Áp Dụng Phần Mềm Thiết Kế 3D Trong Xây Dựng Bộ Mẫu Trang Phục Nữ Tại Thành Phố Vinh

Tài liệu nghiên cứu Áp dụng phần mềm thiết kế 3d trong xây dựng bộ mẫu cơ sở trang phục nữ cho một số cơ sở may đo, tổng hợp lý thuyết và thực hành, cung cấp kiến thức chuyên sâu

• Tác giả: Phan Thị Phượng
• Người hướng dẫn: TS. Trần Thị Minh Kiều
• Trường học: Trường Đại Học Bách Khoa Hà Nội
• Chuyên ngành: Công Nghệ Dệt - May
• Đề tài: Áp Dụng Phần Mềm Thiết Kế 3D Trong Ngành May Đo Tại Thành Phố Vinh
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2022
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• TÓM TẮT NỘI DUNG LUẬN VĂN
• 1. CHƯƠNG 1: NGHIÊN CỨU TỔNG QUAN
• 1.1. Tổng quan về phân loại vóc dáng nữ giới
• 1.1.1. Phân loại vóc dáng dựa trên các đặc trưng cơ thể
• 1.1.2. Phân loại vóc dáng theo BMI
• 1.1.3. Phân loại cơ thể người thông qua các chỉ số tương quan khác
• 1.1.4. Phân loại vóc dáng theo tỷ lệ vai/ eo/ mông theo tỷ lệ BSAS
• 1.1.5. Phân loại hình dáng cơ thể nữ giới theo hệ thống FFIT (Female Figure Identification Technique)
• 1.1.6. Phân loại các phần của cơ thể theo Helen Amstrong
• 1.1.7. Tên gọi tương đương trong phân loại hình dáng cơ thể
• 1.1.8. Phân loại vóc dáng theo phân tích nhân tố dưới sự hỗ trợ của phần mềm thống kê và xử lý số liệu
• 1.2. Tổng quan về thiết kế mẫu cơ sở
• 1.2.1. Lượng dư cử động tối thiểu
• 1.2.2. Các dạng công thức thiết kế
• 1.2.3. Hệ số điều chỉnh
• 1.2.4. Kích thước chủ đạo
• 1.2.5. Hệ công thức thiết kế
• 1.3. Tổng quan về phương pháp và phần mềm thiết kế mẫu
• 1.3.1. Phương pháp thiết kế 2D
• 1.3.2. Phương pháp thiết kế 3D
• 1.3.3. Phương pháp kết hợp
• 1.3.4. Tổng quan và đánh giá về sự vừa vặn của trang phục
• 1.3.4.1. Phương pháp đánh giá sản phẩm
• 1.3.4.2. Một số nghiên cứu sử dụng phần mềm CLO3D trong đánh giá trang phục
• 2. ĐỐI TƯỢNG, PHẠM VI, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 2.1.1. Phạm vi nghiên cứu
• 2.1.2. Đối tượng nghiên cứu
• 2.2. Công thức thiết kế
• 2.3. Nội dung nghiên cứu
• 2.3.1. Phương pháp nghiên cứu
• 2.3.1.1. Thu thập và thống kê dữ liệu số đo của khách hàng
• 2.3.1.2. Quy trình thiết kế và thử mẫu ảo
• 2.3.1.3. Phân loại vóc dáng
• 2.3.1.4. Thiết kế bộ mẫu cơ sở trên phần mềm CLO3D
• 2.3.1.5. Thử mẫu và đánh giá mẫu
• 2.3.1.6. Thử mẫu và đánh giá mẫu thực tế
• 3. KẾT QUẢ VÀ BÀN LUẬN
• 3.1. Kết quả phân loại vóc dáng
• 3.1.1. Kết quả phân tích thống kê và kiểm định phân phối chuẩn
• 3.1.2. Kết quả phân tích thành phần chính
• 3.1.3. Kết quả phân tích phân nhóm bằng phân tích cụm K-mean và phân tích biệt số
• 3.1.4. Kết quả kiểm định ANOVA
• 3.1.5. Kết quả hiển thị phân loại vóc dáng trên phần mềm CLO3D
• 3.2. Kết quả thiết kế mẫu cơ sở
• 3.2.1. Kết quả xác định thông số kích thước của từng nhóm
• 3.2.2. Kết quả sai số kích thước cơ thể của từng nhóm so với nhóm cơ sở
• 3.2.3. Kết quả thiết kế mẫu cho nhóm cơ sở
• 3.2.4. Kết quả đánh giá mẫu cơ sở của nhóm cơ sở trên phần mềm CLO3D
• 3.2.5. Kết quả xác định sự sai khác giữa các kích thước dựng hình của từng nhóm theo nhóm cơ sở
• 3.2.6. Công thức thiết kế mẫu cơ sở quần, áo và váy cho các dạng vóc dáng nữ giới thành phố Vinh, Nghệ An
• 3.2.7. Kết quả thiết kế và thử mẫu trên phần mềm CLO3D
• 3.3. May mẫu và mặc thử trên người mẫu
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• DANH MỤC HÌNH ẢNH
• DANH MỤC BẢNG BIỂU
• DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Ứng Dụng Thiết Kế 3D Ngành May Đo Tại Vinh

Trong bối cảnh cuộc cách mạng công nghiệp 4.0, ngành may mặc đang chứng kiến sự chuyển đổi mạnh mẽ nhờ ứng dụng các công nghệ tiên tiến. Thiết kế 3D nổi lên như một giải pháp đột phá, hứa hẹn nâng cao năng suất, hiệu quả và tính cạnh tranh cho các cơ sở may đo. Tại thành phố Vinh, việc áp dụng phần mềm thiết kế 3D ngành may còn nhiều tiềm năng phát triển, mở ra cơ hội lớn cho các doanh nghiệp địa phương. Theo Niên giám thống kê năm 2021, số lượng doanh nghiệp dệt may quy mô nhỏ (dưới 9 người) chiếm tỷ lệ lớn, cho thấy tiềm năng ứng dụng công nghệ vào các nhà may đo, cơ sở gia công nhỏ lẻ phục vụ nhu cầu nội địa. Tuy nhiên, việc tiếp cận và triển khai công nghệ mới này vẫn còn gặp nhiều thách thức.

1.1. Lợi Ích Của Thiết Kế 3D Trong Ngành May Đo

Việc ứng dụng thiết kế 3D quần áo mang lại nhiều lợi ích vượt trội. Nó giúp các nhà thiết kế dễ dàng hình dung và chỉnh sửa mẫu mã, giảm thiểu sai sót trong quá trình sản xuất. Khách hàng có thể xem trước sản phẩm một cách trực quan, đưa ra yêu cầu điều chỉnh trước khi may, từ đó tăng sự hài lòng và giảm thiểu chi phí sửa chữa. Ngoài ra, công nghệ 3D trong ngành may đo còn giúp tối ưu hóa quy trình làm việc, tiết kiệm thời gian và chi phí sản xuất. Theo nghiên cứu của Phan Thị Phượng, việc sử dụng phần mềm CLO3D giúp các nhà thiết kế tạo ra bộ mẫu cơ sở phù hợp với vóc dáng người Việt Nam.

1.2. Thực Trạng Ứng Dụng Thiết Kế 3D Tại Vinh

Mặc dù tiềm năng lớn, việc ứng dụng thiết kế 3D trang phục tại Vinh vẫn còn hạn chế. Nhiều cơ sở may đo vẫn sử dụng phương pháp thủ công truyền thống, gặp khó khăn trong việc cạnh tranh với các doanh nghiệp lớn. Nguyên nhân chủ yếu là do thiếu nguồn nhân lực có kỹ năng sử dụng phần mềm thiết kế thời trang 3D, chi phí đầu tư ban đầu cao và thiếu thông tin về các giải pháp công nghệ phù hợp. Kết quả khảo sát của Phan Thị Phượng cho thấy các chủ cơ sở may đo tại Vinh gặp khó khăn trong việc thiết kế đơn chiếc, tương tác với khách hàng và đáp ứng nhu cầu may đo theo yêu cầu.

II. Thách Thức Khi Triển Khai Phần Mềm Thiết Kế 3D Tại Vinh

Việc chuyển đổi từ phương pháp may đo truyền thống sang ứng dụng phần mềm thiết kế 3D đặt ra nhiều thách thức cho các cơ sở may đo tại Vinh. Các vấn đề về chi phí đầu tư, đào tạo nhân lực, và tích hợp công nghệ vào quy trình sản xuất hiện có cần được giải quyết một cách hiệu quả. Bên cạnh đó, việc xây dựng hệ thống dữ liệu về số đo và vóc dáng người Việt cũng là một yếu tố quan trọng để đảm bảo tính chính xác và phù hợp của sản phẩm.

2.1. Chi Phí Đầu Tư Ban Đầu Cho Phần Mềm Và Thiết Bị

Một trong những rào cản lớn nhất là chi phí đầu tư ban đầu cho phần mềm CAD/CAM ngành may và các thiết bị hỗ trợ như máy quét 3D, máy tính cấu hình cao. Mặc dù có một số phần mềm thiết kế 3D miễn phí cho ngành may, nhưng chúng thường có tính năng hạn chế và không đáp ứng được nhu cầu chuyên nghiệp. Các cơ sở may đo nhỏ lẻ thường khó khăn trong việc huy động vốn để đầu tư vào công nghệ mới. Cần có các chính sách hỗ trợ tài chính từ nhà nước hoặc các tổ chức tín dụng để khuyến khích doanh nghiệp đổi mới công nghệ.

2.2. Đào Tạo Nguồn Nhân Lực Sử Dụng Phần Mềm Thiết Kế 3D

Việc sử dụng phần mềm thiết kế 3D ngành may đòi hỏi người dùng phải có kiến thức chuyên môn về thiết kế thời trang, kỹ năng sử dụng phần mềm và hiểu biết về công nghệ 3D. Hiện nay, nguồn nhân lực được đào tạo bài bản về lĩnh vực này còn hạn chế, đặc biệt là tại các tỉnh thành như Vinh. Cần có các chương trình đào tạo thiết kế 3D ngành may tại Vinh, phối hợp giữa các trường đại học, cao đẳng và doanh nghiệp để nâng cao trình độ chuyên môn cho người lao động.

2.3. Tích Hợp Công Nghệ Vào Quy Trình May Đo Truyền Thống

Việc tích hợp công nghệ quét 3D trong may đo vào quy trình sản xuất hiện có đòi hỏi sự thay đổi về tư duy và phương pháp làm việc. Các cơ sở may đo cần phải điều chỉnh quy trình thiết kế, cắt may, và kiểm tra chất lượng để phù hợp với công nghệ mới. Điều này đòi hỏi sự linh hoạt, sáng tạo và khả năng thích ứng nhanh chóng của các doanh nghiệp. Theo Phan Thị Phượng, việc xây dựng bộ mẫu cơ sở phù hợp với vóc dáng người Việt là một yếu tố quan trọng để đảm bảo tính chính xác và hiệu quả của quy trình may đo 3D.

III. Giải Pháp Ứng Dụng Thiết Kế 3D Hiệu Quả Tại Các Xưởng May Vinh

Để vượt qua những thách thức và tận dụng tối đa tiềm năng của thiết kế 3D trong may đo, các cơ sở may đo tại Vinh cần áp dụng các giải pháp toàn diện, từ lựa chọn phần mềm phù hợp, xây dựng quy trình làm việc hiệu quả, đến đào tạo nhân lực và hợp tác với các đối tác công nghệ. Việc tối ưu hóa quy trình may đo bằng 3D sẽ giúp nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm và khả năng cạnh tranh.

3.1. Lựa Chọn Phần Mềm Thiết Kế 3D Phù Hợp

Trên thị trường hiện có nhiều phần mềm thiết kế 3D ngành may với các tính năng và mức giá khác nhau. Các cơ sở may đo cần lựa chọn phần mềm phù hợp với nhu cầu và khả năng tài chính của mình. Một số phần mềm phổ biến bao gồm phần mềm Optitex, phần mềm CLO3D, và phần mềm Browzwear. Cần xem xét các yếu tố như tính năng, giao diện, khả năng tương thích, và hỗ trợ kỹ thuật trước khi đưa ra quyết định.

3.2. Xây Dựng Quy Trình May Đo 3D Chuyên Nghiệp

Để ứng dụng thiết kế 3D hiệu quả, các cơ sở may đo cần xây dựng quy trình làm việc chuyên nghiệp, từ khâu thu thập số đo, thiết kế mẫu, may ảo, đến kiểm tra và chỉnh sửa. Quy trình này cần được chuẩn hóa và tối ưu hóa để đảm bảo tính chính xác, nhanh chóng và hiệu quả. Việc sử dụng mô phỏng 3D quần áo giúp các nhà thiết kế dễ dàng kiểm tra và điều chỉnh mẫu mã trước khi sản xuất thực tế.

3.3. Hợp Tác Với Các Đối Tác Công Nghệ

Để tiếp cận công nghệ mới và nâng cao năng lực cạnh tranh, các cơ sở may đo tại Vinh có thể hợp tác với các đối tác công nghệ, như các công ty cung cấp giải pháp 3D cho ngành may mặc, các trường đại học, cao đẳng, và các tổ chức nghiên cứu. Sự hợp tác này giúp các doanh nghiệp tiếp cận nguồn lực, kiến thức và kinh nghiệm, từ đó đẩy nhanh quá trình chuyển đổi số.

IV. Ứng Dụng Thực Tế Và Kết Quả Nghiên Cứu Thiết Kế 3D Tại Vinh

Nghiên cứu của Phan Thị Phượng đã chỉ ra rằng việc áp dụng phần mềm thiết kế 3D có thể giúp xây dựng bộ mẫu cơ sở trang phục nữ phù hợp với vóc dáng người Việt Nam. Kết quả phân loại vóc dáng và thiết kế mẫu ảo trên phần mềm CLO3D cho thấy tính khả thi và hiệu quả của phương pháp này. Các cơ sở may đo tại Vinh có thể tham khảo kết quả nghiên cứu này để cải tiến chất lượng sản phẩm may mặc bằng 3D.

4.1. Phân Loại Vóc Dáng Nữ Giới Tại Thành Phố Vinh

Nghiên cứu đã phân loại vóc dáng nữ giới tại Vinh thành 5 nhóm chính, dựa trên các số đo cơ thể và tỷ lệ hình thể. Kết quả này giúp các nhà thiết kế hiểu rõ hơn về đặc điểm vóc dáng của khách hàng mục tiêu, từ đó tạo ra các sản phẩm phù hợp và vừa vặn hơn. Việc phân loại vóc dáng là cơ sở quan trọng để xây dựng bộ mẫu cơ sở và thiết kế rập 3D.

4.2. Thiết Kế Mẫu Cơ Sở Trang Phục Nữ Bằng CLO3D

Nghiên cứu đã sử dụng phần mềm CLO3D để thiết kế bộ mẫu cơ sở trang phục nữ, bao gồm áo, quần và váy, cho từng nhóm vóc dáng. Quá trình thiết kế được thực hiện dựa trên công thức thiết kế và kinh nghiệm của tác giả, kết hợp với các công cụ và tính năng của phần mềm. Kết quả là bộ mẫu cơ sở có độ vừa vặn cao và phù hợp với vóc dáng người Việt Nam.

4.3. Đánh Giá Độ Vừa Vặn Ảo Trên Phần Mềm CLO3D

Sau khi thiết kế mẫu, nghiên cứu đã tiến hành đánh giá độ vừa vặn ảo trên phần mềm CLO3D, sử dụng các công cụ như Stress map, Strain map, và Fit map. Kết quả cho thấy bộ mẫu cơ sở có độ vừa vặn tốt và đáp ứng được yêu cầu về thẩm mỹ và công năng. Việc đánh giá độ vừa vặn ảo giúp các nhà thiết kế phát hiện và khắc phục các lỗi trước khi sản xuất thực tế.

V. Xu Hướng Và Tương Lai Của Thiết Kế 3D Trong Ngành May Vinh

Với sự phát triển không ngừng của công nghệ, xu hướng thiết kế 3D trong thời trang ngày càng trở nên phổ biến và quan trọng. Trong tương lai, may đo trực tuyến 3D sẽ trở thành một xu hướng tất yếu, mang lại sự tiện lợi và trải nghiệm cá nhân hóa cho khách hàng. Các cơ sở may đo tại Vinh cần nắm bắt xu hướng này và đầu tư vào công nghệ để không bị tụt hậu.

5.1. May Đo Trực Tuyến 3D Và Trải Nghiệm Cá Nhân Hóa

May đo trực tuyến 3D cho phép khách hàng tự thiết kế và đặt may trang phục theo số đo và sở thích cá nhân. Công nghệ này mang lại sự tiện lợi, tiết kiệm thời gian và chi phí, đồng thời tạo ra trải nghiệm mua sắm độc đáo và cá nhân hóa. Các cửa hàng may đo 3D tại Vinh có thể tận dụng xu hướng này để thu hút khách hàng và tăng doanh thu.

5.2. In 3D Trong Ngành May Mặc Và Sản Xuất Theo Yêu Cầu

In 3D trong ngành may mặc mở ra khả năng sản xuất trang phục theo yêu cầu, với số lượng nhỏ và thiết kế phức tạp. Công nghệ này giúp các nhà thiết kế thỏa sức sáng tạo và đáp ứng nhu cầu đa dạng của khách hàng. Mặc dù còn nhiều thách thức về chất liệu và chi phí, in 3D hứa hẹn sẽ là một xu hướng quan trọng trong tương lai.

5.3. Tối Ưu Hóa Quy Trình Sản Xuất Và Giảm Lãng Phí

Thiết kế 3D giúp tối ưu hóa quy trình sản xuất, từ khâu thiết kế, cắt may, đến kiểm tra chất lượng. Việc sử dụng mô phỏng 3D giúp giảm thiểu sai sót, tiết kiệm nguyên vật liệu và thời gian, đồng thời giảm thiểu lãng phí và ô nhiễm môi trường. Các cơ sở may đo tại Vinh có thể áp dụng thiết kế 3D để nâng cao hiệu quả sản xuất và bảo vệ môi trường.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh cuộc cách mạng công nghiệp 4.0, ngành Công nghệ Dệt – May đang chịu ảnh hưởng sâu sắc từ sự phát triển của khoa học kỹ thuật, đặc biệt là trong lĩnh vực thiết kế và sản xuất trang phục. Theo Niên giám thống kê năm 2021, tính đến năm 2020, Việt Nam có khoảng 7.404 doanh nghiệp dệt may quy mô dưới 9 người, chiếm 55,8% tổng số doanh nghiệp ngành, chủ yếu là các cơ sở may đo nhỏ lẻ phục vụ nhu cầu nội địa. Tại thành phố Vinh, khảo sát với 147 chủ cơ sở may đo cho thấy nhiều khó khăn trong thiết kế đơn chiếc như tốn thời gian, chi phí cao, hạn chế trong tương tác với khách hàng, đặc biệt là khách hàng ở xa, dẫn đến sản phẩm không vừa vặn và thời gian gia công kéo dài.

Nguyên nhân chính là thiếu hệ thống cỡ số chuẩn và bộ mẫu cơ sở phù hợp với vóc dáng nữ giới tại địa phương, cùng với việc các nhà may đo ít tiếp cận công nghệ mới. Do đó, việc áp dụng phần mềm thiết kế 3D như CLO3D để xây dựng bộ mẫu cơ sở trang phục nữ cho các cơ sở may đo tại thành phố Vinh là cần thiết nhằm nâng cao hiệu quả thiết kế, giảm thời gian và chi phí sản xuất, đồng thời cải thiện độ vừa vặn của sản phẩm.

Mục tiêu nghiên cứu tập trung vào phân loại vóc dáng nữ giới thành phố Vinh dựa trên dữ liệu nhân trắc, xây dựng bộ mẫu cơ sở trang phục nữ gồm áo dáng nửa bó sát, chân váy và quần ống côn bằng phần mềm thiết kế 3D, từ đó hỗ trợ các cơ sở may đo nâng cao chất lượng sản phẩm. Phạm vi nghiên cứu bao gồm nữ giới độ tuổi 18-50 tại thành phố Vinh, dựa trên số liệu thu thập từ 503 khách hàng của ba nhà may nổi tiếng: Bravo, Duyên Việt và Vmode. Ý nghĩa nghiên cứu được thể hiện qua việc bổ sung ngân hàng cỡ số chuẩn, ứng dụng công nghệ hiện đại trong thiết kế mẫu cơ sở, góp phần thúc đẩy phát triển ngành may mặc địa phương.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên các lý thuyết và mô hình phân loại vóc dáng cơ thể người, bao gồm:

• Nhân trắc học: Khoa học đo lường kích thước cơ thể người, giúp phân tích quy luật phát triển hình thái và ứng dụng trong thiết kế trang phục.
• Phân loại vóc dáng theo Body Mass Index (BMI): Chỉ số BMI được sử dụng để phân loại mức độ gầy béo, ảnh hưởng đến công thức thiết kế mẫu.
• Phân loại hình dáng theo tỷ lệ vai/eo/mông (BSAS): Xác định các dạng hình dáng phổ biến như đồng hồ cát, tam giác, chữ nhật, giúp thiết kế mẫu phù hợp.
• Hệ thống phân loại FFIT (Female Figure Identification Technique): Phân loại chi tiết dựa trên các vòng đo ngực, eo, mông để xác định nhóm vóc dáng.
• Phân tích nhân tố và phân nhóm K-mean: Sử dụng phần mềm SPSS để phân tích dữ liệu nhân trắc, phân loại vóc dáng thành 5 nhóm chính phù hợp với nữ giới thành phố Vinh.
• Công thức thiết kế mẫu cơ sở: Áp dụng công thức thiết kế trực tiếp (cấp 1) với công thức KTthiết kế = KTcơ thể + Cđ, trong đó Cđ là lượng dư cử động tối thiểu đảm bảo sự thoải mái và vừa vặn.

Ngoài ra, nghiên cứu ứng dụng phần mềm thiết kế 3D CLO3D với các chức năng thiết kế 2D, may ảo, thử mẫu ảo và đánh giá độ vừa vặn bằng các bản đồ ứng suất (Stress map), biến dạng (Strain map) và vừa vặn (Fit map).

Phương pháp nghiên cứu

• Nguồn dữ liệu: Thu thập số liệu nhân trắc từ 503 khách hàng nữ độ tuổi 18-50 tại ba nhà may Bravo, Duyên Việt và Vmode ở thành phố Vinh. Dữ liệu đo trực tiếp bằng thước dây theo kinh nghiệm nghề từ 7 đến 25 năm.
• Phương pháp phân tích: Sử dụng phần mềm SPSS để thực hiện phân tích phân phối chuẩn, phân tích thành phần chính, phân tích phân nhóm K-mean, kiểm định ANOVA và phân tích biệt số nhằm phân loại vóc dáng.
• Thiết kế mẫu cơ sở: Áp dụng công thức thiết kế mẫu cơ sở dựa trên kết quả phân loại vóc dáng, sử dụng phần mềm CLO3D để thiết kế mẫu áo dáng nửa bó sát, chân váy và quần ống côn.
• Thử mẫu ảo và đánh giá: May ảo và thử mẫu ảo trên phần mềm CLO3D, đánh giá độ vừa vặn bằng các bản đồ Stress map, Strain map và Fit map, sau đó may mẫu thật và thử trên người mẫu có số đo tương ứng.
• Timeline nghiên cứu: Quá trình nghiên cứu kéo dài trong vòng 2 năm, từ thu thập dữ liệu, phân tích, thiết kế mẫu, thử mẫu ảo đến thử mẫu thật và đánh giá kết quả.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Phân loại vóc dáng nữ giới thành phố Vinh thành 5 nhóm chính dựa trên phân tích nhân tố và phân nhóm K-mean với 503 mẫu số đo. Mỗi nhóm có đặc điểm kích thước và tỷ lệ vóc dáng khác biệt rõ rệt, hỗ trợ việc thiết kế mẫu cơ sở phù hợp từng nhóm.
2. Xây dựng bộ mẫu cơ sở trang phục nữ gồm áo dáng nửa bó sát, chân váy và quần ống côn bằng phần mềm CLO3D dựa trên công thức thiết kế của tác giả với thông số hiệu chỉnh theo từng nhóm vóc dáng.
3. Đánh giá độ vừa vặn mẫu ảo trên phần mềm CLO3D cho thấy tỷ lệ điểm chật (Fit map) dưới 20% ở các vị trí trọng yếu như vai, eo, mông, đảm bảo độ thoải mái và vừa vặn cao. Ví dụ, nhóm vóc dáng 2 có tỷ lệ điểm chật trung bình 15%, nhóm 4 là 18%.
4. Kết quả thử mẫu thật trên người mẫu tương ứng xác nhận độ vừa vặn và tính ứng dụng thực tiễn của bộ mẫu cơ sở, giảm thiểu sai số kích thước so với nhóm cơ sở trung bình dưới 5%.

Thảo luận kết quả

Việc phân loại vóc dáng thành 5 nhóm giúp tối ưu hóa công thức thiết kế mẫu cơ sở, phù hợp với đặc điểm nhân trắc của nữ giới thành phố Vinh, khác biệt so với các nghiên cứu trước đây phân loại ít nhóm hơn hoặc dựa trên dữ liệu chung của Việt Nam. Kết quả đánh giá mẫu ảo trên phần mềm CLO3D cung cấp dữ liệu trực quan, khoa học về độ vừa vặn, giúp giảm thiểu thời gian và chi phí thử mẫu thật nhiều lần.

So với phương pháp thiết kế truyền thống 2D, việc ứng dụng phần mềm thiết kế 3D cho phép mô phỏng chính xác hơn hình dáng và độ co giãn của vải, đồng thời đánh giá áp lực và biến dạng trên từng vị trí trang phục. Điều này phù hợp với xu hướng phát triển công nghệ trong ngành may mặc hiện nay, góp phần nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ phân tán thể hiện sự phân bố các nhóm vóc dáng, bảng so sánh tỷ lệ điểm chật trên phần mềm CLO3D giữa các nhóm, và hình ảnh mô phỏng mẫu ảo trên avatar 3D minh họa sự vừa vặn.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Áp dụng rộng rãi phần mềm thiết kế 3D CLO3D trong các cơ sở may đo tại thành phố Vinh nhằm nâng cao hiệu quả thiết kế, giảm thời gian thử mẫu và chi phí sản xuất. Thời gian triển khai dự kiến 6-12 tháng, chủ thể thực hiện là các nhà may và trung tâm đào tạo nghề.
2. Xây dựng ngân hàng dữ liệu nhân trắc và bộ mẫu cơ sở chuẩn cho nữ giới địa phương dựa trên kết quả phân loại vóc dáng, làm cơ sở cho thiết kế và sản xuất hàng may mặc công nghiệp. Chủ thể thực hiện là các viện nghiên cứu và doanh nghiệp may, thời gian 1-2 năm.
3. Tổ chức đào tạo, tập huấn kỹ năng sử dụng phần mềm thiết kế 3D cho thợ may và nhà thiết kế nhằm nâng cao năng lực công nghệ, khuyến khích đổi mới sáng tạo trong ngành may mặc. Thời gian đào tạo liên tục, chủ thể là các trường đại học, trung tâm đào tạo nghề.
4. Phát triển các chương trình hợp tác giữa nhà trường, doanh nghiệp và các cơ sở may đo để ứng dụng kết quả nghiên cứu vào thực tiễn, đồng thời thu thập phản hồi cải tiến sản phẩm. Chủ thể là các trường đại học, doanh nghiệp, thời gian triển khai 1-3 năm.
5. Khuyến khích nghiên cứu tiếp tục mở rộng phân loại vóc dáng và thiết kế mẫu cơ sở cho các nhóm đối tượng khác như nam giới, trẻ em nhằm đa dạng hóa sản phẩm và đáp ứng nhu cầu thị trường. Chủ thể thực hiện là các nhà nghiên cứu và doanh nghiệp, thời gian nghiên cứu 2-3 năm.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Các nhà thiết kế thời trang và kỹ thuật viên may đo: Nghiên cứu cung cấp công thức thiết kế mẫu cơ sở và phương pháp ứng dụng phần mềm 3D giúp nâng cao chất lượng sản phẩm và rút ngắn thời gian thiết kế.
2. Doanh nghiệp may mặc quy mô vừa và nhỏ tại địa phương: Áp dụng kết quả nghiên cứu để xây dựng bộ mẫu chuẩn, cải tiến quy trình sản xuất, tăng tính cạnh tranh trên thị trường.
3. Các cơ sở đào tạo ngành Công nghệ Dệt – May và Thời trang: Tài liệu tham khảo hữu ích cho giảng dạy kỹ thuật thiết kế mẫu cơ sở, ứng dụng công nghệ 3D trong ngành may.
4. Nhà nghiên cứu và chuyên gia nhân trắc học: Cung cấp dữ liệu nhân trắc chi tiết về vóc dáng nữ giới thành phố Vinh, làm cơ sở cho các nghiên cứu tiếp theo về thiết kế và sản xuất trang phục phù hợp.

Câu hỏi thường gặp

1. Phần mềm CLO3D có ưu điểm gì so với phương pháp thiết kế truyền thống?
   CLO3D cho phép thiết kế mẫu 2D và mô phỏng mẫu 3D trực quan, đánh giá độ vừa vặn bằng bản đồ ứng suất và biến dạng, giúp giảm thời gian thử mẫu thật và chi phí sản xuất. Ví dụ, thử mẫu ảo giúp phát hiện điểm chật trước khi may mẫu thật.

2. Làm thế nào để phân loại vóc dáng nữ giới thành phố Vinh?
   Phân loại dựa trên phân tích nhân tố và phân nhóm K-mean với dữ liệu nhân trắc 503 khách hàng, chia thành 5 nhóm có đặc điểm vóc dáng khác nhau, hỗ trợ thiết kế mẫu cơ sở phù hợp.

3. Bộ mẫu cơ sở gồm những sản phẩm nào?
   Bộ mẫu cơ sở bao gồm áo dáng nửa bó sát, chân váy và quần ống côn, được thiết kế dựa trên công thức thiết kế trực tiếp và hiệu chỉnh theo từng nhóm vóc dáng.

4. Độ vừa vặn của mẫu thiết kế được đánh giá như thế nào?
   Đánh giá bằng phần mềm CLO3D qua các bản đồ Stress map, Strain map và Fit map, xác định áp lực, biến dạng và độ chật của trang phục trên avatar 3D, giúp điều chỉnh mẫu cho phù hợp.

5. Làm sao để các cơ sở may đo ứng dụng kết quả nghiên cứu?
   Các cơ sở cần được đào tạo sử dụng phần mềm thiết kế 3D, áp dụng bộ mẫu cơ sở chuẩn và công thức thiết kế đã xây dựng, đồng thời phối hợp với các trung tâm đào tạo và viện nghiên cứu để cập nhật công nghệ mới.

Kết luận

• Phân loại vóc dáng nữ giới thành phố Vinh thành 5 nhóm chính dựa trên dữ liệu nhân trắc và phân tích thống kê, làm cơ sở thiết kế mẫu cơ sở phù hợp.
• Xây dựng thành công bộ mẫu cơ sở trang phục nữ gồm áo, quần, váy bằng phần mềm thiết kế 3D CLO3D, đảm bảo độ vừa vặn và tính ứng dụng cao.
• Ứng dụng phần mềm CLO3D giúp giảm thời gian thử mẫu thật, tiết kiệm chi phí và nâng cao chất lượng sản phẩm may đo.
• Đề xuất các giải pháp đào tạo, xây dựng ngân hàng dữ liệu nhân trắc và hợp tác giữa nhà trường – doanh nghiệp để phát triển ngành may mặc địa phương.
• Khuyến khích nghiên cứu mở rộng ứng dụng công nghệ thiết kế 3D cho các nhóm đối tượng khác và đa dạng hóa sản phẩm trong tương lai.

Các cơ sở may đo và nhà thiết kế nên bắt đầu áp dụng phần mềm thiết kế 3D, đồng thời phối hợp với các đơn vị đào tạo để nâng cao năng lực công nghệ, góp phần thúc đẩy ngành Công nghệ Dệt – May phát triển bền vững.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1. NGHIÊN CỨU TỔNG QUAN 1.1 Tổng quan về phân loại vóc dáng nữ giới Nhân trắc học – là bộ môn khoa học nghiên cứu kích thước con người xuất phát từ tiếng Hy Lạp, “nhân” có nghĩa là người, “trắc” có nghĩa là đo lường. Như vậy, nhân trắc học là khoa học về các phương pháp đo trên cơ thể người và sử dụng toán học để phân tích những kết quả đo được nhằm tìm hiểu quy luật về sự phát triển hình thái con người đồng thời vận dụng các quy luật đó vào việc giải quyết những yêu cầu thực tiễn của khoa học, kỹ thuật, sản xuất và đời sống [1]. Cho đến ngày nay, nhân trắc học không chỉ là ngành khoa học mà còn ứng dụng, phục vụ cho nhiều ngành khoa học khác nhau từ thời trang, kiến trúc, xây dựng, thiết kế nội thất… cho đến y học [1].

Trong y tế, việc phân loại vóc dáng giúp điều tra đánh giá sự phát triển về cơ thể học, thể lực trong tuyển quân, tuyển sinh, vận động viên, thể dục thể thao. Trong các ngành kinh tế quốc dân, phân loại vóc dáng giúp xây dựng các tiêu chuẩn về kích thước người để thiết kế máy móc, thiết bị như ma nơ canh, nhà cửa, ô tô, quần áo, giày dép. phù hợp với công thái học. Ngoài ra, về mặt lý luận, nhân trắc học còn cho phép chúng ta đề ra các quy luật về sự phát triển cơ thể người, các nhóm chủng tộc và tìm hiểu nguồn gốc loài người [2].

Trong quá nghiên cứu cơ thể người, các nhà khoa học đã cho thấy sự phát triển của cơ thể không phải hoàn toàn đều đặn về tỷ lệ các phần trên cơ thể theo thời gian [2]. Các đặc điểm hình thái cơ thể thay đổi theo không gian, hoàn cảnh địa lý, chủng tộc. Ngay cả cùng một chủng tộc, cùng một dòng họ, thậm chí giữa từng người một, người ta còn nhận thấy sự khác biệt của các đặc điểm và tỷ lệ các phần cơ thể này [2]. Theo quy luật sinh học nói chung, cứ khoảng 10-15 năm, do những điều kiện sống thay đổi, tầm vóc, thể lực của cư dân cũng có những biến đổi và thường tăng 1,5-2 cm [3].

Riêng trong lĩnh vực thiết kế trang phục, vóc dáng có tầm quan trọng rất lớn đến việc phác thảo mẫu phù hợp, lựa chọn chất liệu, hoạ tiết trang trí, và ảnh hưởng nhiều nhất là phương pháp thiết kế. Với những vóc dáng khác nhau thì công thức thiết kế sẽ khác nhau [4]. Bằng việc phân tích vóc dáng cơ thể người giúp những người thợ may, nhà sản xuất hàng may mặc có thể thiết kế và sản xuất được những bộ trang phục phù hợp với giới tính, độ tuổi và dạng cơ thể. Các công trình nghiên cứu trước đây [4, 5, 6, 7, 8, 9] đã chỉ ra rằng đặc điểm hình dáng cơ thể người mặc có ảnh hưởng không nhỏ đến việc thiết kế trang phục và tạo dáng quần áo.

Việc phân loại hình dáng cơ thể người giúp nhận biết và có phương pháp điều chỉnh phù hợp khi thiết kế quần áo. Tương tự, trong các tài liệu thiết kế quần áo [1, 10, 11, 12], hình dạng bên ngoài của cơ thể người liên quan rất nhiều với phương pháp thiết kế và tạo dáng quần áo. Có rất nhiều cách phân loại hình dáng cơ thể người. Trong đó, cách phổ biến để phân loại hình dáng cơ thể người chủ yếu là theo kinh nghiệm chủ quan hoặc đánh giá bằng một vài chỉ số tương quan đơn giản [10].1 Phân loại vóc dáng dựa trên các đặc trưng cơ thể ™ Theo tỷ lệ kích thước dài của cơ thể: Theo đặc trưng này, người ta chia hình dáng cơ thể người làm 3 dạng: dạng dài, dạng ngắn và dạng trung bình [1, 11].

- Dạng dài: Được đặc trưng bởi các chi dài và chân ngắn [1, 11]. - Dạng ngắn: Các chi ngắn và thân dài [1, 11]. - Dạng trung bình: Là dạng trung bình giữa dạng dài và dạng ngắn [1, 11]. ™ Theo tư thế của cơ thể: Khi phân loại tư thế cơ thể, người ta căn cứ chủ yếu vào độ cong của cột sống và tương quan giữa viền phía trước và phía sau của cơ thể.

Người ta chia tư thế đứng cơ thể thành 3 dáng: Bình thường, gù và ưỡn [1, 11]. - Dáng gù: Ngực phẳng, lưng dài, rộng và cong, xương bả vai thường nhô cao, cơ bắp kém phát triển, vai và tay đưa về phía trước một chút, điểm đầu ngực (đầu núm vú) bị dịch chuyển xuống dưới. So với người tư thế bình thường, người gù có chiều dài phần lưng phía sau cơ thể lớn hơn nhưng chiều dài phía trước cơ thể lại nhỏ hơn [1, 11]. - Dáng ưỡn: Ngực và vai rộng, nở nang, lưng phẳng hoặc hơi cong một chút về phía sau, bả vai không nhô lên, eo lõm vào, mông phát triển.

Điểm đầu ngực được nâng lên phía trên. So với người có tư thế bình thường, chiều dài phía sau nhỏ hơn nhưng chiều dài phía trước lại lớn hơn [1, 11]. - Dáng bình thường: Cơ thể không thuộc 2 dáng gù và ưỡn như hình 1.1 Phân loại tư thế đứng của cơ thể [11] a) Dáng người bình thường b) Dáng người gù c) Dáng người ưỡn 16 ™ Theo mức độ béo gầy (chiều dày cơ thể): Mức độ béo, gầy của cơ thể người thường được chia làm 3 dạng: béo, trung bình và gầy. Để phân loại mức độ béo, gầy, có 2 cách theo bảng sau [11]: Bảng 1-1 Phân loại cơ thể người theo mức độ béo gầy P = 0.9 (T – 100) Trọng lượng cơ thể tính theo đơn vị là kg (P), chiếm 90% Theo tương quan giữa hiệu số của chiều cao đứng tính theo đơn vị là cm (T) và chiều cao đứng và cân 100.

Công thức này áp dụng cho người bình thường, còn nặng nếu trọng lượng ít hơn thì đó là người gầy và ngược lại [11]. Chỉ số Lorentz = Vn - Vb Chỉ số trung bình của người châu Âu là 14, người Việt Theo tương quan giữa Nam là 9 – 11. Nếu hiệu của hai kích thước này bằng chỉ chu vi vòng ngực lớn số trung bình thì đó là cơ thể bình thường, nếu lớn hơn nhất và vòng bụng chỉ số trung bình thì đó là cơ thể gầy và ngược lại, nếu nhỏ hơn chỉ số trung bình thì đó là cơ thể béo [11]. ™ Theo thể chất: Theo thể chất, cơ thể được chia làm 4 nhóm: - Người ngực lép: Lồng ngực phẳng, người hơi còng, ít mỡ, cơ bắp ít phát triển, bụng lép [1,10].

- Người cơ bắp: Hệ cơ phát triển, lồng ngực hình trụ, lưng thẳng, hơi cong, mỡ vừa phải [1,10]. - Người bụng phệ: Lồng ngực trên nhỏ, bụng to, lớp mỡ dày phần bụng, lưng thẳng hơi gù, cơ bắp nhão [1,10]. - Người trung bình: Là trung gian giữa 3 dạng người trên [1,10]. ™ Theo hình dáng các phần trên cơ thể: Vai [1, 11]: Căn cứ vào độ dốc của đường vai cơ thể, người ta chia thành 3 dạng vai: Vai xuôi, vai trung bình và vai ngang.

- Để nhận biết độ dốc của vai, người ta thường dùng giá trị độ lệch chiều cao của điểm góc cổ vai và điểm mỏm cùng vai (lượng xuôi vai - Xv). Người vai trung bình có Xv = 4,2 – 4,8 cm đối với nữ và Xv = 5,2 – 5,8 cm đối với nam. - Nếu người có giá trị Xv lớn hơn giá trị trung bình thì đó là người vai xuôi, ngược lại là người vai ngang. Căn cứ độ vươn về phía trước của đường vai, người ta chia thành 3 dáng vai: Vai bình thường, vai cánh cung và vai ngửa.

- Người vai cánh cung thường có hai đầu vai khum về phía trước nhiều hơn, phía sau bả vai độ cong lớn, phía trước ngực phẳng, số đo rộng lưng lớn hơn và số đo rộng ngực nhỏ hơn người bình thường. 17 - Người vai ngửa có hai đầu vai đưa về phía sau nhiều hơn, lưng gần như phẳng, số đo rộng lưng nhỏ hơn và số đo rộng ngực lớn hơn bình thường. Ngực [1,11] Khi quan sát lồng ngực ở mặt chính diện: Có thể chia hình dáng của lồng ngực làm 3 loại: Lồng ngực tròn, trung bình và dẹt. Trong thực tế ba loại này thường tương ứng với cơ thể béo, trung bình và gầy.

Khi quan sát ở mặt chiếu cạnh: Phần bầu ngực của cơ thể nữ giới được phân ra làm 3 dạng: Dạng bán cầu (cơ thể trung bình), dạng ovan (cơ thể béo) và dạng hình chóp (cơ thể gầy). Hông [1,11] Theo vị trí của điểm nhô ra ngoài nhất của hông khi nhìn chính diện, người ta chia thành: Hông cao, hông trung bình và hông thấp. Trong đó, cơ thể có vị trí điểm nhô ra ngoài nhất của hông nằm ở vị trí ngang rốn và ngang háng – hông trung bình. Nếu vị trí điểm nhô ra ngoài nhất của hông ở vị trí ngang rốn – hông cao và vị trí ngang háng – hông thấp.

Chân [1, 11]: Căn cứ vào hướng đùi và cẳng chân, chia thành 3 nhóm: - Chân thẳng - Chân vòng kiềng (chân chữ O) - Chân khoèo (chân chữ X) Theo tư thế của bàn chân so với đùi và cẳng chân khi chuyển động, người ta chia thành: - Chân bình thường - Chân chữ bát ngoài - Chân chữ bát trong 1.2 Phân loại vóc dáng theo BMI BMI (Body Mass Index): chỉ số khối lượng cơ thể là chỉ số dùng để đo mức độ gầy hay béo của một người, lấy số đo chiều cao và cân nặng để tính theo công thức như sau [13]: େŸ୬୬዁୬୥ሺ୩୥ሻ BMI = େ୦୧዆୳ୡୟ୭୶େ୦୧዆୳ୡୟ୭ሺ୫ሻ Trong đó: BMI < 16.5: người thiếu cân nặng BMI < 18.5: người thiếu cân (dáng người 1,2). 18 ≤ BMI < 23: người bình thường (dáng người 3,4). 23 ≤ BMI < 30: người quá cân (dáng người 5). BMI > 30: người béo phì (dáng người 6,7,8,9).2 Các loại vóc dáng xếp theo thứ tự chỉ số BMI tăng dần (WHO) [67] Dựa vào thang phân loại của IDI & WPRO (Hiệp hội đái đường các nước Châu Á) dành cho người Châu Á thì BMI lý tưởng của người Việt Nam là từ 18.

Trong đó: Bình thường: 18,5 – 22,9 Thừa cân: ≥ 23 Tiền béo phì: 23 – 24,9 Béo phì độ I: 25 – 29,9 Béo phì độ II: ≥ 30 1.3 Phân loại cơ thể người thông qua các chỉ số tương quan khác Các chỉ số tương quan khác được các nước sử dụng để phân loại cơ thể người được trình bày tóm tắt trong bảng sau: Bảng 1-2 Phân loại cơ thể người thông qua các chỉ số tương quan େ୦୧዆୳ୡୟ୭୬୥ዏ୧ Chỉ số thân = x 100 (%) େ୦୧዆୳ୡୟ୭¯ዜ୬୥ - Chỉ số thân dưới 50,9 là người có thân ngắn, chân dài. Đây là dạng người dài.