Tăng cường huy động vốn tại Sở Giao Dịch Ngân Hàng TMCP Quân Đội

Tìm hiểu cách tăng cường huy động vốn tại Sở Giao dịch Ngân hàng TMCP Quân đội, nâng cao hiệu quả tài chính và phát triển bền vững.

• Trường học: Ngân hàng TMCP Quân Đội
• Chuyên ngành: Tài chính ngân hàng
• Đề tài: Chiến lược tăng cường huy động vốn tại ngân hàng TMCP Quân Đội
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• PHẦN MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: NHỮNG LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ HOẠT ĐỘNG HUY ĐỘNG VỐN CỦA CÁC NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI
• 1.1. Các hoạt động cơ bản của Ngân hàng thương mại
• 1.1.1. Khái niệm về Ngân hàng thương mại
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG HUY ĐỘNG VỐN TẠI SỞ GIAO DỊCH – NGÂN HÀNG TMCP QUÂN ĐỘI
• 3. CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP NHẰM TĂNG CƯỜNG HUY ĐỘNG VỐN TẠI SỞ GIAO DỊCH – NGÂN HÀNG TMCP QUÂN ĐỘI

Tóm tắt

I. Tổng quan về chiến lược huy động vốn tại ngân hàng TMCP Quân Đội

Ngân hàng TMCP Quân Đội (MB) đóng vai trò quan trọng trong hệ thống ngân hàng Việt Nam. Việc huy động vốn ngân hàng là một trong những nhiệm vụ chính của ngân hàng, ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng hoạt động và phát triển. Chiến lược huy động vốn không chỉ giúp ngân hàng duy trì hoạt động mà còn tạo ra lợi nhuận bền vững. Trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gay gắt, việc xây dựng một chiến lược huy động vốn hiệu quả là điều cần thiết.

1.1. Khái niệm và vai trò của huy động vốn ngân hàng

Huy động vốn ngân hàng là quá trình thu hút nguồn vốn từ các tổ chức và cá nhân để phục vụ cho hoạt động cho vay và đầu tư. Điều này không chỉ giúp ngân hàng duy trì thanh khoản mà còn tạo ra lợi nhuận từ chênh lệch lãi suất.

1.2. Tình hình huy động vốn tại ngân hàng TMCP Quân Đội

Trong giai đoạn 2007-2011, MB đã có những bước tiến đáng kể trong việc huy động vốn ngân hàng. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều thách thức cần vượt qua để tối ưu hóa nguồn vốn huy động.

II. Vấn đề và thách thức trong huy động vốn tại ngân hàng TMCP Quân Đội

Mặc dù MB đã có những thành công nhất định trong việc huy động vốn ngân hàng, nhưng vẫn tồn tại nhiều vấn đề và thách thức. Cạnh tranh từ các ngân hàng khác, đặc biệt là ngân hàng nước ngoài, đang gia tăng. Điều này đòi hỏi MB phải có những chiến lược phù hợp để thu hút khách hàng và tăng cường nguồn vốn.

2.1. Cạnh tranh trong ngành ngân hàng

Sự cạnh tranh giữa các ngân hàng thương mại ngày càng khốc liệt, đặc biệt là trong việc thu hút khách hàng doanh nghiệp. Các ngân hàng nước ngoài thường có lợi thế về thương hiệu và dịch vụ.

2.2. Chi phí huy động vốn cao

Chi phí huy động vốn tại MB vẫn còn cao so với một số ngân hàng khác, điều này ảnh hưởng đến khả năng cạnh tranh và lợi nhuận của ngân hàng.

III. Phương pháp huy động vốn hiệu quả tại ngân hàng TMCP Quân Đội

Để tăng cường huy động vốn, MB cần áp dụng các phương pháp hiệu quả. Việc đa dạng hóa các hình thức huy động vốn sẽ giúp ngân hàng thu hút được nhiều nguồn vốn hơn. Các chương trình khuyến mãi và lãi suất hấp dẫn cũng là yếu tố quan trọng.

3.1. Đa dạng hóa hình thức huy động vốn

MB có thể áp dụng nhiều hình thức huy động vốn như phát hành trái phiếu, chứng chỉ tiền gửi, và các sản phẩm tiết kiệm khác để thu hút khách hàng.

3.2. Tăng cường dịch vụ khách hàng

Cải thiện chất lượng dịch vụ khách hàng sẽ giúp MB tạo dựng được lòng tin và sự trung thành từ phía khách hàng, từ đó tăng cường khả năng huy động vốn.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu về huy động vốn

Việc áp dụng các phương pháp huy động vốn hiệu quả đã mang lại những kết quả tích cực cho MB. Nghiên cứu cho thấy rằng, việc cải thiện dịch vụ và đa dạng hóa sản phẩm đã giúp ngân hàng tăng trưởng nguồn vốn huy động một cách bền vững.

4.1. Kết quả huy động vốn giai đoạn 2007 2011

Trong giai đoạn này, MB đã ghi nhận sự tăng trưởng đáng kể về lượng vốn huy động, nhờ vào các chiến lược hiệu quả và sự cải tiến trong dịch vụ.

4.2. Bài học từ các ngân hàng thành công

Nghiên cứu các ngân hàng thành công trong việc huy động vốn sẽ giúp MB rút ra những bài học quý giá để áp dụng vào thực tiễn.

V. Kết luận và tương lai của huy động vốn tại ngân hàng TMCP Quân Đội

Tương lai của việc huy động vốn ngân hàng tại MB phụ thuộc vào khả năng thích ứng với thị trường và sự đổi mới trong các chiến lược huy động vốn. Việc tiếp tục cải thiện dịch vụ và phát triển sản phẩm mới sẽ là chìa khóa để ngân hàng duy trì vị thế cạnh tranh.

5.1. Định hướng phát triển trong tương lai

MB cần xác định rõ định hướng phát triển trong việc huy động vốn, tập trung vào việc nâng cao chất lượng dịch vụ và mở rộng mạng lưới khách hàng.

5.2. Tầm quan trọng của công nghệ trong huy động vốn

Công nghệ sẽ đóng vai trò quan trọng trong việc cải thiện quy trình huy động vốn, giúp MB tối ưu hóa chi phí và nâng cao trải nghiệm khách hàng.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế sâu rộng và sự cạnh tranh ngày càng gay gắt trong lĩnh vực ngân hàng thương mại (NHTM) tại Việt Nam, việc tăng cường huy động vốn trở thành một nhiệm vụ cấp thiết và quan trọng. Từ năm 2007 đến 2011, Ngân hàng TMCP Quân đội (MB) – Sở Giao dịch đã ghi nhận sự tăng trưởng mạnh mẽ về huy động vốn với tổng vốn huy động tăng từ 2.426 tỷ đồng lên 2.758 tỷ đồng, tương ứng mức tăng trưởng bình quân gần 30% mỗi năm. Tuy nhiên, tỷ trọng vốn huy động bằng VND có xu hướng giảm nhẹ từ 90,3% xuống còn 82,8%, trong khi vốn huy động ngoại tệ tăng từ 9,7% lên 17,2%.

Luận văn tập trung nghiên cứu hoạt động huy động vốn tại MB – Sở Giao dịch trong giai đoạn 2007-2011, nhằm phân tích thực trạng, đánh giá kết quả đạt được, những hạn chế còn tồn tại và nguyên nhân. Mục tiêu cụ thể là đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu quả huy động vốn, đảm bảo sự phát triển bền vững của ngân hàng đến năm 2015. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào MB – Sở Giao dịch, sử dụng số liệu báo cáo kinh doanh giai đoạn 2007-2011.

Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc cung cấp cơ sở khoa học và thực tiễn để hoàn thiện công tác huy động vốn tại MB nói riêng và các NHTM Việt Nam nói chung, góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh và ổn định tài chính trong môi trường kinh tế đầy biến động hiện nay.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết và mô hình cơ bản về hoạt động ngân hàng thương mại, tập trung vào ba hoạt động chính: huy động vốn, sử dụng vốn và các hoạt động trung gian khác.

1. Lý thuyết về vốn ngân hàng thương mại: Vốn của NHTM bao gồm vốn chủ sở hữu, vốn huy động, vốn đi vay và các loại vốn khác. Vốn huy động là nguồn vốn chủ yếu, chiếm tỷ trọng lớn trong tổng nguồn vốn hoạt động, được hình thành từ tiền gửi không kỳ hạn, tiền gửi có kỳ hạn, tiền gửi tiết kiệm và các công cụ nợ như trái phiếu, kỳ phiếu.

2. Mô hình tổ chức ngân hàng đa năng: MB – Sở Giao dịch áp dụng mô hình ngân hàng đa năng, trong đó các phòng quan hệ khách hàng chịu trách nhiệm huy động vốn và đảm bảo kết quả huy động vốn, đồng thời có bộ phận tư vấn khách hàng trực tiếp tại sàn giao dịch nhằm nâng cao chất lượng dịch vụ.

3. Các nhân tố ảnh hưởng đến huy động vốn: Bao gồm các nhân tố chủ quan như chính sách lãi suất, công nghệ ngân hàng, uy tín ngân hàng, chiến lược marketing, tổ chức cán bộ, chính sách sản phẩm và khách hàng; và các nhân tố khách quan như tình hình kinh tế - xã hội, môi trường pháp lý, cạnh tranh thị trường và tâm lý người gửi tiền.

Phương pháp nghiên cứu

Luận văn sử dụng phương pháp nghiên cứu kết hợp định lượng và định tính:

• Nguồn dữ liệu: Số liệu được thu thập từ báo cáo tổng kết kết quả hoạt động kinh doanh của MB – Sở Giao dịch giai đoạn 2007-2011, các tài liệu chuyên ngành, báo cáo của các NHTM khác trên địa bàn, cùng các văn bản pháp luật liên quan.

• Phương pháp phân tích:

  • Phân tích tổng hợp theo thời gian để đánh giá xu hướng huy động vốn và hoạt động tín dụng qua các năm.
  • Phân tích so sánh với các NHTM khác nhằm xác định vị trí và hiệu quả hoạt động của MB – Sở Giao dịch.
  • Phân tích theo nhóm vấn đề và nhóm đối tượng khách hàng để làm rõ các nhân tố ảnh hưởng đến huy động vốn.

• Cỡ mẫu và chọn mẫu: Dữ liệu toàn bộ giai đoạn 2007-2011 của MB – Sở Giao dịch được sử dụng, đảm bảo tính đại diện và đầy đủ cho phân tích.

• Timeline nghiên cứu: Nghiên cứu tập trung vào giai đoạn 2007-2011, với mục tiêu đề xuất giải pháp đến năm 2015.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tăng trưởng huy động vốn ổn định: Tổng vốn huy động tại MB – Sở Giao dịch tăng từ 2.426 tỷ đồng năm 2007 lên 2.758 tỷ đồng năm 2011, tương đương mức tăng trưởng bình quân gần 30%/năm. Trong đó, vốn huy động bằng VND chiếm trên 82% tổng vốn, tuy có giảm nhẹ so với năm 2007 (90,3%).

2. Cơ cấu vốn đa dạng và ổn định: Vốn huy động từ dân cư chiếm khoảng 27,2%, trong khi vốn từ tổ chức kinh tế chiếm 72,8%. Nguồn vốn dài hạn chiếm tỷ trọng cao trên 65%, tạo điều kiện cho ngân hàng sử dụng vốn hiệu quả và ổn định.

3. Hoạt động tín dụng tăng trưởng mạnh: Dư nợ tín dụng cuối kỳ tăng từ 795 tỷ đồng năm 2007 lên 1.706 tỷ đồng năm 2009 và tiếp tục tăng đến 1.385 tỷ đồng năm 2011. Tỷ lệ nợ xấu giảm từ 5,3% năm 2007 xuống còn 1,6% năm 2011, cho thấy chất lượng tín dụng được cải thiện rõ rệt.

4. Thu phí dịch vụ tăng trưởng tích cực: Thu phí dịch vụ ròng tăng từ 5.312 triệu đồng năm 2007 lên mức cao hơn qua các năm, đặc biệt là thu phí bảo lãnh và các dịch vụ ủy thác, đại lý, tư vấn. Tỷ trọng phí bảo lãnh và thanh toán chiếm tỷ lệ lớn trong tổng thu dịch vụ.

Thảo luận kết quả

Sự tăng trưởng ổn định về huy động vốn và tín dụng của MB – Sở Giao dịch phản ánh hiệu quả của các chính sách huy động vốn linh hoạt, đa dạng sản phẩm và dịch vụ, cùng với chiến lược marketing phù hợp. Việc duy trì tỷ trọng vốn dài hạn cao giúp ngân hàng đảm bảo tính ổn định và giảm thiểu rủi ro thanh khoản.

Chất lượng tín dụng được nâng cao nhờ quản lý rủi ro chặt chẽ, tuân thủ các quy định của Ngân hàng Nhà nước về cơ cấu và giới hạn tín dụng. Thu phí dịch vụ tăng trưởng cho thấy ngân hàng đã khai thác hiệu quả các nguồn thu ngoài lãi, góp phần nâng cao lợi nhuận.

So sánh với một số ngân hàng thương mại trong nước và quốc tế, MB – Sở Giao dịch đã áp dụng thành công mô hình ngân hàng đa năng, kết hợp công nghệ hiện đại và dịch vụ khách hàng chuyên nghiệp, tạo lợi thế cạnh tranh trong bối cảnh thị trường tài chính ngày càng phức tạp.

Dữ liệu có thể được trình bày qua các biểu đồ tăng trưởng vốn huy động, cơ cấu vốn theo loại tiền và thành phần kinh tế, biểu đồ dư nợ tín dụng và tỷ lệ nợ xấu, cũng như biểu đồ thu phí dịch vụ qua các năm để minh họa rõ nét các xu hướng và kết quả đạt được.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường chính sách lãi suất linh hoạt và cạnh tranh

   • Động từ hành động: Điều chỉnh, áp dụng
   • Mục tiêu: Thu hút vốn huy động, đặc biệt là tiền gửi có kỳ hạn và tiết kiệm
   • Timeline: Triển khai ngay trong năm 2024 và điều chỉnh định kỳ theo thị trường
   • Chủ thể thực hiện: Ban lãnh đạo MB – Sở Giao dịch phối hợp với phòng phân tích thị trường

2. Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ ngân hàng hiện đại

   • Động từ hành động: Nâng cấp, triển khai
   • Mục tiêu: Rút ngắn thời gian giao dịch, nâng cao trải nghiệm khách hàng, tăng lượng khách hàng sử dụng dịch vụ điện tử
   • Timeline: Hoàn thành trong vòng 12 tháng tới
   • Chủ thể thực hiện: Phòng công nghệ thông tin và phòng dịch vụ khách hàng

3. Xây dựng và thực hiện chiến lược marketing đa kênh, tập trung vào khách hàng mục tiêu

   • Động từ hành động: Phát triển, triển khai
   • Mục tiêu: Mở rộng mạng lưới khách hàng, tăng tỷ lệ khách hàng trung thành và khách hàng mới
   • Timeline: Kế hoạch dài hạn 3 năm, đánh giá hiệu quả hàng quý
   • Chủ thể thực hiện: Phòng marketing và phòng quan hệ khách hàng

4. Nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, nhân viên

   • Động từ hành động: Đào tạo, tuyển dụng, đánh giá
   • Mục tiêu: Tăng cường năng lực chuyên môn, kỹ năng giao tiếp và tư vấn khách hàng
   • Timeline: Đào tạo định kỳ hàng năm, tuyển dụng bổ sung theo nhu cầu
   • Chủ thể thực hiện: Phòng nhân sự và các phòng ban liên quan

5. Tăng cường quản lý rủi ro và kiểm soát nội bộ

   • Động từ hành động: Củng cố, giám sát
   • Mục tiêu: Giảm thiểu rủi ro tín dụng và thanh khoản, đảm bảo an toàn vốn
   • Timeline: Thực hiện liên tục, báo cáo định kỳ hàng quý
   • Chủ thể thực hiện: Ban kiểm soát nội bộ và phòng quản lý rủi ro

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Ban lãnh đạo và quản lý ngân hàng thương mại

   • Lợi ích: Hiểu rõ thực trạng và các giải pháp nâng cao hiệu quả huy động vốn, từ đó xây dựng chiến lược phát triển phù hợp.
   • Use case: Xây dựng kế hoạch kinh doanh, điều chỉnh chính sách lãi suất và marketing.

2. Chuyên viên và nhân viên phòng quan hệ khách hàng, marketing ngân hàng

   • Lợi ích: Nắm bắt các yếu tố ảnh hưởng đến huy động vốn, áp dụng các kỹ thuật tư vấn và chăm sóc khách hàng hiệu quả.
   • Use case: Thiết kế sản phẩm dịch vụ, triển khai các chương trình khuyến mãi.

3. Nhà nghiên cứu và sinh viên ngành tài chính – ngân hàng

   • Lợi ích: Cung cấp cơ sở lý luận và thực tiễn về hoạt động huy động vốn tại ngân hàng thương mại Việt Nam.
   • Use case: Tham khảo cho các đề tài nghiên cứu, luận văn, bài tập lớn.

4. Cơ quan quản lý nhà nước và các tổ chức tín dụng khác

   • Lợi ích: Hiểu rõ cơ cấu và hoạt động huy động vốn của ngân hàng thương mại, từ đó xây dựng chính sách phù hợp.
   • Use case: Đánh giá hiệu quả hoạt động ngân hàng, điều chỉnh chính sách tiền tệ và giám sát thị trường.

Câu hỏi thường gặp

1. Tại sao huy động vốn bằng VND chiếm tỷ trọng lớn hơn ngoại tệ tại MB – Sở Giao dịch?
   Vốn huy động bằng VND chiếm trên 82% do người dân và tổ chức kinh tế ưu tiên gửi tiền nội tệ để tránh rủi ro tỷ giá và hưởng lãi suất cao hơn so với ngoại tệ. Ngoài ra, biến động tỷ giá và lãi suất ngoại tệ thấp cũng làm giảm sức hấp dẫn của vốn ngoại tệ.

2. Các hình thức huy động vốn nào được MB – Sở Giao dịch sử dụng phổ biến?
   MB sử dụng đa dạng hình thức như tiền gửi không kỳ hạn, tiền gửi có kỳ hạn, tiền gửi tiết kiệm, phát hành chứng chỉ tiền gửi, trái phiếu và các dịch vụ ủy thác đầu tư. Tiền gửi có kỳ hạn và tiết kiệm chiếm tỷ trọng lớn, đảm bảo nguồn vốn ổn định.

3. Làm thế nào MB kiểm soát chất lượng tín dụng để giảm tỷ lệ nợ xấu?
   MB thực hiện quản lý rủi ro chặt chẽ, tuân thủ cơ cấu và giới hạn tín dụng của NHNN, đồng thời tăng cường thu hồi nợ ngoại bảng và áp dụng các biện pháp kiểm soát nội bộ nghiêm ngặt, giúp giảm tỷ lệ nợ xấu từ 5,3% xuống còn 1,6% trong giai đoạn nghiên cứu.

4. Công nghệ ngân hàng ảnh hưởng thế nào đến huy động vốn?
   Công nghệ hiện đại như Internet Banking, Mobile Banking, ATM giúp nâng cao trải nghiệm khách hàng, rút ngắn thời gian giao dịch và tăng tính tiện lợi, từ đó thu hút nhiều khách hàng gửi tiền và sử dụng dịch vụ ngân hàng, góp phần tăng nguồn vốn huy động.

5. Những nhân tố nào ảnh hưởng lớn nhất đến khả năng huy động vốn của MB?
   Các nhân tố chủ quan như chính sách lãi suất, uy tín ngân hàng, chiến lược marketing, chất lượng dịch vụ và đội ngũ nhân viên có ảnh hưởng trực tiếp. Ngoài ra, tình hình kinh tế - xã hội, môi trường pháp lý và cạnh tranh thị trường cũng tác động mạnh đến huy động vốn.

Kết luận

• MB – Sở Giao dịch đã đạt được tăng trưởng ổn định về huy động vốn và tín dụng trong giai đoạn 2007-2011, với tổng vốn huy động tăng gần 30% mỗi năm và tỷ lệ nợ xấu giảm xuống còn 1,6%.
• Cơ cấu vốn đa dạng, tập trung vào vốn dài hạn và vốn huy động từ tổ chức kinh tế, tạo nền tảng vững chắc cho hoạt động kinh doanh.
• Các chính sách marketing, cạnh tranh, công nghệ và quản lý rủi ro được triển khai hiệu quả, góp phần nâng cao uy tín và sức cạnh tranh của ngân hàng.
• Đề xuất các giải pháp trọng tâm gồm điều chỉnh lãi suất linh hoạt, ứng dụng công nghệ hiện đại, phát triển chiến lược marketing đa kênh, nâng cao chất lượng đội ngũ và quản lý rủi ro chặt chẽ.
• Tiếp tục theo dõi, đánh giá và điều chỉnh các chính sách huy động vốn đến năm 2015 nhằm đạt mục tiêu tăng trưởng gấp bảy lần hiện nay, góp phần đưa MB vào top 3 ngân hàng TMCP hàng đầu Việt Nam.

Hãy áp dụng những giải pháp và kiến thức từ nghiên cứu này để nâng cao hiệu quả huy động vốn, đảm bảo sự phát triển bền vững và vị thế cạnh tranh của ngân hàng trong tương lai.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 Luận văn thạc sĩ MHV: CH190590 6 NHỮNG LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ HOẠT ĐỘNG HUY ĐỘNG VỐN CỦA CÁC NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI 1. Các hoạt động cơ bản của Ngân hàng thương mại 1. Khái niệm về Ngân hàng thương mại Có thể nói ngân hàng là một trong những tổ chức tài chính quan trọng nhất của nền kinh tế. Nó như là một lẽ tất yếu khách quan của sự tồn tại và phát triển xã hội.

Ngân hàng được hình thành và phát triển cùng với sự tiến bộ của nền kinh tế xã hội. Hình thức ngân hàng sơ khai đầu tiên là nhận tiền gửi và cho vay một phần số tiền đó. Hình thức này xuất hiện do một số người có nhu cầu cất trữ số tiền của mình. Trước nhu cầu đó, một số thương gia đã đứng ra làm nhiệm vụ trông coi, cất giữ hộ tiền và thu phí trên số tiền giữ hộ.

Tuy nhiên, trong quá trình cất giữ các thương gia nhận thấy trong kho cất giữ tiền luôn tồn tại một lượng tiền dư thừa, vì thực tế những người gửi tiền không bao giờ lại rút hết tiền cùng một lúc. Trong khi đó, có rất nhiều người có nhu cầu vay vốn để tiền hành hoạt động sản xuất kinh doanh. Vì vậy các thương gia đã bắt đầu sử dụng một phần tiền thừa trong kho cất giữ đem đầu tư và thu lãi, từ đó họ thu thêm được lợi nhuận. Cùng với sự phát triển của nền kinh tế, đã xuất hiện thêm nhiều hình thức ngân hàng khác nhau, dù đến nay đã trở thành một tổ chức kinh doanh tiền tệ chuyên nghiệp song hoạt động thường xuyên và chủ yếu vẫn là nhận tiền gửi của khách với cam kết hoàn trả lại đúng số tiền đó cộng thêm lãi và sử dụng số tiền đó để cho vay, đầu tư và thực hiện một số nghiệp vụ khác.

Ngân hàng được coi là một sản phẩm độc đáo, một động lực quan trọng cho sự phát triển của nền kinh tế xã hội. Với vai trò trung gian tài chính, ngân hàng không thể đứng ngoài hoạt động của bất cứ quốc gia nào,vì vậy mỗi nước đều xây dựng những khung pháp lý quy định, giới hạn hoạt động của ngân hàng. Mỗi nước khác nhau sẽ có một khái niệm và mô hình tổ chức ngân hàng khác nhau căn cứ dựa vào tính chất, mục đích và đối tượng hoạt động. Luật ngân hàng của Pháp năm 1941 định nghĩa: “Ngân hàng là những xí nghiệp hay cơ sở hành nghề thường xuyên nhận của công chúng dưới hình thức ký thác hay Luận văn thạc sĩ MHV: CH190590 7 hình thức khác các số tiền mà họ dùng cho chính họ vào các nghiệp vụ chiết khấu, tín dụng hay dịch vụ tài chính”.

Luật ngân hàng của Ấn Độ năm 1959 bổ sung: “Ngân hàng là cơ sở nhận các khoản tiền ký thác để cho vay hay tài trợ, đầu tư”. Luật ngân hàng của Đan Mạch năm 1930 quy định: “Những nhà băng thiết yếu gồm các nghiệp vụ nhận tiền ký thác, buôn bán vàng bạc, hành nghề thương mại và các giá trị địa ốc, các phương tiện tín dụng và hối phiếu, thực hiện các nghiệp vụ chuyển ngân…”. Các cách định nghĩa trên chỉ khác nhau về mặt thể hiện còn nội dung đều có một điểm chung là tính chất nhận tiền ký thác – tiền gửi không kỳ hạn và có kỳ hạn, để sử dụng cho vay, chiết khấu và các nghiệp vụ kinh doanh khác. Ở Việt Nam hiện nay theo luật tổ chức tín dụng 12/12/1997 thì: “NHTM là một loại hình tổ chức tín dụng được thực hiện toàn bộ hoạt động ngân hàng và các hoạt động khác có liên quan”.

Trong đố “Hoạt động ngân hàng là hoạt động kinh doanh tiền tệ và dịch vụ ngân hàng với nội dung thường xuyên là nhận tiền gửi, sử dụng số tiền này để cấp tín dụng và cung ứng các dịch vụ thanh toán”. Thông thường các nước có thể sử dụng các loại mô hình NHTM như sau: mô hình truyền thống và mô hình hiện đại.  Mô hình truyền thống: gồm có các ngân hàng đa năng và các ngân hàng chuyên doanh.  Mô hình hiện đại (mô hình phổ biến hiện nay): gồm có các NHTM – các định chế tài chính lớn, các ngân hàng phát triển, các ngân hàng có quy chế chuyên môn hóa, các ngân hàng có quy chế đặc biệt.

Cụ thể, ở Việt Nam có các loại hình ngân hàng sau:  NHTM quốc doanh: Đây là các ngân hàng giữ vai trò chủ đạo trong hệ thống ngân hàng ở nước ta. Các ngân hàng này được Nhà nước cấp vốn và hoạt động chịu sự quản lý của Nhà nước. Ngoài việc tiến hành kinh doanh bình thường là: huy động vốn, cho vay và các dịch vụ khác, những ngân hàng này còn phải thực hiện các nhiệm vụ khi Nhà nước giao cho. Luận văn thạc sĩ MHV: CH190590 8  NHTM cổ phần: là loại hình ngân hàng được thành lập và hoạt động theo luật công ty cổ phần.

Sở hữu ngân hàng là các cổ đông, họ cùng nhau góp vốn để hình thành và hoạt động theo quy định của pháp luật.  Ngân hàng liên doanh: là loại hình ngân hàng được thành lập trên cở sở hợp đồng liên doanh, vốn điều lệ là vốn góp của ngân hàng Việt Nam và ngân hàng nước ngoài có trụ sở chính tại Việt Nam và chịu sự điều chỉnh của pháp luật Việt Nam.  Chi nhánh ngân hàng nước ngoài: là một bộ phận của ngân hàng nước ngoài hoạt động tại Việt Nam, chịu sự điều tiết của luật pháp Việt Nam.  Ngân hàng đầu tư: là những ngân hàng tập trung huy động vốn trung và dài hạn để đầu tư chủ yếu thông qua các dự án.

 Ngân hàng chính sách: thông thường là những NHTM 100% vốn Nhà nước hoặc NHTM cổ phần Nhà nước (gồm sở hữu Nhà nước và sở hữu của các tổ chức kinh tế quốc doanh) được thành lập để phục vụ một hoặc một số chính sách của Nhà nước, nó hoạt động không vì mục tiêu lợi nhuận, chênh lệch giữa chi phí huy động vốn và sử dụng vốn sẽ được Nhà nước bù đắp.  Ngân hàng hợp tác: là những tổ chức tín dụng thuộc sở hữu tập thể, được các thành viên tự nguyện lập lên không phải vì mục tiêu lợi nhuận mà vì mục tiêu tương trợ lẫn nhau về vốn và các dịch vụ ngân hàng. Nguyên tắc thành lập và hoạt động của loại hình này là tự nguyện, dân chủ, bình đẳng, tự trang trải mọi chi phí và tự chịu trách nhiệm. Các hoạt động cơ bản của Ngân hàng thương mại NHTM hiện đại có ba hoạt động chính đó là: hoạt động huy động vốn, hoạt động sử dụng vốn và hoạt động khác.

Ba hoạt động này có quan hệ mật thiết, tác động hỗ trợ, thúc đẩy nhau cùng phát triển, tạo nên uy tín và sức mạnh cạnh tranh cho các NHTM. Các hoạt động này đan xen lẫn nhau tạo nên một chỉnh thể thống nhất trong quá trình hoạt động kinh doanh của ngân hàng. Hoạt động huy động vốn Hoạt động huy động vốn của NHTM được thực hiện qua hành vi mở tài khoản để thực hiện thanh toán cho khách hàng, hoặc huy động các loại tiền gửi có kỳ hạn, Luận văn thạc sĩ MHV: CH190590 9 không kỳ hạn của các tổ chức kinh tế, dân cư (huy động vốn một cách bị động), phát hành kỳ phiếu, trái phiếu, đi vay các tổ chức tín dụng khác, vay NHTW (huy động vốn một cách chủ động)… Trong đó tiền gửi là nguồn tiền quan trọng, chiếm tỷ trọng lớn trong tổng nguồn tiền của Ngân hàng, qui mô của tiền gửi rất lớn so với các nguồn khác bao gồm tiền gửi thanh toán của doanh nghiệp và cá nhân, tiền gửi có kỳ hạn của các tổ chức kinh tế xã hội, tiền gửi tiết kiệm của dân cư và tiền gửi của các Ngân hàng khác. Để gia tăng tiền gửi trong môi trường cạnh tranh và để có được nguồn tiền với chất lượng ngày càng cao, các ngân hàng đã và đang đưa ra nhiều hình thức huy động với mức lãi suất hấp dẫn và các chương trình khuyến mại ngày càng đa dạng, phong phú hơn.

Bên cạnh nguồn vốn huy động từ tiền gửi các NHTM thường phải đi vay mượn thêm để đáp ứng nhu cầu chi trả khi khả năng huy động bị hạn chế. Các NHTM có thể vay của NHTW dưới hình thức chủ yếu là được tái cấp vốn, tái chiết khấu, hoặc vay của các tổ chức tín dụng khác, vay trên thị trường vốn bằng cách phát hành kỳ phiếu, tín phiếu, trái phiếu, cổ phiếu… Với hoạt động huy động vốn, các NHTM đã thực sự huy động được sức mạnh tổng hợp của nền kinh tế vào quá trình sản xuất, lưu thông hàng hóa. Nhờ hoạt động của NHTM, tiền tiết kiệm của cá nhân, đoàn thể, các tổ chức kinh tế được huy động vào quá trình vận động của nền kinh tế. Nó chuyển của cải, tài nguyên của xã hội từ nơi chưa sử dụng, còn tiềm năng vào quá trình sử dụng phục vụ cho sản xuất kinh doanh nâng cao mức sống xã hội.

Với hoạt động huy động vốn, NHTM bước đầu có điều kiện thực hiện các chức năng cơ bản của mình, thực hiện vai trò trung gian tài chính để lưu chuyển nguồn vốn từ nơi thừa đến nơi thiếu với chi phí hợp lý giảm thiểu các trường hợp bất cân xứng trên thị trường. Hoạt động sử dụng vốn Bên cạnh huy động vốn, sử dụng vốn là hoạt động chủ yếu của mỗi Ngân hàng. Nếu một ngân hàng huy động được nguồn vốn dồi dào nhưng không sử dụng vốn hợp lý, hiệu quả thì không những không đem lại lợi nhuận cho Ngân hàng, mà ngược lại còn không có nguồn bù đắp cho khoản chi phí từ hoạt động huy động. Hoạt động sử dụng vốn bao gồm các hoạt động tín dụng, ngân quỹ, đầu tư tài chính… Luận văn thạc sĩ MHV: CH190590 10 Tín dụng là hoạt động quan trọng nhất của các Ngân hàng nói riêng và của các trung gian tài chính nói chung, chiếm tỷ trọng cao nhất trong tổng tài sản, tạo thu nhập từ lãi lớn nhất và cũng là hoạt động mang lại rủi ro cao nhất.

Thông thường, lợi nhuận từ hoạt động tín dụng chiếm tới 65 – 70% trong tổng lợi nhuận của Ngân hàng.