Chương 1: Những van dé lý luận vẻ pháp luật và hoàn thiện pháp luật vẻ Hội thấm nhân dân. Chương 2: Thực trang pháp luật vé Hi thắm nhân dân ở Việt Nam hiện nay 6 Chương 3: Quan điểm và giải pháp hoàn thiện pháp luật về Hội thẩm nhân dân ở Việt Nam hiện nay 1 CHƯƠNG1 : NHUNG VAN DE LÝ LUẬN VE PHÁP LUẬT VÀ HOÀN THIEN PHÁP LUẬT VE HỘI THẲM NHÂN DAN 1. Pháp luật về Hội thâm nhân dân. Khái niệm Hội thâm nhân dân.
Việc đầm bảo sự tham gia vả giám sắt của nhân dân trong quá tình quản lý nhà nước, quản lý xã hội nói chung va công tác xét xử của Tòa án nói riêng la yêu cau quan trong trong một nha nước văn minh, tiền bộ. theo hệ thông thông luật, có chế định về Bởi thẩm đoản Ở những nước theo hệ thông pháp luật Châu Âu lục địa, hội đồng xét xử có thé bao gém thấm. phan chuyên nghiệp và thẩm phan không chuyên nghiệp hoặc thẩm phán va Hội thẩm nhân dân. Từ điển Hán- Việt của Đảo Duy Anh không đưa ra định nghĩa "hội thấm”, tuy nhiên có giải thích ngiĩa riêng ré của hai từ "hội” và "thẩm".
Theo có nghĩa là: "họp nhau - cơ quan có nhiều người họp dé làm việc - gấp -ÿ tứ và sự lý hợp nhau - bản Tĩnh và sự tỉnh hợp nhau”, từ "thẩm ” được tiểu là “biết rõ tình hình - khảo xét kỹ cảng - xử đoán”. Kết hợp nghĩa của hai từ “hội và thẩm”, có thể hiểu hội thẩm là những người có trí thức, kinh nghiệm pháp lý tham gia giải quyết vụ việc. Trong khí đỏ, Từ điển pháp lý (dictionnaire juridique) của Pháp định nghĩa: Trong ngôn ngữ pháp lý tô tung, thuật ngữ “hội thẩm!" (assesseur) được. sử dụng để chỉ những người có thẩm quyền, thành lập vả hoạt động theo thé thức tập thể, hỗ trợ thẩm phán chủ tọa phiên tòa.
Thuật ngữ này còn được dùng để chỉ tắt cả những người nào tham gia vào việc đưa ra các quyết định (phản quyết), bao gồm cả những thành viên không chuyên nghề xét xử trong một số thiết chế từ pháp như Toa án thương mai, Tòa án về những vụ việc Tiên quan đền an sinh xã hội hay Toa én vẻ những vẫn dé nông thôn. ‘Theo từ điển bach khoa Viết Nam, Hội thẩm nhân dân la “dai biểu của nhân dan tham gia việc xét xử sơ thẩm hoặc chung thẩm”. Theo từ điển Luật học thi Hội thẩm nhân dân là "Người được bẩu hoặc cir theo quy định của pháp luật để làm nhiệm vụ xét zc những vụ an thuộc thẩm quyên của Tòa án”. Từ điển Larousse giải thích nguồn gốc từ “hội thẩm)” (assesseur) trong.
tiếng Pháp bat nguồn từ thuật ngữ “assessor” của tiếng La tinh, có nghia là “giúp đỡ hoặc đưa ra lời khuyên”. Các tác giã Từ điển Larousse cho rằng tir “hội thẩm” (assesseur) trong tiếng Pháp có 4 ngiữa- 1) la thẩm phán giúp đỡ, hỗ tro chi toa phiên tòa va nghị án cùng với ông ta; 2) là danh từ dùng dé chỉ thánh viên của mét số thiết ché tư pháp đấc biệt (như Toa án về những vấn đề nông thôn hay Tòa án thương mai liên quan đến các giao thương trên biển) hoặc thành viên của các văn phòng bau cir quốc gia; 3) đưới thời dé chế La sm thống trị, hội thẩm (assesseur) là những luật gia cổ vẫn cỏ nhiệm vụ hỗ trợ vẻ mặt pháp lý cho các thẩm phán ra phản quyết, 4) trong chế độ cũ (trước. cách mang 1789 ở Pháp), hội thẩm là những người giúp đỡ cho người đứng đầu các tổ chức tư pháp hoặc lả những nhân viên tư pháp tham dự hoạt đông xét xử với các thẩm phan trong các phiên tùa hinh sự Theo một số ý kiến khác thì “hội thẩm (assesseur) là người ngồi bên canh một người khác để giúp đỡ người nảy thực hiện chức năng, nhiệm vụ của họ vả bỏ sung, hỗ trợ ‘ho khi thay cần thiết 1 Theo Từ điển tiếng Việt (do Hoang Phê chủ biên) thì “Hội thẩm nhân. dân” được đính nghĩa "Người do hội đồng nhân dân bau ra trong một thời gian nhất định cùng với thẩm phán lam nhiệm vụ xét xử các vu án xảy ra ở địa phương”.
Với cách hiểu nảy, Hội thẩm nhân dân lả người được hội đồng, nhân dân bầu theo nhiệm kỹ đễ cũng với thẩm phan lâm nhiệm vụ xét xử các ‘in Thị Kin Cc, Dia vipháp ý in hội tiêm ongtổnng hàn sự, Kos Lait —Dathoc Quốc gi Bà Gi, bsện vấn tae sf201512 vụ án thuộc thẩm quyển của Toa án ở địa phương. Trong khi đó, Từ điển Luật ‘hoc ghi nhân: “Hội thẩm nhân dân, một chế định quan trongthể hiện tính chat dân chủ trong hoạt đông sét xử của các Tòa án Việt Nam Chế định nảy được ghi nhận trong Hiển pháp năm 1946 và tiếp tuc được khẳng định trong các. Hiển pháp năm 1959, 1980, 1992 và được cu thể hóa trong Bộ luật Tổ tung tình sự va trong Pháp lệnh ngày 14/5/1993 về thẩm phan và Hội thẩm nhân. Hội thẩm tham gia vào hoạt động xét xử của Toa án là biểu hiện của việc.
nhân dân thực hiện quyền lực của mình, tham gia trực tiếp vào quan lý công, việc của nba nước va của xã hội.” ˆ Tir các cách giãi thích vẻ hội thẩm và Hội thẩm nhân dân như vậy, có thể định nghĩa như sau: Hội thẩm nhân dân lả công dân Việt Nam có đạo đức, trả thức pháp lý va 24 hội được bau ra để tham gia tiến han hoạt động tổ tụng những vụ án thuộc thẩm quyển của Tòa án theo quy định của pháp luật Hội thấm nhân dân là một thiết chế vừa giúp người dân tham gia vào giám sát hoạt động của các thẩm phán trong cơ quan tư pháp, vừa phát huy quyển lam chủ của người dân. Vai trò của Hội thẩm nhân dân trong hệ thống toà án nhân din 'Việc nhân dân tham gia hoạt động xét xử của Tòa án được thé hiện. thông qua chế định hội thẩm Nếu nguyên tắc “Téa cn nhân đân xét xử công. khai” là cơ chế bảo đâm sự kiểm soát có tính chất tổng thé, từ bên ngoài của toán xã hội đối với hoạt động xét xử của Tòa án, thì nguyên tắc “tớt xử sơ thâm của Téa án nhân dân có hội thẫm tham gia" chính là cơ ché bão dim cho nhân dân kiểm tra trực tiếp, cụ thé va từ bêntrong của hoạt đông nay ` Sự ‘Ted bithac NOB Ne `.
"Nguyễn Hot Boh, Déimoivi hain thin co eh nhân din tm gi how ding cũ to in, dip ông vấn cit ciiahtphip tong gnome Rapeicangren ong sendin ry “hot publihe VEp 44K 1 Gticonentdas ov hon thine nữa thun gi hoa-dang mttastonan-dapamg'yn-catcatcacittplup tong gh đoạn mới 10 tham gia của hội thẩm vao hoạt động xét xử cảng củng cổ thêm mdi quan hệ giữa Tòa án và nhân dân, nâng cao tinh khách quan trong hoạt động xét zữ. Với kinh nghiệm cuộc sống của minh cùng với kiến thức chuyên môn của thấm phan, hội thẩm đóng góp rat nhiều trong quá trình giải quyết vụ an. Sự tham gia của hội thẩm vào hoạt động xét xử có ảnh hưởng tích cực đối với ‘ban án, quyết định cia Tòa án, lâm tăng tính pháp chế và tính có căn cứ của ‘ban án, quyết định của Toa án. Trong hoạt động xét xử đòi hôi người hội thẩm lương têm, trí thông, ‘minh va trai tim nhiệt tỉnh.
Hội thẩm mang đến phiên tòa những kinh nghiệm của cuộc sông, những nghỉ ngờ, những lo ngại đối với số phận của con người, dén quyền và lợi ích hợp pháp của họ. Những wu việt đó của người hội thẩm được hòa hợp một cách co tổ chức với những ưu việt của người thẩm phán va cần được bỗ sung cho nhau. Sự thống nhất tắt cả ưu việt đó, những ban chất tốt dep do sẽ tạo ra một sự công bằng * Nov vậy, việc ghi nhận chế định hội thẩm trong các nguyên tắc tổ chức ‘va hoạt đông của Tòa án có những ý nghĩa quan trọng sau: “Một là bao đảm quyên làm chủ của nhén dân trong hoạt động xét xử của Téa án, Lê nin từng để cập, cơ chế thực hiện quyển lam chủ của nhân dân không phải chỉ tuyên truyền vẻ dân chủ, tuyến bồ va ra sắc lệnh vẻ dân chủ, không phải chỉ giao trách nhiêm thực hiện chế độ dân chủ cho những người đại điên nhân dân là di, ma còn phải xây đưng chế độ dân chủ từ cơ sở, dựa vào ÿ kién của bản thân quân chúng với sự tham gia thực sự của quản chúng vào đời sống của nha nước và phải có sự kiểm tra, giảm sát ° Việc tham gia “pepe fe vuRlutlmy-guytisosdu:ctesbsn da rang: boi-ảơngtụybap]640159895 20) ` Ngyẫn Ti Trung, Pt my yn làm d ca ain ùn trong i sit, ôm soát yin nhỉ mmức 3 ‘Vit Nem hun my, lps Jnr up ong it rg m/e ig ey hài 130 amg) drale, smash 16-5. 1900-19-5-9030- £0018 1630 Lpen ten nn ch coxa don one on 2C gos gyn ta th o:vờt 3v) Su vuy ap, uy cap Bic 108401 ngày 1/5/0022 " vảo công tác xét ait của Tòa an chính 1a một phương thức thực hiện dên chủ như Lê nin đưa ra, ở góc độ nay nhân dân không chi là thực hiện quyền tư pháp, ma còn tham gia vao việc kiểm soát thực hiện quyên tư pháp, thông qua việc gop tiếng noi phản anh tâm tư từ thực tiến gắn bó gan gũi với đời sông hoàn.
cảnh của người dân, bị cáo trong vụ án, để tử đó làm sáng tỏ nguyên nhân, hoàn. cảnh phát sinh tôi pham cu thể, phat sinh tranh chấp,. vao quả trinh xét xử, nhằm giúp hội đồng xét xử có su đồng cảm từ đó đưa ra quyết định that chính. xác, khách quan, bao vệ quyền vả lợi ich hợp pháp của người dân theo quy định.
của pháp luật ai là tăng cường mỗi quan hệ giữa Tòa án và Nhân dân thông qua cau nối Ja hội thẩm Cũng thông qua hội thẩm, Toa án nắm bat được những. vướng mắc, suy nghĩ, tình cảm của Nhân đân. Một phản quyết của Tòa an chỉ có thể nhận được sự đồng tỉnh cia Nhân dân, khi nỏ phản ánh đúng sw công ‘bang, nghiêm minh cia pháp luật, khi thật sự là chỗ dựa vẻ mặt tinh thân, là niém tin vào công lý của Nhân dân và khi đó tính thượng tôn pháp luật mới được dé cao. Một vị Hội thấm nhân dân chia sé rong quả trình tham gia xét xử, tôi thường ghi chép lại những diéu chưa rõ, sau đó đặt vẫn để trực tiếp với bị cáo.
Nhờ vay vừa không trùng lắp với thẩm phan vửa gop phản làm rõ thêm các tình ti ” Ngoài việc làm sáng tö nội dung vụ án, Hội thẩm nhân.