Luận án tiến sĩ: Phòng ngừa tình hình tội phạm trong lĩnh vực ngân hàng ở Việt Nam hiện nay

Luận án tiến sĩ kinh tế phân tích phòng ngừa tình hình tội phạm trong lĩnh vực ngân hàng ở việt nam hiện nay, xây dựng cơ sở lý luận, kiểm chứng thực nghiệm, đóng góp tri thức mới

• Tác giả: Đỗ Thị Minh Phượng
• Người hướng dẫn: PGS.TS Trần Đình Nhã
• Trường học: Học viện Khoa học Xã hội
• Chuyên ngành: Tội phạm học và Phòng ngừa tội phạm
• Đề tài: Phòng ngừa tình hình tội phạm trong lĩnh vực ngân hàng ở Việt Nam hiện nay
• Loại tài liệu: luận án tiến sĩ
• Năm xuất bản: 2022
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU
• 1.1. Tình hình nghiên cứu ở nước ngoài
• 1.2. Tình hình nghiên cứu ở trong nước
• 1.3. Đánh giá chung về tình hình nghiên cứu cả trong và ngoài nước có liên quan đến đề tài
• 1.4. Kết luận Chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: LÝ LUẬN VỀ PHÒNG NGỪA TÌNH HÌNH TỘI PHẠM TRONG LĨNH VỰC NGÂN HÀNG
• 2.1. Khái niệm tình hình tội phạm trong lĩnh vực ngân hàng
• 2.2. Khái niệm, đặc điểm, ý nghĩa phòng ngừa tình hình tội phạm trong lĩnh vực ngân hàng
• 2.3. Cơ sở, nguyên tắc và chủ thể phòng ngừa tình hình tội phạm trong lĩnh vực ngân hàng
• 2.4. Nội dung và các biện pháp phòng ngừa tình hình tội phạm trong lĩnh vực ngân hàng
• 2.5. KẾT LUẬN CHƯƠNG 2
• 3. CHƯƠNG 3: THỰC TRẠNG PHÒNG NGỪA TÌNH HÌNH TỘI PHẠM TRONG LĨNH VỰC NGÂN HÀNG
• 3.1. Thực trạng và nguyên nhân, điều kiện của tình hình tội phạm trong lĩnh vực ngân hàng
• 3.2. Thực trạng phòng ngừa tình hình tội phạm trong lĩnh vực ngân hàng
• 3.3. Thực trạng triển khai thực hiện các biện pháp phòng ngừa tình hình tội phạm trong lĩnh vực ngân hàng
• 3.4. Đánh giá về thực trạng tổ chức và hoạt động phòng ngừa tình hình tội phạm trong lĩnh vực ngân hàng hiện nay
• 3.5. KẾT LUẬN CHƯƠNG 3
• 4. CHƯƠNG 4: DỰ BÁO VÀ CÁC GIẢI PHÁP TĂNG CƯỜNG PHÒNG NGỪA TÌNH HÌNH TỘI PHẠM TRONG LĨNH VỰC NGÂN HÀNG
• 4.1. Dự báo những yếu tố tác động, ảnh hưởng đến phòng ngừa tình hình tội phạm trong lĩnh vực ngân hàng
• 4.2. Quan điểm, mục tiêu, giải pháp tăng cường phòng ngừa tình hình tội phạm trong lĩnh vực ngân hàng
• 4.3. KẾT LUẬN CHƯƠNG 4
• DANH MỤC CÔNG TRÌNH ĐÃ CÔNG BỐ CỦA TÁC GIẢ
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT TRONG LUẬN ÁN

Tóm tắt

I. Chiến lược phòng ngừa tội phạm ngân hàng

Chiến lược phòng ngừa tội phạm ngân hàng là một phần quan trọng trong việc đảm bảo an ninh ngân hàng và bảo mật ngân hàng. Luận án tập trung vào việc phân tích các chính sách phòng ngừa tội phạm và công nghệ phòng ngừa tội phạm hiện đại. Các biện pháp này nhằm ngăn chặn các hành vi gian lận ngân hàng và rửa tiền, đồng thời tăng cường hệ thống an ninh ngân hàng. Thực tiễn cho thấy, việc áp dụng các giải pháp phòng ngừa tội phạm hiệu quả đã giúp giảm thiểu đáng kể các vụ việc liên quan đến tội phạm tài chính.

1.1. Chính sách phòng ngừa tội phạm

Các chính sách phòng ngừa tội phạm được đề cập trong luận án bao gồm việc cập nhật và hoàn thiện luật pháp ngân hàng. Điều này giúp tạo ra một khung pháp lý vững chắc để đối phó với các hành vi phạm tội. Ví dụ, Bộ luật Hình sự năm 2015 đã bổ sung các quy định cụ thể về tội phạm ngân hàng, giúp các cơ quan chức năng có cơ sở pháp lý rõ ràng để xử lý các vụ việc.

1.2. Công nghệ phòng ngừa tội phạm

Việc áp dụng công nghệ phòng ngừa tội phạm như hệ thống giám sát tự động và các công cụ phân tích dữ liệu lớn đã giúp phát hiện sớm các hành vi bất thường. Các công nghệ này không chỉ tăng cường an toàn thông tin ngân hàng mà còn hỗ trợ hiệu quả trong việc quản lý rủi ro ngân hàng.

II. Tội phạm ngân hàng tại Việt Nam

Tội phạm ngân hàng tại Việt Nam đang diễn biến phức tạp với nhiều hình thức tinh vi. Luận án chỉ ra các nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng này, bao gồm sự thiếu sót trong quản lý rủi ro ngân hàng và các lỗ hổng trong hệ thống an ninh ngân hàng. Các vụ án điển hình như gian lận ngân hàng và rửa tiền đã gây thiệt hại lớn cho nền kinh tế. Việc phân tích các vụ án này giúp rút ra bài học kinh nghiệm và đề xuất các giải pháp phòng ngừa tội phạm hiệu quả hơn.

2.1. Nguyên nhân và điều kiện

Nguyên nhân chính của tội phạm ngân hàng bao gồm sự thiếu chặt chẽ trong quy trình nghiệp vụ và sự phối hợp chưa hiệu quả giữa các cơ quan chức năng. Điều kiện thuận lợi cho tội phạm phát triển là sự phức tạp của các giao dịch tài chính và sự phát triển nhanh chóng của công nghệ, tạo ra các kẽ hở mà tội phạm có thể lợi dụng.

2.2. Các vụ án điển hình

Các vụ án như chiếm đoạt tiền từ các ngân hàng thông qua việc làm giả chứng từ thanh toán đã gây thiệt hại hàng trăm tỷ đồng. Những vụ án này không chỉ ảnh hưởng đến uy tín của ngân hàng mà còn gây bất ổn cho thị trường tài chính.

III. Giải pháp tăng cường phòng ngừa tội phạm

Luận án đề xuất các giải pháp phòng ngừa tội phạm nhằm tăng cường hiệu quả trong việc đấu tranh với tội phạm ngân hàng. Các giải pháp này bao gồm việc hoàn thiện luật pháp ngân hàng, nâng cao năng lực của các cơ quan chức năng, và áp dụng các công nghệ tiên tiến trong quản lý rủi ro ngân hàng. Việc thực hiện các giải pháp này sẽ góp phần đảm bảo an ninh ngân hàng và bảo mật ngân hàng, đồng thời giảm thiểu các rủi ro liên quan đến tội phạm tài chính.

3.1. Hoàn thiện luật pháp

Việc hoàn thiện luật pháp ngân hàng là cần thiết để tạo ra một khung pháp lý đầy đủ và chặt chẽ. Điều này bao gồm việc bổ sung các quy định mới và sửa đổi các quy định hiện hành để phù hợp với tình hình thực tế.

3.2. Nâng cao năng lực cơ quan chức năng

Nâng cao năng lực của các cơ quan chức năng thông qua đào tạo và trang bị các công cụ hiện đại sẽ giúp tăng cường hiệu quả trong việc phát hiện và xử lý các hành vi phạm tội.

Nội dung chính

Tổng quan về luận án

Hệ thống ngân hàng giữ vai trò huyết mạch trong việc vận hành và phân bổ nguồn lực tài chính của nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa. Song hành cùng quá trình hội nhập quốc tế sâu rộng và sự bùng nổ của chuyển đổi số trong lĩnh vực tài chính, tình hình tội phạm trong lĩnh vực ngân hàng tại Việt Nam diễn biến ngày càng tinh vi, phức tạp, gây thiệt hại đặc biệt nghiêm trọng về kinh tế và làm xói mòn niềm tin vào trật tự quản lý tài chính quốc gia. Luận án tiến sĩ luật học "Phòng ngừa tình hình tội phạm trong lĩnh vực ngân hàng ở Việt Nam hiện nay" của nghiên cứu sinh Đỗ Thị Minh Phượng (ngành Tội phạm học và Phòng ngừa tội phạm, mã số 9.05, Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam – Học viện Khoa học xã hội, người hướng dẫn khoa học: PGS.TS Trần Đình Nhã, 2022) là công trình nghiên cứu tiên phong, tiếp cận vấn đề một cách hệ thống dưới lăng kính chuyên ngành tội phạm học.

Khoảng trống nghiên cứu (research gap) cốt lõi được luận án giải quyết xuất phát từ việc phần lớn các công trình trước đây chỉ tiếp cận hành vi phạm tội đơn lẻ dưới góc độ khoa học luật hình sự (như định tội danh, cấu thành tội phạm) căn cứ vào Bộ luật Hình sự (BLHS) năm 1999 cũ, hoặc chỉ khảo sát hẹp một tội danh nhất định như Điều 206 BLHS năm 2015 (Phạm Văn Hiển), tội rửa tiền (Trần Xuân Huệ, 2016), hay tội làm tiền giả (Hoàng Diệu Thúy, 2016). Chưa có công trình nào xây dựng hệ thống lý luận hoàn chỉnh về tình hình tội phạm trong toàn bộ lĩnh vực ngân hàng gắn với cấu trúc ngân hàng hai cấp, đồng thời thiết kế khung giải pháp phòng ngừa toàn diện phù hợp với bối cảnh thi hành BLHS năm 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017) và làn sóng cách mạng công nghiệp 4.0.

Để lấp đầy khoảng trống này, luận án tập trung giải quyết 4 câu hỏi nghiên cứu (Research Questions - RQ) và kiểm định 4 giả thuyết khoa học (Hypotheses - H):

• RQ1: Bản chất lý luận, khái niệm, đặc điểm và cơ chế phát sinh của tình hình tội phạm trong lĩnh vực ngân hàng ở Việt Nam là gì? $\rightarrow$ H1: Tội phạm ngân hàng không chỉ là vi phạm pháp luật cá lẻ mà mang bản chất là hiện tượng xã hội tiêu cực, có tính tổ chức, tính đồng phạm cao và gắn liền mật thiết với các lỗ hổng quản trị rủi ro nội bộ.
• RQ2: Thực trạng tình hình tội phạm và công tác phòng ngừa trong lĩnh vực ngân hàng giai đoạn 2010–2020 phản ánh những quy luật và bất cập nào? $\rightarrow$ H2: Tình hình tội phạm có xu hướng gia tăng theo cấp số nhân về quy mô thiệt hại và phương thức công nghệ cao, trong khi hoạt động phòng ngừa còn mang tính đối phó, thiếu đồng bộ giữa cơ quan bảo vệ pháp luật và hệ thống tổ chức tín dụng.
• RQ3: Các yếu tố kinh tế - xã hội, quản trị nội bộ và công nghệ tác động như thế nào đến diễn biến của loại tội phạm này trong tương lai? $\rightarrow$ H3: Áp lực doanh thu, sự suy thoái đạo đức nghề nghiệp và sự phát triển của không gian mạng là các điều kiện thúc đẩy cơ chế hành vi phạm tội diễn ra nhanh chóng, khó kiểm soát nếu thiếu rào cản kỹ thuật và pháp lý thích ứng.
• RQ4: Hệ thống giải pháp nào đảm bảo tính khả thi nhằm nâng cao hiệu quả phòng ngừa tội phạm ngân hàng trong kỷ nguyên số? $\rightarrow$ H4: Cần một cơ chế phòng ngừa tích hợp ba trụ cột: hoàn thiện thể chế pháp lý, củng cố quản trị nội bộ dựa trên chuẩn mực kiểm soát rủi ro và tăng cường phối hợp liên ngành có ứng dụng công nghệ phòng ngừa tình huống.

Khung lý thuyết (theoretical framework) của công trình được kiến tạo dựa trên sự tích hợp giữa lý thuyết phòng ngừa tội phạm của tội phạm học hiện đại, lý thuyết kiểm soát xã hội đối với tội phạm và mô hình quản trị rủi ro tài chính ngân hàng. Phạm vi nghiên cứu về không gian bao quát hệ thống ngân hàng hai cấp tại Việt Nam (Ngân hàng Nhà nước ở cấp 1 và hệ thống các ngân hàng thương mại, tổ chức tín dụng ở cấp 2); phạm vi thời gian tập trung vào chuỗi dữ liệu thực tiễn 10 năm (2010–2020) và hệ thống lập pháp từ BLHS 2015 (sửa đổi 2017) đến nay.

Literature Review và Positioning

Tổng quan nghiên cứu quốc tế và trong nước phản ánh sự phân hóa rõ nét giữa các trường phái tiếp cận về tội phạm tài chính - ngân hàng:

Trên bình diện quốc tế, các công trình kinh điển đã đặt nền móng vững chắc cho lý luận tội phạm học. Tim Newburn (1998) trong Criminology đã khái quát hệ thống tư pháp hình sự và các quan điểm kiểm soát xã hội đối với tội phạm. Minkovskij G.M. (1987) với Cơ sở lý luận của việc phòng ngừa tội phạm khẳng định tội phạm là một hiện tượng xã hội, đòi hỏi hệ thống biện pháp đồng bộ loại trừ các hiện tượng tiêu cực kinh tế - xã hội. Kudriavsev V.N. (1987) đi sâu phân tích cơ chế hành vi phạm tội và mối quan hệ nhân quả. John Graham (1997) phân loại ba nhóm biện pháp phòng ngừa: cộng đồng, xã hội và tình huống. Về tội phạm kinh tế - tài chính, Barry Rider (chủ biên Research Handbook on International Financial Crime) chỉ ra xu hướng xuyên quốc gia của tội phạm tài chính. Olasanmi (2010) khi nghiên cứu ngành ngân hàng Nigeria (Computer Crimes and Counter Measures in the Nigerian Banking Sector) đã chứng minh việc ứng dụng công nghệ thông tin (ICT) luôn kéo theo tội phạm thẻ, gian lận ATM và lừa đảo danh tính, đòi hỏi phải tái cấu trúc kiểm soát nội bộ. Hongming Cheng (2009) tại Trung Quốc (White collar crime and the criminal justice system) đề xuất mô hình ba hướng "ngăn chặn - phòng ngừa - giáo dục" để xử lý gian lận ngân hàng và tái thiết lập đạo đức doanh nghiệp. Hazel Croall (2003) phân tích sâu sự xung đột giữa tiếp cận điều tiết (regulatory approach) và tiếp cận kiểm soát tội phạm (crime control approach).

Tại Việt Nam, các nhà khoa học đã tiếp cận tội phạm học từ nhiều bình diện: GS.TS Nguyễn Ngọc Hòa (2015) phân định ranh giới giữa đấu tranh và phòng ngừa tội phạm; GS.TS Võ Khánh Vinh (2013) phát triển lý luận tội phạm học hiện đại gắn với hợp tác quốc tế; TS. Trịnh Tiến Việt (2014) làm sáng tỏ lý thuyết kiểm soát xã hội đối với tội phạm; PGS.TS Lê Thị Sơn (2015) đặt nền móng cho tội phạm học so sánh; GS.TS Nguyễn Xuân Yêm (2005, 2011, 2012) hệ thống hóa các biện pháp phòng chống tội phạm kinh tế và tội phạm xuyên quốc gia. Về lĩnh vực ngân hàng, nhóm tác giả Nguyễn San Miên Nhuận và Nguyễn Xuân Trường (2013) đã xuất bản sách chuyên khảo về phòng chống tội phạm ngân hàng, song nguồn dữ liệu và căn cứ pháp lý dừng lại ở BLHS 1999 cũ.

Tranh luận học thuật cốt lõi tồn tại giữa hai quan điểm đối lập: một luồng quan điểm ưu tiên tiếp cận điều tiết mềm (nhấn mạnh tự kiểm soát nội bộ và xử lý vi phạm hành chính để tránh làm đứt gãy hoạt động tín dụng) và luồng quan điểm ủng hộ kiểm soát hình sự cứng (đẩy mạnh hình sự hóa và trừng phạt nghiêm khắc để răn đe). Luận án của Đỗ Thị Minh Phượng định vị chính xác điểm cân bằng: xác lập quan điểm phòng ngừa chủ động từ sớm, từ xa, kết hợp chặt chẽ giữa các giải pháp kinh tế - kỹ thuật nội bộ của tổ chức tín dụng với các biện pháp pháp lý - nghiệp vụ nghiêm minh của các cơ quan tiến hành tố tụng. Luận án nâng tầm học thuật khi đặt thực tiễn Việt Nam trong mối tương quan so sánh với các nghiên cứu quốc tế tiêu biểu như Nigeria (về rủi ro an ninh mạng) và Trung Quốc (về cơ chế kiểm soát tội phạm cổ cồn trắng và tham nhũng ngân hàng), làm nổi bật tính tương thích của hệ thống lý luận trong bối cảnh các nền kinh tế đang chuyển đổi.

Đóng góp lý thuyết và khung phân tích

Đóng góp cho lý thuyết

Luận án đã mở rộng và làm sâu sắc thêm lý luận về tội phạm học kinh tế và lý thuyết tội phạm cổ cồn trắng (white-collar crime) trong môi trường ngân hàng:

1. Xác lập định nghĩa khoa học chuẩn xác về tình hình tội phạm và phòng ngừa tình hình tội phạm trong lĩnh vực ngân hàng: Luận án chỉ rõ tình hình tội phạm trong lĩnh vực ngân hàng không đồng nhất với một tội danh đơn lẻ mà là một chỉnh thể các tội phạm diễn ra trong các hoạt động kinh doanh tiền tệ, cung ứng dịch vụ thanh toán và quản lý, vận hành hệ thống ngân hàng (bao gồm Điều 206, 207, nhóm tội xâm phạm sở hữu Điều 174, 175, 179, và nhóm tội chức vụ Điều 354, 355, 356, 359 BLHS năm 2015). Luận án khẳng định: "Phòng ngừa tình hình tội phạm trong lĩnh vực ngân hàng là hoạt động do các cơ quan, tổ chức, cá nhân tiến hành bằng các biện pháp cần thiết, có chủ đích, tác động đến nguyên nhân, điều kiện của nhóm tội phạm này, nhằm ngăn chặn, hạn chế, tiến tới loại bỏ các tội phạm này khỏi đời sống xã hội."
2. Hệ thống hóa các mệnh đề lý thuyết (propositions):
   • Mệnh đề P1: Tội phạm ngân hàng có tính ẩn rất cao, thiệt hại phi vật chất (tác động tiêu cực đến niềm tin thị trường, an toàn hệ thống tài chính) luôn vượt xa giá trị thiệt hại vật chất định lượng được.
   • Mệnh đề P2: Cơ chế hành vi phạm tội ngân hàng có cấu trúc đồng phạm phức tạp, hình thành từ sự câu kết giữa đối tượng bên ngoài với chủ thể đặc thù bên trong (cán bộ tín dụng, lãnh đạo quản trị) nhằm vượt qua các chốt kiểm soát nội bộ.
   • Mệnh đề P3: Biện pháp phòng ngừa kinh tế và quản trị rủi ro giữ vai trò nền tảng, quyết định hiệu lực của các biện pháp phòng ngừa nghiệp vụ tư pháp.
   • Mệnh đề P4: Nguyên tắc pháp chế phải song hành cùng nguyên tắc nhân đạo và dân chủ, đảm bảo cân bằng giữa bảo vệ trật tự kinh tế và tôn trọng quyền con người, quyền công dân của khách hàng và cán bộ tài chính.

Khung phân tích độc đáo

Khung phân tích của luận án tích hợp đa tầng ba lý thuyết nền tảng:

• Lý thuyết kiểm soát xã hội đối với tội phạm (Social Control Theory): Huy động sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị, cơ quan quản lý nhà nước (Ngân hàng Nhà nước, Thanh tra Chính phủ), cơ quan tư pháp (Cảnh sát kinh tế, Viện kiểm sát, Tòa án) và cộng đồng xã hội.
• Lý thuyết phòng ngừa tình huống (Situational Crime Prevention): Tác động trực tiếp vào môi trường giao dịch, giảm thiểu cơ hội phạm tội thông qua quy chuẩn kỹ thuật (bảo mật OTP, thẻ chip ATM, rào cản phân quyền phê duyệt tín dụng).
• Lý thuyết quản trị rủi ro ngân hàng (Corporate Governance & Internal Control): Xây dựng hệ thống kiểm toán, kiểm soát nội bộ ba tuyến phòng thủ, triệt tiêu áp lực chỉ tiêu kinh doanh phi thực tế dẫn đến hành vi làm trái quy trình.

Điều kiện biên (boundary conditions) của khung phân tích được xác lập trong phạm vi hệ thống ngân hàng thương mại và tổ chức tín dụng hoạt động hợp pháp tại Việt Nam dưới sự điều tiết của Ngân hàng Nhà nước, tuân thủ khuôn khổ pháp lý của BLHS 2015 (sửa đổi 2017) và Luật Các tổ chức tín dụng.

Phương pháp nghiên cứu tiên tiến

Thiết kế nghiên cứu

Nghiên cứu đứng trên lập trường bản thể luận hiện thực phê phán (critical realism) và nhận thức luận thực chứng pháp lý kết hợp xã hội học tội phạm, coi tội phạm ngân hàng là hiện tượng xã hội khách quan có thể nhận thức, đo lường và kiểm soát được thông qua việc tác động vào các mối liên hệ nhân quả. Thiết kế nghiên cứu hỗn hợp (mixed-methods design) kết hợp định tính và định lượng đa tầng:

• Tầng vĩ mô: Đánh giá hệ thống chính sách, văn bản quy phạm pháp luật và cơ chế quản lý nhà nước của Ngân hàng Trung ương (Cấp 1).
• Tầng trung mô: Khảo sát quy trình nghiệp vụ, kiểm soát nội bộ, rủi ro tín dụng tại các NHTM (Cấp 2).
• Tầng vi mô: Phân tích cơ chế hành vi phạm tội, hồ sơ vụ án cụ thể, tâm lý xã hội học của người phạm tội và cán bộ thực thi pháp luật.

Quy trình nghiên cứu rigorous

Quy trình thu thập và xử lý dữ liệu được tiến hành nghiêm ngặt qua 4 bước:

1. Thu thập dữ liệu thứ cấp: Rà soát, trích xuất số liệu thống kê tội phạm học chính thức từ VKSND Tối cao, TAND Tối cao, Cục Cảnh sát điều tra tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu (Cục CSKT - Bộ Công an), Cơ quan Thanh tra, giám sát ngân hàng (TTGSNHNN) trong suốt giai đoạn 2010–2020.
2. Khảo sát điều tra xã hội học: Thiết kế phiếu hỏi cấu trúc chuẩn, thực hiện điều tra chọn mẫu có chủ đích trên các nhóm khách thể: điều tra viên, kiểm sát viên, thẩm phán chuyên trách án kinh tế, cán bộ thanh tra ngân hàng và cán bộ quản lý tín dụng tại các ngân hàng thương mại lớn (Agribank, Vietcombank, Vietinbank...).
3. Phân tích án lệ và vụ án điển hình: Mổ xẻ chi tiết hồ sơ các đại án kinh tế đã xét xử (như vụ thất thoát 120.886 tỷ đồng tại Chi nhánh Ngân hàng liên doanh Việt Nga; vụ sai phạm cấp chứng thư bảo lãnh gây thiệt hại 200 tỷ đồng tại BIDV Ninh Thuận; các đại án tại VNBC...).
4. Tam giác hóa dữ liệu (Triangulation): Kiểm tra chéo độ tin cậy giữa số liệu thống kê tư pháp, báo cáo tổng kết ngành ngân hàng và kết quả điều tra xã hội học nhằm triệt tiêu thiên lệch nhận thức, nâng cao độ giá trị cấu trúc (construct validity) và độ tin cậy (reliability).

Data và phân tích

Số liệu thống kê chuỗi thời gian 10 năm (2010–2020) được phân tích bằng các phương pháp thống kê mô tả, phân tích xu hướng và so sánh luật học:

• Dữ liệu tư pháp phản ánh số lượng các vụ án xâm phạm trật tự quản lý kinh tế, sở hữu và chức vụ trong lĩnh vực ngân hàng có xu hướng năm sau cao hơn năm trước.
• Về tội phạm sử dụng công nghệ cao trong hoạt động ngân hàng: Lấy năm 2011 làm năm định gốc, đến năm 2020 số vụ khởi tố tăng 269% và số bị cáo tăng 729%. Tốc độ gia tăng trung bình hàng năm đạt mức 71,16%.
• Các bảng đối chiếu số liệu và phụ lục thống kê tư pháp cung cấp bức tranh chân thực về quy mô thiệt hại vật chất hàng trăm nghìn tỷ đồng, khẳng định tính đại diện và độ tin cậy tuyệt đối của mẫu nghiên cứu.

Phát hiện đột phá và implications

Những phát hiện then chốt

1. Tính hệ thống và tính đồng phạm tuyệt đối trong cơ chế phát sinh tội phạm: Báo cáo của VKSND Cấp cao tại Hà Nội được luận án trích dẫn khẳng định: "Vi phạm trong lĩnh vực này thường mang tính hệ thống, diễn ra trong một thời gian dài nhưng chậm được phát hiện, xử lý nên hầu hết các vụ án đều có tính đồng phạm; nguyên nhân làm phát sinh tội phạm trong một số vụ án xuất phát từ nhiều vi phạm về quy trình nghiệp vụ của Ngành ngân hàng".
2. Quy luật chuyển dịch mạnh mẽ sang không gian mạng: Tội phạm phi truyền thống tăng trưởng đột biến (tăng 269% số vụ trong 10 năm). Sự xuất hiện của các phần mềm mã độc nhắm vào nền tảng thiết bị di động (mobile banking malware), trộm cắp thông tin thẻ tín dụng, làm thẻ giả và sự gia tăng của tội phạm xuyên quốc gia có yếu tố nước ngoài đã làm thay đổi hoàn toàn bản đồ rủi ro ngân hàng.
3. Phát hiện nghịch lý về quản trị rủi ro tín dụng: Áp lực cạnh tranh lợi nhuận và tăng trưởng tín dụng quá mức thúc đẩy các ngân hàng thương mại nới lỏng quy trình, cấp tín dụng vượt hạn mức quy định cho các nhóm khách hàng thân hữu/tập đoàn lớn mà không có tài sản bảo đảm hợp lệ, biến quy trình kiểm soát nội bộ thành hình thức.
4. Khoảng trống pháp lý vượt khỏi phạm vi cấp tín dụng truyền thống: BLHS hiện hành tập trung quy định tội danh ngân hàng tại Điều 206, nhưng thực tế nhiều mảng nghiệp vụ hiện đại như đầu tư tài chính, phái sinh, chuyển tiền quốc tế, bảo lãnh, tài trợ thương mại và công nghệ tài chính (Fintech) đang là các khoảng trống dễ bị lợi dụng để rửa tiền và trục lợi.

Implications đa chiều

• Về lý thuyết: Hoàn thiện hệ thống khái niệm, đặc điểm, nguyên tắc và chủ thể phòng ngừa tội phạm ngân hàng trong tội phạm học Việt Nam, chứng minh sự tương thích của lý thuyết kiểm soát xã hội đối với các loại tội phạm kinh tế đặc thù.
• Về phương pháp luận: Cung cấp mô hình đánh giá rủi ro tội phạm học tích hợp chuỗi số liệu tư pháp và dữ liệu quản trị ngân hàng, có khả năng chuyển giao áp dụng cho nghiên cứu tội phạm trong các lĩnh vực tài chính khác như chứng khoán, bảo hiểm.
• Về thực tiễn quản trị ngân hàng: Đưa ra khuyến nghị bắt buộc về việc thiết lập cơ chế giám sát xung đột lợi ích, tách bạch quy trình thẩm định - phê duyệt tín dụng, triển khai công nghệ định danh điện tử eKYC và xác thực đa lớp.
• Về hoàn thiện chính sách, pháp luật: Kiến nghị sửa đổi, bổ sung Điều 206 BLHS năm 2015 theo hướng mở rộng cấu thành hành vi sang các hoạt động kinh doanh tiền tệ, dịch vụ thanh toán mới; cụ thể hóa Luật Phòng, chống rửa tiền và Luật Các tổ chức tín dụng; tăng cường thực thi Chỉ thị số 48-CT/TW, Kết luận số 13-KL/TW của Bộ Chính trị và Quyết định số 54/QĐ-NHNN về hoạt động của Ban chỉ đạo phòng chống tham nhũng và tội phạm ngành Ngân hàng.

Limitations và Future Research

Luận án chỉ ra 3 giới hạn nghiên cứu chính:

1. Vấn đề tội phạm ẩn (Dark Figure of Crime): Do tính chất bảo vệ uy tín thương hiệu của các tổ chức tín dụng, một số vụ việc gian lận nội bộ được xử lý kỷ luật kín hoặc khắc phục dân sự nội bộ, chưa được phản ánh đầy đủ trong số liệu tư pháp chính thức.
2. Phạm vi thời gian và độ trễ dữ liệu: Số liệu tổng kết đến năm 2020 chưa bao quát hết những biến động phức tạp của các mô hình thanh toán mới thời kỳ hậu đại dịch COVID-19.
3. Thách thức từ công nghệ tài chính mới nổi: Chưa đi sâu phân tích toàn diện tội phạm liên quan đến tiền mã hóa, tài chính phi tập trung (DeFi) và ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong gian lận tài chính.

Chương trình nghiên cứu tương lai (Future Research Agenda) đề xuất 4 hướng nghiên cứu:

• Ứng dụng AI và Big Data trong phát hiện sớm hành vi rửa tiền và giao dịch đáng ngờ theo thời gian thực.
• Khảo sát chuyên sâu tội phạm công nghệ cao xuyên biên giới nhắm vào hệ sinh thái ngân hàng mở (Open Banking) và API tài chính.
• Nghiên cứu cơ chế tâm lý - xã hội học của tội phạm cổ cồn trắng trong các định chế tài chính phi ngân hàng.
• Hoàn thiện khung khổ pháp lý về dẫn độ và tương trợ tư pháp điện tử trong thu hồi tài sản tội phạm ngân hàng tẩu tán ra nước ngoài.

Tác động và ảnh hưởng

• Tác động học thuật: Là công trình chuyên khảo tiên phong về tội phạm học ngân hàng, luận án trở thành tài liệu tham khảo chuẩn mực phục vụ đào tạo sau đại học và nghiên cứu khoa học tại các học viện, trường đại học chuyên ngành luật và an ninh.
• Chuyển đổi ngành ngân hàng: Đóng góp luận cứ khoa học để Ngân hàng Nhà nước và các NHTM xây dựng bộ quy tắc đạo đức nghề nghiệp, củng cố quy trình thanh tra, giám sát ngân hàng (theo Công văn số 1007/NHNN-TTGSNH và Chỉ thị số 07/CT-NHNN).
• Ảnh hưởng chính sách và an ninh kinh tế: Cung cấp luận cứ vững chắc cho các cơ quan lập pháp và cơ quan tiến hành tố tụng trong việc hoàn thiện chính sách hình sự, bảo vệ an ninh tài chính - tiền tệ quốc gia trước các cú sốc gian lận quy mô lớn.
• Ý nghĩa quốc tế: Đẩy mạnh thực thi 23 điều ước quốc tế đa phương và 40 hiệp định tương trợ tư pháp song phương mà Việt Nam đã ký kết, nâng cao chỉ số minh bạch tài chính của Việt Nam trên trường quốc tế.

Đối tượng hưởng lợi

• Nghiên cứu sinh và Giảng viên luật/tội phạm học: Tiếp cận hệ thống lý luận hoàn chỉnh, nguồn số liệu thực tiễn 10 năm tin cậy và khung phương pháp luận liên ngành sắc bén.
• Hội đồng quản trị và Ban kiểm soát các NHTM: Ứng dụng trực tiếp các giải pháp quản trị rủi ro, khắc phục các kẽ hở thẩm định tín dụng và tăng cường kiểm toán nội bộ.
• Cơ quan bảo vệ pháp luật (Cảnh sát kinh tế, Viện kiểm sát, Tòa án): Nắm bắt phương thức, thủ đoạn phạm tội tinh vi để tối ưu hóa quy trình điều tra, truy tố, xét xử và phòng ngừa nghiệp vụ.
• Nhà hoạch định chính sách (Quốc hội, NHNN, Bộ Tư pháp): Sở hữu luận cứ thực tiễn để sửa đổi các văn bản luật chuyên ngành và văn bản quy phạm pháp luật hình sự.

Câu hỏi chuyên sâu

1. Đóng góp lý thuyết độc đáo nhất của luận án là gì? Luận án đã mở rộng lý thuyết tội phạm học kinh tế bằng việc xác lập phạm trù "Tình hình tội phạm trong lĩnh vực ngân hàng" với tư cách là một khái niệm tội phạm học độc lập, đa cấu thành. Luận án chỉ ra rằng tội phạm ngân hàng không chỉ bó hẹp ở tội vi phạm quy định hoạt động ngân hàng (Điều 206 BLHS) mà là một chỉnh thể bao hàm tội phạm sở hữu và chức vụ, vận hành theo cơ chế cấu kết đồng phạm khép kín.

2. Đổi mới phương pháp luận thể hiện như thế nào khi so sánh với các nghiên cứu trước? So với các nghiên cứu của Trần Thị Hằng (2006) hay Phạm Văn Hiển (tiếp cận luật hình sự thuần túy) và Olasanmi (2010 - tiếp cận kỹ thuật đơn thuần tại Nigeria), luận án của Đỗ Thị Minh Phượng đã thực hiện bước đột phá bằng phương pháp tiếp cận liên ngành đa tầng (luật học - tội phạm học - kinh tế học ngân hàng), kết hợp tam giác hóa dữ liệu chuỗi thời gian 10 năm của cả hệ thống tư pháp và ngân hàng trung ương.

3. Phát hiện bất ngờ nhất từ dữ liệu thực nghiệm là gì? Tốc độ tăng trưởng đột biến của tội phạm công nghệ cao trong ngân hàng: giai đoạn 2011–2020 tăng 269% số vụ và 729% số bị cáo, với tỷ lệ gia tăng bình quân hàng năm lên tới 71,16%. Đặc biệt, hầu hết các đại án nghìn tỷ đều bắt nguồn từ sự cấu kết có tổ chức giữa các cán bộ có chức vụ bên trong với đối tượng bên ngoài, lợi dụng chính các kẽ hở của quy định ưu đãi nội bộ.

4. Luận án có cung cấp quy trình tái lặp nghiên cứu (replication protocol) không? Có. Luận án thiết kế chi tiết quy trình thu thập dữ liệu thứ cấp từ hệ thống báo cáo tư pháp ngành (VKSNDTC, TANDTC), khung bảng hỏi điều tra xã hội học chuẩn hóa và ma trận phân tích nguyên nhân - điều kiện tội phạm học, cho phép các nhà nghiên cứu độc lập tái lặp hoặc mở rộng đánh giá theo chu kỳ thời gian mới.

5. Chương trình nghị sự nghiên cứu 10 năm tới được phác thảo ra sao? Luận án phác thảo lộ trình nghiên cứu 10 năm tập trung vào 4 trọng tâm: (i) Tác động của trí tuệ nhân tạo và dữ liệu lớn đến tội phạm tài chính; (ii) Kiểm soát tội phạm trong ngân hàng số và thanh toán xuyên biên giới; (iii) Hoàn thiện cơ chế tương trợ tư pháp thu hồi tài sản số; (iv) Xây dựng mô hình cảnh báo sớm rủi ro vi phạm pháp luật trong quản trị ngân hàng thương mại.

Kết luận

1. Luận án đã hệ thống hóa và phát triển toàn diện lý luận tội phạm học về phòng ngừa tình hình tội phạm trong lĩnh vực ngân hàng ở Việt Nam, làm rõ các đặc trưng về khách thể, chủ thể, nguyên tắc và các mối quan hệ tác động qua lại.
2. Cung cấp bức tranh thực nghiệm sâu sắc, khách quan về thực trạng tội phạm ngân hàng giai đoạn 2010–2020 với các chứng cứ thống kê tư pháp xác thực, vạch trần cơ chế phát sinh từ áp lực kinh doanh, suy thoái đạo đức và lỗ hổng kiểm soát nội bộ.
3. Dự báo khoa học về xu hướng chuyển dịch mạnh mẽ của tội phạm sang phương thức sử dụng công nghệ cao, mã độc ngân hàng di động và phương thức thanh toán điện tử xuyên biên giới.
4. Đề xuất hệ thống giải pháp đồng bộ mang tính khả thi cao, gắn kết hoàn thiện pháp luật hình sự - ngân hàng với đổi mới quản trị rủi ro nội bộ và cơ chế phối hợp liên ngành.
5. Mở ra các dòng nghiên cứu học thuật mới về tội phạm học công nghệ tài chính, định vị Việt Nam trong mạng lưới hợp tác tư pháp quốc tế về an ninh tài chính tiền tệ.
6. Xác lập giá trị ứng dụng bền vững, đóng góp trực tiếp vào công cuộc xây dựng hệ thống ngân hàng an toàn, minh bạch, bảo vệ thể chế kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa trong kỷ nguyên hội nhập toàn cầu.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1. Tổng quan tình hình nghiên cứu Chương 2. Những vấn đề lý luận về phòng ngừa tình hình tội phạm trong lĩnh vực ngân hàng Chương 3. Thực trạng phòng ngừa tình hình tội phạm trong lĩnh vực ngân hàng Chương 4.

Giải pháp tăng cường phòng ngừa tình hình tội phạm trong lĩnh vực ngân hàng. 8 Chƣơng 1 TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU Cùng với sự phát triển của khoa học công nghệ và xu thế toàn cầu hóa, hoạt động của ngân hàng trên nhiều phương diện đã được cải thiện và mang lại rất nhiều lợi ích như: tiết kiệm chi phí giao dịch, tiết kiệm thời gian, tạo thuận lợi cho các bên tham gia giao dịch và giảm thiểu rủi ro mất tiền, tiền giả, vi phạm và tội phạm. Tuy vậy, cùng với sự phát triển của dịch vụ ngân hàng thì các vi phạm, tội phạm trong lĩnh vực này cũng ngày một gia tăng và diễn biến phức tạp với những thủ đoạn tinh vi để che giấu hành vi phạm tội. Các tội phạm này không chỉ ảnh hưởng trực tiếp đến mục tiêu, lộ trình hoạt động của ngân hàng, đến hiệu quả kinh doanh của các ngân hàng mà còn ảnh hưởng đến sự phát triển lành mạnh của nền kinh tế và tội phạm không chỉ dừng lại ở một quốc gia mà nó còn ảnh hưởng sâu rộng đến các quốc gia khác trong bối cảnh toàn cầu hóa hiện nay.

Thực trạng này được các nhà nghiên cứu trong và ngoài nước quan tâm, đặc biệt là thời gian gần đây. Tình hình nghiên cứu ở nước ngoài 1. Các công trình nghiên cứu lý luận về phòng ngừa tình hình tội phạm Tim Newbukin, “Giáo trình Tội phạm học”, Vương Quốc Anh, 1998 []. Nội dung sách gồm có 6 phần và 36 chương, đề cập đến những vấn đề cơ bản nhất về tội phạm học và phòng ngừa tội phạm.

Trong đó, tác giả chủ yếu đề cập đến những vấn đề lý luận về tội phạm nói chung, các quan điểm về phòng ngừa tội phạm và hệ thống tư pháp hình sự trong phòng, chống tội phạm. Tuy nhiên, tác giả chỉ mới dừng lại ở việc nghiên cứu hệ thống các quan điểm, quan niệm, biện pháp phòng ngừa tội phạm nói chung trên phương diện nghiên cứu các hiện tượng xã hội. Với nội dung nghiên cứu của mình, nghiên cứu sinh đã kế thừa được những kiến thức lý luận phục vụ cho quá trình nghiên cứu về phòng ngừa tình hình tội phạm trong lĩnh vực ngân hàng. Minkovskij GM, “Cơ sở lý luận của việc phòng ngừa tội phạm”, Nhà xuất bản Moskva, jurid.

Literature, 1987[] Về phương pháp luận: Tác giả Minkovskij G.M cho rằng tội phạm là một hiện tượng xã hội, cần phải xác định được nguyên nhân, điều kiện và áp dụng biện pháp để loại trừ chính là phòng ngừa tội phạm; Hệ thống các biện pháp phòng ngừa tội phạm: Phải đồng bộ, cụ thể, tổng hợp, toàn diện; Về cơ sở kinh tế - xã hội của việc phòng ngừa tội phạm: Bao gồm nhiều biện pháp loại trừ các hiện tượng tiêu cực trong xã hội, các điều kiện sống không thuận lợi, nâng cao trình độ văn hóa cho người dân, đề cao tính 9 tích cực của giáo dục gia đình. Sách là tài liệu hữu ích trong việc cung cấp cơ sở lý luận của hoạt động phòng ngừa tình hình tội phạm và xác định các biện pháp xã hội trong giai đoạn hiện nay và có thể áp dụng trong lĩnh vực ngân hàng. Dasetakob, “Sách chuyên khảo - Tội phạm học”, Nhà xuất bản Trung tâm pháp lý Press, 2006 [89]. Quyển sách đã chỉ rõ về cơ sở lý luận của tội phạm học và những lĩnh vực mới của tội phạm học.

Đề cập đến nội dung cơ sở lý luận của tội phạm học, tác giả đã xác định các hành vi phạm tội phổ biến, nguyên nhân dẫn đến hành vi phạm tội trong xã hội.Ngoài ra, tác giả còn đề cập đến hai loại tội phạm mới là: Tội phạm gia đình và tội phạm chính trị. Về biện pháp phòng ngừa tội phạm, tác giả đã chỉ ra biện pháp phòng ngừa tội phạm là phải làm rõ nguyên nhân, điều kiện dẫn đến hành vi phạm tội. Đây là công trình đề cập chuyên sâu đến những vấn đề lý luận cơ bản về tội phạm học, nguyên nhân làm phát sinh tội phạm, các điều kiện tồn tại của tội phạm nói chung và các giải pháp cơ bản có tính toàn diện, hệ thống về phòng ngừa tội phạm. Nghiên cứu sinh sẽ kế thừa những tư tưởng đó trong quá trình triển khai luận án của mình.Kudriavsev, “Nguyên nhân và biện pháp phòng ngừa tội phạm”, Nhà xuất bản Công an nhân dân, Hà Nội 1987 [90].

Sách đã nêu khái quát nhất về nguyên nhân và biện pháp phòng ngừa tội phạm, mặc dù không đề cập đến những tội phạm riêng lẻ, nhưng sẽ là nguồn tham khảo quan trọng cho tác giả khi nghiên cứu về nguyên nhân, điều kiện của tội phạm trong lĩnh vực ngân hàng. Jonh Graham, “Chiến lược phòng ngừa tội phạm tại Châu Âu và Bắc Mỹ”, Viện nghiên cứu Phòng ngừa và Kiểm soát tội phạm Helsinki, Phần Lan, 1997 [91]. Quyển sách đã trình bày về thực trạng và các biện pháp phòng ngừa tội phạm, trong đó đã đưa ra ba nhóm biện pháp cơ bản trong phòng ngừa tội phạm, cụ thể: Nhóm biện pháp phòng ngừa tội phạm từ cộng đồng; Nhóm biện pháp phòng ngừa mang yếu tố xã hội; Nhóm biện pháp phòng ngừa mang yếu tố tình huống. Nội dung sách có giá trị về mặt thực tiễn và lý luận đối với vấn đề phòng ngừa tình hình tội phạm, đặc biệt giúp nghiên cứu sinh trong quá trình nghiên cứu về các giải pháp mang tính xã hội trong phòng ngừa tình hình tội phạm trong lĩnh vực ngân hàng hiện nay.

Các công trình nghiên cứu về thực trạng phòng ngừa và giải pháp phòng ngừa tình hình tội phạm trong lĩnh vực kinh tế nói chung và lĩnh vực tài chính - ngân hàng nói riêng “Research Handbook on International Financial Crime”, là cuốn Sổ tay nghiên cứu về tội phạm tài chính quốc tế do một nhóm tác giả với sự chủ biên của Giáo sư Barry Rider. Tập thể tác giả đã cung cấp kiến thức sâu sắc về sự gia tăng của tội phạm tài chính và kinh tế, như gian lận, xâm phạm quản lý tài chính và thị trường, tham nhũng, rửa tiền ở một số quốc gia và khả năng phát triển của nó ra phạm vi quốc tế. Nhóm tác giả cũng đưa ra dự báo về tình trạng gia tăng của loại tội tài chính nói chung trong từng khoảng thời gian cụ thể. Đây là một trong những nguồn tài liệu có giá trị tham khảo trong quá trình nghiên cứu luận án của tác giả.

“Computer Crimes and Counter Measures in the Nigerian Banking Sector” (tạm dịch: Tội phạm máy tính và các biện pháp đối phó trong ngành ngân hàng Nigeria) của tác giả Olasanmi, Omoneye Olufunke, Giảng viên khoa Quản trị, Đại học Obafemi Awolowo, Ile-Ife, Nigeria, 2010 [92]. Tác giả đã nhìn nhận, đánh giá từ nhiều khía cạnh công nghệ, cho rằng với sự gia tăng sử dụng các thiết bị công nghệ thông tin và truyền thông (ICT) như máy tính và Internet sẽ kèm theo các hoạt động phạm tội như spam, gian lận thẻ tín dụng, gian lận ATM, lừa đảo, trộm danh tính, từ chối dịch vụ và như vậy có thể thấy rằng ICT “đóng góp” cho tội phạm trong ngành ngân hàng. Báo cáo này dự báo các tội phạm loại này không thể loại trừ hoàn toàn, nhưng có thể được giảm đáng kể nếu các biện pháp kiểm soát nội bộ được sử dụng đúng đắn, phù hợp với cấu trúc tổ chức của ngân hàng hiện đại. Đây là một công trình nghiên cứu có ý nghĩa lớn trong việc tìm các giải pháp làm hạn chế khả năng dẫn đến hành vi phạm tội của các ngân hàng ở Nigeria.

Vì vậy, tác giả cũng sẽ tham khảo và học hỏi những kinh nghiệm cần thiết phù hợp với điều kiện của Việt Nam. “Impact of Electronic crime in Indian Banking Sector – An Overview”, Tiến sĩ M. Imran Siddique, Đại học Hồi giáo Aligarh Aligarh, U. Nghiên cứu này đưa ra khái niệm về các tội phạm có sử dụng công nghệ đã xảy ra trong các ngân hàng ở Ấn Độ như gian lận ATM, rửa tiền và gian lận thẻ tín dụng., đồng thời đề cập đến các mối đe dọa an ninh tồn tại ở khách hàng, như mối đe dọa của việc thu thập thông tin người dùng, lừa đảo, rò rỉ thông tin cá nhân, trộm cắp thông tin… Nghiên cứu cho thấy rằng tội phạm điện tử có thể được kéo giảm 11 bằng cách áp dụng công nghệ cập nhật, sử dụng các nhân viên và thiết bị đáng tin cậy.

Công trình này là một nỗ lực để nghiên cứu ảnh hưởng của tội phạm điện tử đối với ngành ngân hàng Ấn Độ. “White collar crime and the criminal justice system: Government response to bank fraud and corruption in China” (tạm dịch: Tội phạm cổ cồn trắng và hệ thống tư pháp hình sự: sự phản ứng của Chính phủ đối với gian lận ngân hàng và tham nhũng ở Trung Quốc). Tác giả: Hongming Cheng (Khoa Xã hội học, Đại học Saskatchewan, Saskatoon, Canada) – Tạp chí Tội phạm Tài chính, Vol.16 Số phát hành 2, trang 166-179, 2009 [94]. Công trình nghiên cứu này chỉ ra cách tiếp cận ba hướng là ngăn chặn, phòng ngừa và giáo dục - để giải quyết gian lận ngân hàng và tham nhũng.

Theo tác giả, cần phải xây dựng lại đạo đức kinh doanh để đảm bảo tuân thủ luật pháp cho cá nhân và tổ chức. Nghiên cứu này có giá trị cho các nhà hoạch định chính sách, cơ quan quản lý ngân hàng, các tổ chức tài chính và các nhà nghiên cứu quan tâm trong các vấn đề gian lận ngân hàng và tham nhũng. Bài viết “Privatizing Economic Crime Enforcement: Exploring the Role of Private Sector Investigative Agencies in Combating Money Laundering”, đăng trên Tạp chí Nghiên cứu và Chính sách Quốc tế số 16 năm 2006. Nghiên cứu này khám phá vai trò của các cơ quan điều tra tài chính khu vực tư nhân (FIA) trong việc chống tội phạm kinh tế và rửa tiền ở Canada và một số nước, đồng thời đề cập đến vai trò của các tổ chức khu vực tư nhân, kế toán cung cấp các dịch vụ hỗ trợ điều tra, quản lý rủi ro, tư vấn và hỗ trợ tranh tụng giải quyết tội phạm kinh tế.

Bài viết giúp nghiên cứu sinh có cách tiếp cận tổng thể hơn về các chủ thể tham gia phòng ngừa tình hình tội phạm trong lĩnh vực ngân hàng hiện nay. - Sách “Three Decades of Researching and Combating Economic Crime – Swedish Case” (Tạm dịch: Ba thập kỷ nghiên cứu và chống tội phạm kinh tế - Trường hợp Thụy Điển) của tác giả LarsKorsell, 2001 [95].