP TRÊN ĐỊA BÀN TP.HỒNG NGỰ, GIAI ĐOẠN 2021 - 2025
• 4.1. CƠ SỞ ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP
• 4.1.1. Thuận lợi, khó khăn và mâu thuẫn tác động đến vấn đề thực hiện TCCNN trên địa bàn Tp.
• 4.1.2. Những mâu thuẫn cơ bản
• 4.1.3. Cơ sở pháp lý để tổ chức thực hiện TCCNN của Tp.
• 4.1.4. Quan điểm chung về TCCNN Tp.Hồng Ngự đến năm 2030
• 4.2. CÁC NHIỆM VỤ, GIẢI PHÁP VỀ TCCNN TP.HỒNG NGỰ CẦN TẬP TRUNG THỰC HIỆN ĐẾN NĂM 2030
• 4.2.1. Các nhiệm vụ, giải pháp chung về TCCNN Tp.
• 4.2.2. Giải pháp thực hiện TCCNN
• 4.2.3. Định hướng phát triển các ngành hàng nông nghiệp chủ lực
• 4.2.3.1. Ngành hàng lúa gạo
• 4.2.3.2. Ngành hàng cá tra thương phẩm
• 4.2.3.3. Nuôi bò sinh sản chất lượng cao
• 4.2.3.4. Nuôi tôm càng xanh
• 4.3. VỀ TỔ CHỨC THỰC HIỆN
• 4.3.1. Công tác lãnh đạo, chỉ đạo và phối hợp tổ chức thực hiện
• 4.3.2. Lộ trình thực hiện
• DANH SÁCH CÁC CHỮ VIẾT TẮT

Tóm tắt

I. Tái cơ cấu ngành nông nghiệp

Tái cơ cấu ngành nông nghiệp là quá trình sắp xếp lại các yếu tố liên quan đến chuỗi giá trị các ngành hàng nông nghiệp. Quá trình này bao gồm từ khâu quy hoạch, cơ sở hạ tầng, tổ chức sản xuất, đến chuỗi cung ứng dịch vụ sản xuất, thu hoạch, thu mua, chế biến, bảo quản và tiêu thụ. Mục tiêu của tái cơ cấu là nâng cao năng suất, chất lượng và hiệu quả kinh tế, đồng thời tăng cường khả năng cạnh tranh của nông sản trên thị trường. Tại Hồng Ngự, Đồng Tháp, việc tái cơ cấu được xem là cần thiết để đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững trong bối cảnh biến đổi khí hậu và hội nhập quốc tế.

1.1. Khái niệm và bối cảnh

Tái cơ cấu ngành nông nghiệp không chỉ là sự thay đổi trong cơ cấu sản xuất mà còn là việc ứng dụng khoa học, công nghệ tiên tiến vào quá trình sản xuất. Tại Hồng Ngự, quá trình này được thúc đẩy bởi nhu cầu cải thiện năng suất và chất lượng nông sản, đồng thời giảm thiểu tác động tiêu cực từ biến đổi khí hậu. Bối cảnh toàn cầu với xu hướng tăng cường bảo hộ mậu dịch và hàng rào kỹ thuật cũng đặt ra thách thức lớn cho ngành nông nghiệp địa phương.

1.2. Mục tiêu và định hướng

Mục tiêu chính của tái cơ cấu ngành nông nghiệp tại Hồng Ngự là chuyển dịch cơ cấu sản xuất theo hướng nâng cao giá trị gia tăng, phát triển các ngành hàng chủ lực như lúa gạo, cá tra, và tôm càng xanh. Định hướng này nhằm tạo ra sự phát triển bền vững, đảm bảo thu nhập ổn định cho nông dân và tăng cường khả năng cạnh tranh của nông sản trên thị trường quốc tế.

II. Hiệu quả tái cơ cấu

Hiệu quả tái cơ cấu được đánh giá thông qua các chỉ số về tăng trưởng kinh tế, năng suất lao động, và chất lượng nông sản. Tại Hồng Ngự, quá trình tái cơ cấu đã mang lại một số kết quả tích cực như tăng trưởng giá trị sản xuất nông nghiệp bình quân đạt gần 7%/năm. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều hạn chế như cơ cấu nông nghiệp chuyển dịch chậm, đầu tư cơ sở hạ tầng chưa đồng bộ, và đời sống nông dân chưa được cải thiện đáng kể.

2.1. Thành tựu và hạn chế

Một số thành tựu nổi bật của tái cơ cấu ngành nông nghiệp tại Hồng Ngự bao gồm việc chuyển dịch cơ cấu sản xuất theo hướng nâng cao giá trị gia tăng và phát triển các ngành hàng chủ lực. Tuy nhiên, vẫn tồn tại những hạn chế như nông nghiệp tăng trưởng kém bền vững, khả năng cạnh tranh thấp, và đầu tư cơ sở hạ tầng chưa đáp ứng được yêu cầu.

2.2. Đánh giá hiệu quả

Việc đánh giá hiệu quả tái cơ cấu cần dựa trên các tiêu chí cụ thể như tăng trưởng kinh tế, cải thiện đời sống nông dân, và khả năng cạnh tranh của nông sản. Tại Hồng Ngự, mặc dù đã có những bước tiến đáng kể, nhưng vẫn cần có những giải pháp đồng bộ để khắc phục các hạn chế và nâng cao hiệu quả tổng thể của quá trình tái cơ cấu.

III. Chính sách và giải pháp

Để thúc đẩy tái cơ cấu ngành nông nghiệp tại Hồng Ngự, cần có các chính sách hỗ trợ cụ thể từ chính quyền địa phương và các cơ quan quản lý. Các giải pháp bao gồm đầu tư vào cơ sở hạ tầng, ứng dụng công nghệ cao vào sản xuất, và phát triển các mô hình sản xuất bền vững. Ngoài ra, cần tăng cường hỗ trợ nông dân trong việc tiếp cận thị trường và nâng cao chất lượng nông sản.

3.1. Chính sách hỗ trợ

Các chính sách nông nghiệp cần tập trung vào việc hỗ trợ nông dân trong việc tiếp cận vốn, công nghệ, và thị trường. Đồng thời, cần có các chính sách khuyến khích đầu tư vào các ngành hàng chủ lực như lúa gạo, cá tra, và tôm càng xanh để tạo ra sự phát triển bền vững.

3.2. Giải pháp thực hiện

Các giải pháp cụ thể bao gồm đầu tư vào cơ sở hạ tầng, ứng dụng công nghệ cao vào sản xuất, và phát triển các mô hình sản xuất bền vững. Ngoài ra, cần tăng cường hỗ trợ nông dân trong việc tiếp cận thị trường và nâng cao chất lượng nông sản để đảm bảo hiệu quả lâu dài của quá trình tái cơ cấu.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh hội nhập quốc tế sâu rộng và biến đổi khí hậu phức tạp, tái cơ cấu ngành nông nghiệp trở thành nhiệm vụ cấp bách nhằm nâng cao năng suất, chất lượng và sức cạnh tranh của nền kinh tế nông nghiệp. Thành phố Hồng Ngự, tỉnh Đồng Tháp, với hơn 11 năm phát triển đô thị vùng biên giới, vẫn giữ vai trò chủ đạo của nông nghiệp trong cơ cấu kinh tế, chiếm trên 52%. Giá trị sản xuất nông nghiệp bình quân tăng gần 7% mỗi năm trong giai đoạn 2016-2020, tuy nhiên, cơ cấu nông nghiệp chuyển dịch chậm, tăng trưởng chưa bền vững và khả năng cạnh tranh còn thấp.

Mục tiêu nghiên cứu là đánh giá thực trạng tái cơ cấu ngành nông nghiệp trên địa bàn thành phố Hồng Ngự giai đoạn 2016-2020, xác định thuận lợi, khó khăn và đề xuất giải pháp thực hiện hiệu quả trong giai đoạn 2021-2026. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào các nội dung liên quan đến mục tiêu, định hướng phát triển, tổ chức quản lý và thực hiện tái cơ cấu ngành nông nghiệp tại thành phố. Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc hỗ trợ chính quyền địa phương hoạch định chính sách, nâng cao hiệu quả sản xuất và phát triển bền vững nông nghiệp đô thị, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế xã hội vùng biên giới.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết và mô hình sau:

• Lý thuyết tái cơ cấu ngành nông nghiệp (TCCNN): Tái cơ cấu là quá trình sắp xếp lại các yếu tố trong chuỗi giá trị ngành nông nghiệp, từ quy hoạch, hạ tầng, tổ chức sản xuất đến chế biến và tiêu thụ nhằm nâng cao hiệu quả, năng suất và giá trị gia tăng.
• Mô hình phát triển nông nghiệp bền vững: Tập trung vào ba khía cạnh kinh tế, xã hội và môi trường, đảm bảo phát triển lâu dài, thích ứng biến đổi khí hậu và bảo vệ tài nguyên thiên nhiên.
• Khái niệm chuỗi giá trị nông sản: Liên kết các khâu sản xuất, chế biến, phân phối và tiêu thụ nhằm tạo ra giá trị gia tăng và nâng cao sức cạnh tranh sản phẩm.
• Lý thuyết quản lý kinh tế địa phương: Nhấn mạnh vai trò của chính quyền địa phương trong việc hoạch định chính sách, tổ chức thực hiện và phối hợp các thành phần kinh tế xã hội.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp kết hợp phân tích định lượng và định tính:

• Nguồn dữ liệu: Số liệu thứ cấp được thu thập từ các báo cáo hàng năm của UBND thành phố, phòng Kinh tế, phòng Nông nghiệp, niên giám thống kê địa phương. Số liệu sơ cấp thu thập qua khảo sát phỏng vấn trực tiếp các hộ dân sản xuất các ngành hàng chủ lực bằng phiếu điều tra thuận tiện.
• Cỡ mẫu: Khảo sát khoảng 150 hộ nông dân đại diện cho các ngành hàng chủ lực trên địa bàn.
• Phương pháp chọn mẫu: Mẫu thuận tiện, tập trung vào các hộ tham gia sản xuất theo Đề án tái cơ cấu ngành nông nghiệp.
• Phương pháp phân tích: Phân tích thống kê mô tả, so sánh tỷ lệ tăng trưởng, đánh giá hiệu quả sản xuất, phân tích SWOT để xác định thuận lợi, khó khăn và đề xuất giải pháp.
• Timeline nghiên cứu: Thu thập và xử lý dữ liệu từ tháng 5/2020 đến tháng 10/2022, bảo vệ luận văn tháng 11/2022.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tăng trưởng giá trị sản xuất nông nghiệp: Giá trị sản xuất nông nghiệp bình quân tăng gần 7%/năm trong giai đoạn 2016-2020, vượt mục tiêu đề ra. Tuy nhiên, tốc độ tăng trưởng chưa bền vững do phụ thuộc nhiều vào các ngành truyền thống như lúa gạo và thủy sản.
2. Cơ cấu ngành nông nghiệp chuyển dịch chậm: Mặc dù có sự chuyển dịch theo hướng nâng cao năng suất và chất lượng, nhưng tỷ trọng các ngành hàng chủ lực như trồng trọt, chăn nuôi và thủy sản vẫn chưa thay đổi đáng kể, chiếm trên 80% tổng giá trị sản xuất nông nghiệp.
3. Đầu tư hạ tầng chưa đồng bộ: Đầu tư cơ sở hạ tầng phục vụ sản xuất nông nghiệp chưa đáp ứng yêu cầu chuyển đổi cơ cấu, với tỷ lệ diện tích áp dụng công nghệ cao và cơ giới hóa chỉ đạt khoảng 60%, thấp hơn so với các địa phương lân cận.
4. Liên kết sản xuất và tiêu thụ còn hạn chế: Các hình thức tổ chức sản xuất như hợp tác xã, tổ hợp tác phát triển chậm, liên kết giữa nông dân và doanh nghiệp còn mang tính thời vụ, chưa bền vững, chỉ khoảng 30% sản phẩm được tiêu thụ qua kênh liên kết chính thức.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính của các hạn chế trên là do quy mô sản xuất nhỏ lẻ, thiếu đồng bộ trong quy hoạch vùng chuyên canh và hạn chế về vốn đầu tư công nghệ cao. So với các tỉnh như An Giang và Hậu Giang, nơi có tỷ lệ áp dụng công nghệ cao và liên kết chuỗi giá trị đạt trên 70%, thành phố Hồng Ngự còn nhiều dư địa để cải thiện. Việc đầu tư chưa đồng bộ hạ tầng kỹ thuật và thiếu sự đổi mới trong tổ chức sản xuất làm giảm hiệu quả và sức cạnh tranh của sản phẩm nông nghiệp.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ tăng trưởng giá trị sản xuất nông nghiệp theo năm, bảng so sánh tỷ lệ áp dụng công nghệ cao và cơ giới hóa giữa các địa phương, cũng như sơ đồ mạng lưới liên kết sản xuất tiêu thụ hiện tại. Kết quả nghiên cứu nhấn mạnh tầm quan trọng của việc đổi mới tổ chức sản xuất, tăng cường đầu tư công nghệ và phát triển chuỗi giá trị bền vững để nâng cao hiệu quả tái cơ cấu ngành nông nghiệp.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường đầu tư hạ tầng kỹ thuật nông nghiệp: Đẩy mạnh đầu tư hệ thống thủy lợi, giao thông nội đồng và cơ sở vật chất phục vụ sản xuất theo lộ trình 2021-2026, nhằm nâng tỷ lệ áp dụng công nghệ cao lên trên 80%. Chủ thể thực hiện là UBND thành phố phối hợp với các sở ngành liên quan.
2. Phát triển các mô hình sản xuất tập trung, quy mô lớn: Khuyến khích hình thành các vùng chuyên canh quy mô lớn, áp dụng công nghệ cao và thực hành sản xuất nông nghiệp tốt (GAP), tăng cường liên kết giữa nông dân, hợp tác xã và doanh nghiệp để nâng cao giá trị sản phẩm.
3. Đổi mới tổ chức sản xuất và liên kết chuỗi giá trị: Hỗ trợ củng cố, nâng cao chất lượng hoạt động của hợp tác xã, tổ hợp tác; phát triển mô hình hợp tác công tư, xây dựng chuỗi liên kết bền vững từ sản xuất đến tiêu thụ trong vòng 3-5 năm tới.
4. Đào tạo và nâng cao năng lực cho nông dân: Tổ chức các lớp đào tạo kỹ thuật, chuyển giao công nghệ, quản lý sản xuất và tiếp cận thị trường nhằm nâng cao trình độ và nhận thức của người dân về sản xuất nông nghiệp hiện đại.
5. Khuyến khích phát triển nông nghiệp đô thị và dịch vụ liên quan: Phát triển các mô hình nông nghiệp đô thị gắn với du lịch trải nghiệm, dịch vụ ẩm thực nhằm đa dạng hóa nguồn thu nhập cho người dân và tăng giá trị gia tăng sản phẩm.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Chính quyền địa phương và các cơ quan quản lý nông nghiệp: Giúp hoạch định chính sách, xây dựng kế hoạch phát triển nông nghiệp bền vững và tổ chức thực hiện tái cơ cấu ngành hiệu quả.
2. Các nhà nghiên cứu và học viên cao học ngành quản lý kinh tế, nông nghiệp: Cung cấp cơ sở lý luận, số liệu thực tiễn và phương pháp nghiên cứu để phát triển các đề tài liên quan.
3. Hợp tác xã, tổ hợp tác và doanh nghiệp nông nghiệp: Tham khảo các giải pháp đổi mới tổ chức sản xuất, liên kết chuỗi giá trị và áp dụng công nghệ cao nhằm nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh.
4. Người nông dân và các tổ chức đào tạo nghề nông nghiệp: Nâng cao nhận thức, kỹ năng sản xuất và quản lý, tiếp cận các mô hình sản xuất hiện đại, bền vững.

Câu hỏi thường gặp

1. Tại sao tái cơ cấu ngành nông nghiệp lại quan trọng đối với thành phố Hồng Ngự?
   Tái cơ cấu giúp nâng cao năng suất, chất lượng và sức cạnh tranh của sản phẩm nông nghiệp, đồng thời thích ứng với biến đổi khí hậu và xu hướng thị trường, góp phần phát triển kinh tế bền vững cho địa phương.

2. Phương pháp nghiên cứu nào được sử dụng trong luận văn?
   Luận văn sử dụng phương pháp phân tích thống kê kết hợp khảo sát thực địa với cỡ mẫu khoảng 150 hộ nông dân, phân tích SWOT và so sánh số liệu thực tế để đánh giá thực trạng và đề xuất giải pháp.

3. Những khó khăn chính trong tái cơ cấu ngành nông nghiệp tại Hồng Ngự là gì?
   Bao gồm quy mô sản xuất nhỏ lẻ, đầu tư hạ tầng chưa đồng bộ, liên kết sản xuất tiêu thụ yếu kém và hạn chế về vốn và công nghệ cao.

4. Giải pháp nào được đề xuất để nâng cao hiệu quả tái cơ cấu?
   Tăng cường đầu tư hạ tầng kỹ thuật, phát triển mô hình sản xuất tập trung, đổi mới tổ chức sản xuất, đào tạo nâng cao năng lực cho nông dân và phát triển nông nghiệp đô thị gắn với dịch vụ.

5. Ai là đối tượng chính hưởng lợi từ nghiên cứu này?
   Chính quyền địa phương, các nhà quản lý, doanh nghiệp, hợp tác xã và người nông dân đều có thể ứng dụng kết quả nghiên cứu để nâng cao hiệu quả sản xuất và phát triển bền vững.

Kết luận

• Tái cơ cấu ngành nông nghiệp tại thành phố Hồng Ngự đã đạt được tăng trưởng giá trị sản xuất gần 7%/năm giai đoạn 2016-2020 nhưng còn nhiều hạn chế về cơ cấu và hiệu quả.
• Đầu tư hạ tầng kỹ thuật và áp dụng công nghệ cao chưa đồng bộ, liên kết chuỗi giá trị còn yếu kém, ảnh hưởng đến sức cạnh tranh sản phẩm.
• Giải pháp trọng tâm bao gồm phát triển vùng chuyên canh quy mô lớn, đổi mới tổ chức sản xuất, nâng cao năng lực người dân và đầu tư hạ tầng kỹ thuật.
• Nghiên cứu cung cấp cơ sở khoa học và thực tiễn để chính quyền và các bên liên quan triển khai hiệu quả tái cơ cấu ngành nông nghiệp trong giai đoạn 2021-2026.
• Khuyến khích các tổ chức, doanh nghiệp và người dân tích cực tham gia, phối hợp thực hiện nhằm phát triển nông nghiệp bền vững, góp phần nâng cao đời sống và phát triển kinh tế địa phương.

Hành động tiếp theo là triển khai các giải pháp đề xuất, đồng thời tiếp tục theo dõi, đánh giá và điều chỉnh chính sách phù hợp với thực tiễn phát triển của thành phố.

Trích đoạn nội dung tài liệu

phần mở đầu, phần kết luận thì luận văn gồm có 3 chƣơng: Chƣơng 1. Cơ sở lý luận về TCCNN. Thực trạng về TCCNN trên địa bàn Tp. Các giải pháp đẩy mạnh thực hiện TCCNN trên địa bàn Tp.Hồng Ngự giai đoạn 2021 – 2025.

9 CHƢƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ TCCNN 1. SỰ CẦN THIẾT TCCNN 1. Khái niệm về và TCCNN Nông nghiệp là ngành có tính chất lao động tay chân. Khi các thay đổi trong nền kinh tế diễn ra, xu hƣớng chuyển dịch trong cơ cấu ngành nông nghiệp cũng đƣợc thực hiện.

Trong đó, tái cơ cấu mang đến các tác động tạo ra sự thay đổi tích cực. Có thể xem là tìm kiếm các hiệu quả cũng nhƣ ứng dụng trong nông nghiệp. Đảm bảo các khoa học, kỹ thuật hay công nghệ đƣợc áp dụng. Tái cơ cấu đƣợc thực hiện đảm bảo cho nhu cầu đƣợc đáp ứng tốt nhất.

Bên cạnh các tiềm năng trong tự nhiên đƣợc khai thác và tác động hợp lý. Tái cơ cấu ngành nông nghiệp về thực chất là quá trình sắp xếp lại các yếu tố liên quan đến chuỗi giá trị các ngành hàng nông nghiệp. Từ khâu quy hoạch, cơ sở hạ tầng, tổ chức sản xuất, chuỗi cung ứng dịch vụ sản xuất, thu hoạch, thu mua, chế biến, bảo quản và tiêu thụ… Với các cơ cấu đƣợc sắp xếp và thực hiện không còn phù hợp hay đảm bảo cho các lợi thế. Đặc biệt khi nền kinh tế cần ứng dụng từ khoa học hay công nghệ.

Đảm bảo cho các chuyển dịch cơ cấu phù hợp. Tái cơ cấu thể hiện sự thay đổi trong cơ cấu phân chia và thực hiện của ngành nông nghiệp nói chung. Với các nhóm ngành bao gồm nhiều chuyên ngành: trồng trọt, chăn nuôi, sơ chế nông sản. Theo nghĩa rộng, còn bao gồm cả lâm nghiệp, thủy sản.

Tính chất chuyển dịch phù hợp với nhu cầu đòi hỏi hay tính chất kinh tế của các quốc gia. Trong khi lâm nghiệp và thủy sản đƣợc thúc đẩy. Do các tính chất trong tiềm năng và lợi thế mang lại trong hiệu quả kinh tế nói chung. Nhƣ các ứng dụng trong khoa học, công nghệ tiến bộ giúp giảm thiểu các lao động tay chân.

Bên cạnh năng suất tạo ra cao hơn. Các yếu tố thuận lợi và hiệu quả hơn 10 cho chất lƣợng và năng suất. Đảm bảo cho các tiêu dùng, kinh doanh hay nhu cầu xuất khẩu. Bối cảnh tác động đến quá trình TCCNN của cả nước 1.1 Tình hình thế giới - Xu hướng tái cấu trúc kinh tế thế giới: Với chính sách mở cửa và hội nhập, nông nghiệp và nông thôn sẽ chịu tác động trực tiếp và sâu sắc trƣớc xu thế thay đổi chính sách và xu hƣớng tiêu dùng tại các thị trƣờng nhập khẩu; xu hƣớng tăng cƣờng bảo hộ mậu dịch, tăng hàng rào kỹ thuật đối với nông sản.

- Xu hướng thương mại nông sản: Theo xu hƣớng thị trƣờng thế giới, những thực phẩm chất lƣợng, giá trị cao có lợi cho sức khoẻ và thân thiện với môi trƣờng sẽ gia tăng với tốc độ cao. - Xu hướng ngày càng gia tăng giám sát với chất lượng sản phẩm, tiêu chuẩn quy trình sản xuất: Các tiêu chuẩn đang đƣợc áp dụng chủ yếu tập trung vào chuỗi cung ứng hàng hoá, sản phẩm và hệ thống sản xuất. - Xu hướng phát triển KHCN: những công nghệ tiên tiến về gen, kiểm soát sâu bệnh và dịch bệnh, tăng cƣờng vi chất cho thực phẩm, công nghệ thông tin…, ngày càng trở nên phổ biến hỗ trợ cho sản xuất và tiếp thị, quảng bá sản phẩm hiệu quả hơn. Tình hình trong nước - Yêu cầu tái cơ cấu kinh tế Việt Nam.

Đại hội lần thứ XI Đảng Cộng sản Việt Nam đã xác định“Chuyển đổi mô hình tăng trưởng từ chủ yếu phát triển theo chiều rộng sang phát triển hợp lý giữa chiều rộng và chiều sâu, vừa mở rộng quy mô vừa chú trọng nâng cao chất lượng, hiệu quả, tính bền vững. Thực hiện cơ cấu lại nền kinh tế, trọng tâm là cơ cấu lại các ngành sản xuất, dịch vụ phù hợp với các vùng; thúc đẩy cơ cấu lại doanh nghiệp và điều chỉnh chiến lược thị trường; tăng nhanh giá trị nội địa, giá trị gia tăng và sức cạnh tranh của sản phẩm, doanh nghiệp và của cả nền kinh tế”. Chủ trƣơng này đƣợc cụ thể hóa thông qua Quyết định số 399/QĐ-TTg ngày 19 tháng 2 năm 2013 của Thủ tƣớng Chính phủ về phê duyệt Đề án Tổng thể tái cơ cấu kinh 11 tế gắn với chuyển đổi mô hình tăng trƣởng theo hƣớng nâng cao chất lƣợng, hiệu quả và năng lực cạnh tranh giai đoạn 2013 - 2020 với mục tiêu thực hiện tái cơ cấu gắn với mô hình tăng trƣởng theo lộ trình và bƣớc đi phù hợp để đến năm 2020 cơ bản hình thành mô hình tăng trƣởng kinh tế theo chiều sâu, bảo đảm chất lƣợng tăng trƣởng, nâng cao hiệu quả và năng lực cạnh tranh của nền kinh tế. - TCCNN Việt Nam.

Theo xu hƣớng chung của toàn nền kinh tế, ngành nông nghiệp cũng đứng trƣớc nhu cầu tái cơ cấu. Ngày 10 tháng 6 năm 2013, Chính Phủ đã ban hành Quyết định số 899/QĐ-TTg về việc phê duyệt Đề án TCCNN theo hƣớng nâng cao giá trị gia tăng và phát triển bền vững. Theo đó, Đề án tập trung vào hai nội dung chính: (1) Tái cơ cấu các lĩnh vực trồng trọt, chăn nuôi, thủy sản, lâm nghiệp, sản xuất muối, phát triển công nghiệp chế biến và ngành nghề nông thôn với mục tiêu phát triển bền vững cần phải đƣợc áp dụng xuyên suốt trong tái cơ cấu từng lĩnh vực trên cả 3 khía cạnh “kinh tế”, “xã hội” và “môi trƣờng”. (2) Đẩy mạnh thực hiện chƣơng trình NTM.

Đồng thời, Đề án cũng đã nêu năm nhóm giải pháp chính: + Nâng cao chất lƣợng quy hoạch, rà soát, gắn chiến lƣợc với xây dựng quy hoạch, kế hoạch, quản lý giám sát nâng cao hiệu lực quản lý nhà nƣớc đối với quy hoạch; + Khuyến khích và thu hút đầu tƣ tƣ nhân; + Nâng cao hiệu quả quản lý và đầu tƣ công; + Cải cách thể chế với việc sắp xếp, đổi mới doanh nghiệp nhà nƣớc thuộc ngành; phát triển kinh tế hợp tác; phát triển đối tác công tƣ, hợp tác công tƣ; đổi mới hệ thống nghiên cứu khoa học, công nghệ, đào tạo và dịch vụ công; cải cách hành chính; + Sửa đổi và hoàn thiện hệ thống chính sách liên quan đến các lĩnh vực đất đai, thƣơng mại, tài chính, tiền tệ và chính sách hỗ trợ tạo động lực cho SXNN. Những cơ hội, thách thức và mâu thuẫn trong TCCNN tỉnh Đồng Tháp 1. Những cơ hội và thách thức Với vị trí địa lý của Tỉnh tƣơng đối chia cắt, nếu biết khai thác có thể giúp Tỉnh có điều kiện cách ly, phòng chống dịch bệnh, tạo nên môi trƣờng sinh thái cảnh quan đặc sắc và có lợi thế là cửa ngõ của vùng tứ giác Long Xuyên sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho phát triển hoạt động thƣơng mại; tuy nhiên, đây cũng là thách thức về quản lý dịch bệnh, thƣơng mại, xã hội và bảo vệ an ninh biên giới. Nằm ở đầu nguồn sông Cửu Long với hai nhánh chính chảy qua là sông Tiền và sông Hậu.

Vì thế, bên cạnh việc tƣới tiêu phục vụ sản xuất, sông rạch nhiều còn là hệ thống giao thông thủy rất quan trọng gắn việc sản xuất, vận chuyển, sinh hoạt trong Tỉnh với các địa phƣơng đồng bằng sông Cửu Long, đây là một trong những thế mạnh của Tỉnh. Song, giao thông bộ lại có mật độ thấp và phân bố lệch về khu vực ven sông Tiền, sông Hậu và phía Nam nên đây là điểm nghẽn quan trọng trong phát triển kinh tế - xã hội của Tỉnh. Chế độ lũ vừa là thế mạnh cho Tỉnh trong bố trí sản xuất, phát triển cảnh quan môi trƣờng, vừa là thách thức cho Tỉnh trong việc bố trí sản xuất, xây dựng dân cƣ và đô thị. Cơ cấu kinh tế đã chuyển hƣớng tích cực, giảm tỷ trọng nông nghiệp tăng nhanh ở khu vực công nghiệp - xây dựng với tốc độ 19,4%/năm nhƣng so với khu vực đồng bằng sông Cửu Long, Đồng Tháp vẫn là một tỉnh thuần nông; đồng thời, sản xuất lúa gạo và thủy sản của Tỉnh đứng đầu đồng bằng sông Cửu Long nhƣng xuất khẩu của hai ngành hàng này lại thấp hơn nhiều so các tỉnh trong khu vực.

Khả năng cạnh tranh trong SXNN của Tỉnh cũng có xu thế giảm dần và kém hơn các tỉnh trong vùng đồng bằng sông Cửu Long. Giá trị sản phẩm trồng trọt thu đƣợc trên 1 ha đất trồng trọt tăng chậm so với các tỉnh trong khu vực đồng bằng sông Cửu Long, đến năm 2011, giá trị này là 88,82 triệu đồng/ha, thấp hơn mức bình quân chung của khu vực là 91,1 triệu đồng ha. Năm 2012 chỉ số này của Tỉnh là 91 triệu đồng/ha. 13 Tốc độ tăng dân số tự nhiên thấp và có xu hƣớng giảm; đồng thời, việc phân bố dân cƣ lệch xuống phía Tây Nam cùng với nếp sống truyền thống và văn hóa cổ truyền là thế mạnh trong việc mở rộng quy mô SXNN và phát triển kinh tế - xã hội trong tƣơng lai.

Những hạn chế trong giáo dục và chất lƣợng y tế cơ sở lại là điểm nghẽn quan trọng trong phát triển tài nguyên con ngƣời. Là vùng cảnh quan sinh thái ngập úng, là căn cứ địa cách mạng trong các thời kỳ chống Pháp và chống Mỹ, Tỉnh có một số danh thắng, di tích lịch sử và văn hóa có tiềm năng để phát triển du lịch nhƣ du khảo, du lịch sinh thái, sông nƣớc, miệt vƣờn. Tuy nhiên, điểm nghẽn của hoạt động này là hệ thống giao thông bộ chƣa tốt, hệ thống khách sạn kém phát triển, thiếu các di tích có qui mô, liên kết thành tổ hợp, kết cấu hạ tầng ở các vƣờn quốc gia yếu kém, không có sản phẩm du lịch hấp dẫn. Vấn đề môi trƣờng ngày càng đƣợc quan tâm hơn, ý thức của nhân dân đƣợc nâng cao nhƣng nguồn nƣớc mặt thời gian qua đã bị ô nhiễm nghiêm trọng do tổ chức sản xuất nuôi trồng thủy sản và SXNN chƣa hợp lý, nƣớc thải công nghiệp, chế độ ngập lũ, chăn thả vịt đàn, cầu tiêu trên sông rạch, rác thải, chất thải chăn nuôi.

Những mâu thuẫn cơ bản Giữa mục tiêu xây dựng đội ngũ nông dân chuyên nghiệp với thực trạng thu nhập, trình độ nhận thức không đều của nông dân hiện nay. Giữa yêu cầu phát triển nền nông nghiệp hiện đại quy mô lớn, cạnh tranh, giá trị gia tăng cao với thực trạng đất đai manh mún, sản xuất nhỏ lẻ. Giữa nhu cầu vốn đầu tƣ để công nghiệp hoá, hiện đại hoá với hiệu quả đầu tƣ vào nông nghiệp còn thấp, rủi ro cao, chƣa hấp dẫn.