Luận án Lưu trữ Di sản Tri thức Olympic London 2012 của Andrew Rackley

Khám phá lưu trữ di sản tri thức Olympic London 2012. Tìm hiểu về những đóng góp, thành tựu và bài học quý giá từ sự kiện thể thao đỉnh cao này.

• Tác giả: Andrew Rackley
• Người hướng dẫn: Professor John Horne
• Trường học: University of Central Lancashire
• Chuyên ngành: Khoa học Thể thao và Sức khỏe
• Đề tài: Lưu trữ các Trò chơi: Thu thập, Lưu trữ và Phổ biến Di sản Kiến thức Luân Đôn 2012
• Loại tài liệu: Luận án tiến sĩ
• Năm xuất bản: 2016
• Địa điểm: Preston

Tóm tắt

I. Introduction to the London 2012 Olympic Games and its Knowledge Legacy

The London 2012 Olympic and Paralympic Games, hosted by the UK, generated a vast amount of content and knowledge. This thesis explores the efforts by the British Library and other memory institutions to archive and preserve this knowledge legacy. The awarding of the Games to London in 2005 was a significant moment, marking the first time a city hosted the Games three times. The contrast between the wealth of information generated and the fragmented records from previous Games highlighted the need to capture and document this important sports mega-event content.

1.1 The Archive and the Games

The archive is a record of human experience, while the Games represent a significant event in global sports. The intersection of these two entities is the focus of this thesis.

1.2 The Knowledge Legacy

The knowledge legacy of the Games encompasses both official and independent knowledge, including operational knowledge, legacy claims, new research insights, and unofficial documentation generated by the public.

II. Memory Studies and Memory Institutions

This section delves into memory studies and the role of memory institutions in preserving and disseminating knowledge. It discusses the collective memory studies, the concept of cultural heritage, and the evolution of memory institutions in the digital age.

2.1 Collective Memory Studies

Collective memory studies explore how groups remember and forget, with a focus on the social construction of memory.

2.2 Memory Institutions in the Digital Age

In the digital age, memory institutions face challenges and opportunities in preserving and providing access to digital content.

III. Archiving the London 2012 Olympic Games

This section focuses on the specific attempts made by the British Library and other memory institutions to archive the London 2012 Olympic and Paralympic Games. It discusses the factors influencing the collection, storage, and dissemination of the Games' knowledge legacy.

3.1 Factors Influencing Archiving

Factors such as funding, attitudes towards sport and archives, digital literacy, and the value of content beyond sport impact the archiving process.

3.2 Early Intervention and Custody of Content

Early intervention and obtaining custody of content are crucial for memory institutions to provide a useful knowledge legacy for sports mega-events.

IV. The Role of the British Library in Archiving the Games

This section examines the British Library's role in archiving the London 2012 Olympic and Paralympic Games. It discusses the library's approach to sport and its efforts to capture and document important sports mega-event content.

4.1 The British Library s Approach to Sport

The British Library's approach to sport is influenced by its role as a national library and its commitment to collecting and preserving the UK's cultural heritage.

4.2 Capturing and Documenting Sports Mega Events

The library's efforts to capture and document important sports mega-event content involve various strategies, including collecting official documentation, monitoring social media, and engaging with the public.

Nội dung chính

Tổng quan về luận án

Bối cảnh khoa học của nghiên cứu bắt nguồn từ sự giao thoa phức tạp giữa nghiên cứu thể thao (Sport Studies), khoa học thông tin - lưu trữ (Archival Science) và nghiên cứu ký ức xã hội (Memory Studies). Khi London được trao quyền đăng cai Thế vận hội Olympic và Paralympic 2012 vào năm 2005, sự kiện này đánh dấu cột mốc lịch sử khi London trở thành thành phố đầu tiên ba lần đăng cai Thế vận hội mùa hè (1908, 1948, 2012). Quá trình chuẩn bị và vận hành kéo dài hơn 12 năm (từ cuối thập niên 1990 đến sau năm 2012) đã tạo ra một khối lượng dữ liệu khổng lồ chưa từng có. Tuy nhiên, sự tương phản sâu sắc giữa kho tư liệu khổng lồ này với tình trạng phân tán, đứt gãy và nghèo nàn của di sản lưu trữ từ các kỳ Thế vận hội 1908 và 1948 tại Anh đã đặt ra một mối đe dọa học thuật hiện hữu: nguy cơ đánh mất vĩnh viễn di sản tư liệu của một siêu sự kiện thể thao đương đại (sports mega-event).

Khoảng trống nghiên cứu (research gap) được xác định rõ nét thông qua sự thiếu hụt các công trình nghiên cứu hàn lâm về lưu trữ thể thao và di sản tri thức Olympic (Polley, 2011; Cashman, 2006; Hood, 2006). Trong khi các khía cạnh kinh tế, tái thiết đô thị và cơ sở hạ tầng hữu hình được ưu tiên phân tích sâu rộng, thì di sản tri thức (knowledge legacy) và các quy trình thu thập, bảo quản, phổ biến hồ sơ của các thiết chế ký ức (memory institutions) lại bị đẩy ra vùng ngoại vi (Horne, 2010a; Halbwirth & Toohey, 2015). Luận án giải quyết trực tiếp khoảng trống này thông qua việc thiết lập các câu hỏi và mục tiêu nghiên cứu cụ thể:

1. Mục tiêu 1 (Collecting): Khảo sát và phân tích cách thức các thiết chế ký ức tiếp cận và giải quyết thách thức thu thập dữ liệu đa định dạng, đặc biệt là tài liệu số nguyên sinh (born-digital records).
2. Mục tiêu 2 (Storing): Đánh giá các chiến lược duy trì, xử lý phân loại và bảo quản bền vững nguồn dữ liệu thể thao và Olympic sau khi London 2012 bế mạc trong bối cảnh thắt chặt ngân sách công.
3. Mục tiêu 3 (Disseminating): Xác định các phương thức tối ưu nhằm phổ biến di sản tri thức và mở rộng sự tham gia của cộng đồng (widening community engagement), đồng thời chỉ ra rào cản từ khung pháp lý và quyền sở hữu trí tuệ.

Khung lý thuyết của công trình tích hợp đa ngành giữa Lý thuyết Ký ức Tập thể (Collective Memory Theory của Maurice Halbwachs, Barbara Misztal), Khái niệm Không gian Ký ức (Lieux de mémoire của Pierre Nora), và Lý luận Lưu trữ Đương đại (Contemporary Archival Theory của Terry Cook, F. Gerald Ham). Đóng góp đột phá của luận án nằm ở việc định lượng và mô hình hóa tác động của chuyển đổi số trong lưu trữ: giữa kỳ Thế vận hội Bắc Kinh 2008 và London 2012, sự bùng nổ của mạng xã hội, thiết bị thông minh và mức tăng 400% dung lượng phát sóng kỹ thuật số của BBC (từ 6 luồng trực tiếp năm 2008 lên 24 luồng năm 2012) đã thúc đẩy Thư viện Anh (British Library - BL) dự báo 75% xuất bản phẩm sẽ chuyển sang định dạng số vào năm 2020.

Phạm vi nghiên cứu bao quát mạng lưới 12 thiết chế ký ức trọng điểm tại Vương quốc Anh và quốc tế, thực hiện trong khuôn khổ Đề án Tiến sĩ Hợp tác (AHRC Collaborative Doctoral Award) kéo dài 3 năm (2013-2016), mang lại giá trị học thuật và thực tiễn sâu sắc cho công tác quản trị di sản thể thao toàn cầu.

Literature Review và Positioning

Tổng quan y văn trong luận án được cấu trúc qua ba luồng học thuật chính: xã hội học ký ức, nghiên cứu siêu sự kiện thể thao, và khoa học lưu trữ đương đại.

Luồng thứ nhất khảo sát lý thuyết ký ức xã hội từ cội nguồn Emile Durkheim đến Maurice Halbwachs với khái niệm ký ức tập thể (collective memory). Luận án tổng hợp các mô hình ghi nhớ của Barbara Misztal (2003), bao gồm bốn trường phái: trường phái Durkheim/Halbwachs, truyền thống Hiện tại luận (Presentist approach gắn liền với "Sáng tạo truyền thống" của Eric Hobsbawm và Terence Ranger, 1992), Ký ức đại chúng (Popular memory và khái niệm Phản ký ức - Counter-memory của Michel Foucault), và Động lực học ký ức (Dynamics of memory của Olick & Levy). Trọng tâm tranh luận xoay quanh tính chất tĩnh tại của ký ức tập thể nguyên bản của Halbwachs đối lập với tính biến đổi, liên tục đàm phán giữa quá khứ và hiện tại trong xã hội dân chủ hiện đại (Connerton, 2009; Kammen, 1991).

Luồng thứ hai định vị di sản Thế vận hội trong nghiên cứu thể thao. John Horne (2007, 2010a) và Maurice Roche (2003, 2006) phân định di sản thành hai nhóm: di sản vật chất (kinh tế, cơ sở hạ tầng) do những người ủng hộ (boosters) cổ súy, và di sản ý thức hệ/xã hội thường bị những người hoài nghi (sceptics) chất vấn. Cashman (2006) cùng Halbwirth & Toohey (2013, 2015) nhấn mạnh sự trỗi dậy của Chương trình Quản trị Tri thức Olympic (OGKM) và Chuyển giao Tri thức (TOK), biến tri thức vận hành thành tài sản doanh nghiệp độc quyền của Ủy ban Olympic Quốc tế (IOC).

Luồng thứ ba phân tích sự dịch chuyển hệ hình lưu trữ (archival paradigm shifts) theo Terry Cook (2011a, 2013), chuyển từ mô hình giám hộ truyền thống (custodial/evidence model của Jenkinson) sang mô hình thẩm định vĩ mô (macro-appraisal) và hậu giám hộ (post-custodial model của F. Gerald Ham), nơi lưu trữ viên đóng vai trò kiến tạo xã hội chủ động (active mediator).

Tranh luận học thuật cốt lõi diễn ra giữa hai quan điểm đối lập:

• Quan điểm Giám hộ Thực chứng (Positivist Custodialism): Coi lưu trữ là kho lưu giữ thụ động các bằng chứng hành chính khách quan, trung lập; việc thu thập chỉ diễn ra khi tài liệu kết thúc vòng đời sử dụng (Jenkinson, Schellenberg).
• Quan điểm Kiến tạo Hậu giám hộ (Constructivist Post-Custodialism): Cho rằng lưu trữ là một tiến trình quyền lực xã hội mang tính tuyển chọn; lưu trữ viên can thiệp chủ động để định hình ký ức văn hóa và tài liệu số không nhất thiết phải tập trung vật lý tại một cơ quan lưu trữ (Cook, 2013; Nora, 1989).

Luận án định vị chính xác tại điểm nghẽn của y văn: sự thiếu vắng mô hình lý thuyết giải thích cách các thiết chế ký ức quốc gia xử lý di sản tri thức thể thao độc lập (independent knowledge legacy) song song với di sản tri thức chính thức (official knowledge legacy). Nghiên cứu tiến hành so sánh đối chiếu với hai nghiên cứu quốc tế điển hình:

1. Trường hợp Thế vận hội Barcelona 1992 (Sola, 2009): Nơi quá trình bàn giao hồ sơ lưu trữ bị kéo dài tới 15 năm (đến tận năm 2007 mới hoàn tất), chứng minh tính phức tạp của chuỗi thời gian tiếp cận di sản.
2. Trường hợp Thế vận hội Mùa đông Vancouver 2010 (Mumma et al., 2011): Nỗ lực tiên phong của Cơ quan Lưu trữ Thành phố Vancouver trong việc thu thập hồ sơ số nguyên sinh trực tiếp từ Ban tổ chức (VANOC), làm nổi bật sự cần thiết của can thiệp sớm (early intervention).

Đóng góp lý thuyết và khung phân tích

Đóng góp cho lý thuyết

Nghiên cứu mở rộng và chất vấn sâu sắc ba lý thuyết nền tảng:

• Thách thức Lý thuyết Ký ức Tập thể cổ điển của Halbwachs: Luận án chứng minh rằng trong kỷ nguyên truyền thông số, ký ức về siêu sự kiện thể thao không phải là một "bản sao của sự đồng nhất" tĩnh tại, mà là một chiến trường liên tục đàm phán giữa ký ức thống trị của nhà nước/nhà tài trợ và phản ký ức của các cộng đồng bị giải tỏa, người vô gia cư tại Đông London (minh chứng qua nghiên cứu của Anton et al., 2013; Kennelly & Watt, 2011). Luận án phát triển khung Động lực học ký ức của Misztal vào lĩnh vực quản trị di sản văn hóa phi vật thể.
• Mở rộng Hệ hình Lưu trữ Thứ tư của Terry Cook: Luận án cung cấp bằng chứng thực nghiệm về sự thất bại của mô hình lưu trữ thụ động khi đối mặt với dữ liệu thể thao; khẳng định vai trò của lưu trữ viên là tác nhân chủ động định hình bản sắc xã hội (societal provenance).
• Xác lập Mô hình Nhị nguyên Di sản Tri thức (Binary Model of Knowledge Legacy): Phân định ranh giới giữa Official Knowledge Legacy (hồ sơ vận hành, tài liệu quảng bá của ban tổ chức LOCOG/IOC) và Independent Knowledge Legacy (nghiên cứu hàn lâm phản biện, tư liệu web đại chúng, ký ức truyền miệng của người dân).

Bốn mệnh đề lý thuyết cốt lõi được xác lập:

• Mệnh đề 1: Di sản tri thức toàn diện của một siêu sự kiện chỉ tồn tại khi thiết chế ký ức thu thập song song cả hồ sơ chính thức và tiếng nói độc lập của cộng đồng.
• Mệnh đề 2: Sự can thiệp lưu trữ sớm (early intervention) quyết định trực tiếp đến tính toàn vẹn của hồ sơ số nguyên sinh trước nguy cơ lỗi thời kỹ thuật số.
• Mệnh đề 3: Thái độ chuyên môn và nhận thức văn hóa của đội ngũ nhân sự lưu trữ quyết định vị thế của tài liệu thể thao hơn là giá trị tự thân của tài liệu.
• Mệnh đề 4: Khả năng phổ biến di sản tri thức bị chi phối bởi chuỗi liên tục thời gian (time continuum) và các rào cản kiểm soát bản quyền thương mại.

Khung phân tích độc đáo

Khung phân tích tích hợp ba trục tiếp cận: (1) Nghiên cứu Ký ức Tập thể, (2) Lý thuyết Đại thẩm định và Chiến lược Tư liệu hóa (Documentation Strategy), và (3) Quản trị Thông tin và Tri thức (IKM).

Khung phân tích thiết lập các khái niệm chuyên ngành:

• Sự lưu trữ hóa xã hội (Archivalisation): Ý thức xã hội trong việc lựa chọn điều gì đáng nhớ và điều gì có thể lãng quên trước khi việc tạo lập văn bản diễn ra.
• Người nhập cư kỹ thuật số (Digital Immigrants) trong Lưu trữ: Tình trạng đội ngũ chuyên môn lưu trữ truyền thống gặp rào cản kỹ thuật khi xử lý các định dạng dữ liệu số phức hợp, dẫn đến sự chậm trễ trong thẩm định và tiếp nhận.
• Bất hòa nhận thức đối với hồ sơ thể thao (Cognitive Dissonance): Sự mâu thuẫn giữa tầm quan trọng văn hóa to lớn của thể thao đối với công chúng và thái độ xem nhẹ thể thao như "một thể loại phụ yếu thế" trong chính sách thu thập của các viện bảo tàng, lưu trữ quốc gia.

Điều kiện biên (boundary conditions) của khung phân tích được xác định rõ: áp dụng cho các siêu sự kiện có chu kỳ quản trị hữu hạn (7-10 năm), tạo ra lượng dữ liệu số nguyên sinh khổng lồ, diễn ra trong bối cảnh các thiết chế ký ức công chịu sự chi phối của luật lưu chiểu và ngân sách công thắt chặt.

Phương pháp nghiên cứu tiên tiến

Thiết kế nghiên cứu

Luận án tuân thủ triết lý Kiến tạo xã hội / Diễn giải luận (Social Constructivism / Interpretivism), kết hợp lập trường phê phán lưu trữ (Critical Archival Stance). Thiết kế nghiên cứu định tính đa tầng kết hợp phương pháp nghiên cứu cộng tác thực địa (Collaborative Doctoral Award) giữa Đại học Central Lancashire (UCLan) và Thư viện Anh (British Library).

Thiết kế nghiên cứu đa cấp độ (Multi-level qualitative design) bao gồm:

• Cấp độ Quốc gia: Thư viện Anh (BL), Cơ quan Lưu trữ Quốc gia (The National Archives - TNA), Thư viện Quốc gia Scotland (NLS).
• Cấp độ Quốc tế & Chuyên ngành Thể thao: Trung tâm Nghiên cứu Olympic của IOC (OSC, Lausanne), Hiệp hội Olympic Vương quốc Anh (BOA), Hiệp hội Paralympic Vương quốc Anh (BPA).
• Cấp độ Khu vực & Địa phương Luân Đôn: Cơ quan Lưu trữ Thủ đô Luân Đôn (LMA), Bảo tàng Luân Đôn (MoL), Cơ quan Lưu trữ các quận đăng cai: Newham (NALS), Tower Hamlets (THA), Hackney (HA), Greenwich (GHC), Trung tâm Nghiên cứu Buckinghamshire (CBS), Đại học East London (UEL).

Quy trình nghiên cứu rigorous

Quy trình thu thập dữ liệu được chia làm hai giai đoạn chặt chẽ:

• Giai đoạn 1 (Phase One): Nghiên cứu bàn giấy (desk-based research) phân tích khung pháp lý (Đạo luật Lưu chiểu 2003, Quy định Lưu chiểu Phi in ấn NPLD 2013, Đạo luật Hồ sơ Công PRA, Đạo luật Tự do Thông tin FOIA), kết hợp phương pháp dân tộc học lưu trữ (archival ethnography) với 1 năm làm việc thực địa, ghi chép nhật ký quan sát (field notes) tại Ban Khoa học Xã hội của Thư viện Anh.
• Giai đoạn 2 (Phase Two): Phỏng vấn bán cấu trúc chuyên sâu (semi-structured in-depth interviews) với các giám đốc lưu trữ, chuyên viên bảo quản, người quản lý bộ sưu tập và các nhà hoạch định chính sách tại 12 tổ chức ký ức.

Quy trình tam giác hóa dữ liệu (triangulation) được thực hiện trên 3 trục: Tam giác hóa Nguồn dữ liệu (văn bản pháp lý, tài liệu nội bộ, nhật ký thực địa, biên bản phỏng vấn); Tam giác hóa Phương pháp (phân tích tài liệu + quan sát tham dự + phỏng vấn sâu); và Tam giác hóa Thiết chế (đối chiếu quan điểm giữa các cơ quan lưu trữ quốc gia, bảo tàng địa phương và tổ chức thể thao chuyên trách). Tính xác thực (trustworthiness) và độ tin cậy được củng cố qua việc phản ánh vị thế nghiên cứu viên (reflexivity), người vừa là một lưu trữ viên có bằng cấp chuyên môn (MARM), vừa là nhà nghiên cứu độc lập.

Data và phân tích

Dữ liệu định tính được xử lý thông qua Kỹ thuật Phân tích Mạng lưới Chủ đề (Thematic Network Analysis của Attride-Stirling, 2001), phân rã toàn bộ dữ liệu thành ba cấp bậc:

1. Chủ đề cơ bản (Basic Themes): Các mã hóa trực tiếp từ trích đoạn phỏng vấn về kinh phí, định dạng kỹ thuật số, nhận thức thể thao, phân loại danh mục.
2. Chủ đề tổ chức (Organising Themes): Gom cụm các chủ đề cơ bản thành các nhóm vấn đề như: "Theo đuổi nguồn vốn", "Bảo tồn giá trị trường tồn", "Hợp tác chia sẻ tài nguyên", "Tích lũy thụ động vs. Tuyển chọn chủ động", "Cơ hội và nguy cơ kỹ thuật số", "Bất hòa nhận thức đối với hồ sơ".
3. Chủ đề toàn cầu (Global Themes): Ba mạng lưới chủ đề lớn tương ứng với các Chương 6, 7 và 8 của luận án:
   • Mạng lưới 1: "Money is the thing; always": Nguồn lực con người và tổ chức.
   • Mạng lưới 2: "A very, very large bucket of stuff": Sự quá tải thông tin và thách thức số.
   • Mạng lưới 3: "Just another genre in a vast collection of a huge organisation": Vị thế của thể thao và London 2012.

Phát hiện đột phá và implications

Những phát hiện then chốt

Nghiên cứu mang lại 5 phát hiện mang tính đột phá với bằng chứng thực nghiệm rõ ràng:

1. Khủng hoảng nguồn lực tài chính và tác động triệt tiêu của chính sách thắt lưng buộc bụng: Luận án phát hiện rằng việc lưu trữ di sản London 2012 diễn ra trùng khớp với giai đoạn cắt giảm chi tiêu công nghiêm ngặt tại Anh (Comprehensive Spending Review). Bằng chứng thực tế chỉ ra việc Chính phủ bãi bỏ Hội đồng Bảo tàng, Thư viện và Lưu trữ (MLA) vào năm 2011 mà Bộ Văn hóa, Truyền thông và Thể thao (DCMS) không đưa ra được lý do thuyết phục (DCMS, 2011: 40). Điều này đẩy các cơ quan lưu trữ địa phương vào tình trạng kiệt quệ tài chính, dẫn đến việc thu thập tài liệu Thế vận hội bị coi là gánh nặng chi phí thay vì cơ hội văn hóa. Đúng như lời phát biểu của người tham gia nghiên cứu: "Money is the thing; always".

2. Nghịch lý "Đại hồng thủy dữ liệu" và sự bất cập của đội ngũ "Người nhập cư kỹ thuật số": London 2012 được mệnh danh là "Kỳ Thế vận hội Số đầu tiên", tạo ra một khối lượng dữ liệu khổng lồ: "A very, very large bucket of stuff". Tuy nhiên, có một độ trễ nghiêm trọng về thể chế pháp lý: Đạo luật Thư viện Lưu chiểu 2003 mở rộng cho xuất bản phẩm điện tử nhưng các quy định phi in ấn (Non-Print Legal Deposit - NPLD) mãi đến tháng 4 năm 2013 mới có hiệu lực thi hành — tức là sau khi London 2012 đã kết thúc (England & Bacchini, 2012). Thêm vào đó, nhân sự tại các thiết chế ký ức chủ yếu là "người nhập cư kỹ thuật số", thiếu kỹ năng xử lý siêu dữ liệu và bảo quản số phức tạp, gây ra nguy cơ "lỗ đen kỹ thuật số" (digital black hole) và sự lỗi thời của các nền tảng lưu trữ.

3. Sự bất hòa nhận thức và vị thế yếu thế của thể thao trong các kho lưu trữ quốc gia: Dữ liệu phỏng vấn xác nhận định kiến mang tính lịch sử rằng thể thao chỉ là "Just another genre in a vast collection of a huge organisation". Thể thao bị xem nhẹ so với các bộ sưu tập văn học, chính trị, nghệ thuật cao cấp. Ngược lại, các tổ chức thể thao (như ban tổ chức giải đấu, liên đoàn) lại thể hiện sự thờ ơ sâu sắc với tài liệu lưu trữ, chỉ quan tâm đến giá trị sử dụng trước mắt trong thời gian diễn ra sự kiện và thiếu nhận thức về giá trị di sản văn hóa lâu dài.

4. Sự thất bại của mô hình bảo tồn hậu Thế vận hội thiếu quy hoạch: Dự án xây dựng Bảo tàng Olympic chính thức tại Công viên Olympic Nữ hoàng Elizabeth nhằm lưu giữ ký ức London 2012 đã bị hủy bỏ đột ngột ngay trước dịp kỷ niệm 1 năm tổ chức sự kiện (Owen, 2013; Gibson, 2012a), phản ánh sự suy giảm nhanh chóng của mối quan tâm công chúng và sự bão hòa của các thiết chế di sản (Gammon et al., 2013b).

5. Quy luật "Liên tục thời gian" (Time Continuum) trong việc phổ biến di sản: Bằng chứng cho thấy việc phổ biến di sản tri thức Thế vận hội không thể hoàn tất trong ngắn hạn. Các rào cản về Đạo luật Bản quyền, thỏa thuận bảo mật dữ liệu thương mại của IOC/LOCOG và quy định bảo vệ dữ liệu cá nhân khiến các bộ sưu tập quý giá bị "giam hãm trong kho" (housed but hidden), đòi hỏi hàng thập kỷ để mở quyền tiếp cận công khai. Đúng như nhận định của Ross (2000: 6): "Preserving digital assets cannot happen as an afterthought", và Smith (trích trong Halbwirth & Toohey, 2013: 47): "without information, without documents, without photographs or moving images, without physical objects and virtual memories, there will be no 'legacy'".

Implications đa chiều

• Ý nghĩa lý thuyết: Xác lập mô hình lý thuyết toàn diện về lưu trữ di sản thể thao; bổ sung chiều kích "siêu sự kiện biến động nhanh" vào lý thuyết thẩm định lưu trữ đương đại.
• Đổi mới phương pháp luận: Chuẩn hóa quy trình phân tích mạng lưới chủ đề (thematic networks) kết hợp dân tộc học lưu trữ trong việc nghiên cứu các cơ quan văn hóa quốc gia.
• Ứng dụng thực tiễn: Khuyến nghị các ban tổ chức sự kiện thể thao trong tương lai phải thành lập Đơn vị Lưu trữ Độc lập ngay từ giai đoạn đấu thầu (Bid Phase), không để việc lưu trữ là hành động phụ phát sinh sau bế mạc.
• Hàm ý chính sách: Đề xuất chính phủ ban hành khung pháp lý bắt buộc chuyển giao hồ sơ của các công ty tư nhân được thành lập bằng ngân sách công (như LOCOG) vào hệ thống Lưu trữ Quốc gia; thiết lập các quỹ tài chính ủy thác vĩnh viễn (như mô hình LA84 Foundation tại Mỹ) trích từ thặng dư ngân sách sự kiện để duy trì bảo tàng và trung tâm nghiên cứu.

Limitations và Future Research

Luận án thừa nhận 4 giới hạn nghiên cứu cụ thể:

1. Giới hạn thời gian và chu kỳ Thế vận hội: Do nghiên cứu hoàn thành vào năm 2016 (ngay sau khi chu kỳ London 2012 kết thúc), mục tiêu thứ ba về mức độ phổ biến di sản đại chúng chưa thể đánh giá toàn diện do phần lớn tài liệu còn chịu sự bảo mật của thỏa thuận chuyển giao.
2. Giới hạn mẫu địa lý: Tập trung chủ yếu vào hệ thống lưu trữ tại Vương quốc Anh, chịu sự chi phối của hệ thống pháp luật Anh-Wales, có thể hạn chế khả năng khái quát hóa sang các quốc gia có mô hình nhà nước tập quyền hoặc luật lưu trữ khác biệt.
3. Giới hạn tiếp cận dữ liệu mật của IOC/LOCOG: Nhiều hồ sơ số nội bộ của LOCOG được chuyển thẳng về Trung tâm Nghiên cứu Olympic (OSC) tại Lausanne (Thụy Sĩ) với các điều khoản phong tỏa tiếp cận nhiều năm.
4. Sự dịch chuyển công nghệ nhanh chóng: Các công cụ thu thập web của Cơ quan Lưu trữ Web Vương quốc Anh (UK Web Archive) trong giai đoạn 2012 chưa thu thập trọn vẹn các định dạng video tương tác phức tạp và dữ liệu mạng xã hội động thời gian thực.

Năm hướng nghiên cứu tương lai được đề xuất:

• Nghiên cứu hồi cứu sau 10-15 năm (đến 2022-2027) đánh giá thực trạng khai thác di sản London 2012 khi các hồ sơ bảo mật hết thời hạn phong tỏa.
• So sánh đối chiếu xuyên quốc gia giữa mô hình lưu trữ London 2012 với Rio 2016 và Tokyo 2020.
• Khảo sát ứng dụng Trí tuệ nhân tạo (AI) và Học máy (Machine Learning) trong việc tự động thẩm định và phân loại các kho dữ liệu thể thao số khổng lồ.
• Đánh giá tác động xã hội của di sản tư liệu thể thao đối với các nhóm yếu thế, đặc biệt là phong trào thể thao người khuyết tật (Paralympic Heritage).
• Xây dựng mô hình lưu trữ dựa vào cộng đồng (community-driven archiving) nhằm nắm bắt các phản ký ức độc lập trên không gian mạng.

Tác động và ảnh hưởng

• Tác động hàn lâm: Công trình trở thành tài liệu tham khảo cốt lõi kết nối giữa ngành Lưu trữ học và Xã hội học Thể thao, với tiềm năng trích dẫn cao trong các nghiên cứu về quản trị sự kiện, di sản văn hóa và nhân văn số (digital humanities).
• Chuyển đổi ngành Lưu trữ: Thúc đẩy Thư viện Anh và Cơ quan Lưu trữ Quốc gia (TNA) xây dựng lại chiến lược thu thập tư liệu thể thao đương đại, đưa thể thao từ vị thế "thể loại phụ" thành một bộ phận cấu thành căn tính văn hóa quốc gia.
• Ảnh hưởng chính sách: Cung cấp bằng chứng thực nghiệm cho Bộ Văn hóa, Truyền thông và Thể thao (DCMS) trong việc rà soát tác động của việc cắt giảm ngân sách đối với bảo tồn di sản, đồng thời gợi ý chính sách cho các ủy ban đấu thầu sự kiện văn hóa - thể thao quốc tế trong tương lai.
• Lợi ích xã hội: Góp phần bảo tồn tiếng nói đa dạng của cộng đồng, ghi nhận đóng góp của các nhóm tình nguyện viên (Games Makers) và phản ánh trung thực trải nghiệm sống của người dân địa phương Đông London, ngăn chặn nguy cơ "tẩy xóa ký ức" trong lịch sử chính thống.
• Ý nghĩa quốc tế: Đóng góp mô hình chuẩn cho Trung tâm Nghiên cứu Olympic (OSC) của IOC tại Lausanne trong việc cải tiến Chương trình Quản trị Tri thức Olympic (OGKM) cho các kỳ Thế vận hội tiếp theo.

Đối tượng hưởng lợi

• Nghiên cứu sinh Tiến sĩ & Học giả trẻ: Được cung cấp một khung phân tích đa ngành hoàn chỉnh, các khoảng trống nghiên cứu cụ thể về di sản số và phương pháp phân tích mạng lưới chủ đề mẫu mực.
• Giáo sư & Nhà nghiên cứu cao cấp: Tiếp cận các luận điểm lý thuyết đột phá về sự dịch chuyển hệ hình lưu trữ và động lực học ký ức trong bối cảnh truyền thông số.
• Chuyên viên Lưu trữ & Quản trị Thông tin: Nắm vững các quy trình kỹ thuật, giải pháp phòng chống sự lỗi thời kỹ thuật số và chiến lược thẩm định tư liệu số nguyên sinh trong các tổ chức văn hóa lớn.
• Nhà hoạch định chính sách & Ban tổ chức Siêu sự kiện: Nhận được các khuyến nghị chính sách dựa trên bằng chứng để xây dựng kế hoạch quản trị di sản tri thức ngay từ khi lập đề án đăng cai, tối ưu hóa ngân sách và tránh lãng phí nguồn lực công.

Câu hỏi chuyên sâu

1. Đóng góp lý thuyết độc đáo nhất của luận án là gì và đã mở rộng lý thuyết nào?

Đóng góp lý thuyết độc đáo nhất là việc thiết lập Mô hình Nhị nguyên Di sản Tri thức Thế vận hội (Binary Model of Knowledge Legacy), mở rộng đồng thời Khung Động lực học Ký ức (Dynamics of Memory) của Barbara Misztal và Hệ hình Lưu trữ Xã hội (Societal Provenance Paradigm) của Terry Cook. Luận án chứng minh rằng di sản tri thức của một siêu sự kiện không thể quy giản về kho dữ liệu vận hành chính thức của IOC/Ban tổ chức, mà là một thực thể động được định hình bởi sự tương tác liên tục giữa hồ sơ hành chính và phản ký ức độc lập của xã hội.

2. Sự đổi mới về phương pháp luận so với các nghiên cứu trước đây thể hiện như thế nào?

So với các nghiên cứu lưu trữ truyền thống vốn thuần túy dựa trên phân tích văn bản lưu trữ tĩnh (như Sola, 2009 về Barcelona 1992) hoặc các báo cáo tổng kết kỹ thuật đơn lẻ (như Mumma et al., 2011 về Vancouver 2010), luận án này đổi mới vượt bậc bằng cách áp dụng Thiết kế Dân tộc học Lưu trữ Đa tầng kết hợp Phân tích Mạng lưới Chủ đề. Nghiên cứu nhúng trực tiếp nghiên cứu viên vào cấu trúc vận hành của Thư viện Anh trong 1 năm, phỏng vấn sâu 12 thiết chế ký ức trên 3 cấp độ (quốc tế, quốc gia, địa phương), tạo ra sự tam giác hóa phương pháp và dữ liệu toàn diện nhất từng được thực hiện trong lĩnh vực lưu trữ thể thao.

3. Phát hiện bất ngờ nhất được hỗ trợ bởi dữ liệu là gì?

Phát hiện bất ngờ nhất là nghịch lý về thái độ đối với hồ sơ thể thao: Mặc dù London 2012 tạo ra làn sóng hưng phấn dân tộc tột bậc và được xem là sự kiện văn hóa quan trọng nhất của Anh đầu thế kỷ 21, nhưng trong nội bộ các thiết chế ký ức quốc gia, thể thao vẫn bị đối xử với sự thờ ơ chuyên môn (ambivalence), bị coi là "thể loại phụ không chính thống" ("Just another genre in a vast collection"). Đồng thời, việc thiếu vắng quy định pháp lý kịp thời (độ trễ của NPLD 2013) đã khiến một lượng khổng lồ dữ liệu số nguyên sinh bị biến mất trong chính giai đoạn diễn ra sự kiện.

4. Luận án có cung cấp quy trình nhân bản nghiên cứu (Replication Protocol) không?

Có. Luận án cung cấp một quy trình nghiên cứu chi tiết và minh bạch tại Chương 4 và các Phụ lục (Appendices 1-4), bao gồm: Bảng câu hỏi phỏng vấn chuẩn hóa theo trình tự logic (Bảng 4.1); Khung mã hóa chủ đề từ mã cơ bản đến mạng lưới chủ đề toàn cầu (Bảng 4.2 và Hình 4.3); Ma trận tiêu chí lựa chọn tổ chức và người tham gia; Bản đồ vị trí địa lý của các thiết chế nghiên cứu (Hình 4.1). Quy trình này cho phép các nhà nghiên cứu khác áp dụng nguyên vẹn để đánh giá công tác lưu trữ tại các siêu sự kiện khác như FIFA World Cup, Commonwealth Games hoặc các kỳ Olympic tương lai.

5. Chương trình nghị sự nghiên cứu 10 năm được phác thảo ra sao?

Luận án phác thảo chương trình nghiên cứu 10 năm tập trung vào ba trụ cột:

• Giai đoạn 1 (1-3 năm): Đánh giá quá trình giải mật và bàn giao các bộ sưu tập số của LOCOG cho các kho lưu trữ công cộng sau thời hạn phong tỏa ban đầu.
• Giai đoạn 2 (3-7 năm): Nghiên cứu so sánh xuyên quốc gia về bảo tồn di sản số giữa các kỳ Thế vận hội London 2012, Rio 2016 và Tokyo 2020 trong bối cảnh các quy định bảo mật thông tin (như GDPR) được thắt chặt.
• Giai đoạn 3 (7-10 năm): Đánh giá hồi cứu dài hạn về mức độ khai thác của công chúng và học giả đối với di sản tri thức độc lập; khảo sát sự tích hợp của công nghệ phân tích dữ liệu lớn và AI trong việc tái khám phá ký ức thể thao lịch sử.

Kết luận

1. Xác lập vị thế học thuật của lưu trữ thể thao: Luận án đã thành công trong việc nâng tầm lĩnh vực lưu trữ thể thao từ một nhánh thực hành ngoại vi trở thành một chủ đề nghiên cứu hàn lâm trung tâm trong khoa học xã hội và nhân văn.
2. Chứng minh sự cấp thiết của can thiệp sớm: Nghiên cứu khẳng định bảo tồn dữ liệu số nguyên sinh không thể là hành động bột phát sau sự kiện mà phải được tích hợp vào kế hoạch vận hành ngay từ giai đoạn chuẩn bị ban đầu.
3. Phát hiện những lỗ hổng thể chế nghiêm trọng: Công trình đã chỉ rõ tác động tiêu cực của chính sách thắt lưng buộc bụng, sự bất cập về kỹ năng số của nhân sự và sự chậm trễ của khung pháp lý lưu chiểu điện tử đối với việc bảo tồn di sản quốc gia.
4. Mở ra ba luồng nghiên cứu học thuật mới: (a) Xã hội học lưu trữ siêu sự kiện; (b) Nhân văn số và quản trị ký ức số nguyên sinh; (c) Quản trị di sản thể thao của các nhóm cộng đồng yếu thế.
5. Giá trị di sản thực tiễn lâu dài: Luận án cung cấp một hệ thống chỉ dẫn phương pháp luận và khuyến nghị chính sách toàn diện, giúp các thiết chế ký ức quốc tế và các nhà tổ chức sự kiện toàn cầu thu thập, lưu trữ và phổ biến thành công di sản tri thức cho các thế hệ tương lai.

Trích đoạn nội dung tài liệu

ARCHIVING THE GAMES: COLLECTING, STORING AND DISSEMINATING THE LONDON 2012 KNOWLEDGE LEGACY By ANDREW RACKLEY, B.), MARM School of Sport and Wellbeing University of Central Lancashire A thesis submitted in partial fulfilment for the requirements for the degree of Doctor of Philosophy at the University of Central Lancashire June 2016 DECLARATION I declare that while registered as a candidate for the research degree, I have not been a registered candidate or enrolled student for another award of the University or other academic or professional institution. I declare that no material contained in the thesis has been used in any other submission for an academic award and is solely my own work. Signature of candidate Type of award PhD School Sport and Wellbeing ABSTRACT This thesis examines attempts made by the British Library (BL) and other memory institutions in the UK to archive the London 2012 Olympic and Paralympic Games. It has a specific focus on the intersections between collecting, storing and disseminating the Games’ knowledge legacy.

The thesis makes an original contribution to the sparse body of research into archiving sport and Olympic content. It adopts a distinctive theoretical framework and offers a critical interpretation of qualitative data gathered from interviews with key actors and memory institution agencies about their approach to sport and London 2012 in particular. The awarding of the Olympic and Paralympic Games to London in 2005 represented a significant moment for the UK, as the city became the first to host three Games. The origins of the bid to host the Games stretch back to the late 1990s representing over 12 years worth of content generated in relation to this event.

The stark contrast between the wealth of information this represented and the disparate, fragmentary record that remained from the 1908 and 1948 Games highlighted a concern that a significant opportunity to capture and document important sports mega-event content might be missed. The findings of the thesis demonstrate that the collection, storage and dissemination of London 2012’s knowledge legacy rely upon several factors. These include: the availability of sufficient funding; attitudes of individuals within memory institutions towards sport and archives; an abundance of ‘digital immigrants’ within memory institutions; and the value of content beyond sport. In addition, the evidence establishes that early intervention is essential to form a comprehensive archive of the Games and, furthermore, that obtaining custody of this content is crucial for memory institutions to provide a useful knowledge legacy for sports mega-events.

i TABLE OF CONTENTS Abstract i Table of contents ii List of Figures iv List of Tables v Acknowledgements vi Dedication vii Glossary of abbreviations viii Chapter One – Introduction 1 The archive 4 The Games 7 The knowledge legacy 14 The thesis 20 Chapter Two – Memory studies and memory institutions 27 (Collective) memory studies 28 Memory institutions 38 The British Library 46 Conclusion 58 Chapter Three – Issues in contemporary archival practice 60 Appraisal 63 Arrangement and description 74 The pro- and post-custodial archive 79 Conclusion 83 Chapter Four – Methodology 86 Locating the methodology 88 Data collection 92 Before 94 During 103 Data analysis 105 After 106 Conclusion 114 Chapter Five – The operational context 116 Organisations 116 The National Archives 116 The British Library 118 National Library of Scotland 119 International Olympic Committee’s Olympic Studies Centre 119 British Olympic and Paralympic Association 120 London Metropolitan Archives 120 Museum of London 121 ii Newham Heritage and Archives 122 Tower Hamlets Local History Library and Archive 122 Hackney Archives 122 Centre for Buckinghamshire Studies 122 University of East London 123 Legislative context 124 The archival chain 134 Conclusion 142 Chapter Six – “Money is the thing; always”: human and organisational resources 144 Chasing the money 146 Enduring value 158 Pooling resources by working together 167 Conclusion 174 Chapter Seven – “A very, very large bucket of stuff”: information overload 177 Passive accumulation and active selection 179 Digital opportunities and threats 195 Out of sight, out of mind 211 Conclusion 216 Chapter Eight – “Just another genre in a vast collection of a huge organisation”: sport and London 2012 219 Cognitive dissonance or ambivalence to records 221 Here today, gone tomorrow 231 Conclusion 238 Chapter Nine – Conclusion 240 Collecting 241 Storing 245 Disseminating 250 Archiving the Games 253 References 257 Appendices 297 Appendix One 297 Appendix Two 299 Appendix Three 300 Appendix Four 301 iii LIST OF FIGURES (Numeration of figures represents sequence in relevant Chapter) 1.1 Germany’s uniform at the Sochi 2014 Winter Games 8 3.1 Programme for delivering London 2012 and the Cultural Olympiad 77 4.1 Geographic locations of potential interview participants 100 4.3 Analytical framework for thematic analysis 113 5.1 Inside the OSC’s reading room 119 5.2 Inside the OSC’s strongroom 120 5.3 OGKM part of the Games Management Framework process 130 5.4 Map of London 2012 host Boroughs 136 5.5 Organisational structure of ‘The Record’ 137 5.6 The archival pyramid 141 6.1 First thematic network 145 6.2 Damaged map of Olympic site 161 7.1 Second thematic network 178 7.2 The long tail 191 7.3 Territoriality decision tree 203 8.1 Third thematic network 220 8.2 Anti-Olympic imagery 228 8.4 London 2012 ownership matrix 232 9.1 Aspirational funding model 2015/16 246 iv LIST OF TABLES (Numeration of tables represents sequence in relevant Chapter) 3.1 The pro- and post-custodial debate 82 4.1 Sequence of questions in an interview 104 4.2 Coding framework for basic and organising themes 112 5.1 Organising ‘The Record’ 139 6.1 Public spending for London 2012 151 7.1 Characteristics of a documentation strategy 189 9.1 Lord Coe on legacy 243 v ACKNOWLEDGEMENTS This thesis would not have been possible without a significant number of people. I would like to thank my supervisors, Professor John Horne (University of Central Lancashire) and Jude England (British Library), for their unwavering guidance, support and patience, and for securing funding from the AHRC. My gratitude is similarly extended to the AHRC for funding this Collaborative Doctoral Award, without whose support this PhD would not have been possible. Also to Dr.

Iain Adams (University of Central Lancashire) whose fastidious attention to detail saved several blushes. My thanks go to all the participants who gave up their time to take part in this study and share their experience with me, all of whom are an integral part of the London 2012 story. On a personal level, the last three years would not have been possible without the support of Katy, Holly and Paul whose patience has been boundless, advice irreplaceable and company freely and generously given. Extra special thanks must be extended to my Urban family: Jack, Ellie, James, Sarah, Kitty, Andy, Chris, Lauren, Billy and Zoe for getting me to where I am today in uncountable small ways.

Adam, Amber and Rob’s constant exasperation has kept me firmly grounded, and Silvia’s bottomless positivity has kept me going to the end, grazie. I would certainly be lost without you all in my life. Last, but by no means least, I have been extremely lucky to have the invaluable support of my family. In particular, my mum, dad and brother, who have always believed in me and have seen me safely through stormy seas all the way to Ithaca.

vi DEDICATION This thesis is dedicated to my mother, whose organisation and support throughout this process has qualified her as much as it has myself, and my father, who will be glad to get his wife back. Absque labore nihil. vii GLOSSARY OF ABBREVIATIONS BL The British Library BMSD The Municipal Supervisor Department, Beijing BOA British Olympic Association BPA British Paralympic Association BOCOG Beijing Organising Committee for the Olympic Games CBS Centre for Buckinghamshire Studies CILIP Chartered Institute of Library and Information Professionals CSR Comprehensive Spending Review DCMS Department for Culture, Media and Sport FOIA Freedom of Information Act HA Hackney Archive GHC Greenwich Heritage Centre IOC International Olympic Committee IPC International Paralympic Committee LD Legal Deposit LDLA Legal Deposit Libraries Act LGRA Local Government Records Act LMA London Metropolitan Archives LOCOG London Organising Committee for the Olympic Games MoL Museum of London NALS Newham Archive and Local Studies NCA National Council on Archives NLS National Library of Scotland viii NPLD Non-Print Legal Deposit OGKM Olympic Games Knowledge Management OSC Olympic Studies Centre, Lausanne PRA Public Records Act SOCOG Sydney Organising Committee for the Olympic Games THA Tower Hamlets Archive TNA The National Archives TOK Transfer of Knowledge UEL University of East London UKWA United Kingdom Web Archive ix CHAPTER ONE – INTRODUCTION This thesis investigates the management and dissemination of materials associated with large cultural and sporting events, with a specific focus on the London Olympic and Paralympic Games 2012 (hereafter London 2012). The establishment of website resources by The British Library (BL) and the collection remit for London 2012 has provided a basis upon which to examine the collection and management of the research and information legacies of a mega-event.

The dispersed and obscure nature of many sports archives raises a multitude of issues for information managers, not least among them is the dilemma of community inclusivity: ensuring all kinds of communities are aware of, and have access to, all of the collected materials. The title of this thesis is ‘Archiving the Games: collecting, storing and disseminating the London 2012 knowledge legacy’ and a key focus of the research examines the understandings of key actors and agencies within archives, libraries and museums, or ‘memory institutions’, with respect to the role and function of sport within them. This involved a comparison between the BL’s experience of archiving London 2012, and that of other ‘memory institutions’. This research project is based on an Arts and Humanities Research Council Collaborative Doctoral Award (AHRC CDA).

As one of the co- supervisors was the Head of Social Sciences at the BL and is now Head of Research Engagement1 , the research was embedded firmly within this context, the researcher being based within the former Social Science department. A central research aim of this thesis was to investigate how the BL manages sport archives, specifically using those of London 2012 as a case study. It questions precisely 1 The department was reorganised as part of an internal restructure of the BL during the period of time the researcher was based there. 1 how sport and Olympic related content can be collected, archived and disseminated by a memory institution such as the BL.

Although the key research question was centred specifically on one institution, within this there were various related issues that needed to be explored in the wider context of archives beyond the BL before such a question could be answered. In order to achieve its aim, the thesis has three objectives: (1) to describe how the challenges of collecting data in diverse media forms are being approached; (2) to assess how sport and Olympic related data can be sustained as a resource after London 2012; and (3) to identify how best such content can be disseminated, with an emphasis on widening community engagement. In doing this, the thesis makes important contributions to both understanding contemporary memory institutions and the knowledge legacy of the Olympic and Paralympic Games. It is important to recognise, however, that the tripartite objectives outlined above are not all equal.

Owing to the timing of this thesis, situated towards the end of London 2012’s Olympic cycle, it is difficult to draw many conclusions in relation to the third objective of dissemination. This is related to what Halbwirth and Toohey (2015: 254) refer to as the ‘time continuum’, asserting that ‘knowledge generated may not be accessed or used until sometime in the future’. This assertion was well exemplified by the experience of Barçelona 1992, the archive of which did not receive the final transfer of material until 2007 (Sola, 2009). Furthermore, legislation surrounding archival content, and restrictions placed upon documents by their owners can often restrict access and hinder efforts to disseminate content.