CHƯƠNG I. NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ TỔ CHỨC THỰC THI CHÍNH SÁCH CHĂM SÓC KHÁCH HÀNG CÁ NHÂN TẠI NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI 1. Chăm sóc khách hàng tại ngân hàng thương mại 1. Khái niệm về khách hàng và chăm sóc khách hàng 1.
Khái niệm khách hàng “Không có khách hàng sẽ không có bất cứ công ty nào tồn tại”. Nhận định của nhà kinh tế học nổi tiếng Erwin Frand đã cho thấy vai trò của khách hàng trong mọi hoạt động kinh doanh. Việc hiểu biết đầy đủ về khách hàng là một trong những cơ sở quan trọng có ý nghĩa quyết định đến khả năng lựa chọn đúng cơ hội kinh doanh và sử dụng có hiệu quả các tiềm năng của ngân hàng. Có nhiều cách nói để hiểu khái niệm về khách hàng: Khách hàng vừa là nhân tố định hướng kinh doanh quyết định ngân hàng sản xuất cái gì và sản xuất như thế nào, quy mô thị trường ra sao? Khách hàng là mục tiêu cạnh tranh vì các ngân hàng luôn cạnh tranh với nhau để giành và giữ khách hàng.
Khách hàng cũng là vũ khí cạnh tranh vì khách hàng có thể trở thành những tuyên truyền viên tích cực cho sản phẩm, dịch vụ của ngân hàng, họ có khả năng lôi kéo các khách hàng tiềm năng khác sử dụng sản phẩm, dịch vụ của ngân hàng, từ đó tăng doanh thu và thị phần. Khách hàng là người trả lương cho ngân hàng vì chỉ khi có khách hàng và khách hàng trả tiền thì ngân hàng mới có thể trang trải các khoản chi phí, đảm bảo sự hoạt động của toàn ngân hàng. Như vậy có nhiều khái niệm về khách hàng, nhưng có một khái niệm chung nhất được nhà kinh tế Howard Senter thuộc dự án NEBS Management đưa ra như sau: “Khách hàng của chúng ta là những người chúng ta phục vụ dù họ là người ngoài hay nhân viên của ngân hàng, dù họ có trả tiền cho chúng ta hay 11 không”. Như vậy, đối tượng khách hàng của ngân hàng không chỉ giới hạn ở những người có nhu cầu và có khả năng mua hàng của ngân hàng (khách hàng bên ngoài) mà còn được mở rộng đối tượng là những người ngân hàng đang phục vụ (khách hàng nội bộ).
Khách hàng bên ngoài: Đây là những người thực hiện các giao dịch với ngân hàng, bằng nhiều hình thức: gặp gỡ trực tiếp, giao dịch qua điện thoại hay giao dịch trực tuyến. Đây chính là cách hiểu truyền thống về khách hàng, không có những khách hàng như thế này, ngân hàng cũng không thể tồn tại. Khách hàng nội bộ: nhân viên chính là “khách hàng” của ngân hàng, và các nhân viên cũng chính là khách hàng của nhau. Khách hàng nội bộ tham gia vào quy trình cung cấp sản phẩm, dịch vụ cho khách hàng bên ngoài.
Nếu các nhà cung cấp nội bộ không phục vụ khách hàng nội bộ tốt, khách hàng bên ngoài cũng sẽ không được phục vụ tốt. Bằng cách mở rộng khái niệm về khách hàng ngân hàng sẽ có thể tạo ra một dịch vụ hoàn hảo hơn bởi chỉ khi nào ngân hàng có sự quan tâm tới nhân viên, xây dựng được lòng trung thành của nhân viên, đồng thời, các nhân viên trong ngân hàng có khả năng làm việc với nhau, quan tâm đáp ứng nhu cầu và làm hài lòng đồng nghiệp, thì họ mới có được tinh thần làm việc tốt nhất, mới có thể phục vụ các khách hàng bên ngoài của công ty một cách hiệu quả, thống nhất. Tùy từng mục tiêu phát triển mà ngân hàng phân loại khách hàng và lựa chọn phương thức marketing phù hợp với từng loại đối tượng khách hàng. Khái niệm chăm sóc khách hàng Người ta thường nghĩ chăm sóc khách hàng là lịch sự và thân thiện khi tiếp xúc với khách hàng và chỉ những nhân viên có tiếp xúc trực tiếp với khách hàng mới cần quan tâm đến việc chăm sóc khách hàng.
Vậy chăm sóc khách hàng là gì? Có nhiều cách hiểu về chăm sóc khách hàng: Chăm sóc khách hàng (customer care) là tất cả những gì mà một ngân hàng cần thiết phải làm để thỏa mãn nhu cầu và mong đợi của khách hàng. Chăm sóc khách hàng là những hoạt động có tác động trực tiếp đến khách hàng nhằm duy trì và phát triển dịch vụ, đem lại sự hài lòng, tin cậy cho khách hàng, đảm bảo hiệu quả kinh doanh của Ngân hàng. 12 Chăm sóc khách hàng là phục vụ khách hàng theo cách mà họ mong muốn được phục vụ và làm những việc cần thiết để giữ các khách hàng bạn đang có. Chăm sóc khách hàng là khả năng của một tổ chức luôn nhất quán trong việc dành cho khách hàng đúng những gì mà họ mong muốn và họ cần.
Theo các định nghĩa trên, chăm sóc khách hàng có nội dung hoạt động rất rộng, nhưng có một điểm nổi bật mà ta có thể nhận thấy thông qua các khái niệm, đó là sự đề cao khách hàng, luôn hướng tới sự thỏa mãn các nhu cầu, mong muốn của khách hàng nhằm mục tiêu làm cho khách hàng hài lòng, tin cậy và do vậy sẽ không chỉ đảm bảo khả năng phát triển mà còn nâng cao hiệu quả kinh doanh của ngân hàng. Vai trò của chăm sóc khách hàng Trong một môi trường cạnh tranh, khách hàng ngày càng có nhiều cơ hội lựa chọn nhà cung cấp dịch vụ mà họ tin cậy nhất, làm họ hài lòng nhất. Các ngân hàng có thể mua công nghệ để tạo ra sản phẩm tương tự nhau, nhưng chăm sóc khách hàng tốt hay xấu lại phụ thuộc vào khả năng tổ chức bộ máy và thực hiện hoạt động chăm sóc khách hàng. Chăm sóc khách hàng ngày càng có vai trò quan trọng trong hoạt động của ngân hàng vì: Chăm sóc khách hàng tạo ra những khách hàng trung thành: Khi khách hàng hài lòng, họ sẽ trở thành khách hàng quen.
Khi khách hàng được thỏa mãn họ sẽ trở thành khách hàng trung thành và gắn bó lâu dài với công ty. Chăm sóc khách hàng tốt sẽ là phương pháp quảng cáo miễn phí và hiệu quả cho ngân hàng: Một khách hàng hài lòng thường kể với ít nhất 6 người khác về sự hài lòng của họ, một khách hàng không hài lòng sẽ phàn nàn với ít nhất 10 người khác. Chăm sóc khách hàng tốt giúp ngân hàng giảm chi phí kinh doanh: Chăm sóc khách hàng tốt thì khách hàng sẽ ít than phiền, khiếu kiện, do vậy sẽ không tốn thời gian, chi phí để xử lý các khiếu nại đó. Khách hàng hài lòng thì sẽ có thêm khách hàng trung thành, do đó sẽ giảm chi phí để tiếp thị khách hàng.
13 Chăm sóc khách hàng tốt sẽ tạo động lực cho đội ngũ nhân viên: Nếu ngân hàng chăm sóc khách hàng tốt thì ngân hàng sẽ tăng trưởng, do vậy mọi người có thu nhập cao sẽ khuyến khích được nhân viên làm việc, đồng thời chăm sóc khách hàng cũng thúc đẩy nhân viên phải thường xuyên rèn luyện kỹ năng để có cơ hội thăng tiến. Chăm sóc khách hàng là yếu tố nâng cao năng lực cạnh tranh của ngân hàng: Năng lực cạnh tranh của ngân hàng là khả năng bù đắp chi phí, duy trì lợi nhuận và được đo bằng thị phần sản phẩm và dịch vụ của ngân hàng trên thị trường. Đối với ngân hàng kinh doanh dịch vụ, năng lực cạnh tranh thể hiện qua các chỉ tiêu như giá, chất lượng dịch vụ, xúc tiến kinh doanh, cơ cấu tổ chức lao động, sự trung thành của khách hàng và vị thế của ngân hàng trên thị trường. Như vậy chăm sóc khách hàng là một trong những giải pháp chiến lược để có được sự trung thành của khách hàng, giúp ngân hàng duy trì và phát triển thị phần, nâng cao uy tín và tạo lợi thế cạnh tranh cho ngân hàng.
Chăm sóc khách hàng góp phần tạo giá trị dành cho khách hàng và tăng giá trị của ngân hàng: Trong chuỗi giá trị dành cho khách hàng có giá trị dịch vụ và giá trị con người. Để có tăng giá trị dành cho khách hàng thì phải tăng được giá trị dịch vụ và giá trị con người, giảm chi phí về phí tổn tinh thần tức là phải tạo được sự hài lòng cao nhất đối với khách hàng bằng mối quan hệ giữa con người với con người và chất lượng dịch vụ. Như vậy chỉ có hoạt động chăm sóc khách hàng mới có thể tạo được giá trị đó. Đặc điểm của khách hàng cá nhân của Ngân hàng thương mại Các khác hàng cá nhân của ngân hàng có những đặc điểm sau: Thứ nhất, đối tượng của dịch vụ khách hàng cá nhân đông đảo Đối tượng của các dịch vụ khách hàng cá nhân của NHTM là các cá nhân và hộ gia đình.
Đây là mảng thị trường đầy tiềm năng do khối lượng khách hàng đông và nhu cầu của khách hàng thì ngày càng cao nhờ sự hiện đại hóa đời sống và mức sống của người dân ngày càng đi lên. Bên cạnh đó, nó mang lại cơ hội đa 14 dạng hóa các sản phẩm và dịch vụ phi ngân hàng và đặc biệt dịch vụ khách hàng cá nhân lại mang tính xã hội hóa cao hơn so với các dịch vụ khách hàng ngân hàng do tính đông đảo của đối tượng khách hàng. Thứ hai, quy mô của dịch vụ khách hàng cá nhân không lớn Do đối tượng của dịch vụ khách hàng cá nhân là các cá nhân và hộ gia đình nên giá trị mỗi lần cung cấp dịch vụ thường không lớn. Khách hàng là cá nhân nên nhu cầu của họ không có tính lặp lại, ví dụ như họ chỉ mua nhà một lần nên chỉ vay một lần để mua nhà chứ không thể thường xuyên vay tiền của ngân hàng tài trợ vốn lưu động như của ngân hàng.
Vì vậy, muốn có hiệu quả thì ngoài việc tăng số lượng khách hàng thì ngân hàng cần xây dựng một hệ thống dịch vụ có tính tích hợp cao, kết hợp việc cung ứng nhiều sản phẩm cho một khách hàng. Thứ ba, khoa học công nghệ trong việc cung ứng dịch vụ khách hàng cá nhân là công nghệ hiện đại Các khách hàng của loại dịch vụ này thường không phân bố tập trung trên khu vực địa lý rộng, họ vừa muốn sử dụng các dịch vụ ngân hàng nhưng cũng muốn tiết kiệm thời gian, chi phí đi lại, họ muốn sử dụng các dịch vụ một cách dễ dàng và nhanh chóng nhưng yêu cầu chính xác và an toàn. Chính vì vậy, dịch vụ khách hàng cá nhân đòi hỏi phải dựa trên nền tảng công nghệ thông tin hiện đại mới có thể đáp ứng được. Nội dung của chăm sóc khách hàng cá nhân của Ngân hàng thương mại 1.
Chính sách chăm sóc khách hàng cá nhân của Ngân hàng thương mại 1.