Nghiên Cứu Biện Pháp Tạm Giam và Thực Tiễn Thi Hành Luật Tại Tỉnh Điện Biên

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu biện pháp tạm giam và thực tiễn thi hành tại tỉnh điện biên, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất biện pháp hoàn thiện trong lĩnh vực luật

• Tác giả: Lò Văn Nhung
• Người hướng dẫn: TS. Phạm Mạnh Hùng
• Trường học: Trường Đại Học Luật Hà Nội
• Chuyên ngành: Luật Hình Sự và Tố Tụng Hình Sự
• Đề tài: Biện Pháp Tạm Giam và Thực Tiễn Thi Hành Tại Điện Biên
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2021
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VÀ QUY ĐỊNH CỦA PHÁP LUẬT HIỆN HÀNH VỀ BIỆN PHÁP NGĂN CHẶN TẠM GIAM TRONG TỐ TỤNG HÌNH SỰ
• 1.1. Một số vấn đề lý luận về biện pháp ngăn chặn tạm giam trong tố tụng hình sự
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG ÁP DỤNG BIỆN PHÁP TẠM GIAM TẠI ĐỊA BÀN TỈNH ĐIỆN BIÊN VÀ NHỮNG GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ ÁP DỤNG BIỆN PHÁP TẠM GIAM
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Giới thiệu về biện pháp tạm giam

Biện pháp tạm giam là một trong những biện pháp ngăn chặn nghiêm khắc nhất trong tố tụng hình sự Việt Nam, được quy định tại Điều 119 Bộ luật Tố tụng hình sự (BLTTHS) năm 2015. Đây là biện pháp hạn chế tự do của bị can, bị cáo nhằm ngăn chặn hành vi phạm tội tiếp theo và đảm bảo cho hoạt động điều tra, truy tố và xét xử được thực hiện đúng đắn. Biện pháp này chỉ được áp dụng đối với những đối tượng nhất định và trong những trường hợp cụ thể, nhằm bảo vệ lợi ích của Nhà nước và xã hội. Tính nghiêm khắc của biện pháp tạm giam không chỉ thể hiện ở việc tước bỏ quyền tự do mà còn ở việc các quyền khác của công dân cũng bị hạn chế. Theo quy định của pháp luật, việc áp dụng biện pháp này phải tuân thủ các quy trình và thủ tục nghiêm ngặt để đảm bảo quyền lợi hợp pháp của người bị tạm giam.

1.1. Khái niệm và đặc điểm của biện pháp tạm giam

Biện pháp tạm giam được hiểu là biện pháp ngăn chặn do cơ quan có thẩm quyền áp dụng đối với bị can, bị cáo trong một khoảng thời gian nhất định. Đặc điểm nổi bật của biện pháp này là tính chất cưỡng chế của nó, có thể dẫn đến việc người bị tạm giam bị cách ly khỏi xã hội trong thời gian dài. Theo quy định tại BLTTHS, các căn cứ để áp dụng biện pháp này bao gồm việc bị can, bị cáo có dấu hiệu tiếp tục phạm tội hoặc có hành vi cản trở quá trình điều tra. Điều này cho thấy biện pháp tạm giam không chỉ nhằm mục đích trừng phạt mà còn mang tính phòng ngừa cao, bảo đảm cho sự an toàn của xã hội.

II. Thực trạng áp dụng biện pháp tạm giam tại Điện Biên

Thực trạng áp dụng biện pháp tạm giam tại tỉnh Điện Biên trong giai đoạn từ năm 2016 đến 2020 cho thấy có nhiều điểm đáng chú ý. Trong khoảng thời gian này, toàn tỉnh đã xử lý hàng nghìn vụ án, trong đó biện pháp tạm giam được sử dụng khá phổ biến. Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, vẫn tồn tại nhiều hạn chế và khó khăn trong việc áp dụng biện pháp này. Cụ thể, việc xác định căn cứ áp dụng biện pháp tạm giam vẫn còn thiếu rõ ràng, dẫn đến tình trạng áp dụng không đồng đều giữa các cơ quan tố tụng. Ngoài ra, năng lực của cán bộ tư pháp và cơ sở vật chất tại các trại tạm giam cũng là những yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả của biện pháp này. Những khó khăn này cần được nhận diện và tìm ra giải pháp khắc phục để nâng cao hiệu quả áp dụng biện pháp tạm giam tại địa phương.

2.1. Những khó khăn và hạn chế trong thực tiễn

Một trong những khó khăn lớn nhất trong việc áp dụng biện pháp tạm giam tại Điện Biên là sự thiếu đồng bộ trong các quy định pháp luật và thực tiễn áp dụng. Nhiều cơ quan tố tụng vẫn chưa có sự thống nhất trong việc áp dụng các quy định liên quan đến biện pháp tạm giam, dẫn đến tình trạng một số bị can, bị cáo bị tạm giam mà không có căn cứ rõ ràng. Ngoài ra, việc thiếu thốn về cơ sở vật chất và trang thiết bị tại các trại tạm giam cũng ảnh hưởng đến điều kiện sống của người bị tạm giam, gây ra những lo ngại về quyền con người. Những vấn đề này không chỉ ảnh hưởng đến quyền lợi của người bị tạm giam mà còn làm giảm hiệu quả của quá trình điều tra và xét xử.

III. Giải pháp nâng cao hiệu quả áp dụng biện pháp tạm giam

Để nâng cao hiệu quả áp dụng biện pháp tạm giam, cần có những giải pháp đồng bộ từ phía các cơ quan chức năng. Trước hết, cần hoàn thiện các quy định pháp luật liên quan đến biện pháp tạm giam, đảm bảo tính rõ ràng và cụ thể trong việc xác định các căn cứ áp dụng. Thứ hai, cần tăng cường đào tạo, bồi dưỡng nghiệp vụ cho đội ngũ cán bộ tư pháp, nhằm nâng cao năng lực trong việc áp dụng biện pháp tạm giam một cách chính xác và hiệu quả. Cuối cùng, cần cải thiện điều kiện cơ sở vật chất tại các trại tạm giam, đảm bảo quyền lợi hợp pháp của người bị tạm giam được bảo vệ. Những giải pháp này sẽ góp phần nâng cao hiệu quả áp dụng biện pháp tạm giam, đồng thời bảo đảm quyền con người trong quá trình tố tụng hình sự.

3.1. Đề xuất các giải pháp cụ thể

Các giải pháp cụ thể bao gồm việc xây dựng một hệ thống quy định pháp luật đồng bộ và nhất quán về biện pháp tạm giam, từ đó tạo điều kiện thuận lợi cho việc áp dụng. Đồng thời, cần tổ chức các khóa đào tạo định kỳ cho cán bộ tư pháp, giúp họ nắm vững quy định pháp luật và nâng cao kỹ năng thực tiễn. Ngoài ra, việc đầu tư cải thiện cơ sở vật chất tại các trại tạm giam cũng cần được ưu tiên, nhằm tạo điều kiện sống tốt hơn cho người bị tạm giam. Thực hiện những giải pháp này sẽ góp phần nâng cao tính hiệu quả của biện pháp tạm giam và bảo vệ quyền lợi hợp pháp của công dân.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong giai đoạn từ năm 2016 đến năm 2020, tỉnh Điện Biên đã xử lý 6.732 vụ án với tổng số 6.675 bị can, bị cáo bị khởi tố và đưa ra xét xử. Tình hình tội phạm trên địa bàn có xu hướng tăng, đặc biệt là các loại tội phạm về ma túy chiếm trên 70%, tiếp theo là các tội xâm phạm sở hữu và tội phạm về trật tự an toàn xã hội. Điện Biên là tỉnh biên giới miền núi, có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn với 103 xã đặc biệt khó khăn và tỷ lệ hộ nghèo chiếm gần 45%. Đặc điểm địa lý và dân cư đa dạng dân tộc thiểu số đã tạo nên những thách thức trong công tác đấu tranh phòng chống tội phạm.

Biện pháp tạm giam được áp dụng phổ biến trong quá trình tố tụng hình sự nhằm ngăn chặn bị can, bị cáo tiếp tục phạm tội hoặc gây khó khăn cho việc điều tra, truy tố, xét xử. Luận văn tập trung nghiên cứu các quy định pháp luật về biện pháp tạm giam trong Bộ luật Tố tụng Hình sự năm 2015 và thực tiễn áp dụng tại tỉnh Điện Biên trong giai đoạn 2016-2020. Mục tiêu nghiên cứu là phân tích thực trạng áp dụng biện pháp tạm giam, nhận diện những hạn chế, khó khăn và đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả áp dụng biện pháp này, góp phần bảo đảm quyền con người và nâng cao hiệu quả công tác tố tụng hình sự.

Phạm vi nghiên cứu tập trung vào đối tượng là bị can, bị cáo bị áp dụng biện pháp tạm giam trên địa bàn tỉnh Điện Biên, với dữ liệu thu thập từ các cơ quan điều tra, Viện kiểm sát và Tòa án nhân dân hai cấp. Ý nghĩa nghiên cứu thể hiện qua việc cung cấp cơ sở khoa học pháp lý và thực tiễn để hoàn thiện quy định pháp luật và nâng cao hiệu quả quản lý, kiểm sát việc áp dụng biện pháp tạm giam, góp phần ổn định trật tự xã hội và bảo vệ quyền con người.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết và mô hình pháp lý về biện pháp ngăn chặn trong tố tụng hình sự, tập trung vào:

• Lý thuyết về biện pháp ngăn chặn trong tố tụng hình sự: Biện pháp tạm giam là biện pháp ngăn chặn nghiêm khắc nhất, nhằm hạn chế quyền tự do thân thể của bị can, bị cáo trong một thời gian nhất định để đảm bảo quá trình tố tụng được tiến hành hiệu quả.

• Lý thuyết về quyền con người trong tố tụng hình sự: Việc áp dụng biện pháp tạm giam phải bảo đảm không xâm phạm trái pháp luật các quyền cơ bản của công dân như quyền tự do đi lại, quyền được bảo vệ sức khỏe và nhân phẩm, theo quy định tại Điều 20 Hiến pháp năm 2013.

• Mô hình quản lý và kiểm sát biện pháp tạm giam: Bao gồm các quy trình ra lệnh, phê chuẩn, gia hạn, hủy bỏ biện pháp tạm giam do các cơ quan tiến hành tố tụng thực hiện, nhằm đảm bảo tính pháp lý và hiệu quả trong áp dụng.

Các khái niệm chính được làm rõ gồm: biện pháp tạm giam, đối tượng áp dụng, căn cứ áp dụng, thẩm quyền ra lệnh, thời hạn tạm giam, quyền và nghĩa vụ của người bị tạm giam.

Phương pháp nghiên cứu

Luận văn sử dụng phương pháp nghiên cứu kết hợp giữa lý luận và thực tiễn, cụ thể:

• Phương pháp phân tích, so sánh: So sánh các quy định pháp luật về biện pháp tạm giam qua các giai đoạn lịch sử và giữa các văn bản pháp luật hiện hành để nhận diện điểm mới, hạn chế.

• Phương pháp thống kê: Thu thập và phân tích số liệu về số vụ án, số bị can, bị cáo bị áp dụng biện pháp tạm giam, số quyết định tạm giam, hủy bỏ, thay đổi biện pháp tại tỉnh Điện Biên giai đoạn 2016-2020.

• Phương pháp logic: Giải thích các hiện tượng, nguyên nhân tồn tại trong thực tiễn áp dụng biện pháp tạm giam.

• Nguồn dữ liệu: Số liệu được thu thập từ các cơ quan điều tra, Viện kiểm sát, Tòa án nhân dân tỉnh Điện Biên; các văn bản pháp luật, tài liệu chuyên khảo, bài báo khoa học liên quan.

• Cỡ mẫu và chọn mẫu: Tập trung vào toàn bộ các vụ án hình sự có áp dụng biện pháp tạm giam trên địa bàn tỉnh trong giai đoạn nghiên cứu, đảm bảo tính đại diện và toàn diện.

• Timeline nghiên cứu: Từ năm 2016 đến năm 2020, phù hợp với thời gian áp dụng Bộ luật Tố tụng Hình sự năm 2015 có hiệu lực.

Phương pháp nghiên cứu đảm bảo tính khoa học, khách quan, giúp đánh giá toàn diện thực trạng và đề xuất giải pháp phù hợp.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tình hình áp dụng biện pháp tạm giam tại Điện Biên
   Trong giai đoạn 2016-2020, số vụ án thụ lý tại Tòa án nhân dân tỉnh Điện Biên dao động từ 1.413 đến 1.615 vụ/năm, với số quyết định tạm giam do cơ quan điều tra, Viện kiểm sát và Tòa án ban hành tổng cộng 1.531 quyết định, trong đó cơ quan điều tra chiếm trên 92%. Số quyết định hủy bỏ biện pháp tạm giam là 30 trường hợp, thay đổi biện pháp tạm giam sang biện pháp khác là 159 trường hợp, cho thấy việc áp dụng biện pháp tạm giam được thực hiện khá chính xác nhưng vẫn còn một số trường hợp chưa phù hợp.

2. Tỷ lệ người chết trong quá trình tạm giam
   Tổng số người chết trong quá trình tạm giam từ năm 2016 đến 2020 là 19 bị can, nguyên nhân chủ yếu do sức khỏe yếu. Mặc dù số người chết không lớn nhưng đây là vấn đề cần được quan tâm để bảo đảm quyền con người và an toàn cho người bị tạm giam.

3. Thời hạn và thẩm quyền gia hạn tạm giam
   Bộ luật Tố tụng Hình sự năm 2015 đã rút ngắn thời hạn gia hạn tạm giam so với luật trước, cụ thể: tội phạm nghiêm trọng được gia hạn một lần không quá 2 tháng, tội phạm rất nghiêm trọng một lần không quá 3 tháng, tội phạm đặc biệt nghiêm trọng được gia hạn hai lần, mỗi lần không quá 4 tháng. Viện kiểm sát nhân dân các cấp có thẩm quyền gia hạn tạm giam phù hợp với từng loại tội phạm, góp phần hạn chế việc lạm dụng biện pháp này.

4. Khó khăn, hạn chế trong thực tiễn áp dụng
   Một số khó khăn được ghi nhận gồm: cơ sở vật chất của nhà tạm giữ, trại tạm giam còn hạn chế; năng lực, trình độ cán bộ tư pháp chưa đồng đều; một số trường hợp áp dụng biện pháp tạm giam chưa đúng quy định dẫn đến phải hủy bỏ hoặc thay đổi biện pháp; việc chăm sóc sức khỏe và chế độ sinh hoạt cho người bị tạm giam còn nhiều bất cập.

Thảo luận kết quả

Việc áp dụng biện pháp tạm giam tại tỉnh Điện Biên đã góp phần quan trọng vào công tác đấu tranh phòng chống tội phạm, đảm bảo sự có mặt của bị can, bị cáo trong quá trình tố tụng, hạn chế tình trạng bỏ trốn và cản trở điều tra. Số liệu thống kê cho thấy tỷ lệ áp dụng biện pháp tạm giam phù hợp với quy định pháp luật, đặc biệt là sau khi Bộ luật Tố tụng Hình sự năm 2015 có hiệu lực, với sự giảm thiểu các trường hợp lạm dụng.

Tuy nhiên, các hạn chế về cơ sở vật chất và năng lực cán bộ ảnh hưởng đến hiệu quả quản lý và bảo vệ quyền con người trong quá trình tạm giam. So sánh với một số nghiên cứu tại các địa phương khác, Điện Biên có tỷ lệ người chết trong tạm giam thấp hơn nhưng vẫn cần nâng cao công tác chăm sóc sức khỏe. Việc hủy bỏ và thay đổi biện pháp tạm giam phản ánh sự cần thiết trong việc nâng cao chất lượng xét duyệt và ra quyết định tạm giam.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ thể hiện số quyết định tạm giam theo năm, bảng thống kê số người chết trong tạm giam và biểu đồ phân bố các loại tội phạm bị áp dụng biện pháp tạm giam. Những biểu đồ này giúp minh họa xu hướng và hiệu quả áp dụng biện pháp tạm giam tại địa phương.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường đào tạo, nâng cao năng lực cán bộ tư pháp
   Tổ chức các khóa tập huấn chuyên sâu về pháp luật tố tụng hình sự và kỹ năng áp dụng biện pháp tạm giam cho cán bộ điều tra, kiểm sát và xét xử nhằm đảm bảo việc áp dụng đúng quy định, hạn chế sai sót và lạm dụng. Thời gian thực hiện: trong vòng 12 tháng; chủ thể thực hiện: Sở Tư pháp phối hợp Viện kiểm sát và Tòa án tỉnh.

2. Cải thiện cơ sở vật chất nhà tạm giữ, trại tạm giam
   Đầu tư nâng cấp, mở rộng các cơ sở giam giữ, đảm bảo điều kiện sinh hoạt, chăm sóc sức khỏe cho người bị tạm giam, đặc biệt là các trường hợp đặc biệt như người già yếu, người bệnh nặng. Thời gian thực hiện: 24 tháng; chủ thể thực hiện: UBND tỉnh phối hợp Bộ Công an.

3. Hoàn thiện quy trình, thủ tục áp dụng biện pháp tạm giam
   Xây dựng hướng dẫn chi tiết, minh bạch về quy trình ra lệnh, phê chuẩn, gia hạn và hủy bỏ biện pháp tạm giam, tăng cường kiểm tra, giám sát việc thực hiện để bảo đảm quyền con người và tính pháp lý. Thời gian thực hiện: 6 tháng; chủ thể thực hiện: Viện kiểm sát nhân dân tỉnh.

4. Tăng cường công tác kiểm sát và giám sát việc áp dụng biện pháp tạm giam
   Đẩy mạnh kiểm sát trực tiếp tại các cơ sở tạm giữ, trại tạm giam, xử lý nghiêm các vi phạm, đồng thời tiếp nhận và giải quyết kịp thời các khiếu nại, tố cáo liên quan đến biện pháp tạm giam. Thời gian thực hiện: liên tục; chủ thể thực hiện: Viện kiểm sát nhân dân tỉnh và các cấp.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cán bộ điều tra, kiểm sát và xét xử
   Giúp nâng cao nhận thức, kỹ năng áp dụng biện pháp tạm giam đúng pháp luật, bảo đảm quyền con người và hiệu quả tố tụng.

2. Nhà quản lý pháp luật và cơ quan lập pháp
   Cung cấp cơ sở khoa học để hoàn thiện chính sách, pháp luật về biện pháp ngăn chặn trong tố tụng hình sự, đặc biệt là biện pháp tạm giam.

3. Các tổ chức nghiên cứu, học thuật trong lĩnh vực luật hình sự và tố tụng hình sự
   Là tài liệu tham khảo để nghiên cứu sâu hơn về biện pháp tạm giam, quyền con người và cải cách tư pháp.

4. Cơ quan quản lý nhà nước về an ninh trật tự và phòng chống tội phạm
   Hỗ trợ xây dựng các giải pháp nâng cao hiệu quả công tác đấu tranh phòng chống tội phạm, đảm bảo trật tự xã hội.

Câu hỏi thường gặp

1. Biện pháp tạm giam áp dụng cho những đối tượng nào?
   Biện pháp tạm giam chỉ áp dụng đối với bị can, bị cáo trong các vụ án hình sự, đặc biệt là những người phạm tội nghiêm trọng, rất nghiêm trọng hoặc đặc biệt nghiêm trọng theo quy định của Bộ luật Hình sự và Bộ luật Tố tụng Hình sự.

2. Thời hạn tạm giam tối đa là bao lâu?
   Thời hạn tạm giam để điều tra không quá 2 tháng đối với tội ít nghiêm trọng, 3 tháng với tội nghiêm trọng, 4 tháng với tội rất nghiêm trọng và đặc biệt nghiêm trọng, có thể gia hạn theo quy định nhưng không vượt quá giới hạn luật định.

3. Ai có thẩm quyền ra lệnh tạm giam?
   Thẩm quyền ra lệnh tạm giam thuộc về Viện trưởng, Phó Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân, Chánh án, Phó Chánh án Tòa án nhân dân các cấp và Thủ trưởng, Phó Thủ trưởng cơ quan điều tra các cấp, với việc phê chuẩn của Viện kiểm sát cùng cấp trước khi thi hành.

4. Quyền của người bị tạm giam được bảo đảm như thế nào?
   Người bị tạm giam được bảo đảm quyền về sức khỏe, nhân phẩm, được chăm sóc y tế, được thông báo cho gia đình, được thăm gặp theo quy định của Luật Thi hành tạm giữ, tạm giam và các văn bản hướng dẫn.

5. Khi nào biện pháp tạm giam có thể bị hủy bỏ hoặc thay đổi?
   Biện pháp tạm giam có thể bị hủy bỏ hoặc thay đổi khi không còn căn cứ áp dụng, khi có vi phạm pháp luật trong quá trình áp dụng hoặc khi bị can, bị cáo được trả tự do theo quyết định của cơ quan có thẩm quyền.

Kết luận

• Biện pháp tạm giam là công cụ pháp lý quan trọng trong tố tụng hình sự, góp phần ngăn chặn tội phạm và bảo đảm hiệu quả điều tra, truy tố, xét xử tại tỉnh Điện Biên.

• Bộ luật Tố tụng Hình sự năm 2015 đã có nhiều cải tiến, cụ thể hóa các quy định về đối tượng, căn cứ, thời hạn và thẩm quyền áp dụng biện pháp tạm giam, phù hợp với thực tiễn và bảo vệ quyền con người.

• Thực tiễn áp dụng tại Điện Biên cho thấy biện pháp tạm giam được sử dụng hiệu quả, tuy nhiên vẫn còn tồn tại một số hạn chế về cơ sở vật chất, năng lực cán bộ và quy trình áp dụng.

• Đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu quả áp dụng biện pháp tạm giam bao gồm đào tạo cán bộ, cải thiện cơ sở vật chất, hoàn thiện quy trình và tăng cường kiểm sát.

• Tiếp tục nghiên cứu, giám sát và hoàn thiện pháp luật về biện pháp tạm giam là cần thiết để bảo đảm quyền con người và nâng cao hiệu quả công tác tố tụng hình sự.

Các cơ quan tiến hành tố tụng và nhà quản lý pháp luật cần phối hợp triển khai các giải pháp đề xuất nhằm nâng cao hiệu quả áp dụng biện pháp tạm giam, góp phần xây dựng nền tư pháp công bằng, minh bạch và nhân văn.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 MOT SỐ VAN DE LÝ LUẬN VÀ QUY ĐỊNH CUA PHÁP LUAT HIEN HANH VE BIEN PHÁP NGAN CHAN TAM GIAM TRONG TO TUNG HÌNH SU 1. Một số vấn dé lý luận về biện pháp ngăn chặn tam giam trong tổ tụng hình sự LLL Khái niệm Biện pháp tạm giam Các biện pháp ngăn chăn đã được quy định trong các văn bản pháp luật TTHS nước ta từ sau Cách mang tháng Tam năm 1945. Nếu như bat người, tạm giữ, tạm giam la những biện pháp ngăn chăn tác động cả vẻ thể chất và tâm lý, thì biên pháp cắm đi khỏi nơi cư trú chủ yêu tác đông vẻ mặt tam lý đổi với người bi áp dung. Sự cưỡng chế trong biên pháp ngăn chặn được thể hiện ỡ sự tam thời han chế tự do của người bi áp dụng, với các mức đô khác nhau, tuân thủ quy định chất chế tại BLTTHS?.

Các biện pháp ngăn chấn chiếm vi tii đặc biệt quan trọng, nó ảnh hưởng trực tiếp đến thân thể, quyền con người, hạn chế một số quyển nhân thân của công dân” Chính vì vay, BLTTHS đã danh một chương riêng để quy định về các biện pháp ngăn chặn”. Các biên pháp ngăn chấn gồm: Bắt, tam giữ, tạm giam, cảm di khỏi nơi cửtrú, bao lĩnh, đặt tién hoặc tai sản có gia tri dé bao đêm. Tam giam là biện pháp ngăn chăn nghiêm khắc nhất trong sé các biện pháp ngăn chăn được quy định tai Điều 119 BLTTHS năm 2015, Đây là biện pháp hạn chế tự do có thời hạn do cơ quan tién hành tổ tung áp dụng đối với ‘i can, bị cáo trong những trường hợp được luật định. Tính nghiêm khắc còn được thể hiện ở chỗ ngoải việc bi tước bỗ quyền tự do thân thể, người bị tạm.

1-Ngyễn Ngọc Anh Q01), Đến pep ngôi cu bạt am và ce nẾn dự hat t thành pid Hà NỘI, Tuần ăn Thạc đ Lajthec, Tung Đụ học Lait Hà Nếu eo l 3. Đo Nggyễn Hồng Mah C018), Hiện thập ngờ in tu sm đố với bị cen rong tổ ng lô sự ĐC “Net Lain vin. Tae sf Luithoc, Tường Đại lọc Lut Hà Nội z 10 3. Gang VI BLTTESnim 2015, giam còn bi hạn chế một số quyền như quyển tự do di lại vả cư trú, quyền tự do ngôn luận, hội họp, biểu tình, quyển tự do tín ngưỡng,.

Vì vậy, pháp luật TTHS Việt Nam quy định rất chất chế vé trình tự cũng như thủ tục áp dung biển pháp nảy. Có thể đưa ra khải niệm biện pháp tạm giam như sau: Tạm giam ia biện pháp ngăn chim trong tố tung hình sự do người có thẩm quyền của Cơ quan điều tra, Viện kiém sát, Tòa án áp đụng cách ly bị can, bị cáo đối với xã “ii trong một khodng thời gian nhất dink, nhằm ngăn chặn bị can bi cáo tiếp tục phạm tôi hoặc bô trén hoặc cẩn trở việc điều tra truy 16, xét xứ 1. Đặc điểm của biện pháp tam giam Biện pháp tam giam có các đặc sau đây. “Ti nhất, tam giam là một biên pháp ngăn chặn trong TTHS.

Đây lả biển pháp bão đảm cho hoạt đông TTHS đạt được hiệu qua cao, đồng thời thể hiện thái đô nghiêm khắc của Nha nước đổi với người có hành vi sâm phạm. lợi ích của Nha nước, lợi ich xã hội, quyển và lợi ich hợp pháp của công dân Tuy nhiền, khi ap dung biện pháp tam giam trong quá trình giãi quyết vu án, các cơ quan tiến hành tố tung phải tuân thủ nghiêm ngặt các quy định cia pháp luật, để bão dim các quyển của công dân, góp phân nông cao hiệu quả của cuộc đầu tranh chồng và phòng ngửa tội phạm. Thứ hai, tiện pháp tạm giam áp dụng đổi với những đối tượng nhất đính và trong những trường hợp do pháp luật quy đính, nhằm ngăn chăn những hành vi nguy hiểm cho xã hội, ngăn ngừa ho tiếp tục phạm tôi hoặc gây cân trở cho các hoạt đông tô tụng, đây la một trong những đặc điểm thé hiện rõ nét bản chất pháp lý của biên pháp tam glam. Căn cứ quy định tại Điều 119 BLTTHS năm 2015 thi đối tượng bi áp dụng biển pháp tam giam.

chỉ có thể là bị can, bị cáo tức là những người đã bị khởi tổ về hình sự hoặc đã. ‘bj Tòa án quyết định đưa ra xét xử va không phải tắt cả bị can, bị cáo déu bị tam giam mà chỉ áp dụng khi bị can, bí cáo rơi vào trường hợp sau: @ Bi can, bị cáo phạm tôi trong những trường hop đặc biệt nghiêm trong, phạm tội rất nghiêm trọng, 0) Bị can, bị cáo phạm tôi nghiêm trong, tôi ít nghiêm trong ma Bộ uất Hình sư (BLHS) quy định hình phạt tù trên hai năm khi có căn cứ sắc định người đó thuộc một trong các trường hợp: Đã bị áp dụng biện pháp ngăn chăn khác nhưng vi phạm, không có nơi cử trú rố ràng hoặc không xác định được lý lịch của bi can; bé trén và bị bắt theo quyết định truy nã hoặc có dầu hiệu bỏ trấn, tiếp tục phạm tôi hoặc có dấu hiệu tiếp tục phạm tội, có hảnh vi mua chuộc, cưỡng ép, xúi giục người khác khai báo gian doi, cung cap tai liệu sai sự thật, tiêu hủy, giả mao chứng cứ, tài liệu, đỏ vật của vụ án, tau tán tải sản liên quan đền vu án; đe dọa, khống chế, trả thù người lam chứng, bị hai, người tổ giác tôi phạm và người thân thích của những người nay, ii) Bi can, bí cáo phạm tội ít nghiêm trọng má BLHS quy đính hình. phạt tù đến 02 năm nêu họ tiếp tục phạm tôi hoặc bỏ trén và bị bắt theo quyết định truy nã Thứ ba, tiện pháp tam giam la biện pháp cưỡng chế nha nước, pháp uất nước ta chỉ quy định một phạm vi hep những cơ quan va cá nhân có thẩm quyển áp dụng biện pháp tam giam, đó la @ Viện trưởng, Phó Viện trưởng Vien kiểm sát nhân dân và Viện kiểm sát quân sự các cấp, (i) Chảnh án, Phó Chảnh án Téa án nhân dân và Toa an quân sự các cấp, Hội đồng xét xử, ii) Thủ trường, Phó Thủ trưởng Cơ quan điều tra các cấp. Trong, trường hợp này, lệnh tạm giam phải được Viên kiểm sát cùng cấp phê chuẩn trước khí thi hành Thứ tie, tạm giam là biên pháp tam thời hạn chế tự do vẻ thân thể, do.

Co quan điều tra, Viện kiểm sat, Tòa án áp dụng đối với bi can, bị cáo trong. trường hợp do luật định. Thời hạn tam giam phụ thuộc vào giai đoạn tổ tung 10 cũng như tính chất phức tap của vụ án ma bi can, bi cáo phai thực hiện. Tam giam l biện pháp ngăn chấn nghiêm khắc nhất trong số các biên pháp ngăn chăn.

Nếu như các biện pháp ngăn chăn khác như cấm di khỏi nơi cử trú, bão Tĩnh, đặt tiên dé bao đăm chi ảnh hưởng đến các quyền tu do khác của công dân như quyển bất khả sâm pham vẻ thân thể, quyển tự do giao tiếp, quyền hội hop. Còn các biện pháp bat, tạm giữ cũng là biện pháp ngăn chăn nghiêm. khắc, nó cũng hạn chế quyển tư do của công dân, nhưng thời gian hạn chế quyển tự do trong bất va tạm giữ ngắn hơn nhiễu sơ với tam giam Trong vòng 12 (mười hai) giờ sau khi bị bất, Cơ quan điều tra phải ra quyết định tam giữ hoặc trả lại tự do cho người bi bất. Thời gian tam giữ là 03 (ba) ngày đêm và tôi da là 09 (chín) ngày đêm đổi với trường hợp có gia hạn tam giữ.

Trong khi đó thời bạn tạm giam để điều tra có thể lên đền 03 (ba) tháng đôi tôi phạm it nghiêm trong hoặc 12 (mười hai) tháng đổi với tôi phạm đặc biết nghiêm trọng, Thứ năm, tiện pháp tam giam có mục đích ngăn chăn tội phạm và ‘hanh vi trồn tránh pháp luật của người phạm tội, bao đảm cho việc điều tra, truy tổ, sét xử hoặc thi hanh án được tiên hành đúng đẫn. Đây là đặc điểm. phân biết giữa tam giam va hình phat tù, hình phat được hiểu la biển pháp cưỡng chế nghiêm khắc của Nhà nước do Téa án áp dụng nhằm trừng phat người pham tội va nhằm mục đích ci tao họ thành người có ích cho xã hội Thứ sáu, tam giam lả biển pháp có tính chất lựa chọn “có thể áp dung”. Tức là không phải bắt buộc áp dung đồng loạt cho mọi bị can, bị cáo.

khi đã có đũ căn cứ mà những căn cứ chỉ là điều kiện đủ để áp dụng tam giam. Ý nghĩa của biện pháp tam giam: Biện pháp tam giam có các ý ngiĩa sau đây. Thứ nhất, biện pháp tam giam ngăn chặn không để bị can, bị cáo tiếp tuc pham tôi hoặc có hành vi gây khó khăn cho việc giãi quyết vụ án. Đây là ý nghĩa phòng ngừa của biện pháp tam giam, thông qua việc tam thời cách ly bi can, bị cáo ra khỏi zã hội, các bi can, bị cáo sẽ không thé tiếp tục phạm tdi lì hoặc phân nào hạn chế hành vi gây khó khăn cho việc giãi quyết vu án thông, qua việc cách ly bị cáo “Thứ hai, tại mỗi giai đoạn tô tụng nhất định, việc áp dụng biện pháp ngăn chăn tam giam nhằm bão dim thực hiện tốt chức năng tổ tụng của cơ quan áp dụng, Ví du: Việc áp dụng biên pháp tạm giam trong giai đoạn điều tra tạo điều kiện thuận lợi cho Cơ quan điều tra tiễn hành thông qua tác đông tâm lý, hoạt động thu thập chứng cứ từ lời khai của bị can hay hoat động đổi chất vào bat cứ khí nào nêu thấy cân thiết ma không phải mắt thời gian triệu tập nhiễu lên, giúp cho quản lý giảm sat bị can được chất chế, còn việc tam giam bị cio sau khi tuyên án nhằm bão đảm cho quá trình thi hành ban án có hiệu lực pháp luật được thuận lợi.

Thứ ba, biện pháp tam giam có ý nghĩa lớn trong viếc đầu tranh va phòng chống các loại tội phạm cũng như bao đảm các quyển tư do dân chủ của công dân, cụ thể (6) Tao diéu kiện thuận lợi va hiệu quả cho việc điều tra xử lý ngăn chấn tôi phạm một cách nhanh chóng, tạo tiễn dé cho hoạt động điều tra làm 16 tôi phạm được thực hiện hiệu quả, các giai đoạn tố tụng được thực hiện đúng trình tư là một nhiệm vụ quan trong của Cơ quan điều tra, Viện kiểm sát, Tòa án Trong quá trình điều tra, truy. ố, xét ait va thi hảnh an, các cơ quan tiến hành tổ tung được phép áp dung bién pháp ngăn chăn, trong đó tam giam giữ vai trò quan trọng. Ap dung biện pháp ngăn chặn tạm giam sẽ bảo.