CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VE QUAN LY BOI DUONG NĂNG LỰC PHÁT TRIEN CHUYEN MÔN NGHIỆP VU CHO GIÁO VIÊN DỰA VÀO CONG DONG NGHE NGHIỆP 1. Tổng quan nghiên cứu van dé 1. Các nghiên cứu về bồi dưỡng năng lực phát triển chuyên môn nghiệp vụ cho giáo viên dựa vào cộng đồng nghề nghiệp Ở nước ngoài có các tác giả nghiên cứu về vấn đề bồi dưỡng và quản lí bồi dưỡng NLDH cho GV như: Linda Darling-Hammond, Maria E. Hyler; Gerli Silm va Marios Papaevripidou; Michael Fullan, Andy Hargreaves; N.
Các nha nghiên cứu Xô Viết trước đây đã rất quan tâm tới vai trò của bồi dưỡng năng lực phát triển chuyên môn nghiệp vụ cho giáo viên dựa vào cộng đồng nghề nghiệp. Họ cho rằng: Kết quả toàn bộ hoạt động của nhà trường, phụ thuộc rất nhiều vao việc tô chức đúng dan và hợp lí các công việc của đội ngũ giáo viên. Xukhomlinxki đã nghiên cứu về bồi dưỡng năng lực phát triển chuyên môn nghiệp vụ cho giáo viên dựa vào cộng đồng nghề nghiệp với biện pháp: Thường xuyên quan tâm xây dựng và bồi dưỡng nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ cho đội ngũ giáo viên; Tổ chức dự giờ, phân tích bài giảng, rút kinh nghiệm. Công tác phát triển chuyên môn cho giáo viên được Bộ Giáo dục Malaysia chú trọng đến từ năm 1995 với sự thành lập của một hội đồng dé nghiên cứu chuyên môn va phát triển nghề nghiệp cho giáo viên.
Hội đồng này đã đưa ra các khuyến nghị quan trọng, trong đó có khuyến nghị: Giáo viên nên được khuyến khích tham gia các khóa học bồi dưỡng và phát triển hoạt động giáo dục của mình. Các chương trình bồi dưỡng giáo viên được thiết kế nhằm cung cấp hoạt động đào tạo, tập huấn cho các giáo viên phổ thông nhằm nâng cao kĩ năng, năng lực chuyên môn và trình độ học thuật trong lĩnh vực của giáo viên. Ở Malaysia, các khóa học bồi dưỡng năng lực chuyên môn cho giáo viên có thể là: Phát triển chuyên môn thường xuyên cho giáo viên tại các cơ sở đào tạo giáo viên. Các chương trình phát triển và bồi dưỡng ngắn hạn và liên tục dành cho giáo viên đứng lớp kéo dai từ 1 đến 5 ngày [17].
Bàn về vai trò của quản lí, Fiederich Wiliam Taylor (1856-1915) Heri Faylo (1841-1925) khang định: Quản lí là khoa học và đồng thời là nghệ thuật thức day sự phát triển của xã hội. Về vai trò của hiệu trưởng, tác giả V.P Xtrezicondi và Jaxapob cũng cho rằng: Hiệu trưởng là người lãnh đạo toàn diện, chịu trách nhiệm trong công tác quản lí nhà trường [4]. Các nghiên cứu về quản lý bồi dưỡng năng lực phát triển chuyên môn nghiệp vụ cho giáo viên dựa vào cộng đồng nghề nghiệp Cùng với sự phát triển kinh tế - xã hội, khoa học QLGD Việt Nam dần hoàn thiện và tiếp cận với thế giới. Nhiều công trình nghiên cứu về khoa học quản lí cũng được xuất bản, các tác giả như: Đặng Thành Hưng, Phan Văn Kha (Viện khoa học Giáo dục Việt Nam), Trần Kiểm, Trần Thị Bích Liễu, Nguyễn Văn Lê, Nguyễn Tiến Dũng, Nguyễn Chân, Nguyễn Bá Dương.
Các công trình nghiên cứu đã giải quyết được vấn đề lí luận cơ bản về khoa học quản lí như: khái niệm quản lí, bản chất của hoạt động quản lí, các giai đoạn của hoạt động quản lí, đồng thời chỉ ra các phương pháp và nghệ thuật quản lí,. rút ra từ thực tiễn từ quá trình quản lí giáo dục [18, tr. Các tác phẩm trên đã nghiên cứu về giải pháp, cách thức quản lý bồi dưỡng năng lực phát triển chuyên môn nghiệp vụ cho giáo viên dựa vào cộng đồng nghề nghiệp tại các trường TH&THCS nói chung. Các tác giả cũng đưa ra những giải pháp t6 chức va quan lí hoạt bồi dưỡng năng lực phát triển chuyên môn nghiệp vụ cho giáo viên, tuy nhiên chỉ dựa trên góc độ tông quát, chưa nêu cụ thể ở từng trường, từng địa phương.
Trong những năm gần đây có một số các công trình nghiên cứu luận văn về quản lí bồi dưỡng năng lực phát trién chuyên môn nghiệp vụ cho giáo viên. Cu thé: - Sách, bài báo, luận án: Luận án: Nghiên cứu về phát triển đội ngũ giáo viên tiểu học người dân tộc tỉnh Bình Phước, Nguyễn Thanh Phú, 2016, đã tổng quan một số vấn đề lý luận có liên quan đến công tác phát triển đội ngũ giáo viên và giáo viên tiểu học người dân tộc thiểu số trên địa bàn tỉnh Bình Phước. Đánh giá hiện trạng đội ngũ giáo viên tiểu học người dân tộc thiểu số trên địa bàn tỉnh Bình Phước và đề xuất các biện pháp khả thi dé phát triển đội ngũ giáo viên tiểu học người dân tộc thiểu số của tỉnh: biện pháp xây dựng quy hoạch đội ngũ giáo viên; biện pháp về nghiệp vu và đào tạo giáo viên; biện pháp về bồi dưỡng giáo viên; biện pháp sử dụng đội ngũ giáo viên; biện pháp về tạo môi trường, chính sách cho giáo viên; Góp phan nâng cao chất lượng bồi dưỡng giáo viên tiểu học (môn toán) đáp ứng yêu cầu của chương trình, sách giáo khoa mới, tác giả đã làm rõ thêm cơ sở lý luận về bồi dưỡng giáo viên tiêu học, thực trạng bồi dưỡng giáo viên hiện nay trên cơ sở đó đề xuất biện pháp nâng cao năng lực giáo viên tiểu học Công trình nghiên cứu về nâng cao năng lực nghề nghiệp đáp ứng được yêu cầu của chuan nghề nghiệp giáo viên tiêu học được thể hiện qua công trình nghiên cứu về bồi đưỡng giáo viên tiểu học và THCS. Bai báo: Thuc trang và biện pháp của Nguyễn Quang Nhữ, 2020 thông qua nghiên cứu cơ sở lý luận và thực trạng hoạt động béi dưỡng giáo viên tiểu học.
Một nghiên cứu khác của Nguyễn Quang Nhữ, 2020, “Một số vấn đề về bôi dưỡng giáo viên tiểu học và THCS” đã đề cập đến van đề bồi dưỡng giáo viên tiêu học, sự cần thiết và tầm quan trọng của việc bồi đưỡng giáo viên tiểu học, bồi dưỡng cái gì, bồi dưỡng như thế nào, cơ quan nào thực hiện việc bồi dưỡng va cân kiêm tra đánh giá kêt quả bôi dưỡng ra sao; Bài báo: Tác giả Trần Thị Yên, 2018, Mộ: số biện pháp bôi dưỡng năng lực chuyên môn đội ngũ giáo viên tiểu học và THCS để thực hiện chương trình sách giáo khoa mới, đề xuất một sô biện pháp bồi dưỡng đội ngũ giáo viên tiểu học nói chung, giáo viên người dân tộc thiểu số nói riêng nhằm nâng cao kiến thức, năng lực của đội ngũ giáo viên đáp ứng yêu cầu thực hiện chương trình mới, sách giáo khoa mới hay nghiên cứu về Phát triển đội ngũ giáo viên tiểu học người dân tộc thiểu số vùng Tây Bắc đáp ứng yêu cau đổi mới giáo dục và đào tạo của tác giả này vào 2019 đã đưa ra cơ sở khoa học về phát triển đội ngũ giáo viên tiêu học người dân tộc thiểu số theo hướng phat triển phát triển nguồn nhân lực; đánh giá thực trạng đội ngũ giáo viên, phát triển đội ngũ giáo viên tiêu học người dân tộc thiểu số vùng Tây Bắc; đề xuất một số biện pháp dé phát triển đội ngũ giáo viên tiểu học và THCS người dân tộc thiêu số của vùng. Luận văn thạc sĩ: Trần Phương Xuân Phú (2018), Quản lí hoạt động bồi dưỡng năng lực phát triển chuyên môn nghiệp vụ cho giáo viên trường THCS huyện Gò Công Tây, Tỉnh Tiền Giang. Luận văn thạc sĩ chuyên ngành QLGD, Trường Đại học Vinh. Tác giả đã trình bày những vấn đề lý luận về công tác quan lí hoạt động bồi dưỡng năng lực phát triển chuyên môn nghiệp vụ cho giáo viên trường THCS, từ đó phân tích thực trạng công tác quản lí hoạt động bồi dưỡng năng lực phát triển chuyên môn nghiệp vụ cho giáo viên trường THCS huyện Gò Công Tây, Tỉnh Tiền Giang trong giai đoạn 2016- 2018, từ đó đưa ra giải pháp hoàn thiện công tác này.
Luận văn thạc sĩ: Trần Thị Hiền (2017), Quản lí boi dưỡng GV THCS ở Thành phố Vĩnh Yên, Tỉnh Vĩnh Phúc theo chuẩn nghề nghiệp, Luận văn thạc sĩ chuyên ngành QLGD, Trường Đại học sư phạm-Đại học Thái Nguyên. Tác gia đã đưa ra giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả công tác quản lí bồi dưỡng GV THCS ở Thành phô Vĩnh Yên, Tỉnh Vĩnh Phúc theo chuan nghề nghiệp. Luận văn thạc sĩ: Lê Thị Tích (2019), Quản li hoạt động bồi dưỡng GV 10 trường THCS Thành phố Uông Bí, Tỉnh Quang Ninh theo chuẩn nghệ nghiệp. Luận văn thạc sĩ chuyên ngành QLGD, Trường Dai học sư phạm-Đại học Thái Nguyên.
Tác giả đã phân tích thực trạng công tác quản lí hoạt động bồi dưỡng GV trường THCS Thành phố Uông Bí, Tỉnh Quảng Ninh theo chuẩn nghề nghiệp giai đoạn 2017- 2019. Từ đó đưa ra giải pháp hoàn thiện công tác này trong thời gian tới. Trong các nghiên cứu trên có một số nghiên cứu đề cập đến quản lí hoạt động bồi dưỡng THCS theo chuẩn nghề nghiệp ở các địa bàn khác nhau, các nghiên cứu còn lại đề cập đến quản lí hoạt động bồi dưỡng GV nói chung hoặc quản lí bồi dưỡng chuyên môn cho GV. Các nghiên cứu đã phần nào hệ thống hóa lí luận về quản lí hoạt động bồi dưỡng cho GV, đánh giá thực trang quan lí hoạt động bồi dưỡng cho GV ở các địa bàn cụ thé và đề xuất một số giải pháp quản lí hoạt động bồi đưỡng chuyên môn cho GVở chính các địa bàn đó.
Tuy nhiên cho đến nay chưa có nghiên cứu nào tập trung vào nghiên cứu về quản lí hoạt động bồi dưỡng chuyên môn cho GV theo chuẩn nghề nghiệp dựa vào cộng đồng nghề nghiệp. Những van đề lí luận về quản lí hoạt động bồi dưỡng chuyên môn cho GV theo chuan nghề nghiệp cần được làm sáng tỏ trong luận văn này. Bên cạnh đó việc đánh giá thực trạng hoàn toàn phải dựa vào thực tiễn ở các trường TH&THCS và Luận văn sẽ phải dựa trên cơ sở lí luận và thực tiễn đã nghiên cứu dé đề xuất các biện pháp quản lí hoạt động bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên Tiểu học và THCS Lê Lợi, huyện Kiến Xương, tỉnh Thái Bình dựa vào cộng đồng nghề nghiệp. Một số khái niệm cơ bản 1.
Nang lực Theo từ điền tiếng Việt: Năng lực là kha năng, điều kiện chủ quan hoặc tự nhiên sẵn có dé thực hiện một hành động nào đó. Năng lực là phẩm chất tâm lý và sinh lý tạo cho con người khả năng hoàn thành một loại hoạt động nào đó với chất lượng cao. Từ điển năng lực của Đại học Harvard cho răng, năng lực là những thứ II mà một người phải chứng minh có hiệu quả trong: - Việc làm - Vai trò - Chức năng - Công việc - Nhiệm vụ.