Khóa luận: Các yếu tố ảnh hưởng đến rủi ro tín dụng của NHTMCP Việt Nam giai đoạn 2009 - 2022

Khám phá các yếu tố ảnh hưởng đến rủi ro tín dụng tại ngân hàng thương mại cổ phần Việt Nam, từ đó nâng cao hiệu quả quản lý rủi ro.

• Tác giả: Nguyễn Thị Hồng
• Người hướng dẫn: TS. Trần Vương Thịnh
• Trường học: Trường Đại Học Ngân Hàng
• Chuyên ngành: Tài chính - ngân hàng
• Đề tài: Các Yếu Tố Ảnh Hưởng Đến Rủi Ro Tín Dụng Của Ngân Hàng Thương Mại Cổ Phần Việt Nam
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: TP. Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• TÓM TẮT
• ABSTRACT
• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• MỤC LỤC
• DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
• DANH MỤC CÁC BẢNG
• 1. CHƢƠNG 1: GIỚI THIỆU ĐỀ TÀI
• 1.1. Mục tiêu của đề tài
• 1.1.1. Mục tiêu chung
• 1.1.2. Mục tiêu cụ thể
• 1.2. Câu hỏi nghiên cứu
• 1.3. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu
• 1.3.1. Đối tƣợng nghiên cứu
• 1.3.2. Phạm vi nghiên cứu
• 1.4. Phƣơng pháp và dữ liệu nghiên cứu
• 1.4.1. Phƣơng pháp nghiên cứu
• 1.4.2. Dữ liệu nghiên cứu
• 1.5. Đóng góp của đề tài
• 1.6. Bố cục của đề tài
• 1.7. KẾT LUẬN CHƢƠNG 1
• 2. CHƢƠNG 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT VỀ RỦI RO TÍN DỤNG VÀ LƢỢC KHẢO CÁC NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN
• 2.1. Rủi ro tín dụng của ngân hàng thƣơng mại
• 2.1.1. Khái niệm về rủi ro tín dụng
• 2.1.2. Nguyên nhân gây rủi ro
• 2.1.2.1. Nguyên nhân bên trong
• 2.1.2.2. Nguyên nhân bên ngoài
• 2.1.3. Tác động của rủi ro tín dụng
• 2.1.3.1. Đối với ngân hàng
• 2.1.3.2. Đối với nền kinh tế
• 2.1.4. Các chỉ tiêu đo lƣờng rủi ro tín dụng của ngân hàng thƣơng mại
• 2.1.5. Dự phòng rủi ro tín dụng
• 2.2. Các yếu tố ảnh hƣởng đến rủi ro tín dụng tại ngân hàng thƣơng mại
• 2.2.1. Các yếu tố vi mô
• 2.2.1.1. Tỷ lệ lợi nhuận sau thuế trên tổng tài sản
• 2.2.1.2. Tỷ lệ vốn chủ sở hữu trên tổng tài sản
• 2.2.1.3. Dư nợ cho vay trên tổng vốn huy động
• 2.2.1.4. Tốc độ tăng trưởng tín dụng
• 2.2.1.5. Hiệu quả chi phí hoạt động
• 2.2.2. Các yếu tố vĩ mô
• 2.2.2.1. Tốc độ tăng trưởng kinh tế
• 2.2.2.2. Tỷ lệ thất nghiệp
• 2.3. Lƣợc khảo các nghiên cứu liên quan
• 2.3.1. Các nghiên cứu trong nƣớc
• 2.3.2. Các nghiên cứu nƣớc ngoài
• 2.3.3. Nhận xét về các nghiên cứu
• 2.4. KẾT LUẬN CHƢƠNG 2
• 3. CHƢƠNG 3: MÔ HÌNH NGHIÊN CỨU
• 3.1. Xây dựng mô hình nghiên cứu
• 3.1.1. Cơ sở đề xuất lựa chọn mô hình nghiên cứu
• 3.1.2. Thiết kế mô hình nghiên cứu
• 3.1.3. Giải thích các biến trong mô hình và giả thuyết nghiên cứu
• 3.1.3.1. Biến phụ thuộc
• 3.1.3.2. Các biến độc lập vi mô
• 3.1.3.2.1. Tỷ lệ lợi nhuận sau thuế trên tổng tài sản (ROA)
• 3.1.3.2.2. Tỷ lệ vốn chủ sở hữu trên tổng tài sản (CAP)
• 3.1.3.2.3. Tỷ lệ dư nợ cho vay trên tổng vốn huy động (LDR)
• 3.1.3.2.4. Tốc độ tăng trưởng tín dụng (LG)
• 3.1.3.2.5. Hiệu quả chi phí hoạt động (CIR)
• 3.1.3.3. Các biến độc lập vĩ mô
• 3.1.3.3.1. Tốc độ tăng trưởng kinh tế (GDP)
• 3.1.3.3.2. Tỷ lệ thất nghiệp (UNEM)
• 3.1.4. Dữ liệu nghiên cứu
• 3.1.5. Trình tự thực hiện kinh tế lƣợng cho mô hình nghiên cứu
• 3.2. KẾT LUẬN CHƢƠNG 3
• 4. CHƢƠNG 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN KẾT QUẢ
• 4.1. Thống kê mô tả
• 4.2. Phân tích hệ số tƣơng quan
• 4.3. Thực hiện các mô hình hồi quy dữ liệu bảng
• 4.3.1. Mô hình Pooled OLS
• 4.3.2. Mô hình FEM
• 4.3.3. Mô hình REM
• 4.4. Lựa chọn mô hình phù hợp
• 4.4.1. Kiểm định lựa chọn giữa hai mô hình Pooled Pooled OLS và FEM
• 4.4.2. Kiểm định lựa chọn giữa hai mô hình FEM và REM
• 4.4.3. Kiểm định các khuyết tật của mô hình đƣợc lựa chọn
• 4.4.3.1. Kiểm định hiện tƣợng đa cộng tuyến
• 4.4.3.2. Kiểm định phƣơng sai sai số thay đổi
• 4.4.3.3. Kiểm định tự tƣơng quan
• 4.4.4. Khắc phục các khuyết tật của mô hình
• 4.4.5. Kiểm định giả thuyết nghiên cứu
• 4.5. Thảo luận kết quả nghiên cứu
• 4.5.1. Thảo luận về biến tỷ lệ lợi nhuận sau thuế trên tổng tài sản (ROA)
• 4.5.2. Thảo luận về biến tỷ lệ vốn chủ sở hữu trên tổng tài sản (CAP)
• 4.5.3. Thảo luận về biến dƣ nợ cho vay trên tổng vốn huy động (LDR)
• 4.5.4. Thảo luận về biến tốc độ tăng trƣởng tín dụng (LG)
• 4.5.5. Thảo luận về biến hiệu quả chi phí hoạt động (CIR)
• 4.5.6. Thảo luận về biến tốc độ tăng trƣởng kinh tế (GDP)
• 4.5.7. Thảo luận về biến tỷ lệ thất nghiệp (UNEM)
• 4.6. KẾT LUẬN CHƢƠNG 4
• 5. CHƢƠNG 5: KẾT LUẬN VÀ ĐỀ XUẤT
• 5.1. Đề xuất và kiến nghị
• 5.1.1. Đề xuất cho các ngân hàng thƣơng mại Việt Nam
• 5.1.1.1. Đối với tỷ lệ lợi nhuận sau thuế trên tổng tài sản
• 5.1.1.2. Đối với tỷ lệ vốn chủ sở hữu trên tổng tài sản
• 5.1.1.3. Đối với hiệu quả chi phí hoạt động
• 5.1.2. Kiến nghị cho cơ quan quản lý Nhà nƣớc
• 5.1.2.1. Đối với tốc độ tăng trưởng kinh tế
• 5.1.2.2. Đối với tỷ lệ thất nghiệp
• 5.2. Hạn chế của đề tài và hƣớng nghiên cứu mở rộng
• 5.2.1. Hạn chế của đề tài
• 5.2.2. Hƣớng nghiên cứu mở rộng
• 5.3. KẾT LUẬN CHƢƠNG 5
• KẾT LUẬN CHUNG
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC
• PHỤ LỤC 1: DANH SÁCH CÁC NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI CỔ PHẦN VN TRONG NGHIÊN CỨU
• PHỤ LỤC 2: KẾT QUẢ HỒI QUY

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Yếu Tố Ảnh Hưởng Đến Rủi Ro Tín Dụng Ngân Hàng Việt Nam

Rủi ro tín dụng (RRTD) là một trong những vấn đề quan trọng nhất trong hoạt động của ngân hàng thương mại. Nó không chỉ ảnh hưởng đến sự ổn định của ngân hàng mà còn tác động đến nền kinh tế quốc gia. Việc hiểu rõ các yếu tố ảnh hưởng đến RRTD là cần thiết để quản lý và giảm thiểu rủi ro này.

1.1. Khái Niệm Rủi Ro Tín Dụng Trong Ngân Hàng

Rủi ro tín dụng được định nghĩa là khả năng xảy ra tổn thất do khách hàng không trả nợ đúng hạn. Điều này có thể dẫn đến nợ xấu và ảnh hưởng đến lợi nhuận của ngân hàng.

1.2. Tầm Quan Trọng Của Việc Quản Lý Rủi Ro Tín Dụng

Quản lý rủi ro tín dụng là một phần quan trọng trong hoạt động của ngân hàng. Nó giúp bảo vệ ngân hàng khỏi các tổn thất tài chính và duy trì sự ổn định của hệ thống tài chính.

II. Các Vấn Đề Chính Gây Ra Rủi Ro Tín Dụng Tại Ngân Hàng Việt Nam

Nhiều yếu tố có thể dẫn đến rủi ro tín dụng tại ngân hàng thương mại Việt Nam. Những vấn đề này bao gồm tình hình kinh tế, chính sách tín dụng và quản lý nội bộ của ngân hàng.

2.1. Tình Hình Kinh Tế Ảnh Hưởng Đến Rủi Ro Tín Dụng

Tình hình kinh tế vĩ mô như tăng trưởng GDP, tỷ lệ thất nghiệp có thể ảnh hưởng đến khả năng trả nợ của khách hàng. Khi kinh tế suy thoái, rủi ro tín dụng thường tăng cao.

2.2. Chính Sách Tín Dụng Của Ngân Hàng

Chính sách tín dụng không hợp lý có thể dẫn đến việc cấp tín dụng cho những khách hàng không đủ khả năng trả nợ, từ đó làm gia tăng rủi ro tín dụng.

III. Phương Pháp Đánh Giá Rủi Ro Tín Dụng Hiện Nay Tại Ngân Hàng

Đánh giá rủi ro tín dụng là một quy trình quan trọng giúp ngân hàng xác định và quản lý các rủi ro liên quan đến hoạt động cho vay. Các phương pháp hiện nay bao gồm phân tích tài chính và mô hình hồi quy.

3.1. Phân Tích Tài Chính Để Đánh Giá Khách Hàng

Phân tích tài chính giúp ngân hàng đánh giá khả năng trả nợ của khách hàng thông qua các chỉ số như tỷ lệ lợi nhuận, tỷ lệ nợ trên vốn.

3.2. Sử Dụng Mô Hình Hồi Quy Để Dự Đoán Rủi Ro

Mô hình hồi quy giúp ngân hàng dự đoán rủi ro tín dụng dựa trên các yếu tố như tỷ lệ nợ xấu, tốc độ tăng trưởng tín dụng và các chỉ số kinh tế vĩ mô.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Của Nghiên Cứu Về Rủi Ro Tín Dụng

Nghiên cứu về rủi ro tín dụng không chỉ mang lại kiến thức lý thuyết mà còn có ứng dụng thực tiễn trong việc cải thiện quy trình cho vay và quản lý rủi ro tại ngân hàng.

4.1. Cải Thiện Quy Trình Cho Vay

Nghiên cứu giúp ngân hàng cải thiện quy trình cho vay bằng cách xác định các yếu tố rủi ro và điều chỉnh chính sách tín dụng cho phù hợp.

4.2. Tăng Cường Quản Lý Rủi Ro Tín Dụng

Các ngân hàng có thể áp dụng các phương pháp nghiên cứu để tăng cường quản lý rủi ro tín dụng, từ đó giảm thiểu tổn thất và nâng cao hiệu quả hoạt động.

V. Kết Luận Về Rủi Ro Tín Dụng Ngân Hàng Việt Nam

Rủi ro tín dụng là một thách thức lớn đối với ngân hàng thương mại Việt Nam. Việc nghiên cứu và hiểu rõ các yếu tố ảnh hưởng đến rủi ro tín dụng là cần thiết để đảm bảo sự phát triển bền vững của hệ thống ngân hàng.

5.1. Tương Lai Của Rủi Ro Tín Dụng Tại Ngân Hàng

Trong tương lai, ngân hàng cần tiếp tục nghiên cứu và áp dụng các phương pháp mới để quản lý rủi ro tín dụng hiệu quả hơn.

5.2. Đề Xuất Chính Sách Để Giảm Thiểu Rủi Ro

Cần có các chính sách rõ ràng và hiệu quả để giảm thiểu rủi ro tín dụng, bao gồm việc cải thiện quy trình cho vay và tăng cường giám sát.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Trong hệ thống tài chính của Việt Nam, hệ thống ngân hàng thương mại đóng vai trò huyết mạch của nền kinh tế. Hoạt động tín dụng luôn chiếm tỷ trọng chủ yếu trong cơ cấu nguồn thu và mang lại phần lớn lợi nhuận hàng năm cho các ngân hàng. Tuy nhiên, nghiệp vụ tín dụng tiềm ẩn nhiều rủi ro mang tính hệ thống. Theo nhận định của Hussain và Al-Ajmi (2012), rủi ro tín dụng được xem là loại rủi ro quan trọng nhất mà các ngân hàng phải đối mặt. Bối cảnh kinh tế giai đoạn 2009–2022 ghi nhận sự phục hồi sau khủng hoảng tài chính toàn cầu năm 2008, đồng thời chịu tác động từ diễn biến phức tạp của dịch bệnh và tình hình địa chính trị thế giới. Theo Waweru và Kalami (2008), rủi ro tín dụng có mối liên hệ mật thiết với các cuộc khủng hoảng ngân hàng; nếu không được kiểm soát tốt, sự gia tăng nợ xấu có thể dẫn đến nguy cơ mất thanh khoản, phá sản và gây hệ lụy tiêu cực đến toàn bộ nền kinh tế. Do đó, việc nghiên cứu các yếu tố ảnh hưởng đến rủi ro tín dụng tại các ngân hàng thương mại cổ phần Việt Nam là vấn đề cấp thiết cả về mặt lý luận lẫn thực tiễn quản trị.

Mục tiêu nghiên cứu

• Mục tiêu chung: Xác định các yếu tố và mức độ tác động của chúng đến rủi ro tín dụng của các ngân hàng thương mại cổ phần Việt Nam giai đoạn 2009–2022; từ đó đề xuất các giải pháp cho các ngân hàng và kiến nghị đối với cơ quan quản lý Nhà nước nhằm hạn chế rủi ro tín dụng.
• Mục tiêu cụ thể:
  1. Hệ thống hóa cơ sở lý thuyết về rủi ro tín dụng và các yếu tố ảnh hưởng đến rủi ro tín dụng của ngân hàng thương mại nhằm lựa chọn mô hình nghiên cứu phù hợp với bối cảnh Việt Nam.
  2. Xác định các yếu tố ảnh hưởng và đo lường mức độ tác động của các chỉ tiêu vi mô, vĩ mô đến rủi ro tín dụng tại các ngân hàng thương mại cổ phần Việt Nam.
  3. Dựa trên kết quả phân tích thực nghiệm, đưa ra các đề xuất và kiến nghị cụ thể để hạn chế rủi ro tín dụng cho hệ thống ngân hàng thương mại Việt Nam.

Câu hỏi nghiên cứu

1. Cơ sở lý thuyết về rủi ro tín dụng và các yếu tố ảnh hưởng đến rủi ro tín dụng tại ngân hàng thương mại bao gồm những vấn đề nào? Mô hình nghiên cứu kinh tế lượng nào là phù hợp?
2. Những yếu tố nào ảnh hưởng đến rủi ro tín dụng của các ngân hàng thương mại cổ phần Việt Nam và mức độ ảnh hưởng của từng yếu tố ra sao?
3. Dựa vào kết quả nghiên cứu thực nghiệm, những đề xuất và kiến nghị nào cần được thực hiện để hạn chế rủi ro tín dụng của hệ thống ngân hàng thương mại Việt Nam?

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

• Đối tượng nghiên cứu: Rủi ro tín dụng và các yếu tố tác động đến rủi ro tín dụng của ngân hàng thương mại.
• Phạm vi không gian: Hệ thống các ngân hàng thương mại cổ phần Việt Nam, cụ thể là mẫu nghiên cứu gồm 27 ngân hàng hoạt động liên tục và công bố đầy đủ báo cáo tài chính kiểm toán trong suốt giai đoạn khảo sát.
• Phạm vi thời gian: Giai đoạn 14 năm, từ năm 2009 đến năm 2022, tương ứng với chu kỳ phục hồi và phát triển kinh tế sau khủng hoảng tài chính 2008.

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Cơ sở lý thuyết và các khái niệm nền tảng

• Khái niệm rủi ro tín dụng: Theo Bessis (2011), rủi ro tín dụng là nguy cơ tổn thất phát sinh do suy giảm chất lượng tín dụng của đối tác. Nguyễn Văn Tiến (2012) xác định rủi ro tín dụng phát sinh khi ngân hàng không thu hồi được đầy đủ cả gốc và lãi, hoặc việc thanh toán nợ không đúng kỳ hạn. Theo Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (2021), rủi ro tín dụng là khả năng xảy ra tổn thất đối với nợ của tổ chức tín dụng do khách hàng không thực hiện hoặc không có khả năng thực hiện nghĩa vụ theo hợp đồng thỏa thuận.
• Lý thuyết quản lý yếu kém (Bad Management Hypothesis): Berger và DeYoung (1997) lập luận rằng hiệu quả hoạt động thấp phản ánh chất lượng quản trị kém. Khi khả năng sinh lời suy giảm, áp lực tạo lợi nhuận thúc đẩy nhà quản trị nới lỏng thẩm định tín dụng, khiến rủi ro tín dụng gia tăng trong tương lai.
• Lý thuyết rủi ro đạo đức (Moral Hazard Hypothesis): Keeton và Morris (1987) giải thích rằng các ngân hàng có tỷ lệ vốn chủ sở hữu thấp thường có xu hướng gia tăng danh mục cho vay mạo hiểm để tìm kiếm lợi nhuận cao.
• Giả thuyết về quy định (Regulatory Hypothesis): Ayaydin và Karakaya (2014) chỉ ra rằng việc gia tăng vốn chủ sở hữu có thể làm gia tăng mức độ chấp nhận rủi ro của ngân hàng, hoặc các cơ quan quản lý yêu cầu ngân hàng có khẩu vị rủi ro cao phải duy trì tỷ lệ đệm vốn lớn tương ứng.

Phương pháp nghiên cứu

• Phương pháp định tính: Thu thập, mô tả, so sánh, phân tích và tổng hợp hệ thống lý thuyết, các nghiên cứu thực nghiệm tiền bối nhằm thiết lập khung nghiên cứu, xây dựng giả thuyết và đề xuất giải pháp.
• Phương pháp định lượng: Ứng dụng kỹ thuật hồi quy dữ liệu bảng (Panel Data) trên phần mềm Stata 15. Quy trình ước lượng bao gồm:
  • Ước lượng mô hình hồi quy gộp (Pooled OLS), mô hình tác động cố định (FEM) và mô hình tác động ngẫu nhiên (REM).
  • Sử dụng kiểm định F (F-test) để lựa chọn giữa Pooled OLS và FEM; kiểm định Hausman để lựa chọn giữa FEM và REM.
  • Thực hiện các kiểm định chẩn đoán khuyết tật: kiểm định hiện tượng đa cộng tuyến (hệ số VIF), kiểm định phương sai sai số thay đổi (Modified Wald test), kiểm định tự tương quan (Wooldridge test).
  • Sử dụng phương pháp bình phương tối thiểu tổng quát khả thi (FGLS - Feasible Generalized Least Squares) để khắc phục triệt để hiện tượng phương sai sai số thay đổi và tự tương quan.

Nguồn dữ liệu nghiên cứu

• Dữ liệu vi mô: Thu thập từ báo cáo tài chính và báo cáo thường niên đã được kiểm toán của 27 ngân hàng thương mại cổ phần Việt Nam giai đoạn 2009–2022 thông qua cơ sở dữ liệu FiinPro.
• Dữ liệu vĩ mô: Các chỉ số kinh tế vĩ mô của Việt Nam giai đoạn 2009–2022 được thu thập từ cơ sở dữ liệu của Ngân hàng Thế giới (World Bank).

Tên biến	Ký hiệu	Vai trò	Công thức đo lường	Kỳ vọng dấu
Rủi ro tín dụng	$CR$	Biến phụ thuộc	$\text{Tổng nợ xấu (nhóm 3, 4, 5)} / \text{Tổng dư nợ cho vay}$	N/A
Tỷ suất sinh lời trên tổng tài sản	$ROA$	Biến độc lập	$\text{Lợi nhuận sau thuế} / \text{Tổng tài sản}$	$-$
Tỷ lệ vốn chủ sở hữu	$CAP$	Biến độc lập	$\text{Vốn chủ sở hữu} / \text{Tổng tài sản}$	$+$
Tỷ lệ dư nợ trên vốn huy động	$LDR$	Biến độc lập	$\text{Tổng dư nợ cho vay} / \text{Tổng nguồn vốn huy động}$	$+$
Tốc độ tăng trưởng tín dụng	$LG$	Biến độc lập	$(\text{Dư nợ năm } t - \text{Dư nợ năm } t-1) / \text{Dư nợ năm } t-1$	$+$
Hiệu quả chi phí hoạt động	$CIR$	Biến độc lập	$\text{Chi phí hoạt động} / \text{Thu nhập hoạt động}$	$-$
Tốc độ tăng trưởng kinh tế	$GDP$	Biến độc lập	$(GDP_t - GDP_{t-1}) / GDP_{t-1}$	$-$
Tỷ lệ thất nghiệp	$UNEM$	Biến độc lập	$\text{Số người thất nghiệp năm } t / \text{Lực lượng lao động năm } t$	$-$

---

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Giới thiệu đề tài

Chương 1 thiết lập nền tảng tổng quan cho toàn bộ khóa luận. Tác giả phân tích tính cấp thiết của đề tài trong bối cảnh hoạt động tín dụng là kênh tạo doanh thu chủ lực nhưng tiềm ẩn nhiều tổn thất cho các ngân hàng thương mại cổ phần Việt Nam. Chương này xác định rõ mục tiêu nghiên cứu tổng quát và 3 mục tiêu cụ thể, xây dựng hệ thống 3 câu hỏi nghiên cứu, giới hạn đối tượng nghiên cứu là rủi ro tín dụng cùng các yếu tố ảnh hưởng. Phạm vi nghiên cứu được xác lập với mẫu 27 ngân hàng thương mại cổ phần trong giai đoạn 14 năm (2009–2022). Tác giả khái quát phương pháp kết hợp định tính và định lượng dữ liệu bảng, chỉ rõ nguồn dữ liệu thứ cấp từ FiinPro và World Bank, đồng thời trình bày ý nghĩa khoa học, giá trị thực tiễn và bố cục 5 chương của khóa luận.

Chương 2: Cơ sở lý thuyết về rủi ro tín dụng và lược khảo các nghiên cứu liên quan

Chương 2 cung cấp khung lý thuyết toàn diện về rủi ro tín dụng trong ngân hàng thương mại. Tác giả làm rõ bản chất rủi ro tín dụng thông qua các quan điểm học thuật của Bessis (2011), Nguyễn Văn Tiến (2012) và quy định pháp lý của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (2021). Phân tích nguyên nhân gây rủi ro được chia thành hai nhóm:

• Nguyên nhân bên trong: Chính sách tín dụng lỏng lẻo, thiếu sót trong quy trình thẩm định trước, trong và sau vay (Berger & DeYoung, 1997), đạo đức nghề nghiệp của cán bộ tín dụng, định giá sai tài sản bảo đảm, áp lực tăng trưởng lợi nhuận ngắn hạn làm suy giảm tuân thủ an toàn vốn (Das & Ghosh, 2007).
• Nguyên nhân bên ngoài: Sự thay đổi chính sách tiền tệ và khung pháp lý (Wang, 2013), biến động kinh tế vĩ mô, thiên tai dịch bệnh, rủi ro thị trường và ý chí trả nợ của khách hàng (Trần Vương Thịnh & Nguyễn Ngọc Hồng Loan, 2021).

Tác giả phân tích tác động tiêu cực của rủi ro tín dụng đối với ngân hàng (giảm lợi nhuận, suy giảm uy tín, rủi ro thanh khoản theo Petria et al., 2015; Worrell et al., 2007) và đối với nền kinh tế (tạo rủi ro hệ thống, đình trệ sản xuất theo Andriani & Wiryono, 2015). Hai chỉ tiêu đo lường rủi ro tín dụng được trình bày gồm: Tỷ lệ nợ xấu trên tổng dư nợ và Tỷ lệ dự phòng rủi ro tín dụng trên tổng dư nợ.

Chương này cũng tổng hợp chi tiết các nghiên cứu thực nghiệm trong nước (Lê Vân Chi & Hoàng Trung Lai, 2014; Võ Thị Quý & Bùi Ngọc Toản, 2014; Nguyễn Thị Ngọc Diệp & Nguyễn Minh Kiều, 2015; Lê Thanh Tâm et al., 2021; Nguyễn Thế Hùng & Phùng Thế Đông, 2022) và quốc tế (Thiagarajan et al., 2011 tại Ấn Độ; Nabila & Younes, 2011 tại Tunisia; Chaibi & Ftiti, 2015 tại Pháp và Đức; Zheng et al., 2018 tại Bangladesh; Mpofu & Nikolaidou, 2018 tại 22 nước châu Phi cận Sahara). Kết quả lược khảo là cơ sở để tác giả lựa chọn mô hình hồi quy dữ liệu bảng, chọn tỷ lệ nợ xấu ($CR$) làm biến phụ thuộc và xác định 7 biến độc lập (5 vi mô, 2 vĩ mô).

Chương 3: Mô hình nghiên cứu

Chương 3 thiết lập mô hình kinh tế lượng hồi quy dữ liệu bảng có dạng: $$CR_{i,t} = \beta_0 + \beta_1 ROA_{i,t} + \beta_2 CAP_{i,t} + \beta_3 LDR_{i,t} + \beta_4 LG_{i,t} + \beta_5 CIR_{i,t} + \beta_6 GDP_t + \beta_7 UNEM_t + \epsilon_{i,t}$$ Trong đó, $i$ đại diện cho ngân hàng ($i = 1, \dots, 27$), $t$ đại diện cho năm ($t = 2009, \dots, 2022$), $\beta_0$ là hệ số chặn, $\beta_1$ đến $\beta_7$ là hệ số hồi quy của các biến độc lập, $\epsilon_{i,t}$ là sai số.

Tác giả xây dựng 7 giả thuyết nghiên cứu cụ thể:

• Giả thuyết H1: Tỷ lệ lợi nhuận sau thuế trên tổng tài sản ($ROA$) có ảnh hưởng ngược chiều đến rủi ro tín dụng.
• Giả thuyết H2: Tỷ lệ vốn chủ sở hữu trên tổng tài sản ($CAP$) có ảnh hưởng cùng chiều đến rủi ro tín dụng.
• Giả thuyết H3: Tỷ lệ dư nợ cho vay trên tổng vốn huy động ($LDR$) có ảnh hưởng cùng chiều đến rủi ro tín dụng.
• Giả thuyết H4: Tốc độ tăng trưởng tín dụng ($LG$) có ảnh hưởng cùng chiều đến rủi ro tín dụng.
• Giả thuyết H5: Hiệu quả chi phí hoạt động ($CIR$) có ảnh hưởng ngược chiều đến rủi ro tín dụng.
• Giả thuyết H6: Tốc độ tăng trưởng kinh tế ($GDP$) có ảnh hưởng ngược chiều đến rủi ro tín dụng.
• Giả thuyết H7: Tỷ lệ thất nghiệp ($UNEM$) có ảnh hưởng ngược chiều đến rủi ro tín dụng.

Chương này trình bày chi tiết quy trình thực hiện kinh tế lượng: thống kê mô tả, phân tích ma trận tương quan Pearson, ước lượng Pooled OLS, FEM, REM, thực hiện kiểm định F và Hausman, kiểm tra các khuyết tật (đa cộng tuyến, phương sai sai số thay đổi, tự tương quan) và xử lý bằng phương pháp FGLS.

Chương 4: Kết quả nghiên cứu và thảo luận kết quả

Chương 4 trình bày kết quả phân tích định lượng thực nghiệm trên mẫu dữ liệu bảng 27 ngân hàng thương mại cổ phần qua 14 năm:

• Thống kê mô tả và ma trận tương quan: Cung cấp các giá trị trung bình, độ lệch chuẩn, giá trị nhỏ nhất và lớn nhất của từng biến; ma trận tương quan cho thấy không có cặp biến độc lập nào có tương quan quá cao gây nghi ngờ đa cộng tuyến nghiêm trọng.
• Lựa chọn mô hình: Kiểm định F-test cho thấy mô hình FEM vượt trội hơn Pooled OLS; kiểm định Hausman xác nhận mô hình FEM phù hợp hơn REM.
• Kiểm định khuyết tật: Kết quả kiểm định VIF cho thấy không xảy ra hiện tượng đa cộng tuyến; tuy nhiên mô hình FEM gặp phải hiện tượng phương sai sai số thay đổi và tự tương quan.
• Ước lượng FGLS và kiểm định giả thuyết: Sử dụng phương pháp FGLS để khắc phục hoàn toàn hai khuyết tật trên. Kết quả ước lượng cho thấy:
  • $ROA$ có hệ số âm, có ý nghĩa thống kê (chấp nhận H1): Lợi nhuận cao giúp ngân hàng củng cố năng lực tài chính, đầu tư cho quản trị rủi ro và giảm áp lực chạy theo các khoản vay rủi ro.
  • $CAP$ có hệ số dương, có ý nghĩa thống kê (chấp nhận H2): Tỷ lệ vốn chủ sở hữu cao làm gia tăng khẩu vị rủi ro, thúc đẩy mở rộng tín dụng mạo hiểm.
  • $CIR$ có hệ số âm, có ý nghĩa thống kê (chấp nhận H5): Tỷ lệ chi phí hoạt động trên thu nhập cao cho thấy ngân hàng dành nhiều chi phí và nguồn lực cho thẩm định, giám sát khoản vay, từ đó làm giảm nợ xấu.
  • $GDP$ có hệ số âm, có ý nghĩa thống kê (chấp nhận H6): Kinh tế tăng trưởng ổn định giúp doanh nghiệp và người vay cải thiện khả năng trả nợ, hạn chế phát sinh nợ xấu.
  • $UNEM$ có hệ số âm, có ý nghĩa thống kê (chấp nhận H7): Tỷ lệ thất nghiệp tăng khiến các ngân hàng siết chặt điều kiện cho vay và hạn chế mở rộng tín dụng, đồng thời doanh nghiệp thu hẹp nhu cầu vay, làm giảm rủi ro nợ xấu mới.
  • Các biến $LDR$ và $LG$ không đạt ý nghĩa thống kê trong mô hình ước lượng cuối cùng.

Chương 5: Kết luận và đề xuất

Chương 5 đúc kết toàn bộ kết quả nghiên cứu và xây dựng hệ thống kiến nghị:

• Đối với các ngân hàng thương mại:
  • Quản trị $ROA$: Nâng cao hiệu quả sử dụng tài sản, kiểm soát chi phí huy động vốn, tối ưu hóa danh mục đầu tư để nâng cao lợi nhuận bền vững thay vì nới lỏng tiêu chuẩn tín dụng.
  • Quản trị $CAP$: Duy trì quy mô vốn chủ sở hữu hợp lý, tăng cường giám sát việc phân bổ vốn vào các lĩnh vực tiềm ẩn rủi ro cao khi mở rộng quy mô vốn.
  • Quản trị $CIR$: Tối ưu hóa chi phí hoạt động gắn liền với việc duy trì ngân sách thích đáng cho công tác thẩm định, công nghệ quản trị rủi ro và kiểm tra, giám sát sau vay.
• Đối với cơ quan quản lý Nhà nước (Ngân hàng Nhà nước và Chính phủ):
  • Theo dõi sát sao diễn biến $GDP$ và chu kỳ kinh tế để điều hành chính sách tiền tệ linh hoạt, tránh tình trạng nới lỏng tín dụng quá mức trong giai đoạn tăng trưởng nóng.
  • Theo dõi biến động của $UNEM$ để điều tiết hạn mức tăng trưởng tín dụng và hướng dẫn các tổ chức tín dụng điều chỉnh chính sách cấp tín dụng phù hợp với sức khỏe thị trường lao động.
• Chương này cũng chỉ rõ các hạn chế nghiên cứu và định hướng các nghiên cứu mở rộng trong tương lai.

---

Kết quả nghiên cứu và đóng góp

Kết quả nghiên cứu chính

Nghiên cứu thực nghiệm trên 27 ngân hàng thương mại cổ phần Việt Nam giai đoạn 2009–2022 sử dụng phương pháp ước lượng FGLS đã xác định được chiều hướng tác động của các biến số:

Giả thuyết	Mối quan hệ kỳ vọng	Kết quả thực nghiệm	Kết luận giả thuyết	Ý nghĩa kinh tế
H1: $ROA \to CR$	Nghịch chiều ($-$)	Nghịch chiều ($-$)	Chấp nhận	Ngân hàng sinh lời tốt có năng lực quản trị rủi ro cao, giảm nợ xấu.
H2: $CAP \to CR$	Cùng chiều ($+$)	Cùng chiều ($+$)	Chấp nhận	Đệm vốn lớn thúc đẩy mức độ chấp nhận rủi ro và nới lỏng tín dụng.
H3: $LDR \to CR$	Cùng chiều ($+$)	Không có ý nghĩa	Bác bỏ	Chưa đủ bằng chứng thực nghiệm về tác động trực tiếp của tỷ lệ LDR.
H4: $LG \to CR$	Cùng chiều ($+$)	Không có ý nghĩa	Bác bỏ	Tốc độ tăng trưởng tín dụng không tác động rõ nét đến nợ xấu trong mẫu.
H5: $CIR \to CR$	Nghịch chiều ($-$)	Nghịch chiều ($-$)	Chấp nhận	Đầu tư chi phí cho công tác quản trị, thẩm định và giám sát giúp giảm nợ xấu.
H6: $GDP \to CR$	Nghịch chiều ($-$)	Nghịch chiều ($-$)	Chấp nhận	Tăng trưởng kinh tế cải thiện dòng tiền và năng lực trả nợ của khách hàng.
H7: $UNEM \to CR$	Nghịch chiều ($-$)	Nghịch chiều ($-$)	Chấp nhận	Thất nghiệp tăng khiến ngân hàng thận trọng thu hẹp tín dụng, giảm nợ xấu mới.

Đóng góp của đề tài

• Về mặt khoa học: Bổ sung bằng chứng thực nghiệm vào hệ thống lý thuyết về các yếu tố tác động đến rủi ro tín dụng tại các thị trường mới nổi; kiểm chứng các lý thuyết nền tảng (Bad Management, Moral Hazard, Regulatory Hypothesis) trên bộ dữ liệu bảng kéo dài 14 năm (2009–2022) của hệ thống ngân hàng Việt Nam.
• Về mặt thực tiễn: Cung cấp cơ sở dữ liệu và kết quả định lượng tin cậy giúp các nhà quản trị ngân hàng thương mại nhận diện mức độ nhạy cảm của rủi ro tín dụng đối với các chỉ tiêu nội tại ($ROA$, $CAP$, $CIR$) và các cú sốc vĩ mô ($GDP$, $UNEM$), từ đó xây dựng chính sách cấp tín dụng và phân bổ nguồn lực quản trị rủi ro phù hợp.

---

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp theo

Hạn chế của đề tài

• Mẫu nghiên cứu chỉ bao gồm 27 ngân hàng thương mại cổ phần có dữ liệu liên tục và công khai, chưa bao phủ toàn bộ các ngân hàng thương mại và tổ chức tín dụng phi ngân hàng tại Việt Nam.
• Khóa luận sử dụng dữ liệu thứ cấp theo năm, chưa khai thác dữ liệu theo quý hoặc tháng để nắm bắt kịp thời các biến động ngắn hạn của rủi ro tín dụng.
• Mô hình nghiên cứu mới chỉ xem xét 7 biến độc lập (5 biến vi mô và 2 biến vĩ mô); chưa đưa vào một số biến số vĩ mô khác (lạm phát, lãi suất cho vay thực tế, tỷ giá) hoặc các yếu tố đặc thù quản trị ngân hàng (tỷ lệ an toàn vốn CAR, quy mô hội đồng quản trị, sở hữu nhà nước).

Hướng nghiên cứu mở rộng

• Mở rộng phạm vi mẫu nghiên cứu sang toàn bộ hệ thống các tổ chức tín dụng tại Việt Nam, bao gồm ngân hàng thương mại nhà nước, ngân hàng liên doanh và ngân hàng 100% vốn nước ngoài.
• Ứng dụng dữ liệu tần suất cao hơn (dữ liệu quý) và sử dụng các phương pháp ước lượng dữ liệu bảng động (như GMM) để kiểm soát hiện tượng nội sinh và tác động trễ của rủi ro tín dụng quá khứ.
• Bổ sung thêm các biến số vĩ mô (lạm phát, biến động thị trường bất động sản, chính sách tiền tệ) và các biến số quản trị vi mô để tăng cường độ giải thích của mô hình.

---

Giá trị tham khảo

• Đối tượng tham khảo:
  • Sinh viên, học viên cao học chuyên ngành Tài chính - Ngân hàng, Kinh tế học ứng dụng đang thực hiện đề tài nghiên cứu về rủi ro tín dụng, chất lượng tài sản và an toàn hệ thống ngân hàng.
  • Các cán bộ phân tích rủi ro, ban quản trị rủi ro tại các ngân hàng thương mại cần tài liệu tham khảo về khung đo lường và các nhân tố nhạy cảm ảnh hưởng đến nợ xấu.
  • Cơ quan hoạch định chính sách tiền tệ và thanh tra giám sát ngân hàng.
• Các nội dung có giá trị tham khảo chuyên sâu:
  • Bảng tổng hợp lược khảo nghiên cứu thực nghiệm trong và ngoài nước phong phú tại Chương 2.
  • Quy trình xử lý kinh tế lượng bài bản trên dữ liệu bảng (từ Pooled OLS, FEM, REM, kiểm định lựa chọn mô hình đến kiểm định khuyết tật và kỹ thuật ước lượng FGLS) tại Chương 3 và Chương 4.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Rủi ro tín dụng trong khóa luận được đo lường bằng chỉ tiêu nào?

Rủi ro tín dụng ($CR$) được đo lường bằng tỷ lệ nợ xấu trên tổng dư nợ cho vay của từng ngân hàng tại từng năm, trong đó nợ xấu bao gồm dư nợ thuộc nhóm 3 (nợ dưới chuẩn), nhóm 4 (nợ nghi ngờ) và nhóm 5 (nợ có khả năng mất vốn) căn cứ theo phân loại nợ của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam.

2. Dữ liệu nghiên cứu của khóa luận được thu thập từ những nguồn nào và bao gồm bao nhiêu quan sát?

Dữ liệu nghiên cứu được thu thập từ hai nguồn chính: dữ liệu vi mô của 27 ngân hàng thương mại cổ phần Việt Nam được lấy từ báo cáo tài chính và báo cáo thường niên đã kiểm toán qua cơ sở dữ liệu FiinPro; dữ liệu vĩ mô (GDP và tỷ lệ thất nghiệp) được thu thập từ Ngân hàng Thế giới (World Bank) trong khoảng thời gian từ năm 2009 đến năm 2022 (tổng cộng 14 năm).

3. Tại sao tác giả lại sử dụng phương pháp ước lượng FGLS thay vì Pooled OLS hay FEM/REM?

Sau khi thực hiện các kiểm định lựa chọn mô hình (F-test cho thấy FEM tốt hơn Pooled OLS; kiểm định Hausman cho thấy FEM tốt hơn REM), tác giả tiến hành kiểm định chẩn đoán và phát hiện mô hình FEM bị vi phạm hai giả định kinh tế lượng: hiện tượng phương sai sai số thay đổi và hiện tượng tự tương quan. Do đó, phương pháp bình phương tối thiểu tổng quát khả thi (FGLS) được áp dụng để khắc phục hoàn toàn hai khuyết tật này, đảm bảo các ước lượng thu được là không chệch và hiệu quả.

4. Kết quả nghiên cứu cho thấy tỷ lệ vốn chủ sở hữu ($CAP$) tác động như thế nào đến rủi ro tín dụng và được lý giải ra sao?

Tỷ lệ vốn chủ sở hữu trên tổng tài sản ($CAP$) có tác động cùng chiều ($+$) có ý nghĩa thống kê đến rủi ro tín dụng. Kết quả này được giải thích dựa trên giả thuyết quy định và hành vi chấp nhận rủi ro: khi có tỷ lệ đệm vốn chủ sở hữu cao, ngân hàng có xu hướng gia tăng khẩu vị rủi ro, nới lỏng điều kiện tín dụng và mở rộng cho vay sang các phân khúc rủi ro cao hơn để tìm kiếm lợi nhuận, dẫn đến gia tăng nợ xấu trong tương lai.

5. Tác giả đưa ra những nhóm kiến nghị nào cho các ngân hàng thương mại và cơ quan quản lý Nhà nước?

Tác giả đề xuất các ngân hàng thương mại cần nâng cao tỷ suất sinh lời $ROA$ bền vững, quản trị quy mô vốn chủ sở hữu $CAP$ gắn liền với kiểm soát khẩu vị rủi ro, và duy trì chi phí hoạt động $CIR$ hợp lý cho công tác thẩm định và giám sát sau vay. Đối với cơ quan quản lý Nhà nước, tác giả kiến nghị theo dõi chặt chẽ chu kỳ tăng trưởng kinh tế ($GDP$) và diễn biến tỷ lệ thất nghiệp ($UNEM$) để điều hành chính sách tiền tệ và hạn mức tăng trưởng tín dụng linh hoạt.

---

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Nguyễn Thị Hồng đã hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý thuyết và xây dựng mô hình định lượng đánh giá các yếu tố tác động đến rủi ro tín dụng tại 27 ngân hàng thương mại cổ phần Việt Nam giai đoạn 2009–2022. Thông qua phương pháp ước lượng FGLS xử lý triệt để các khuyết tật mô hình, nghiên cứu chứng minh $ROA$, $CIR$, $GDP$ và $UNEM$ có tác động nghịch chiều, trong khi $CAP$ có tác động cùng chiều đến tỷ lệ nợ xấu. Các phát hiện thực nghiệm này cung cấp cơ sở khoa học và thực tiễn vững chắc cho công tác quản trị rủi ro tại các ngân hàng thương mại cũng như công tác điều hành chính sách tiền tệ của cơ quan quản lý Nhà nước.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Đặt vấn đề Tại VN hệ thống ngân hàng đƣợc coi là một trong những phần quan trọng của nền kinh tế và ngân hàng là loại hình chuyên biệt cung cấp các loại hình dịch vụ tài chính mà trong đó hoạt động tín dụng (HĐTD) chiếm phần lớn tỷ trọng về nguồn thu mang lại cho ngân hàng hằng năm so với các hoạt động khác. Tuy nhiên nghiệp vụ tín dụng cũng tiềm ẩn nhiều rủi ro nếu không đƣợc kiểm soát chặt chẽ. Theo Hussain và Al-Ajmi (2012) nhận định rằng RRTD đƣợc xem là loại rủi ro quan trọng nhất mà các ngân hàng cần phải đối mặt. Do đó, chất lƣợng tín dụng cần đƣợc kiểm soát nghiêm ngặt và đây đƣợc xem là việc làm quan trọng và khẩn cấp trong hoạt động quản trị tín dụng của các NHTM.

Khoảng thời gian trở lại đây, tình hình dịch bệnh và tình hình chính trị thế giới diễn biến phức tạp đã ảnh hƣởng sâu sắc đến đến kinh tế và các NHTM tại VN. Theo Waweru & Kalami (2008) RRTD liên quan mật thiết đến các cuộc khủng hoảng ngân hàng vì RRTD gây nên rất nhiều hệ lụy ảnh hƣởng xấu đến hệ thống ngân hàng và nếu không kiểm soát tốt sẽ làm cho các khoản nợ xấu tăng lên nhanh chóng dẫn đến nguy cơ phá sản của các ngân hàng, từ đó kéo theo hệ lụy tác động xấu đến nền kinh tế. Do đó việc nghiên cứu các tác nhân ảnh hƣởng đến RRTD ngân hàng giữ vai trò quan trọng trƣớc tình hình hiện nay. Trƣớc tình hình nền kinh tế nói chung và ngành ngân hàng nói riêng, việc nghiên cứu các yếu tố tác động đến RRTD, phân tích mức độ ảnh hƣởng của những tác nhân và đƣa ra các giải pháp giảm thiểu RRTD cũng nhƣ nâng cao chất lƣợng tín ww ww ww ww ww ww ww ww dụng tại các NHTM VN là vấn đề cấp thiết cần nghiên cứu.

Chính vì vậy, tôi lựa chọn đề tài “Các yếu tố ảnh hƣởng đến rủi ro tín dụng của Ngân hàng Thƣơng mại Cổ phần Việt Nam” làm đề tài nghiên cứu trong bài khóa luận của mình. Mục tiêu của đề tài 1. Mục tiêu chung 2 Xác định các yếu tố và mức độ tác động của chúng đến RRTD của các NHTMCP VN. Dựa vào đó nghiên cứu sẽ đƣa ra một số đề xuất cho các NHTM VN và kiến nghị cho cơ quan quản lý Nhà nƣớc nhằm hạn chế RRTD cho hệ thống NHTM VN.

Mục tiêu cụ thể Căn cứ vào mục tiêu nghiên cứu tổng quát nói trên, khóa luận xác định các mục tiêu nghiên cứu cụ thể nhƣ sau: Một là, hệ thống hóa cơ sở lý thuyết về RRTD và các yếu tố ảnh hƣởng RRTD của ww ww ww ww ww ww ww ww ww ww ww ww các NHTM nhằm lựa chọn đƣợc mô hình nghiên cứu phù hợp cho VN ww ww ww ww ww ww ww Hai là, xác định các yếu tố ảnh hƣởng và mức độ ảnh hƣởng của các chỉ tiêu đến ww ww ww ww ww ww ww ww ww ww ww ww ww ww ww RRTD tại các NHTMCP VN. ww ww ww Ba là, dựa trên kết quả phân tích, khóa luận đƣa ra các đề xuất và kiến nghị để hạn ww ww ww ww ww ww ww ww ww ww ww ww ww chế RRTD cho hệ thống NHTM VN. ww ww ww ww ww 1. Câu hỏi nghiên cứu Để làm rõ những mục tiêu nghiên cứu cụ thể nói trên, khóa luận xác định các câu hỏi nghiên cứu liên quan sau: Thứ nhất, cơ sở lý thuyết về RRTD và các yếu tố ảnh hƣởng đến RRTD tại NHTM ww ww ww ww ww ww ww ww ww ww ww ww ww ww bao gồm những vấn đề nào? Mô hình nghiên cứu phù hợp là mô hình nào? Thứ hai, xác định yếu tố ảnh hƣởng đến RRTD của các NHTMCP VN là gì và mức độ ảnh hƣởng của chúng ra sao? Thứ ba, dựa vào kết quả nghiên cứu thì những đề xuất và kiến nghị nào cần đƣợc thực hiện để hạn chế RRTD của hệ thống NHTM VN.

Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu 1. Đối tƣợng nghiên cứu RRTD và các yếu tố ảnh hƣởng đến RRTD của NHTM. Phạm vi nghiên cứu Không gian: nghiên cứu áp dụng trong phạm vi hệ thống các NHTMCP VN. Đề tài ww ww sử dụng dữ liệu thứ cấp của 27 NHTMCP VN với tiêu chí là hoạt động liên tục ww ww ww ww ww ww ww ww ww trong suốt khoảng thời gian nghiên cứu, với các số liệu cần thiết đều đƣợc công ww ww ww ww ww ww ww ww ww ww khai đầy đủ và rõ ràng trên báo cáo tài chính của từng ngân hàng.

3 Thời gian: số liệu thu thập từ các báo cáo tài chính của từng ngân hàng và số liệu ww ww ww ww ww ww ww ww ww ww ww ww ww ww ww ww kinh tế vĩ mô trong giai đoạn từ 2009 đến 2022. Đây là khoảng thời gian nền kinh tế ww ww VN bắt đầu phục hồi sau cuộc khủng hoảng kinh tế từ năm 2008 cho đến hiện tại. Phƣơng pháp và dữ liệu nghiên cứu 1. Phƣơng pháp nghiên cứu Khoá luận sẽ sử dụng cả hai phƣơng pháp nghiên cứu định tính và phƣơng pháp nghiên cứu định lƣợng để thực hiện các mục tiêu nghiên cứu đã nêu trên.

Phƣơng pháp nghiên cứu định tính: sử dụng phƣơng pháp định tính bao gồm ww ww ww ww pháp mô tả, liệt kê, phân tích, so sánh, đánh giá tổng hợp các dữ liệu liên quan ww ww ww ww ww ww nhằm làm rõ hệ thống các cơ sở lý thuyết về các yếu tố ảnh hƣởng đến RRTD trong ww ww ww ww chƣơng 2, lựa chọn mô hình nghiên cứu trong chƣơng 3, thảo luận kết quả nghiên cứu trong chƣơng 4, đƣa ra đề xuất và kiến nghị trong chƣơng 5. Phƣơng pháp nghiên cứu định lƣợng: nghiên cứu sử dụng kỹ thuật hồi quy dữ liệu bảng (Panel Data) để thực hiện mô hình nghiên cứu nhằm phân tích các yếu tố ảnh hƣởng đến RRTD của NHTMCP VN. Mô hình dữ liệu bảng bao gồm 3 mô hình: mô hình hồi quy bình phƣơng bé nhất Pooled OLS, mô hình tác động cố định (FEM) và mô hình tác động ngẫu nhiên (REM) và phần mềm Stata 15. Sau đó, khóa luận sử dụng các kĩ thuật kiểm định nhằm lựa chọn mô hình phù hợp nhất làm kết quả nghiên cứu.

Dữ liệu nghiên cứu Dữ liệu đƣợc thu thập cho nghiên cứu là nguồn dữ liệu thứ cấp, bao gồm: Dữ liệu vi mô: đƣợc thu thập từ các báo cáo thƣờng niên, báo cáo tài chính của 27 NHTMCP VN đã kiểm toán từ năm 2009 – 2022 của Fiinpro tại http://www. Dữ liệu vĩ mô: đƣợc thu thập từ World Bank tại https://www. Đóng góp của đề tài Về mặt khoa học, đề tài góp phần bổ sung và làm phong phú, đa dạng hệ thống cơ sở lý thuyết về các yếu tổ ảnh hƣởng đến RRTD tại NHTM. Đề tài cũng góp phần bổ sung thêm bằng chứng thực nghiệm về việc tác động của các yếu tố đến RRTD 4 của các NHTMCP VN và đƣa ra một số đề xuất và kiến nghị để hạn chế RRTD.

Từ đó, khóa luận mang lại cái nhìn đầy đủ và toàn diện hơn về vấn đề nghiên cứu. Về mặt thực tiễn, thông qua nghiên cứu thực nghiệm tại 27 NHTMCP VN trong giai đoạn 2009 – 2022, khóa luận đã xác định đƣợc các yếu tố ảnh hƣởng đến RRTD của NHTM VN và các nhà quản trị ngân hàng có thể sử dụng kết quả làm cơ sở để kiểm soát RRTD và góp phần cải thiện hiệu quả hoạt động trong bối cảnh hiện nay của hệ thống NHTM VN. Bố cục của đề tài Khóa luận đƣợc chia làm 5 chƣơng: Chƣơng 1: Giới thiệu đề tài nghiên cứu Chƣơng này sẽ trình bày cơ sở việc chọn đề tài, mục tiêu nghiên cứu, đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu, phƣơng pháp và dữ liệu nghiên cứu, đóng góp của đề tài và bố cục đề tài. Chƣơng 2: Cơ sở lý thuyết về các yếu tố ảnh hƣởng đến RRTD của NHTM Trình bày cơ sở lý thuyết về RRTD của NHTM và mô tả các yếu tố vi mô và vĩ mô ảnh hƣởng đến RRTD của NHTM.

Ngoài ra chƣơng này còn tổng hợp các nghiên cứu trong và ngoài nƣớc làm cơ sở để lựa chọn mô hình nghiên cứu phù hợp. Chƣơng 3: Mô hình nghiên cứu Chƣơng này đƣa ra mô hình nghiên cứu, cách thức đo lƣờng các biến, quy trình thực hiện nghiên cứu bằng kinh tế lƣợng để nhằm chọn ra đƣợc mô hình nghiên cứu phù hợp. Chƣơng 4: Kết quả nghiên cứu và thảo luận kết quả Phần này trình bày các bƣớc tính toán, thực hiện mô hình, kiểm định mô hình nhằm lựa chọn mô hình phù hợp nhất, diễn giải kết quả đạt đƣợc và mức độ ảnh hƣởng của các yếu tố đến RRTD tại các NHTMCP VN, từ đó thảo luận kết quả nghiên cứu. Chƣơng 5: Kết luận và đề xuất Nội dung chƣơng này sẽ rút ra kết luận chung về nghiên cứu.

Thông qua đó, chƣơng này sẽ đƣa ra các đề xuất, kiến nghị nhằm hạn chế RRTD tại các NHTM VN, đồng thời nêu lên những hạn chế của đề tài và hƣớng nghiên cứu tiếp theo. 5 KẾT LUẬN CHƢƠNG 1 Chƣơng 1 đã trình bày nội dung về vấn đề cũng nhƣ tính cấp thiết, lý do chọn đề tài. Sau đó xác định các mục tiêu nghiên cứu. Bên cạnh đó, trong chƣơng này cũng nêu lên các câu hỏi, phạm vi và đối tƣợng, nguồn dữ liệu và phƣơng pháp nghiên cứu.

Ngoài ra cũng nêu ra ý nghĩa khoa học cũng nhƣ ý nghĩa thực tiễn của đề tài, và trình bày sơ bộ về cấu trúc của đề tài nghiên cứu. 6 CHƢƠNG 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT VỀ RỦI RO TÍN DỤNG VÀ LƢỢC KHẢO CÁC NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN Sau khi đã trình bày sơ lƣợc các vấn đề cơ bản về đề tài nghiên cứu, sang chƣơng 2 tác giả trình bày tổng quan về đối tƣợng nghiên cứu và cơ sở lý thuyết của các yếu tố tác động. Ngoài ra tác giả khảo lƣợc các nghiên cứu liên quan nhằm có cái nhìn khái quát về vấn đề nghiên cứu của khóa luận. Rủi ro tín dụng của ngân hàng thƣơng mại HĐTD là một trong những hoạt động kinh doanh của ngân hàng và là hoạt động quan trọng nhất của ngân hàng, mang lại nhiều lợi nhuận cho ngân hàng.

Tuy nhiên khi thực hiện hoạt động này cũng sẽ tồn tại những rủi ro, đặc biệt là RRTD mà ngân hàng cần phải quan tâm và cần phải kiểm soát đƣợc để ổn định sự an toàn về mặt ww ww tài chính trong ngân hàng và hệ thống ngân hàng. ww ww ww ww ww ww ww ww ww ww 2.