Bé gi¸o dôc vµ ®µo t¹o Tr-êng ®¹i häc d©n lËp h¶i phßng -------o0o------- MỘT SỐ BÀI TOÁN VỀ AN TOÀN THÔNG TIN TRONG GIAI ĐOẠN KIỂM PHIẾU ĐIỆN TỬ ®å ¸n tèt nghiÖp ®¹i häc hÖ chÝnh quy Ngµnh c«ng nghÖ th«ng tin Gi¸o viªn h-íng dÉn: PGS. TS Trịnh Nhật Tiến Sinh viªn: Nguyễn Việt Thịnh M· sè sinh viªn: 1013101015 H¶i Phßng, 7/2012 1. LỜI CẢM ƠN Lời đầu tiên, em xin đƣợc gửi lời cảm ơn chân thành và sâu sắc nhất tới PGS.TS Trịnh Nhật Tiến – ngƣời Thầy luôn chỉ bảo, hƣớng dẫn hết sức nhiệt tình, giúp đỡ em trong suốt quá trình xây dựng đồ án. Em xin chân thành cảm ơn các Thầy, Cô giáo đã dạy dỗ em trong suốt quá trình học tập tại trƣờng Đại học Dân lập Hải Phòng.
Những kiến thức các thầy cô truyền đạt sẽ mãi là hành trang để em vững bƣớc trong tƣơng lai. Xin đƣợc cảm ơn tới các bạn lớp CTL401 đã cung cấp cho mình những tài liệu quý báu để mình hoàn thành đồ án. Cảm ơn tới tất cả các bạn bè của mình đã luôn sát vai, tin tƣởng và giúp đỡ mình trong suốt những năm học qua. Cuối cùng, con xin đƣợc gửi lời biết ơn sâu sắc nhất tới Bố mẹ và những ngƣời thân trong gia đình, những ngƣời luôn dành cho con tình yêu, niềm tin và động viên con trong suốt quá trình học tập.
Hải Phòng, tháng 7 năm 2012 Sinh viên: Nguyễn Việt Thịnh 2. GIỚI THIỆU ĐỀ TÀI Đồ án tốt nghiệp này trình bày một số hiểu biết cơ bản về bỏ phiếu và bỏ phiếu điện tử, tình hình triển khai bỏ phiếu điện tử ở Việt Nam. Qua đó giúp ngƣời đọc hiểu thêm về quá trình kiểm phiếu, đồng thời cũng giúp hình dung đƣợc viễn cảnh bỏ phiếu điện tử ở Việt Nam. Đồ án cũng trình bày những kiến thức tổng quát về phƣơng pháp mã hóa khóa công khai, một phƣơng pháp đƣợc sử dụng rộng rãi trong việc mã hóa văn bản và chữ ký số.
Cùng với chữ ký số, hệ thống PKI (Cơ sở hạ tầng khóa công khai) cũng đƣợc giới thiệu giúp ngƣời đọc hiểu đƣợc phần nào cốt lõi của việc đảm bảo an toàn thông tin trong giai đoạn kiểm phiếu điện tử. Phần chính của đồ án là nêu ra một số bài toán về an toàn thông tin trong giai đoạn kiểm phiếu điện tử. Phần này cũng phân tích kĩ các giải pháp và đƣa ra những phƣơng án có thể sử dụng để triển khai trong thực tế. MỤC LỤC LỜI CẢM ƠN……………………………………………………… GIỚI THIỆU ĐỀ TÀI.
CÁC KÍ HIỆU VIẾT TẮT…………………………………………… CÁC KÍ HIỆU TOÁN HỌC…………………………………………. CÁC KHÁI NIỆM CƠ BẢN.TỔNG QUAN VỀ BỎ PHIẾU ĐIỆN TỬ. Khái niệm về bỏ phiếu. Khái niệm bỏ phiếu điện tử.
Các thành phần trong hệ thống bỏ phiếu điện tử. Các giai đoạn bỏ phiếu điện tử……………………………. Thực trạng bỏ phiếu điện tử ở Việt Nam và thế giới. TỔNG QUAN VỀ AN TOÀN THÔNG TIN.
Sự cần thiết của bảo đảm an toàn thông tin……………. Khái niệm an toàn thông tin. Các yêu cầu an toàn bảo mật thông tin. Các nội dung an toàn thông tin.
Các chiến lược bảo đảm an toàn thông tin. CÁC PHƢƠNG PHÁP BẢO VỆ THÔNG TIN………………. PHƢƠNG PHÁP MÃ HÓA…………………………………. Tổng quan về mã hóa dữ liệu…………………………….
Hệ mã hóa đối xứng – cổ điển…………………………… 1. Hệ mã hóa đối xứng DES………………………………… 1. Phân loại “Chữ ký số”. Các ưu điểm của chữ ký số.
Khả năng xác định nguồn gốc. Tính toàn vẹn. Tính không thể chối bỏ. Thực hiện chữ ký số khóa công khai.
Tình trạng hiện tại – pháp luật và thực tế…………………. Đăng ký, sử dụng và thẩm tra chữ ký số. Các bƣớc mã hoá và ký. Các bƣớc kiểm tra.
Một vài thuật toán dùng trong chữ ký số. Chữ ký số RSA. Chữ ký số DSA………………. Chữ ký dùng một lần…………………………………………….
Chữ ký không thể phủ định……………………………………. HẠ TẦNG MẬT MÃ KHÓA CÔNG KHAI (PKI). Tổng quan về PKI. Các thành phần của PKI.
Chứng nhận khóa công khai. Phát hành chứng nhận số. Mục tiêu và các chức năng của PKI. Các dịch vụ PKI…………………………………………… Chương 2.
MỘT SỐ BÀI TOÁN VỀ AN TOÀN THÔNG TIN TRONG GIAI ĐOẠN KIỂM PHIẾU ĐIỆN TỬ.MỘT SỐ BÀI TOÁN. Bài toán thông gian giữa ngƣời kiểm phiếu và ứng viên. Bài toán thông gian giữa ngƣời ứng viên và cử tri.CÁCH GIẢI QUYẾT. Bảo vệ nội dung lá phiếu, phòng tránh xem trộm.
Bảo vệ nội dung lá phiếu, phòng tránh sửa đổi trái phép 1). Chữ ký không thể phủ định……………………………………. Kỹ thuật trộn phiếu bầu…………………………………………. VẤN ĐỀ CHIA SẺ KHÓA BÍ MẬT………………….
Sơ đồ chia sẻ bí mật sơ khai……………………………………. Sơ đồ chia sẻ bí mật tầm thƣờng………………………………. Sơ đồ chia sẻ bí mật có ngƣỡng giới hạn……………………… KẾT LUẬN. DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO.
CÁC KÝ HIỆU VIẾT TẮT CT Cử tri. ĐH Ban điều hành. KT Ban kiểm tra KP Ban kiểm phiếu TT Thông tin RSA Tên 3 nhà khoa học: Ron Rivest, Adi Shamir, Leonard Adleman. ID Identify (Định danh) SSL Secure Sockets Layer CA Certificate Authority HTTP HyperText Transfer Protocol 7.
CÁC KÝ HIỆU TOÁN HỌC Zn Trƣờng hữu hạn với n phần tử. Siga Thuật toán ký số Ver Thuật toán kiểm tra chữ ký Blind(x) Thuật toán làm mù UnBlind(x) Thuật toán xóa mù Enc Mã hóa Ek Thuật toán mã hóa 8. CÁC KHÁI NIỆM CƠ BẢN 1. TỔNG QUAN VỀ BỎ PHIẾU ĐIỆN TỬ 1.
Khái niệm về bỏ phiếu Bỏ phiếu là việc ngƣời dùng phiếu để bày tỏ sự lựa chọn hay thái độ của mình trong cuộc bầu cử hoặc biểu quyết. Một cuộc bỏ phiếu thành công phải bảo đảm các tính chất: Quyền bỏ phiếu: chỉ ngƣời có quyền bầu cử mới đƣợc bỏ phiếu. Mỗi cử tri chỉ đƣợc bỏ phiếu một lần. Bí mật: không thể biết đƣợc lá phiếu nào đó là của ai, trừ cử tri của nó.
Kiểm soát kết quả: có thể phát hiện đƣợc những sai sót trong quá trình bỏ phiếu. Cho đến nay các cuộc bỏ phiếu vẫn đƣợc thực hiện theo cách truyền thống, tuy nhiên với tốc độ phát triển của ngành công nghệ thông tin, đặc biệt là xu thế thực hiện “Chính phủ điện tử” thì việc “bỏ phiếu điện tử” thay thế phƣơng thức truyền thống là điều sẽ diễn ra trong tƣơng lai gần. Khái niệm bỏ phiếu điện tử Ngƣời ta bỏ phiếu để bầu cử các chức vụ, chức danh hay để thăm dò dƣ luận về một kế hoạch, chính sách nào đó. Hiện nay có 2 loại bỏ phiếu chính.
Bỏ phiếu trực tiếp tại hòm phiếu bằng các lá phiếu in trên giấy. Bỏ phiếu từ xa bằng các lá phiếu “số hóa” tạm gọi là các lá phiếu điện tử từ các máy tính cá nhân trên mạng, trên điện thoại di động…Nó cũng đƣợc gọi là bỏ phiếu điện tử. Bỏ phiếu điện tử là bỏ phiếu bằng các phƣơng pháp điện tử. Các hệ thống bỏ phiếu điện tử cho phép cử tri sử dụng các kỹ thuật mã hóa, để giữ bí mật lá phiếu điện tử trƣớc khi chuyển đến hòm phiếu qua các kênh công khai.
Cử tri có thể bỏ phiếu qua Internet, các máy bỏ phiếu tự động. Các thành phần trong hệ thống bỏ phiếu điện tử 1/. Cử tri: Là ngƣời tham gia bỏ phiếu. Cử tri có quyền hợp lệ để bỏ phiếu, đồng thời là ngƣời giám sát cuộc bầu cử: kiểm tra xem lá phiếu của mình có đƣợc đếm không?.
Ban điều hành (ĐH): Quản lý các hoạt động bỏ phiếu, trong đó có thiết lập danh sách cử tri cùng các hồ sơ của mỗi cử tri, quy định cơ chế định danh cử tri. Ban đăng ký (ĐK): Nhận dạng cử tri và cấp quyền bỏ phiếu cho cử tri, theo dõi cuộc bầu cử chống lại việc cử tri bỏ phiếu hai lần. Có hệ thống ký hỗ trợ. Ban kiểm tra (KT): Kiểm tra cử tri có hợp lệ không? Nội dung lá phiếu có hợp lệ không? (Vì là lá phiếu đã mã hóa nên ban kiểm phiếu không biết đƣợc lá phiếu có hợp lệ không, nên cần xác minh tính hợp lệ của lá phiếu trƣớc khi nó chuyển đến hòm phiếu).
Ban kiểm phiếu (KP): Kiểm phiếu và thông báo kết quả bầu cử. Có hệ thống kiểm phiếu hỗ trợ. Hệ thống phân phối khóa tin cậy: Cung cấp khóa ký của ban ĐK, quá trình mã hóa và giải mã lá phiếu. Hệ thống ký: Giúp ban ĐK ký vào các định danh cử tri.
Hệ thống kiểm phiếu: Giúp ban KP tính kết quả cuộc bầu cử. Bảng niêm yết công khai (BB): Giúp theo dõi quá trình bầu cử. Đây là kênh liên lạc công khai của tất cả các tành phần tham gia hệ thống bỏ phiếu điện tử. Các giai đoạn bỏ phiếu điện tử Bỏ phiếu điện tử gồm 3 giai đoạn chính: Đăng ký, bỏ phiếu, kiểm phiếu và công bố kết quả.
Giai đoạn đăng ký bỏ phiếu: Chuẩn bị các thành phần kỹ thuật của hệ thống bỏ phiếu cũng nhƣ cơ cấu tổ chức. Ban KP, ban ĐK, ban KT đƣợc chỉ định. Danh sách các cử tri cũng đƣợc thiết lập. Trong bƣớc này, quan trọng nhất là cơ chế định danh ngƣời gửi, dùng trong quá trình bỏ phiếu của cử tri.
Giai đoạn bỏ phiếu: Các cử tri thực hiện bỏ phiếu. Các cử tri phải có một hình thức định danh tính hợp lệ của lá phiếu. Thêm vào đó, một số kỹ thuật mã hóa cần đƣợc áp dụng để bảo đảm tính toàn vẹn của lá phiếu. Giai đoạn kiểm phiếu và công bố kết quả: Ban KP sẽ tính toán kết quả dựa vào các lá phiếu đã thu thập, sau đó công bố kết quả.
Thực trạng bỏ phiếu điện tử ở Việt Nam và thế giới Việt Nam: Bỏ phiếu điện tử ở nƣớc ta mới chỉ dừng ở mục đích bầu chọn, bình chọn (bầu chọn Vịnh Hạ Long là di sản Thiên nhiên thế giới, bình chọn bài hát hay trên sóng truyền hình.) song chƣa thể triển khai vào bầu cử Quốc hội do còn nhiều hạn chế (vấn đề ngân sách, giáo dục ý thức cho ngƣời dân, quá trính phổ biến, huấn luyện phƣơng thức thực hiện cho các cấp, các bộ phận liên quan. Đây rõ ràng là một khoảng trống khá lớn, nhất là việc kinh phí lắp đặt hệ thống máy bầu cử hay trở ngại trong khoảng cách vùng miền. Thế giới: Khái niệm bỏ phiếu điện tử (e-voting) không còn xa lạ gì đối với các nƣớc phát triển, nhất là ở Bắc Mỹ và Châu Âu. Tại Châu Á, chỉ có ba nƣớc đã từng thử nghiệm hệ thống bầu cử điện tử, đó là Hàn Quốc, Nhật Bản và Ấn Độ, những nƣớc có trình độ công nghệ phát triển cao.
Tuy nhiên bầu cử điện tử tại ba nƣớc này vẫn chƣa đƣợc xem là thực sự thành công khi kết quả thu đƣợc từ những lá phiếu điện tử vẫn còn nhiều nghi vấn. Vấn đề lớn nhất chính là tính bảo mật của toàn hệ thống.