Yếu tố xác định rủi ro tín dụng: Bằng chứng từ các ngân hàng thương mại Việt Nam

Nghiên cứu các yếu tố xác định rủi ro tín dụng tại các ngân hàng thương mại Việt Nam, cung cấp cái nhìn sâu sắc về ngành tài chính.

• Tác giả: Nguyen Phuong Dinh Nhi
• Người hướng dẫn: Dr. Le Ha Diem Chi
• Trường học: Hochiminh University of Banking
• Chuyên ngành: Banking and Finance
• Đề tài: Credit Risk Determinants: Evidence From Vietnamese Commercial Banks
• Loại tài liệu: Graduation Dissertation
• Năm xuất bản: 2022
• Địa điểm: Ho Chi Minh City

Mục lục chi tiết

• ABSTRACT
• GUARANTEE
• ACKNOWLEDGEMENTS
• TABLE OF CONTENTS
• LISTS OF ACRONYMS
• LIST OF TABLES AND GRAPHS
• 1. CHAPTER 1: INTRODUCTION
• 1.1. Reasons for choosing the topic
• 1.2. Subject and scope of research
• 1.3. Structure of research
• 2. CHAPTER 2: THEORETICAL BASIS AND REVIEW OF PREVIOUS STUDIES
• 2.1. Credit of commercial banks
• 2.2. The concept of bank credit
• 2.3. Basic characteristics of Bank credit
• 2.4. The concept of credit risk
• 2.5. Credit risk classification
• 2.6. Credit risk measurement
• 2.7. Review of the previous study
• 2.8. Review of domestic research
• 2.9. Review of foreign studies
• 2.10. Factors affecting the banks’ credit risk
• 2.10.1. Bank – specific factors
• 3. CHAPTER 3: RESEARCH METHOD
• 3.1. Panel data regression
• 3.2. Data regression methods
• 4. CHAPTER 4: RESEARCH RESULT AND DISCUSSION
• 4.1. Analysis results of research samples
• 4.2. Results of Pairwise correlation analysis between the variables
• 4.3. Test results of multi-collinear phenomena
• 4.4. Estimating the regression model by OLS, FEM, REM methods
• 4.5. Test of variance and autocorrelation
• 4.6. Estimating the regression model by GLS
• 4.7. Estimating the regression model by GMM
• 4.8. Research results and discussing research results
• 4.8.1. Earning before provision ratio (EBP)
• 4.8.2. The growth rate of real estate market (ESI)
• 5. CHAPTER 5: CONCLUSION AND RECOMMENDATIONS
• 5.1. Deposit growth rate (DGR)
• 5.2. Earning before provision ratio (EBP)
• 5.3. The growth rate of real estate market (ESI)
• 5.4. The economic growth (GDP)
• 5.5. Limitation of study and suggestions for further research
• CONCLUSION OF CHAPTER 5
• LISTS OF ACRONYMS
• LIST OF TABLES AND GRAPHS

Tóm tắt

I. Tổng quan về rủi ro tín dụng tại ngân hàng thương mại Việt Nam

Rủi ro tín dụng là một trong những yếu tố quan trọng nhất ảnh hưởng đến hoạt động của các ngân hàng thương mại tại Việt Nam. Trong bối cảnh nền kinh tế đang phát triển nhanh chóng, việc hiểu rõ các yếu tố xác định rủi ro tín dụng là rất cần thiết. Nghiên cứu này sẽ phân tích các yếu tố vĩ mô và đặc thù ngân hàng ảnh hưởng đến rủi ro tín dụng, từ đó đưa ra những khuyến nghị cho các ngân hàng thương mại.

1.1. Khái niệm và tầm quan trọng của rủi ro tín dụng

Rủi ro tín dụng được định nghĩa là khả năng mất mát do bên vay không thực hiện nghĩa vụ thanh toán. Điều này có thể dẫn đến tổn thất lớn cho ngân hàng và ảnh hưởng đến sự ổn định tài chính của toàn bộ hệ thống ngân hàng.

1.2. Tình hình rủi ro tín dụng tại các ngân hàng thương mại

Trong giai đoạn 2010-2021, tỷ lệ nợ xấu tại các ngân hàng thương mại Việt Nam đã có những biến động đáng kể. Việc phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến tình hình này là rất quan trọng để đưa ra các giải pháp hiệu quả.

II. Các yếu tố xác định rủi ro tín dụng tại ngân hàng thương mại

Nghiên cứu đã chỉ ra rằng có nhiều yếu tố ảnh hưởng đến rủi ro tín dụng tại các ngân hàng thương mại Việt Nam. Các yếu tố này có thể được chia thành hai nhóm chính: yếu tố vĩ mô và yếu tố ngân hàng cụ thể.

2.1. Yếu tố vĩ mô ảnh hưởng đến rủi ro tín dụng

Các yếu tố vĩ mô như tăng trưởng kinh tế (GDP), lãi suất và tỷ lệ lạm phát có tác động lớn đến khả năng trả nợ của khách hàng. Nghiên cứu cho thấy rằng khi nền kinh tế phát triển, rủi ro tín dụng có xu hướng giảm.

2.2. Yếu tố ngân hàng cụ thể ảnh hưởng đến rủi ro tín dụng

Các yếu tố như tỷ lệ tăng trưởng tiền gửi, hiệu quả hoạt động và tỷ lệ dự phòng rủi ro cũng đóng vai trò quan trọng trong việc xác định rủi ro tín dụng. Ngân hàng cần quản lý tốt các yếu tố này để giảm thiểu rủi ro.

III. Phương pháp nghiên cứu xác định rủi ro tín dụng

Nghiên cứu sử dụng các phương pháp định lượng để phân tích dữ liệu từ các ngân hàng thương mại Việt Nam trong giai đoạn 2010-2021. Các phương pháp như phương pháp bình phương tối thiểu tổng quát (GLS) và phương pháp mô hình tổng quát (GMM) được áp dụng để đánh giá tác động của các yếu tố đến rủi ro tín dụng.

3.1. Phương pháp bình phương tối thiểu tổng quát GLS

Phương pháp GLS giúp cải thiện độ chính xác của ước lượng bằng cách điều chỉnh cho các vấn đề về phương sai không đồng nhất trong dữ liệu. Điều này rất quan trọng trong việc phân tích rủi ro tín dụng.

3.2. Phương pháp mô hình tổng quát GMM

GMM là một phương pháp mạnh mẽ cho phép xử lý các vấn đề về tự tương quan và phương sai không đồng nhất, giúp đưa ra các kết quả đáng tin cậy hơn trong nghiên cứu rủi ro tín dụng.

IV. Kết quả nghiên cứu và thảo luận về rủi ro tín dụng

Kết quả nghiên cứu cho thấy rằng các yếu tố như tỷ lệ tăng trưởng tiền gửi, tỷ lệ lợi nhuận trước dự phòng và tăng trưởng thị trường bất động sản có tác động tích cực đến rủi ro tín dụng. Ngược lại, tăng trưởng kinh tế có mối quan hệ tiêu cực với rủi ro tín dụng.

4.1. Tác động của tỷ lệ tăng trưởng tiền gửi đến rủi ro tín dụng

Tỷ lệ tăng trưởng tiền gửi cao có thể dẫn đến việc ngân hàng cho vay nhiều hơn, từ đó làm tăng rủi ro tín dụng nếu không được quản lý chặt chẽ.

4.2. Tác động của tăng trưởng thị trường bất động sản đến rủi ro tín dụng

Thị trường bất động sản phát triển mạnh mẽ có thể tạo ra nhiều cơ hội cho ngân hàng, nhưng cũng tiềm ẩn nhiều rủi ro nếu giá trị tài sản giảm.

V. Giải pháp quản lý rủi ro tín dụng tại ngân hàng thương mại

Để giảm thiểu rủi ro tín dụng, các ngân hàng thương mại cần áp dụng các giải pháp quản lý rủi ro hiệu quả. Việc xây dựng các mô hình dự đoán rủi ro tín dụng và cải thiện quy trình thẩm định tín dụng là rất cần thiết.

5.1. Xây dựng mô hình dự đoán rủi ro tín dụng

Mô hình dự đoán rủi ro tín dụng giúp ngân hàng nhận diện sớm các khách hàng có nguy cơ cao, từ đó có biện pháp phòng ngừa kịp thời.

5.2. Cải thiện quy trình thẩm định tín dụng

Quy trình thẩm định tín dụng cần được cải tiến để đảm bảo tính chính xác và hiệu quả, giúp ngân hàng giảm thiểu rủi ro tín dụng.

VI. Kết luận và triển vọng tương lai về rủi ro tín dụng

Nghiên cứu đã chỉ ra rằng việc hiểu rõ các yếu tố xác định rủi ro tín dụng là rất quan trọng đối với sự phát triển bền vững của các ngân hàng thương mại tại Việt Nam. Trong tương lai, cần tiếp tục nghiên cứu và cải tiến các phương pháp quản lý rủi ro tín dụng.

6.1. Tầm quan trọng của nghiên cứu tiếp theo

Nghiên cứu tiếp theo cần tập trung vào việc phát triển các mô hình quản lý rủi ro tín dụng phù hợp với bối cảnh Việt Nam.

6.2. Triển vọng phát triển của ngành ngân hàng

Ngành ngân hàng Việt Nam có nhiều cơ hội phát triển, nhưng cũng đối mặt với nhiều thách thức trong việc quản lý rủi ro tín dụng.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Sức khỏe tài chính của hệ thống ngân hàng đóng vai trò then chốt đối với sự thịnh vượng kinh tế của một quốc gia. Kể từ thập niên 1990, khi ngành ngân hàng Việt Nam mở cửa cho khu vực tư nhân, hơn 40 ngân hàng thương mại cổ phần đã được thành lập và trở thành động lực quan trọng thúc đẩy tăng trưởng kinh tế. Hoạt động cấp tín dụng là nguồn tạo thu nhập chủ yếu cho các ngân hàng, nhưng cũng tiềm ẩn rủi ro lớn nhất – rủi ro tín dụng. Sự chậm trễ hoặc mất khả năng thanh toán của người đi vay dẫn đến gia tăng nợ xấu, làm suy giảm thanh khoản, bào mòn vốn tự có và có thể đe dọa sự an toàn của toàn bộ hệ thống tài chính.

Trong bối cảnh đó, khóa luận tốt nghiệp ngành Tài chính - Ngân hàng (Mã ngành: 7340201) của tác giả Nguyễn Phương Đình Nhi tại Trường Đại học Ngân hàng TP. Hồ Chí Minh (dưới sự hướng dẫn của TS. Lê Hà Diễm Chi) đã thực hiện đề tài: "Credit Risk Determinants: Evidence from Vietnamese Commercial Banks" (Các yếu tố xác định rủi ro tín dụng: Bằng chứng từ các ngân hàng thương mại Việt Nam).

Mục tiêu nghiên cứu

1. Mục tiêu chung: Phân tích, đánh giá các yếu tố đặc thù ngân hàng và các yếu tố kinh tế vĩ mô tác động đến rủi ro tín dụng tại các ngân hàng thương mại cổ phần Việt Nam.
2. Mục tiêu cụ thể:
   • Xây dựng mô hình định lượng xác định rủi ro tín dụng dựa trên cơ sở lý thuyết và các nghiên cứu thực nghiệm tiền bối.
   • Kiểm định mức độ và chiều hướng tác động của các yếu tố vi mô (nội tại ngân hàng) và vĩ mô đến rủi ro tín dụng của các ngân hàng thương mại Việt Nam.
   • Đề xuất các giải pháp và khuyến nghị chính sách cho Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) và các ngân hàng thương mại nhằm kiểm soát rủi ro tín dụng và duy trì ổn định tài chính.

Câu hỏi nghiên cứu

Khóa luận tập trung giải quyết 4 câu hỏi nghiên cứu chính:

1. Những yếu tố nào quyết định và tác động đến rủi ro tín dụng tại các ngân hàng thương mại Việt Nam?
2. Mô hình và phương pháp nào phù hợp nhất để đo lường và ước lượng rủi ro tín dụng của các ngân hàng thương mại Việt Nam?
3. Mức độ và chiều hướng tác động của từng yếu tố đến rủi ro tín dụng tại các ngân hàng thương mại Việt Nam diễn ra như thế nào?
4. Dựa trên kết quả thực nghiệm, những giải pháp nào có thể giảm thiểu và kiểm soát rủi ro tín dụng hiệu quả?

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

• Đối tượng nghiên cứu: Rủi ro tín dụng và các yếu tố vi mô, vĩ mô tác động đến rủi ro tín dụng tại các ngân hàng thương mại Việt Nam.
• Phạm vi không gian: 29 ngân hàng thương mại cổ phần tại Việt Nam.
• Phạm vi thời gian: Giai đoạn 12 năm từ năm 2010 đến năm 2021 (dữ liệu thứ cấp hàng năm với tổng số 324 quan sát).

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khung lý thuyết và khái niệm sử dụng

Khóa luận xây dựng nền tảng lý luận dựa trên các văn bản quy phạm pháp luật và các công trình học thuật chuẩn mực:

• Tín dụng ngân hàng: Tiếp cận theo Khoản 1 Điều 2 Thông tư số 39/2016/TT-NHNN của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam và nghiên cứu của Bùi Diệu Anh cùng cộng sự (2011), xác định tín dụng là giao dịch chuyển giao tài sản có điều kiện hoàn trả cả gốc và lãi vô điều kiện khi đến hạn.
• Bản chất rủi ro tín dụng: Tiếp cận theo định nghĩa của Ủy ban Basel về Giám sát Ngân hàng (BCBS 1999, 2001), Giesecke (2004), Ahmed & Khan (2007), Chen & Pan (2012) và Thalassinos cùng cộng sự; định nghĩa rủi ro tín dụng là khả năng tổn thất tài chính phát sinh khi bên vay không thực hiện đúng hoặc không thực hiện đầy đủ nghĩa vụ trả nợ theo hợp đồng.
• Phân loại rủi ro tín dụng: Gồm rủi ro giao dịch (Transaction risk - bao gồm rủi ro lựa chọn, rủi ro bảo đảm, rủi ro nghiệp vụ) và rủi ro danh mục (Portfolio risk - bao gồm rủi ro nội tại và rủi ro tập trung).
• Đo lường rủi ro tín dụng (Biến phụ thuộc CreRisk): Dựa trên mô hình của Hess và cộng sự (2009), Foss và cộng sự (2010), Diệp & Kiều (2015). Rủi ro tín dụng được đo lường bằng tỷ lệ chi phí trích lập dự phòng rủi ro tín dụng năm $t$ trên tổng dư nợ cho vay năm $t-1$: $$\text{CreRisk}{it} = \frac{\text{Chi phí trích lập dự phòng rủi ro tín dụng}{it}}{\text{Tổng dư nợ cho vay}_{i, t-1}}$$ Cách đo lường này bám sát quy định phân loại nợ (từ nhóm 1 đến nhóm 5) và trích lập dự phòng (dự phòng cụ thể theo tỷ lệ 0%, 5%, 20%, 50%, 100% và dự phòng chung 0,75%) theo quy định hiện hành của Việt Nam.

Mô hình kinh tế lượng và hệ thống biến số

Mô hình hồi quy dữ liệu bảng tổng quát được thiết lập như sau:

$$\text{CreRisk}{it} = \beta_0 + \beta_1 \text{DGR}{it} + \beta_2 \text{OPE}{it} + \beta_3 \text{LSZ}{it} + \beta_4 \text{CAP}{it} + \beta_5 \text{ROA}{it} + \beta_6 \text{EBP}_{it} + \beta_7 \text{UEM}_t + \beta_8 \text{ESI}_t + \beta_9 \text{INF}t + \beta{10} \text{GDP}t + e{it}$$

Tên biến	Ký hiệu	Đo lường / Công thức	Kỳ vọng tác động	Nguồn lý thuyết tham chiếu
Rủi ro tín dụng (Biến phụ thuộc)	CreRisk	Chi phí dự phòng rủi ro năm $t$ / Tổng dư nợ năm $t-1$	—	Hess et al. (2009), Foss et al. (2010), Diệp & Kiều (2015)
Tốc độ tăng trưởng tiền gửi	DGR	(Tiền gửi năm nay – Tiền gửi năm trước) / Tiền gửi năm trước	(-)	Novellyni & Ulpah (2017), Đặng Văn Dân (2021)
Hiệu quả hoạt động	OPE	Tổng chi phí hoạt động / Tổng thu nhập hoạt động	(-)	Berger & DeYoung (1997), Hess et al. (2009), Effendi et al.
Quy mô cho vay	LSZ	Logarithm tự nhiên của tổng dư nợ cho vay	(+)	Alexandri & Santoso (2015)
Tỷ lệ vốn tự có	CAP	Vốn chủ sở hữu / Tổng tài sản	(-)	Berger & DeYoung (1997), Delis et al. (2012), Ben Jabra et al. (2017)
Tỷ suất sinh lời trên tài sản	ROA	Lợi nhuận sau thuế / Tổng tài sản	(-)	Dimitrios et al. (2010), Zribi et al. (2011)
Lợi nhuận trước dự phòng	EBP	Lợi nhuận thuần trước chi phí dự phòng rủi ro / Tổng dư nợ	(-)	Cavallo & Majnoni (2001), Fonseca & Gonzalez (2008)
Tốc độ tăng trưởng thất nghiệp	UEM	Tỷ lệ thất nghiệp hàng năm	(+)	Nkusu (2011), Chaibi & Ftiti (2015)
Tăng trưởng thị trường bất động sản	ESI	Chỉ số tăng trưởng thị trường bất động sản	(+)	Castro (2013)
Tỷ lệ lạm phát	INF	Chỉ số giá tiêu dùng / Tỷ lệ lạm phát hàng năm	(-)	Nkusu (2011), Priyadi et al. (2021)
Tăng trưởng kinh tế	GDP	Tốc độ tăng trưởng tổng sản phẩm quốc nội	(+)	Firmansyah (2014), Sukmana (2015), Effendi et al. (2017)

Phương pháp nghiên cứu và quy trình xử lý dữ liệu

1. Thu thập dữ liệu: Dữ liệu vi mô được thu thập từ báo cáo tài chính kiểm toán và báo cáo thường niên của 29 ngân hàng thương mại Việt Nam (2010–2021). Dữ liệu vĩ mô lấy từ Ngân hàng Thế giới (World Bank), Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) và Statista. Dữ liệu được tính toán qua Microsoft Excel và phân tích trên phần mềm Stata.
2. Kỹ thuật ước lượng: Áp dụng phương pháp hồi quy gộp (Pooled OLS), Mô hình tác động cố định (FEM) và Mô hình tác động ngẫu nhiên (REM).
3. Kiểm định chẩn đoán mô hình:
   • Kiểm định đa cộng tuyến qua hệ số nhân tử phóng đại phương sai (VIF).
   • Kiểm định F-test (lựa chọn giữa Pooled OLS và FEM).
   • Kiểm định Hausman (lựa chọn giữa FEM và REM).
   • Kiểm định Breusch-Pagan Lagrange Multiplier (lựa chọn giữa Pooled OLS và REM).
   • Kiểm định Modified Wald (kiểm tra hiện tượng phương sai sai số thay đổi).
   • Kiểm định Wooldridge (kiểm tra hiện tượng tự tương quan bậc một).
4. Phương pháp khắc phục khuyết tật: Sử dụng phương pháp bình phương bé nhất tổng quát khả thi (FGLS/GLS) và phương pháp mô-men tổng quát (GMM) nhằm đảm bảo các ước lượng thu được là vững, không chệch và hiệu quả khi mô hình có hiện tượng phương sai thay đổi hoặc nội sinh.

---

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Giới thiệu nghiên cứu (Introduction)

Chương 1 làm rõ tính cấp thiết của đề tài trong bối cảnh các ngân hàng thương mại Việt Nam đối mặt với áp lực nợ xấu và rủi ro tín dụng sau các giai đoạn biến động kinh tế. Tác giả xác định mục tiêu tổng quát, 4 mục tiêu cụ thể, 4 câu hỏi nghiên cứu, đối tượng nghiên cứu (rủi ro tín dụng và các nhân tố ảnh hưởng) cùng phạm vi nghiên cứu (29 ngân hàng thương mại cổ phần Việt Nam, giai đoạn 2010–2021). Chương này cũng khái quát bố cục 5 chương và ý nghĩa thực tiễn của công trình đối với các nhà quản trị ngân hàng và cơ quan hoạch định chính sách.

Chương 2: Cơ sở lý thuyết và tổng quan nghiên cứu (Theoretical Basis and Review of Previous Studies)

Chương 2 hệ thống hóa cơ sở lý luận về tín dụng, các đặc tính của quan hệ tín dụng ngân hàng, các khái niệm rủi ro tín dụng theo chuẩn mực quốc tế và quy định tại Việt Nam (Thông tư 39/2016/TT-NHNN). Tác giả phân tích chi tiết cơ chế phân loại nợ và trích lập dự phòng (dự phòng cụ thể và dự phòng chung).

Bên cạnh đó, chương 2 tổng thuật toàn diện các nghiên cứu trong nước (Nguyễn Thị Ngọc Diệp & Nguyễn Minh Kiều, 2015; Khôi & Thanh, 2017; Vinh & Sang, 2018; Nga, 2019; Hiền & Tuấn, 2020; Quang, 2021) và các nghiên cứu quốc tế (Ali & Daly, 2010; Castro, 2013; Aemiro & Rafisa, 2014; Metin & Ali, 2015; Chaibi & Ftiti, 2015; Nikolaidou & Vogiazas, 2017; Mpofu & Nikolaidou, 2018; Misman & Bhatti, 2020; Priyadi et al., 2021). Qua đó, tác giả chỉ ra khoảng trống nghiên cứu và thiết lập khung phân tích gồm 6 yếu tố đặc thù ngân hàng và 4 yếu tố kinh tế vĩ mô.

Chương 3: Phương pháp nghiên cứu (Research Method)

Chương 3 xây dựng mô hình định lượng và 10 giả thuyết nghiên cứu tương ứng với từng biến số giải thích. Tác giả mô tả chi tiết công thức toán học đo lường các biến phụ thuộc và độc lập, quy trình thu thập và xử lý bộ dữ liệu bảng gồm 324 quan sát. Đồng thời, chương 3 trình bày cơ sở toán học của các mô hình hồi quy Pooled OLS, FEM, REM, các hạn chế khi xuất hiện vi phạm giả định (phương sai thay đổi, tự tương quan, nội sinh) và nguyên lý của phương pháp GLS và GMM cùng các kiểm định chất lượng biến công cụ (Sargan/Hansen test, Arellano-Bond AR(1), AR(2) test).

Chương 4: Kết quả nghiên cứu và thảo luận (Research Result and Discussion)

Chương 4 trình bày các kết quả phân tích thống kê và ước lượng thực nghiệm trên phần mềm Stata:

• Thống kê mô tả (324 quan sát):
  • Tỷ lệ rủi ro tín dụng (CreRisk): Giá trị trung bình đạt 0,0114; độ lệch chuẩn 0,0710; thấp nhất là Ngân hàng TMCP Việt Á (VAB) năm 2011 và cao nhất là Ngân hàng TMCP Việt Nam Thịnh Vượng (VPB) năm 2021 (0,0556).
  • Tăng trưởng tiền gửi (DGR): VAB giảm 22,86% năm 2011, SHB tăng trưởng cao nhất 108% năm 2011.
  • Hiệu quả hoạt động (OPE): BIDV đạt tỷ lệ chi phí hoạt động cao nhất năm 2014 và giảm xuống mức thấp nhất 0,0031 năm 2016.
  • Quy mô cho vay (LSZ): Giá trị trung bình đạt 7,xx; Ngân hàng Bản Việt (BVB) có quy mô cho vay lớn nhất năm 2011 (9,xx) và thấp nhất năm 2012 (6,5606).
  • Tỷ lệ an toàn vốn (CAP): Trung bình 0,0893; thấp nhất tại SCB năm 2020 và cao nhất tại Saigonbank (SGB) năm 2012 (0,2383).
  • Tỷ suất sinh lời tài sản (ROA): TPBank ghi nhận mức thấp nhất năm 2016 (-0,0599), Techcombank (TCB) đạt mức sinh lời vượt trội năm 2018.
  • Tỷ lệ lợi nhuận trước dự phòng (EBP): NVB thấp nhất năm 2016 (0,0036), Vietcombank (VCB) đạt giá trị cao nhất.
  • Vĩ mô: Tốc độ thất nghiệp trung bình 0,0415 (thấp nhất 0,0100 năm 2011); tăng trưởng bất động sản thấp nhất 0,0132 năm 2012; lạm phát thấp nhất 0,0060 năm 2019; tăng trưởng GDP trung bình 0,0570 (thấp nhất 0,0258 năm 2021).
• Phân tích tương quan & Đa cộng tuyến: Ma trận tương quan Pairwise cho thấy CreRisk có tương quan dương mạnh nhất với OPE (0,3797) và tương quan âm yếu nhất với DGR (-0,0104). Kiểm định VIF cho thấy tất cả các biến đều có hệ số VIF < 4 (trong đó biến ESI có VIF cao nhất là 2,58), chứng minh mô hình không bị đa cộng tuyến nghiêm trọng.
• Lựa chọn mô hình & Kiểm định khuyết tật:
  • Kiểm định F-test có $F(28, 285) = 6,19$ ($P\text{-value} = 0,0000 < 0,05$) $\rightarrow$ Bác bỏ $H_0$, chọn FEM thay vì Pooled OLS.
  • Kiểm định Hausman có $P\text{-value} = 0,8342 > 0,05$ $\rightarrow$ Chấp nhận $H_0$, chọn REM thay vì FEM.
  • Kiểm định Breusch-Pagan có $P\text{-value} < 0,05$ $\rightarrow$ Bác bỏ $H_0$, chọn REM thay vì Pooled OLS.
  • Kiểm định Modified Wald kiểm tra phương sai sai số thay đổi cho giá trị $\chi^2(29) = 1037,00$ ($P\text{-value} = 0,0000 < 0,05$) $\rightarrow$ Mô hình bị hiện tượng phương sai sai số thay đổi.
  • Kiểm định Wooldridge kiểm tra tự tương quan cho $F(1, 28) = 2,1426$ ($P\text{-value} > 0,05$) $\rightarrow$ Mô hình không bị hiện tượng tự tương quan bậc một.
• Kết quả ước lượng FGLS: Do mô hình xuất hiện hiện tượng phương sai sai số thay đổi, tác giả sử dụng FGLS (Wald $\chi^2(10) = 47,1$, số nhóm 29, số quan sát 324) và mô hình GMM để thu được ước lượng vững.

Chương 5: Kết luận và kiến nghị (Conclusion and Recommendations)

Chương 5 đúc kết các phát hiện định lượng thực nghiệm, tập trung thảo luận sâu về cơ chế tác động của 4 biến số cốt lõi: Tăng trưởng tiền gửi (DGR), Lợi nhuận trước dự phòng (EBP), Tăng trưởng thị trường bất động sản (ESI) và Tăng trưởng kinh tế (GDP). Từ đó, tác giả xây dựng hệ thống khuyến nghị chính sách cho Ngân hàng Nhà nước và các ngân hàng thương mại cổ phần Việt Nam, đồng thời chỉ ra các hạn chế và đề xuất hướng mở rộng cho các nghiên cứu tiếp theo.

---

Kết quả và đóng góp

Kết quả định lượng chính

Kết quả phân tích hồi quy FGLS và GMM trên mẫu 29 ngân hàng thương mại Việt Nam giai đoạn 2010–2021 cho thấy:

Biến số	Chiều hướng tác động thực nghiệm	Ý nghĩa kinh tế và phát hiện nghiên cứu
Tốc độ tăng trưởng tiền gửi (DGR)	Dương (+)	Tăng trưởng huy động tiền gửi quá nhanh thúc đẩy ngân hàng mở rộng cho vay dưới áp lực chi phí trả lãi, dễ dẫn đến nới lỏng tiêu chuẩn tín dụng và làm gia tăng rủi ro tín dụng.
Lợi nhuận trước dự phòng (EBP)	Dương (+)	Tỷ lệ lợi nhuận trước trích lập dự phòng có tác động cùng chiều đến rủi ro tín dụng, phản ánh hành vi trích lập dự phòng gia tăng trong các giai đoạn kinh doanh thuận lợi (hành vi làm mượt lợi nhuận/chuyển dịch lợi nhuận).
Tăng trưởng thị trường BĐS (ESI)	Dương (+)	Thị trường bất động sản tăng trưởng nóng thúc đẩy tăng trưởng tín dụng và giá trị tài sản bảo đảm, nhưng khi thị trường đảo chiều sẽ tích tụ rủi ro tín dụng rất lớn cho hệ thống ngân hàng.
Tăng trưởng kinh tế (GDP)	Âm (-)	Tăng trưởng kinh tế cao cải thiện thu nhập và khả năng trả nợ của khách hàng vay, từ đó làm suy giảm tỷ lệ rủi ro tín dụng và nợ xấu tại các ngân hàng thương mại.
Hiệu quả hoạt động (OPE) & Lạm phát (INF)	Tương quan kỳ vọng	Có tương quan với rủi ro tín dụng theo chiều hướng kỳ vọng nhưng năng lực giải thích tổng thể trong mô hình kiểm định còn ở mức thấp.

Đóng góp của khóa luận

1. Về mặt học thuật: Cung cấp bằng chứng thực nghiệm cập nhật và toàn diện trong 12 năm liên tục (2010–2021) về các nhân tố vi mô và vĩ mô tác động đến rủi ro tín dụng của hệ thống ngân hàng thương mại Việt Nam.
2. Về mặt phương pháp luận: Ứng dụng quy trình kinh tế lượng chặt chẽ, kết hợp đầy đủ các kiểm định khuyết tật mô hình (F-test, Hausman, Breusch-Pagan, Modified Wald, Wooldridge) và sử dụng phương pháp FGLS, GMM để khắc phục hiện tượng phương sai thay đổi.
3. Về mặt chính sách và quản trị:
   • Khuyến nghị Ngân hàng Nhà nước kiểm soát chặt chẽ room tín dụng và dòng vốn chảy vào các lĩnh vực rủi ro cao như bất động sản.
   • Khuyến nghị các ngân hàng thương mại không chạy theo tăng trưởng quy mô huy động vốn bằng mọi giá; thiết lập hệ thống chấm điểm tín dụng độc lập; quản trị danh mục tài sản bảo đảm và tránh sử dụng trích lập dự phòng như công cụ thao túng lợi nhuận ngắn hạn.

---

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Khóa luận tự xác định các điểm giới hạn dựa trên dữ liệu và phạm vi nghiên cứu:

• Giới hạn mẫu dữ liệu: Nghiên cứu chỉ khảo sát 29 ngân hàng thương mại cổ phần Việt Nam có công bố báo cáo tài chính đầy đủ trong giai đoạn 2010–2021; chưa bao quát toàn bộ các tổ chức tín dụng phi ngân hàng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài và ngân hàng liên doanh tại Việt Nam.
• Giới hạn biến số giải thích: Một số biến số vĩ mô (như tỷ lệ thất nghiệp, lạm phát) và biến hiệu quả hoạt động (OPE) có năng lực giải thích chưa cao trong một số dạng ước lượng.
• Hướng nghiên cứu tiếp theo: Tác giả gợi ý mở rộng khung thời gian nghiên cứu sau năm 2021 để đánh giá tác động kéo dài của đại dịch COVID-19, đồng thời bổ sung thêm các biến số vi mô khác (như tỷ lệ sở hữu nhà nước, cơ cấu quản trị hội đồng quản trị, tỷ lệ cấp tín dụng phi truyền thống) vào mô hình nghiên cứu.

---

Giá trị tham khảo

Công trình khóa luận tốt nghiệp này mang lại giá trị tham khảo cụ thể cho:

• Sinh viên, học viên chuyên ngành Tài chính - Ngân hàng, Kinh tế học ứng dụng: Tham khảo mẫu nghiên cứu định lượng chuẩn mực về rủi ro tín dụng, phương pháp xây dựng biến trích lập dự phòng theo Thông tư NHNN và quy trình xử lý dữ liệu bảng (Pooled OLS, FEM, REM, FGLS, GMM) trên phần mềm Stata.
• Chuyên viên quản trị rủi ro tại các ngân hàng thương mại: Tham khảo các mối tương quan thực nghiệm giữa tăng trưởng huy động (DGR), lợi nhuận trước dự phòng (EBP), biến động thị trường bất động sản (ESI) và rủi ro tín dụng để xây dựng chính sách cảnh báo sớm.
• Cơ quan quản lý và hoạch định chính sách: Tham khảo cơ sở thực chứng để hoàn thiện các quy định an toàn vĩ mô, trích lập dự phòng rủi ro và giám sát thị trường tín dụng bất động sản.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Rủi ro tín dụng trong khóa luận được đo lường cụ thể bằng công thức nào?

Rủi ro tín dụng (CreRisk) được tính bằng tỷ lệ giữa Chi phí trích lập dự phòng rủi ro tín dụng của ngân hàng $i$ trong năm $t$ chia cho Tổng dư nợ cho vay của ngân hàng $i$ trong năm $t-1$, kế thừa từ phương pháp đo lường của Hess et al. (2009), Foss et al. (2010) và Diệp & Kiều (2015).

2. Bộ dữ liệu bảng sử dụng trong nghiên cứu có quy mô bao nhiêu và lấy từ những nguồn nào?

Bộ dữ liệu gồm 324 quan sát từ 29 ngân hàng thương mại cổ phần Việt Nam trong giai đoạn 12 năm (2010–2021). Dữ liệu tài chính vi mô được trích xuất từ báo cáo thường niên và báo cáo tài chính kiểm toán của 29 ngân hàng; dữ liệu kinh tế vĩ mô được thu thập từ cơ sở dữ liệu của World Bank, IMF và Statista.

3. Tại sao tác giả phải sử dụng phương pháp hồi quy FGLS và GMM thay vì OLS, FEM hay REM?

Sau khi kiểm định lựa chọn mô hình (F-test chọn FEM, Hausman và Breusch-Pagan chọn REM), kiểm định Modified Wald đã phát hiện mô hình bị hiện tượng phương sai sai số thay đổi nghiêm trọng ($\chi^2(29) = 1037,00$, $P\text{-value} = 0,0000$). Do đó, ước lượng OLS/FEM/REM không còn hiệu quả. Phương pháp FGLS và GMM được áp dụng để khắc phục hiện tượng phương sai thay đổi và nội sinh, mang lại kết quả ước lượng vững và đáng tin cậy.

4. Kết quả thực nghiệm cho thấy yếu tố bất động sản (ESI) và tăng trưởng kinh tế (GDP) tác động đến rủi ro tín dụng như thế nào?

Kết quả nghiên cứu chỉ ra rằng tốc độ tăng trưởng thị trường bất động sản (ESI) có tác động cùng chiều (+), làm gia tăng rủi ro tín dụng do tình trạng nới lỏng tín dụng và đòn bẩy tài sản thế chấp. Ngược lại, tốc độ tăng trưởng kinh tế (GDP) có tác động ngược chiều (-), nghĩa là nền kinh tế tăng trưởng càng cao thì rủi ro tín dụng của các ngân hàng thương mại Việt Nam càng suy giảm.

---

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Nguyễn Phương Đình Nhi đã nghiên cứu và làm rõ tác động của các nhân tố vi mô và vĩ mô đến rủi ro tín dụng tại 29 ngân hàng thương mại cổ phần Việt Nam giai đoạn 2010–2021. Bằng việc áp dụng phương pháp hồi quy dữ liệu bảng nâng cao (FGLS và GMM), nghiên cứu chứng minh rằng tăng trưởng tiền gửi (DGR), lợi nhuận trước dự phòng (EBP) và tăng trưởng thị trường bất động sản (ESI) thúc đẩy rủi ro tín dụng gia tăng, trong khi tăng trưởng kinh tế (GDP) đóng vai trò quan trọng trong việc kiềm chế rủi ro tín dụng. Đây là tài liệu học thuật có phương pháp luận chặt chẽ, cung cấp nhiều hàm ý thực tiễn có giá trị cho công tác quản trị rủi ro tại các ngân hàng thương mại và điều hành chính sách tiền tệ tại Việt Nam.

Trích đoạn nội dung tài liệu

THE STATE BANK OF VIETNAM MINISTRY OF EDUCATION AND TRAINING HOCHIMINH UNIVERSITY OF BANKING NGUYEN PHUONG DINH NHI “CREDIT RISK DETERMINANTS: EVIDENCE FROM VIETNAMESE COMMERCIAL BANKS” GRADUATION DISSERTATION MAJOR: BANKING AND FINANCE CODE: 7340201 HO CHI MINH CITY, 2022 THE STATE BANK OF VIETNAM MINISTRY OF EDUCATION AND TRAINING HOCHIMINH UNIVERSITY OF BANKING GRADUATION THESIS OUTLINE SPEACIALITY: FINANCE – BANKING TOPIC: CREDIT RISK DETERMINANTS: EVIDENCE FROM VIETNAMESE COMMERCIAL BANKS Author : Nguyen Phuong Dinh Nhi Student code: 050606180277 Instructor : Dr. Le Ha Diem Chi Ho Chi Minh City, Junly 2022 i ABSTRACT The purpose of this study is to investigate the effects of macroeconomic and bank-specific factors on the credit risk of Vietnamese banks. The article illustrates significant patterns using data from Vietnamese commercial banks report between 2010 and 2021 and various estimation techniques/models. Specifically, the estimating methods used in this thesis are generalized least square (GLS) and generalized method of moments (GMM).

It is discovered that that both the bank – specific and macroeconomic determinants have a profound impact on CreRisk. In particular, faster deposit growth rate (DGR), higher earning before loan loss allowance ratio (EBP) and greater the real estate market growth rate (ESI) tend to raise credit risk. At the same time, the economic growth (GDP) is negatively associated with credit risk. In other words, the more developed the market economy, the lesser the credit risk that Vietnamese commercial banks suffer.

Besides, although operating efficiency (OPE) and inflation (INF) variables are correlated with CreRisk as the expected direction, their overall explanatory power is found to be low. Keywords: Credit risk, loan loss provision, GLS, GMM methods ii GUARANTEE My name is Nguyen Phuong Dinh Nhi, student of class HQ6 – GE12, student number 050606180277, Banking University of Ho Chi Minh City. I hereby undertake the research “CREDIT RISK DETERMINANTS: EVIDENCE FROM VIETNAMESE COMMERCIAL BANKS” is my own research paper. Except for the material cited in the thesis, I guarantee that the full text of this thesis has never been published or used for qualification elsewhere.

No other person’s product has been used in this thesis that has not been properly cited. The data in the thesis is collected from the clear, reliable, and honestly and objectively processed. I confirm that the thesis is my own project. HO CHI MINH CITY, day …… month ……, 2022 Author Nguyễn Phương Đình Nhi iii ACKNOWLEDGEMENTS First of all, I would like to thank the teachers at Ho Chi Minh University of Banking, who have imparted valuable knowledge to me during my four years there.

Next, I would like to express my sincere thanks to Ms. Le Ha Diem Chi who is the instructor guiding me throughout the process of making my graduation thesis. Thank you for always taking the time and dedication to guide me every step of the way. Besides, there are valuable comments and suggestions to improve my research paper.

Finally, I would like to thank my family and friends who stand by my side and are willing to support me. With limited knowledge and conditions, it is inevitable that this thesis includes some shortcomings. Therefore, I look forward to receiving the guidance of the teachers so that I can improve the knowledge that serves my career. Sincerely thank everyone! iv TABLE OF CONTENTS ABSTRACT.

iii TABLE OF CONTENTS. iv LISTS OF ACRONYMS. vii LIST OF TABLES AND GRAPHS. viii CHAPTER 1: INTRODUCTION.

Reasons for choosing the topic. Subject and scope of research. Structure of research .5 CHAPTER 2: THEORETICAL BASIS AND REVIEW OF PREVIOUS STUDIES. Credit of commercial banks.

The concept of bank credit. Basic characteristics of Bank credit. The concept of credit risk. Credit risk classification.

Credit risk measurement. Review of the previous study. Review of domestic research. Review of foreign studies.

Factors affecting the banks’ credit risk. Bank – specific factors .18 CHAPTER 3: RESEARCH METHOD. Panel data regression. Data regression methods .31 CHAPTER 4: RESEARCH RESULT AND DISCUSSION.

Analysis results of research samples. Results of Pairwise correlation analysis between the variables. Test results of multi-collinear phenomena. Estimating the regression model by OLS, FEM, REM methods.

Test of variance and autocorrelation. Estimating the regression model by GLS. Estimating the regression model by GMM. Research results and discussing research results.

Earning before provision ratio (EBP). The growth rate of real estate market (ESI) .49 CHAPTER 5: CONCLUSION AND RECOMMENDATIONS. Deposit growth rate (DGR). Earning before provision ratio (EBP).

The growth rate of real estate market (ESI). The economic growth (GDP). Limitation of study and suggestions for further research .54 CONCLUSION OF CHAPTER 5 .63 vii LISTS OF ACRONYMS No. Symbol Full name 1 FEM Fixed Effect Model 2 OLS Ordinary Least Square 3 REM Random Effect Model 4 GLS Generalized Least Square 5 GMM Generalized Model Moments viii LIST OF TABLES AND GRAPHS List of tables Table 3.1 Descriptive statistics of the research sample .2 Correlation coefficient matrix between variables .3 Test of the multicollinearity of the variables .4 Estimating the result by OLS, FEM, REM .5 Modified Wald test table – Check the variance of model .6 Wooldridge test – Autocorrelation test of model.7 Estimating the FGLS of Model .8 Estimating the GMM of Model .9 Research results of Model .43 List of figures Figure 3.1 Relationship between CreRisk and DGR.

2 Relationship between CreRisk and EBP .3 Relationship between CreRisk and ESI .4 Relationship between CreRisk and GDP. Reasons for choosing the topic Financial health is critical to a country's overall economic prosperity. The health of banks is mostly a reflection of the health of their borrowers, which in turn reflects the overall health of the economy. Since the 1990s, the banking sector has been accessible to private investment.

More than 40 private banks have been founded since then, and they have been a vital engine for the economy's growth. Commercial banks in Vietnam provide credit (loans) to a variety of borrowers for a variety of purposes. Bank credit is the most common form of available debt finance for most clients, and good loans are the most profitable assets for banks (Mishkin, 2004). Even though credit creation is the primary source of revenue for banks, it also entails significant risks.

During the lending process, banks are exposed to a variety of risks. Among the risks that commercial banks face, credit risk is the most significant. It is the main and possibly the most essential type that has always existed in banking and international trade. As part of the banking business, credit risk includes the possibility of payment delays or failure, which can result in losses for banks and have an impact on their liquidity (Thalassinos et al.

Increased credit risk entails a rise in non- performing loans in commercial banks. The high percentage of non-performing loans in commercial banks can result in a large number of problems for banks, both in terms of the balance sheet and the income statement. Because non-performing loans are so important to a bank's profitability, it's crucial to research them and the factors that drive them. It is feasible to reduce the level of non-performing loans and credit losses, as well as bank failures and financial crises, when these determinants are appropriately examined (ASFAW and Veni, 2015).

As a result, the author decided to choose the topic “CREDIT RISK DETERMINANTS: EVIDENCE FROM VIETNAMESE COMMERCIAL BANKS” as a graduate thesis. Using secondary data of Vietnamese commercial banks in the period 2010-2021, the study conducts a quantitative analysis to evaluate the impact of some factors on the credit risk of Vietnamese commercial banks. The 2 research results are used to strengthen recommendations proposed to the State Bank of Vietnam (SBV) and Vietnamese commercial banks. Research objectives  General objective The general objective of this study is to examine the determinants of the credit risk of Vietnamese joint stock commercial banks.

 Specific objective  Build models based on previous studies.  Verify the impact of these factors on the credit risk of Vietnam Joint Stock Commercial Bank.  Check the direction of impact  Proposing solutions and recommendations for joint stock commercial banks to control the credit risk of Vietnam joint stock commercial banks, thus limiting the impact on the financial stability of commercial banks. Research question This thesis is carried out with the expectation to find answers to four main questions listed below:  What are the determining factors affecting the credit risk of Vietnamese commercial banks?  What model and method to measure the credit risk of Vietnamese commercial banks?  How is the impact of the credit risk of Vietnamese commercial banks?  Based on the research results, what solutions minimize the influence of credit risk? 1.

Subject and scope of research  Subject and scope The object of this research is the credit risk of commercial banks, the factors affecting the credit risk of commercial banks in Vietnam.  Scope of research 3 The study uses secondary data of 29 Vietnamese commercial banks collected from the published annual financial statements of Vietnamese commercial banks for the period 2010- 2021. Research contribution The study findings in this thesis can be utilized as a reference by administrators, policymakers, and academics to help improve the effectiveness of the Bank's operations as well as in the banking industry, banking research, and government. Structure of research Chapter 1: INTRODUCTION This chapter will discuss the research, including the rationale for undertaking a study, the research challenge, the research objective, the research object and scope, the significance of the research, and the research's organizational structure.

Chapter 2: THEORETICAL BASIS AND REVIEW OF PREVIOUS STUDIES As a foundation for developing the research model in the following chapter, Chapter 2 covers prior research models on the factors affecting the Bank's credit risk. It also gives the theoretical background of the Bank's credit risk. Chapter 3: RESEARCH METHODOLOGY Chapter 3 discusses the research model, research variables, research data, research methods, and research procedures utilized in the thesis to provide acceptable results that are congruent with the intended objective, all of which are based on the theoretical framework of Chapter 2. Chapter 4: RESEARCH RESULT AND DISCUSSION In Chapter 4, the research model is tested along with descriptive statistics of the model's variables.

Take a look at the connection between the model's variables based on that conclusion, and consider the elements influencing the bank's credit risk. Chapter 5: CONCLUSIONS AND RECOMMENDATIONS 4 This chapter assesses the topic's research findings in terms of their strengths, weaknesses, and potential future directions. Following that, advice is given to Vietnamese Joint Stock Commercial Banks to stay away from things that increase their credit risk. 5 CONCLUSION CHAPTER 1 A summary of the study's topic was provided in Chapter 1.

After examining the need for the study, it has identified the research's goals, its subject and its scope, its research techniques, and, at last, its structure, which includes a thesis with five chapters. 6 CHAPTER 2: THEORETICAL BASIS AND REVIEW OF PREVIOUS STUDIES 2. Credit of commercial banks 2. The concept of bank credit Historical development shows that credit is an economic category and also a product of the production of goods.

It exists in parallel and develops with the commodity economy and is an important driving force promoting the development of the commodity economy to higher stages. Existing and developing through many socio-economic forms, many different concepts of credit have been proposed. However, in general, bank credit can be understood according to the following basic concepts: According to Circular No.