Analysing Sentences: Introduction to English Syntax (3rd Ed.) by Noel Burton-Roberts

Tôi có thể giúp bạn tạo meta tags cho bài viết "Analysing English Sentences: An Introduction to Syntax" theo yêu cầu sau: { "ai_description": "Tìm hiểu

• Tác giả: Noel Burton-Roberts
• Trường học: Newcastle University
• Chuyên ngành: English Language and Linguistics
• Đề tài: Analysing English Sentences: An Introduction to English Syntax
• Loại tài liệu: Academic Book
• Năm xuất bản: 2011
• Địa điểm: Harlow

Tóm tắt

I. Tổng quan về phân tích câu tiếng Anh và cú pháp

Phân tích câu tiếng Anh là lĩnh vực nghiên cứu cấu trúc ngữ pháp của câu. Phương pháp này tập trung vào việc xác định các thành phần cú pháp và mối quan hệ giữa chúng. Noel Burton-Roberts đã trình bày hệ thống này trong tác phẩm kinh điển 'Analysing Sentences: An Introduction to English Syntax'. Công trình này được đánh giá là chuẩn mực trong giới học thuật về phân tích cấu trúc câu tiếng Anh hiện đại. Hệ thống phân tích sử dụng ba khái niệm cốt lõi: thành phần cú pháp (constituency), loại từ (category) và chức năng cú pháp (function). Mỗi khái niệm đóng vai trò riêng biệt trong việc giải thích cách các từ kết hợp thành câu hoàn chỉnh. Sơ đồ cây (tree diagrams) là công cụ trực quan chính. Công cụ này giúp thể hiện cấu trúc phân cấp của câu một cách rõ ràng. Người học có thể nhận diện mối quan hệ giữa các cụm từ và từ đơn lẻ. Phương pháp này phù hợp cho cả người mới bắt đầu và người nghiên cứu nâng cao. Cuốn sách cung cấp nhiều bài tập thực hành đa dạng để củng cố kiến thức nền tảng.

1.1. Khái niệm thành phần cú pháp trong câu

Thành phần cú pháp (constituent) là đơn vị cấu trúc cơ bản trong phân tích câu. Một thành phần có thể là từ đơn hoặc cụm từ có chức năng xác định trong câu. Xác định thành phần dựa trên phép thử thay thế và phép thử di chuyển. Ví dụ, cụm từ 'beside a stream' trong câu 'Old Sam sunbathed beside a stream' là một thành phần hoàn chỉnh. Cụm từ này có thể được bỏ đi mà câu vẫn đúng ngữ pháp. Điều này chứng minh tính tùy chọn của nó trong cấu trúc tổng thể. Tuy nhiên, các từ bên trong cụm từ không thể tách rời khỏi nhau. Chúng tạo thành một đơn vị thống nhất trong cấu trúc phân cấp.

1.2. Vai trò của sơ đồ cây trong cú pháp học

Sơ đồ cây là công cụ trực quan hóa cấu trúc câu hiệu quả nhất trong cú pháp học. Mỗi sơ đồ cây thể hiện rõ ràng mối quan hệ phân cấp giữa các thành phần. Cấu trúc cây cho thấy cách các từ nhóm lại thành cụm từ, rồi cụm từ tạo thành câu hoàn chỉnh. Công cụ này đặc biệt hữu ích khi phân tích câu phức tạp nhiều tầng nghĩa. Sơ đồ cây đánh dấu các cụm từ bằng cách nhóm các nhánh con lại với nhau. Phương pháp này giúp người học tránh được lỗi phân tích sai cấu trúc. Noel Burton-Roberts sử dụng sơ đồ cây xuyên suốt toàn bộ tác phẩm của mình.

II. Thách thức trong phân tích cấu trúc câu tiếng Anh

Phân tích câu tiếng Anh đối mặt với nhiều thách thức phức tạp. Một vấn đề lớn là xác định ranh giới giữa các thành phần cú pháp. Nhiều cụm từ có thể hoạt động như nhiều loại khác nhau tùy ngữ cảnh. Ví dụ, cụm từ 'the very muscular gentleman next to me' chứa nhiều lớp cấu trúc lồng nhau. Việc xác định cụm từ nào là thành phần trực tiếp của câu đòi hỏi kỹ năng phân tích tinh tế. Phép thử bỏ sót (omission test) là phương pháp quan trọng để kiểm tra tính thành phần. Nếu một cụm từ có thể bỏ đi mà câu vẫn đúng ngữ pháp, đó là thành phần tùy chọn. Tuy nhiên, các từ bên trong cụm từ đó có thể là bắt buộc trong cấu trúc của chính cụm từ. Mối quan hệ giữa bổ ngữ (complement) và từ chính (head) cũng gây khó khăn. Bổ ngữ khác với bổ nghĩa (modifier) ở tính bắt buộc và vị trí trong cấu trúc. Người học thường nhầm lẫn giữa hai khái niệm này dẫn đến phân tích sai.

2.1. Vấn đề xác định ranh giới cụm từ

Xác định ranh giới cụm từ là thách thức hàng đầu trong phân tích cú pháp. Nhiều chuỗi từ có thể thuộc về nhiều cấu trúc khác nhau tùy cách phân tích. Phép thử thay thế giúp kiểm tra liệu một chuỗi từ có phải thành phần hay không. Nếu có thể thay thế chuỗi từ bằng một từ tương đương, đó là thành phần cú pháp. Tuy nhiên, không phải phép thử nào cũng cho kết quả rõ ràng. Ngữ cảnh đóng vai trò quan trọng trong việc xác định cấu trúc chính xác. Ví dụ, 'dubious jokes' có thể là một cụm từ độc lập, nhưng khi có 'rather' phía trước, mối quan hệ thay đổi hoàn toàn.

2.2. Phân biệt bổ ngữ và bổ nghĩa

Bổ ngữ và bổ nghĩa là hai khái niệm dễ gây nhầm lẫn nhất trong cú pháp học. Bổ ngữ là thành phần bắt buộc, không thể bỏ mà câu vẫn đúng ngữ pháp. Bổ nghĩa là thành phần tùy chọn, có thể thêm hoặc bớt mà không ảnh hưởng đến cấu trúc câu. Mối quan hệ giữa bổ ngữ và từ chính là quan hệ phụ thuộc một chiều. Từ chính yêu cầu sự hiện diện của bổ ngữ để hoàn thành nghĩa. Ngược lại, bổ nghĩa có thể xuất hiện hoặc không xuất hiện trong câu. Ví dụ, trong cụm từ 'beside a stream', 'a stream' là bổ ngữ của 'beside'. Cụm từ này không thể tồn tại nếu thiếu đi phần bổ ngữ đi kèm.

III. Phương pháp phân tích câu hiệu quả trong cú pháp

Nhiều phương pháp phân tích câu đã được phát triển trong cú pháp học hiện đại. Phương pháp phổ biến nhất là sử dụng sơ đồ cây kết hợp với phép thử cú pháp. Phép thử bao gồm phép thay thế, phép di chuyển và phép bỏ sót. Mỗi phép thử kiểm tra một khía cạnh khác nhau của cấu trúc câu. Phương pháp tiếp cận theo hàm cú pháp giúp xác định vai trò của từng thành phần. Các hàm chính bao gồm chủ ngữ (subject), vị ngữ (predicate) và bổ ngữ. Mối quan hệ giữa các hàm này tạo nên cấu trúc cơ bản của mọi câu tiếng Anh. Quan hệ chị em (sister relation) là khái niệm quan trọng trong phân tích cấu trúc. Hai thành phần có quan hệ chị em khi chúng cùng thuộc về một nút mẹ trong cây cú pháp. Phương pháp phân tích này đòi hỏi người học phải thực hành thường xuyên. Bài tập từ cơ bản đến nâng cao giúp xây dựng kỹ năng phân tích vững chắc. Tác phẩm của Burton-Roberts cung cấp hệ thống bài tập phong phú cho mọi trình độ.

3.1. Sử dụng phép thử cú pháp để xác định thành phần

Phép thử cú pháp là công cụ không thể thiếu trong phân tích cấu trúc câu. Phép thử thay thế kiểm tra bằng cách thay chuỗi từ bằng đại từ tương ứng. Phép thử di chuyển kiểm tra liệu chuỗi từ có thể chuyển vị trí trong câu. Phép thử bỏ sót xác định tính bắt buộc hay tùy chọn của thành phần. Kết hợp nhiều phép thử giúp tăng độ chính xác của phân tích. Người học nên áp dụng đồng thời tất cả các phép thử để có kết quả đáng tin cậy. Thực hành thường xuyên với nhiều loại câu khác nhau là cách tốt nhất để thành thạo kỹ năng này.

3.2. Áp dụng lý thuyết cú pháp tạo sinh

Lý thuyết cú pháp tạo sinh cung cấp khung lý luận rộng hơn cho phân tích câu. Chương cuối của tác phẩm Burton-Roberts đặt phân tích trong bối cảnh lý thuyết này. Cú pháp tạo sinh giải thích cách người nói tạo ra vô số câu mới từ quy tắc hữu hạn. Hệ thống quy tắc này cho phép mô tả cấu trúc sâu của mọi câu tiếng Anh. Phân tích theo cú pháp tạo sinh giúp hiểu mối quan hệ giữa cấu trúc bề mặt và cấu trúc sâu. Phương pháp này đặc biệt hữu ích khi phân tích câu phức tạp và câu đa nghĩa. Lý thuyết này là nền tảng cho nhiều nghiên cứu ngôn ngữ học hiện đại.

IV. Ứng dụng phân tích cú pháp trong thực tiễn

Phân tích cú pháp có nhiều ứng dụng thực tiễn quan trọng trong đời sống. Trong giảng dạy ngôn ngữ, phương pháp này giúp người học hiểu cấu trúc câu một cách hệ thống. Giáo viên sử dụng sơ đồ cây để minh họa mối quan hệ ngữ pháp trực quan. Trong biên tập và viết lách, hiểu cấu trúc câu giúp tạo ra văn bản rõ ràng mạch lạc. Ngành công nghệ ngôn ngữ tự nhiên ứng dụng phân tích cú pháp trong phát triển phần mềm. Các hệ thống dịch máy và kiểm tra ngữ pháp dựa trên nguyên lý phân tích câu. Nghiên cứu ngôn ngữ học so sánh sử dụng phương pháp này để so sánh cấu trúc các ngôn ngữ. Phân tích cú pháp cũng hỗ trợ việc dạy tiếng Anh như ngôn ngữ thứ hai. Người học có nền tảng cú pháp vững chắc tiến bộ nhanh hơn trong mọi kỹ năng ngôn ngữ. Kiến thức về cấu trúc câu là nền tảng không thể thiếu cho mọi hoạt động liên quan đến ngôn ngữ.

4.1. Ứng dụng trong giảng dạy tiếng Anh

Giảng dạy tiếng Anh được hưởng lợi lớn từ phương pháp phân tích cú pháp. Giáo viên có thể sử dụng sơ đồ cây để giải thích cấu trúc ngữ pháp phức tạp. Phương pháp này giúp học sinh hiểu rõ mối quan hệ giữa các thành phần trong câu. Thực hành phân tích câu cải thiện khả năng viết và đọc hiểu của người học. Bài tập phân tích câu từ đơn giản đến phức tạp tạo lộ trình học tập hiệu quả. Người học phát triển kỹ năng tư duy logic thông qua quá trình phân tích cấu trúc ngôn ngữ. Phương pháp này đặc biệt phù hợp cho người học muốn nắm vững ngữ pháp tiếng Anh một cách có hệ thống.

4.2. Ứng dụng trong công nghệ xử lý ngôn ngữ tự nhiên

Công nghệ xử lý ngôn ngữ tự nhiên ứng dụng rộng rãi nguyên lý phân tích cú pháp. Máy phân tích cú pháp (parser) sử dụng quy tắc ngữ pháp để phân tích cấu trúc câu. Kết quả phân tích được sử dụng trong nhiều ứng dụng công nghệ khác nhau. Dịch máy dựa trên phân tích cấu trúc câu nguồn và câu đích. Hệ thống trợ lý ảo sử dụng phân tích cú pháp để hiểu ý định người dùng. Kiểm tra ngữ pháp tự động cũng dựa trên nguyên tắc phân tích cấu trúc câu. Phát triển công nghệ này đòi hỏi hiểu biết sâu sắc về cú pháp học lý thuyết.

Nội dung chính

Phân tích học thuật giáo trình: Analysing English Sentences: An Introduction to Syntax

Tổng quan về giáo trình

Giáo trình Analysing Sentences: An Introduction to English Syntax (Ấn bản lần thứ ba, 2011) được biên soạn bởi Giáo sư Noel Burton-Roberts (Đại học Newcastle), phát hành trong khuôn khổ chuỗi ấn phẩm Learning About Language do Geoffrey Leech và Mick Short (Đại học Lancaster) làm chủ biên, xuất bản bởi Pearson Education Limited (ISBN: 978-1-4082-3374-0).

Trong chương trình đào tạo đại học và sau đại học ngành Ngôn ngữ học, Sư phạm Tiếng Anh và Ngôn ngữ Anh, tài liệu này giữ vị trí giáo trình cơ sở cho học phần Cú pháp học tiếng Anh (English Syntax). Mục tiêu đào tạo của giáo trình tập trung vào việc hình thành năng lực phân tích thực hành cấu trúc câu, giúp người học hiểu rõ cơ chế tổ chức nội tại của các đơn vị ngôn ngữ thông qua ba trục khái niệm trung tâm: thành tố (constituency), phạm trù (category), và chức năng cú pháp (function). Giáo trình sử dụng có hệ thống mô hình sơ đồ cây (phrase markers / tree diagrams) nhằm cụ thể hóa cấu trúc tôn ti (hierarchical structure) của câu, kết thúc bằng việc kết nối các phân tích miêu tả thực hành với lý thuyết ngữ pháp tạo sinh (generative grammar).

Về mặt cấu trúc, cuốn sách gồm 11 chương được sắp xếp theo tiến trình sư phạm từ đơn giản đến phức tạp: khởi đầu từ việc nhận diện các thành tố lớn trong câu đơn, phân loại vị ngữ và cụm động từ, chi tiết hóa cụm danh từ, mở rộng sang các cấu trúc mệnh đề phụ thuộc (mệnh đề phức, mệnh đề Wh-, mệnh đề phi hữu hạn), và khái quát hóa bản chất của ngữ pháp ngôn ngữ. Điểm đặc thù của giáo trình là sự cân bằng giữa tính tiện dụng sư phạm và tính chính xác về mặt lý thuyết ngôn ngữ học miêu tả, loại bỏ các cách giải thích cơ học tuyến tính để thay thế bằng các phép kiểm chứng cú pháp thực nghiệm.

---

Nội dung kiến thức cốt lõi

Các chương/chủ đề chính

Cấu trúc nội dung của giáo trình được triển khai qua 11 chương với tiến trình lập luận chặt chẽ:

• Chương 1: Sentence structure: constituents (Cấu trúc câu: các thành tố): Thiết lập khái niệm cấu trúc tôn ti. Chứng minh câu không được tạo thành trực tiếp từ các từ đứng liền kề mà thông qua các cụm từ trung gian. Giới thiệu các phép kiểm chứng thành tố: phép tỉnh lược (omission), phép thay thế bằng từ đơn (substitution/replacement), phép đặt câu hỏi (question test), và phép di chuyển vị trí (movement test).
• Chương 2: Sentence structure: functions (Cấu trúc câu: các chức năng): Phân tích hai thành tố trực tiếp lớn nhất của câu là Chủ ngữ (Subject) và Vị ngữ (Predicate). Định nghĩa các quan hệ cú pháp ngang hàng (sister relations), quan hệ phụ thuộc gồm: Trung tâm ngữ (Head), Tố ngữ phụ / Bổ nghĩa (Modifier), và Bổ ngữ bắt buộc (Complement).
• Chương 3: Sentence structure: categories (Cấu trúc câu: các phạm trù): Phân loại các từ loại và cụm từ tương ứng (Noun/NP, Verb/VP, Adjective/AP, Adverb/AdvP, Preposition/PP). Phân tích cấu trúc cụm từ phối hợp (Co-ordinate Phrases).
• Chương 4: The basic Verb Phrase (Cụm động từ cơ bản): Phân loại động từ thực từ dựa trên cấu trúc bổ ngữ (complementation of lexical verbs): nội động từ (intransitive), ngoại động từ đơn (transitive), ngoại động từ kép (ditransitive), động từ liên hệ (intensive), ngoại động từ phức (complex transitive), và động từ giới từ (prepositional verbs).
• Chương 5: Adverbials and other matters (Trạng ngữ và các vấn đề liên quan): Phân biệt giữa trạng ngữ thuộc cụm động từ (Adjunct adverbials / VP adverbials) và trạng ngữ thuộc câu (Sentence adverbials / S adverbials). Mô tả tính linh hoạt vị trí của trạng từ, cấu trúc cụm động từ nhiều tầng, ngữ động từ (phrasal verbs), và hiện tượng tỉnh lược (ellipsis).
• Chương 6: More on verbs: auxiliary VPs (Mở rộng về động từ: Cụm động từ trợ động từ): Khảo sát hệ thống trợ động từ (Modal, Perfect have, Progressive be, Passive be). Phân tích các cấu trúc phụ thuộc vào trợ động từ: câu bị động, câu phủ định với do, và cấu trúc đảo trợ động từ trong câu hỏi.
• Chương 7: The structure of Noun Phrases (Cấu trúc cụm danh từ): Khảo sát chi tiết thành phần danh ngữ: hạn định từ (Determiners), tiền hạn định từ (Pre-determiners), tiền bổ nghĩa và hậu bổ nghĩa trong nút NOM, cụm phân từ, mệnh đề quan hệ và chức năng thay thế của đại từ thay thế one.
• Chương 8 - 10: Sentences within sentences, Wh-clauses, Non-finite clauses (Mệnh đề trong câu, Mệnh đề Wh-, Mệnh đề phi hữu hạn): Phân tích cấu trúc mệnh đề phụ có liên từ bổ ngữ (that, whether), mệnh đề chuyển dịch Wh- (câu hỏi Wh-, mệnh đề quan hệ hạn chế và không hạn chế), và các dạng mệnh đề phi hữu hạn (nguyên thể không to, nguyên thể có to, phân từ bị động, phân từ -ing) cùng các chức năng cú pháp tương ứng của chúng.
• Chương 11: Languages, sentences and grammars (Ngôn ngữ, câu và ngữ pháp): Khái quát hóa việc miêu tả ngôn ngữ vô hạn thông qua hệ thống quy tắc ngữ pháp hữu hạn, đặt phân tích thực hành vào bối cảnh lý thuyết ngữ pháp tạo sinh.

Kiến thức nền tảng được xây dựng

Giáo trình xây dựng hệ thống kiến thức nền tảng dựa trên các nguyên lý ngữ pháp học miêu tả và hình thức:

1. Nguyên lý cấu trúc tôn ti (Hierarchical Structure): Bác bỏ mô hình chuỗi từ tuyến tính phẳng, xác lập quan hệ bao hàm và chi phối (domination, immediate domination) giữa các nút trong sơ đồ cây cú pháp.
2. Nguyên lý phân định Phạm trù và Chức năng: Phạm trù ngữ pháp (loại hình cụm từ như NP, VP, PP) là thuộc tính nội tại của cấu trúc, trong khi chức năng (Subject, Object, Modifier, Complement) là vai trò cú pháp được xác lập trong mối quan hệ ngang hàng (sister relation) với các thành tố khác.
3. Mô hình bổ ngữ phân tầng cho trợ động từ (VP-complementation analysis): Mỗi trợ động từ được phân tích như một yếu tố nhận một cụm động từ (VP) làm bổ ngữ, cho phép giải thích tính nhất quán của phép thử thay thế cụm động từ bằng do so và vị trí xuất hiện tự nhiên của trạng ngữ.

Kỹ năng phát triển

• Kỹ năng kỹ thuật (Technical skills): Kỹ thuật biểu diễn sơ đồ cây cụm từ (phrase markers) chính xác, sử dụng đúng các ký hiệu hình thức như nút rỗng/vết (•), ký hiệu nút mệnh đề ($S$, $S'$, $S''$), ký hiệu nút bổ ngữ từ ($C_1$, $C_2$), và biểu diễn trực quan các phép chuyển dịch (movements).
• Kỹ năng phân tích (Analytical skills): Vận dụng các phép thử cấu trúc (thay thế, di chuyển, tách câu hỏi yes/no, kiểm tra sự phụ thuộc một chiều và hai chiều) để xác định ranh giới thành tố và phân tích hiện tượng đa nghĩa cấu trúc (structural ambiguity).
• Kỹ năng thực hành (Practical competencies): Khả năng phân loại và xử lý các câu phức hợp thực tế trong văn bản tiếng Anh, phân biệt chính xác giữa bổ ngữ (complement) và phụ ngữ (adjunct) trong cả cụm danh từ và cụm động từ.

---

Phương pháp giảng dạy và học tập

Giáo trình áp dụng phương pháp sư phạm tương tác - quy nạp, đặt trọng tâm vào việc dẫn dắt người học trực tiếp thao tác trên cứ liệu ngôn ngữ trước khi tiếp cận định nghĩa lý thuyết.

[Tiếp cận Cứ liệu Ngôn ngữ] 

Cấu trúc bài tập và đánh giá

Hệ thống bài tập trong giáo trình được tổ chức thành ba tầng bậc rõ ràng:

1. In-text exercises (Bài tập trong bài): Được bố trí xuyên suốt các mục lý thuyết với các đường kẻ phân cách rõ ràng. Tác giả yêu cầu người học dừng đọc, sử dụng giấy bút để vẽ sơ đồ hoặc giải quyết câu hỏi ngữ pháp trước khi đối chiếu với phần phân tích giải thích ngay sau đó.
2. End-of-chapter exercises & Discussion (Bài tập cuối chương và Thảo luận): Hệ thống câu hỏi củng cố toàn bộ nội dung của chương, đi kèm ngay sau đó là phần đáp án và giải thích chi tiết, giúp người học đối chiếu mô hình phân tích của mình với chuẩn mực học thuật.
3. Further exercises (Bài tập mở rộng): Các bài tập nâng cao không kèm đáp án trong sách, chứa các hiện tượng ngữ pháp phức tạp hơn nhằm phục vụ cho các buổi thảo luận nhóm (seminars), bài tập chấm điểm hoặc kiểm tra định kỳ của giảng viên.

Hướng dẫn tự học

Người học tự định hướng nghiên cứu cần thực hiện đúng quy trình: hoàn thành toàn bộ bài tập ngắt quãng trước khi đọc phần phân tích; không bỏ qua các phần "Discussion of exercises" vì đây là nơi tác giả làm rõ các trường hợp ngoại lệ và mở rộng lập luận ngôn ngữ học.

---

Điểm nổi bật và cập nhật

So với các ấn bản đầu tiên (1986, 1997), ấn bản thứ ba (2011) thực hiện những điều chỉnh căn bản về mặt phân tích cú pháp nhằm tương thích với tiến trình phát triển của lý thuyết ngôn ngữ học hiện đại:

Hạng mục cú pháp	Các ấn bản trước	Ấn bản thứ ba (Third Edition)
Xử lý trợ động từ	Sử dụng mô hình nhóm động từ (Verb Group - Vgrp)	Loại bỏ hoàn toàn Vgrp; xử lý mỗi trợ động từ như một đầu từ nhận một bổ ngữ VP
Phép thử cụm động từ	Phép thử do so gặp xung đột với cấu trúc Vgrp	Phép thử do so hoạt động nhất quán trên các tầng bậc VP (VP1, VP2,...)
Phân loại từ vựng	now, then, when, here, there, where là trạng từ	Chuyển thành giới từ (Prepositions), cho phép PP chỉ gồm một P đơn
Liên từ phụ thuộc	after, before, until, since là liên từ phụ thuộc	Phân tích là giới từ (riêng since vừa là giới từ vừa là liên từ)
Cấu trúc danh từ riêng	Gán nhãn qua nút đại từ hoặc mạo từ rỗng	Bổ sung nút nhãn name riêng biệt; đổi PRO thành pronoun
Ký hiệu hình thức	Sử dụng Comp, $S$-bar, $S$-double-bar	Chuẩn hóa thành C ($C_1, C_2$), $S'$, $S''$; ký hiệu vết rỗng bằng •
Cấu trúc chương	Chương 10 gộp chung	Chương 10 chia thành 2 phần riêng biệt (Hình thức & Chức năng)

Việc loại bỏ mô hình Verb Group là thay đổi lớn nhất, cho phép mô tả chính xác vị trí phân bố của trạng từ nằm xen kẽ giữa các trợ động từ mà không phá vỡ cấu trúc của câu.

---

Đối tượng sử dụng giáo trình

• Sinh viên bậc Đại học: Sinh viên năm thứ nhất và năm thứ hai chuyên ngành Ngôn ngữ Anh, Ngôn ngữ học, hoặc Sư phạm Tiếng Anh theo học các học phần Cú pháp học tiếng Anh cơ sở.
• Học viên Cao học: Học viên sau đại học cần chuẩn hóa lại các kỹ thuật phân tích cú pháp miêu tả và chuẩn bị nền tảng phân tích cấu trúc trước khi nghiên cứu sâu vào lý thuyết Ngữ pháp Tạo sinh (Generative Syntax) hoặc Lý thuyết X-bar (X-bar Theory).
• Yêu cầu tiên quyết (Prerequisites): Giáo trình không đòi hỏi kiến thức chuyên sâu từ trước về lý thuyết ngôn ngữ học. Người học chỉ cần năng lực đọc hiểu văn bản học thuật bằng tiếng Anh và trực giác ngôn ngữ căn bản của người sử dụng tiếng Anh.
• Giảng viên đại học: Giáo trình cung cấp khung bài giảng 10-12 tuần hoàn chỉnh. Giảng viên có thể khai thác hệ thống bài tập phong phú và liên hệ tác giả để nhận Sách đáp án (Answer Book) phục vụ công tác chấm bài và điều phối seminar.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Giáo trình này phù hợp với đối tượng nào?

Giáo trình được thiết kế cho người học bắt đầu tiếp cận môn Cú pháp học tiếng Anh ở bậc đại học, bao gồm cả sinh viên chuyên ngành ngôn ngữ học và sinh viên các ngành học khác cần công cụ phân tích câu thực hành.

2. Cần kiến thức nền nào trước khi học giáo trình này?

Người học không cần có kiến thức cú pháp học từ trước. Mọi khái niệm nền tảng như thành tố, danh từ, động từ, cụm từ đều được tác giả định nghĩa và xây dựng tuần tự thông qua các ví dụ trực quan ngay từ các chương đầu.

3. Điểm khác biệt giữa giáo trình này và các sách cú pháp khác là gì?

Khác với các tài liệu thuần túy lý thuyết đi sâu vào các mô hình phức tạp như X-bar toàn diện, cuốn sách này tập trung vào hệ thống phân tích thực hành, cung cấp một hệ thống miêu tả mạch lạc, trực quan, dễ ứng dụng nhưng vẫn đảm bảo tính chuẩn xác và khả năng tương thích với lý thuyết ngôn ngữ học hiện đại.

4. Làm sao để tự học giáo trình này hiệu quả?

Người học cần tuân thủ phương pháp thực hành: dừng lại làm các bài tập ngắt quãng (in-text exercises) bằng giấy bút, sau đó đối chiếu với phần thảo luận. Sau mỗi chương, giải toàn bộ bài tập củng cố và nghiên cứu kỹ phần giải thích đáp án ở cuối chương.

5. Có tài liệu bổ trợ nào kèm theo giáo trình không?

Cuốn sách cung cấp sẵn đáp án chi tiết cho các bài tập trong bài và bài tập củng cố cuối chương. Riêng phần "Further Exercises", nhà xuất bản và tác giả cung cấp một tập Sách đáp án (Answer Book) dành riêng cho giảng viên thông qua xác thực học thuật.

---

Kết luận

Giáo trình Analysing Sentences: An Introduction to English Syntax (Third Edition) của Noel Burton-Roberts xác lập một chuẩn mực phân tích thực hành đối với cấu trúc câu tiếng Anh. Bằng việc kết hợp chặt chẽ giữa thao tác nhận diện dữ liệu và công cụ sơ đồ cây, tài liệu cung cấp cho người học năng lực lý giải cấu trúc ngữ pháp một cách khoa học.

Lộ trình học tập khuyến nghị là tiếp cận tuần tự theo từng chương: từ việc nắm vững phép thử thành tố (Chương 1–3), phân tích chi tiết cụm động từ và trợ động từ (Chương 4–6), làm chủ cấu trúc danh ngữ (Chương 7), giải quyết các cấu trúc mệnh đề phức hợp (Chương 8–10), và tổng kết bằng nền tảng lý thuyết ngữ pháp đại cương (Chương 11). Người học có thể mở rộng nghiên cứu thông qua danh mục tài liệu đọc thêm (Further reading) thuộc chuỗi ấn phẩm Learning About Language được liệt kê trong sách.

Trích đoạn nội dung tài liệu

LEARNING ABOUT LANGUAGE Analysing General Editors: Geoffrey Leech and Analysing SENTENCES Mick Short, Lancaster University Analysing SENTENCES An Introduction to English Syntax Third Edition Noel Burton-Roberts This highly successful text has long been considered a standard introduction to the practical analysis of English sentence structure. As in previous editions, key concepts such as constituency, category and function are carefully explained Sentences An Introduction as they are introduced. Tree diagrams are used throughout to help the reader visualise the hierarchical structure of sentences. The final chapter sets the analysis in the context of generative grammar.

to English Syntax In this third edition, Analysing Sentences has been thoroughly revised. It has an attractive new layout, more examples, clearer explanations and summaries of key points. A major change concerns the analysis of auxiliary verbs, which has to English Syntax been revised to bring it more in line with current thinking. An Introduction Clear development from chapter to chapter, together with the author’s accessible style, make this book suitable for readers with no previous experience of sentence analysis.

A practical and reader-friendly text, it includes Third Edition many in-text, end-of-chapter and further exercises, making it suitable for self- directed study as well as for taught courses. Noel Burton-Roberts is Professor of English Language and Linguistics at Newcastle University. He is the author of The Limits to Debate: A Revised Theory Burton-Roberts of Semantic Presupposition (CUP , 1989), the editor of Phonological Knowledge: Conceptual and Empirical Issues (OUP , 2000) and Pragmatics (Palgrave, 2007), Noel and the author of numerous articles on various aspects of linguistics and the English language. Noel Burton-Roberts www.com LEARNING ABOUT LANGUAGE CVR_BURT3740_03_SE_CVR.indd 1 27/5/10 08:29:02 A01_BURT3740_03_SE_FM01.qxd 5/13/10 15:24 Page i Analysing Sentences A01_BURT3740_03_SE_FM01.qxd 5/13/10 15:24 Page ii LEARNING ABOUT LANGUAGE General Editors: Geoffrey Leech & Mick Short, Lancaster University Also in this series: Words and Their Meaning Howard Jackson An Introduction to Phonology Francis Katamba Grammar and Meaning Howard Jackson An Introduction to Sociolinguistics (Third edition) Janet Holmes Realms of Meaning: An Introduction to Semantics Th.

Hofmann An Introduction to Psycholinguistics (Second edition) Danny D. Steinberg An Introduction to Spoken Interaction Anna-Brita Stenström Watching English Change Laurie Bauer Meaning in Interaction: An Introduction to Pragmatics Jenny Thomas An Introduction to Cognitive Linguistics (Second edition) Friedrich Ungerer and Hans-Jörg Schmid Exploring the Language of Poems, Plays and Prose Mick Short Contemporary Linguistics: An Introduction William O’Grady, Michael Dobrovolsky and Francis Katamba An Introduction to Natural Language Processing Through Prolog Clive Matthews An Introduction to Child Language Development Susan Foster-Cohen The Sounds of Language: An Introduction to Phonetics Henry Rogers Varieties of Modern English Diana Davies An Introduction to Language Acquisition Susan Foster-Cohen Patterns of Spoken English Gerald Knowles The Earliest English: An Introduction to Old English Language Chris McCully An Introduction to Foreign Language Learning and Teaching (Second edition) Keith Johnson A01_BURT3740_03_SE_FM01.qxd 5/13/10 15:24 Page iii Analysing Sentences An Introduction to English Syntax Third Edition NOEL BURTON-ROBERTS A01_BURT3740_03_SE_FM1.qxd 8/23/10 8:37 PM Page iv PEARSON EDUCATION LIMITED Edinburgh Gate Harlow CM20 2JE Tel: [phone] Fax: [phone] Website: www.uk First published in Great Britain in 1986 Second edition published 1997 Third edition published 2011 © Pearson Education Limited 1986, 1997, 2011 The right of Noel Burton-Roberts to be identified as author of this work has been asserted by him in accordance with the Copyright, Designs and Patents Act 1988. Pearson Education is not responsible for the content of third party internet sites. ISBN: 978-1-4082-3374-0 British Library Cataloguing-in-Publication Data A catalogue record for this book is available from the British Library Library of Congress Cataloging-in-Publication Data Burton-Roberts, Noel, 1948– Analysing sentences : an introduction to English syntax / Noel Burton-Roberts.

English language–Sentences. English language–Syntax.2–dc22 2010015457 All rights reserved. No part of this publication may be reproduced, stored in a retrieval system, or transmitted in any form or by any means, electronic, mechanical, photocopying, recording or otherwise, without either the prior written permission of the publisher or a licence permitting restricted copying in the United Kingdom issued by the Copyright Licensing Agency Ltd, Saffron House, 6–10 Kirby Street, London EC1N 8TS. This book may not be lent, resold, hired out or otherwise disposed of by way of trade in any form of binding or cover other than that in which it is published, without the prior consent of the Publishers.5/13pt Minion by 35 Printed and bound in Malaysia, (CTP-KHL) A01_BURT3740_03_SE_FM01.qxd 5/13/10 15:24 Page v Contents Preface to the third edition ix Preface to the second edition xi Preface to the first edition xiv Introduction 1 The organisation of the chapters 4 A note on how to read this book 4 1 Sentence structure: constituents 6 Structure 6 Establishing constituents 10 ‘Phrase’ and ‘constituent’ 15 Exercises 19 Discussion of exercises 20 Further exercises 23 2 Sentence structure: functions 24 Subject and predicate 24 Noun Phrase and Verb Phrase 29 Dependency and function 31 Head 32 The modifier~head relation 32 The head~complement relation 35 Summary 38 Exercises 38 Discussion of exercises 40 Further exercises 43 3 Sentence structure: categories 46 Nouns 47 Lexical and phrasal categories (noun and Noun Phrase) 50 Adjectives and adverbs 54 Adjective Phrases and Adverb Phrases 55 Prepositions and Prepositional Phrases 56 Co-ordinate Phrases 57 Diagrams for in-text exercises 62 Exercises 62 Discussion of exercises 63 Further exercises 65 v A01_BURT3740_03_SE_FM01.qxd 5/13/10 15:24 Page vi CONTENTS 4 The basic Verb Phrase 67 A first look at verbs 67 The complements of lexical verbs 68 Transitive verbs 70 Intransitive verbs 71 Ditransitive verbs 72 Intensive verbs 74 Complex transitive verbs 76 Prepositional verbs 78 Summary 79 Discussion of in-text exercises 80 Exercises 80 Discussion of exercises 82 Further exercises 85 5 Adverbials and other matters 87 Adjunct adverbials (VP adverbials) 87 Levels of Verb Phrase 88 The mobility of adverbials 92 Phrasal verbs 93 Ellipsis 96 Sentence adverbials (S adverbials) 98 Discussion of in-text exercises 101 Exercises 103 Discussion of exercises 104 Further exercises 109 6 More on verbs: auxiliary VPs 111 Part I: Lexical and auxiliary verbs 111 Tense and time 112 The contrast between lexical and auxiliary verbs 114 Modal auxiliaries (MOD) 115 The perfect auxiliary – have (PERF) 116 The progressive auxiliary – be (PROG) 118 The passive auxiliary – be (PASS) 119 Where auxiliaries fit in the structure of VP 121 Auxiliary VPs and adverbials 123 Part II: Constructions that depend on auxiliaries 125 Passive sentences 125 Negative sentences and auxiliary do 128 Questions – fronting the tensed auxiliary 130 More on have and be 132 Discussion of in-text exercises 133 Exercises for Part I 135 vi A01_BURT3740_03_SE_FM01.qxd 5/13/10 15:24 Page vii CONTENTS Exercises for Part II 135 Discussion of exercises 135 Further exercises (Part I) 138 Further exercises (Part II) 139 7 The structure of Noun Phrases 141 Determiners 142 Pre-determiners 145 Pre-modifiers in NOM 146 Quantifying adjectives 146 Participle phrases (PartP) 147 Nouns 148 More on the structure of NOM 149 Post-modifiers 150 Prepositional Phrases 150 More on Adjective Phrases 154 Modification of pronouns 155 Discussion of in-text exercises 157 Exercises 160 Discussion of exercises 161 Further exercises 163 Appendix: NOM and the pro-form one 165 Answers to exercise 169 Further exercise 170 8 Sentences within sentences 171 Complementisers: that and whether 174 The functions of that- and whether-clauses 176 Subject – and extraposed subject 176 Complement of V within VP 179 Complement of A within AP 181 Complement of N within NP 182 Complement of P within PP 184 Adverbial clauses 186 Discussion of in-text exercises 188 Exercises 191 Discussion of exercises 192 Further exercises 194 9 Wh-clauses 196 Wh-questions 196 Subordinate wh-clauses 202 Subordinate wh-interrogative clauses 202 Relative clauses 204 vii A01_BURT3740_03_SE_FM01.qxd 5/13/10 15:24 Page viii CONTENTS Omission of the wh-phrase 207 That again 207 Restrictive vs.

non-restrictive 208 Discussion of in-text exercises 211 Exercises 216 Discussion of exercises 218 Further exercises 220 Questions and interrogatives 220 Relative clauses and other matters 221 10 Non-finite clauses 224 Part I: The form of non-finite clauses 224 The form of non-finite verbs 225 Ia. Bare infinitive verbs 226 Ib. To-infinitive verbs 226 IIa. Passive participle verbs 227 IIb.

-ing participle verbs 228 Complementisers and non-finite clauses 229 C1: for and whether 230 C2: fronted wh-phrases 230 Part II: The functions of non-finite clauses 232 Subject and extraposed subject 232 Complement of A in AP 233 Complement of P in PP 234 Adverbial 234 Complement of N in NP 235 Modifier in NP 235 Complement of V 236 Discussion of in-text exercises 244 Exercises 247 Discussion of exercises 249 Further exercises 251 11 Languages, sentences and grammars 254 Languages 254 Describing languages 257 Describing infinite languages 259 Grammars 262 Grammars and sentence analysis 265 Further reading 269 Index 271 viii A01_BURT3740_03_SE_FM01.qxd 5/13/10 15:24 Page ix Preface to the third edition The major substantive change in this edition concerns VERBS. I have abandoned the ‘Verb Group’. The ‘Vgrp’ was pedagogically convenient but it did not do justice to the facts of how auxiliary verbs figure the structure of VP. The treatment of auxiliaries is now more standard.

Each auxiliary is treated as taking a VP complement. This allows me to maintain the idea that complements of lexical verbs are their sisters, combining with them to form a (‘basic’) VP. This also makes the use of the do so test for VP more consistent than in previous edi- tions (it actually works now). And it allows me to acknowledge that adverbials can, and very naturally do, occur between auxiliaries and between auxiliary and lexical verbs.

Contrary to what I expected, this change has barely increased the complexity of the presentation. I have simplified some examples. I have kept the termin- ology of the previous editions (including MOD, PERF, PROG, PASS) insofar as it is consistent with the new analysis. In fact, Chapter 4 – now called ‘The basic Verb Phrase’ – is now simpler and more focused.

The reader can concentrate on what really matters here – complementation of lexical verbs. True, this means there is more to discuss in Chapter 6 – now called ‘More on Verbs: auxiliary VPs’ – but I’ve divided that chapter into two parts in what seems a fairly natural way. This gives teachers the option of spending two weeks on that material. There are other, smaller, analytical changes: (i) In Chapter 3, now, then, when and here, there, where are now categorised as prepositions, abandoning the previous traditional categorisation of them as adverbs.

This means that PP can consist just of P, as well as P + NP. The latter remain (pre-)determiners – i. they don’t suddenly become pronouns – in NPs like those at the back. These are now analysed as having an ellipted head (those [E]N at the back).

(iii) The section ‘More on Adjective Phrases’ in Chapter 7 takes greater care than before in explaining complementation of adjectives – and why APs with complements must post-modify the head within NP. (iv) In Chapter 8 of the last edition, I categorised after, before, until, and since as subordinating conjunctions but I had a Further Exercise inviting the reader to wonder if they weren’t in fact prepositions. I now analyse them as ix A01_BURT3740_03_SE_FM01.qxd 5/13/10 15:24 Page x PREFACE TO THE THIRD EDITION prepositions. Since is special: it is both a preposition (since he became my friend ) and a subordinating conjunction (since he is my friend ).

Other changes are mainly presentational. The presentation has been tightened up and it is, I hope, clearer and more user-friendly. There are a few more sum- maries. Chapter 10 is now divided into two more manageable parts.

And there are some minor typographical changes: (i) For NPs consisting of names, I’ve introduced ‘name’ as a node. Idiosyncratic perhaps but (together with ‘pronoun’ – which replaces ‘PRO’) I think it will help students to remember to distinguish these single-word NPs from NPs with empty determiner. (ii) Where I have numbered VPs, the lowest (i. ‘basic’) VP is always ‘VP1’.