Xúc Tiến Du Lịch Theo Pháp Luật Việt Nam: Thực Trạng và Giải Pháp

Khám phá các quy định pháp luật hiện hành về xúc tiến du lịch tại Việt Nam, góp phần phát triển ngành du lịch bền vững và hiệu quả.

• Trường học: Học viện Khoa học Xã hội
• Chuyên ngành: Luật Kinh tế
• Đề tài: Xúc Tiến Du Lịch Theo Pháp Luật Việt Nam: Thực Trạng và Giải Pháp
• Loại tài liệu: Luận án tiến sĩ luật học
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI VÀ CÁC VẤN ĐỀ ĐẶT RA ĐỐI VỚI ĐỀ TÀI LUẬN ÁN
• 2. CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ XÚC TIẾN DU LỊCH VÀ LÝ LUẬN PHÁP LUẬT VỀ XÚC TIẾN DU LỊCH
• 3. CHƯƠNG 3: THỰC TRẠNG PHÁP LUẬT VIỆT NAM VỀ XÚC TIẾN DU LỊCH CỦA CÁC THƯƠNG NHÂN VÀ THỰC TIỄN THỰC HIỆN
• 4. CHƯƠNG 4: PHƯƠNG HƯỚNG, GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN PHÁP LUẬT VÀ TỔ CHỨC THỰC HIỆN PHÁP LUẬT XÚC TIẾN DU LỊCH TẠI VIỆT NAM
• DANH MỤC CÔNG TRÌNH CỦA TÁC GIẢ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• DANH MỤC VIẾT TẮT

Tóm tắt

I. Tổng Quan Xúc Tiến Du Lịch Việt Nam Pháp Lý Vai Trò

Du lịch đóng vai trò then chốt trong sự phát triển kinh tế - xã hội, trở thành ngành kinh tế mũi nhọn. Trước đại dịch COVID-19, ngành du lịch Việt Nam tăng trưởng vượt bậc, đạt trung bình 22,7%/năm (2015-2019). Năm 2019, ngành đón trên 18 triệu lượt khách quốc tế, 85 triệu lượt khách nội địa, đóng góp trên 9,2% vào GDP. Tuy nhiên, COVID-19 gây ra sự sụp đổ của du lịch quốc tế. Theo Tổ chức Du lịch thế giới, năm 2021, ngành Du lịch thế giới thiệt hại khoảng 2,4 nghìn tỷ USD. Việt Nam cũng chịu ảnh hưởng nghiêm trọng, du lịch "đóng băng" trong đại dịch. Do đó, việc xúc tiến, quảng bá du lịch trở nên quan trọng hơn bao giờ hết để phục hồi kinh tế. Để đáp ứng nhu cầu cạnh tranh, phục hồi kinh tế du lịch sau COVID-19, các thương nhân quan tâm đến các kỹ thuật thuyết phục để XTDL. Pháp luật về XTDL là công cụ hữu hiệu của Nhà nước để ghi nhận quyền hoạt động XTDL của thương nhân, là hàng rào pháp lý ngăn chặn ảnh hưởng tiêu cực.

1.1. Vai trò của du lịch trong nền kinh tế Việt Nam

Du lịch không chỉ là một ngành kinh tế đơn thuần mà còn là một phần không thể thiếu trong việc xây dựng và quảng bá hình ảnh quốc gia. Ngành du lịch Việt Nam đã có những bước tiến đáng kể trong việc thu hút khách du lịch quốc tế và nội địa, góp phần vào tăng trưởng kinh tế và tạo ra nhiều việc làm. Tuy nhiên, để phát triển bền vững, du lịch cần được quản lý và phát triển theo hướng bền vững, tôn trọng văn hóa và bảo vệ môi trường. Theo số liệu thống kê, đóng góp của du lịch vào GDP ngày càng tăng, khẳng định vị thế quan trọng của ngành trong nền kinh tế.

1.2. Ảnh hưởng của COVID 19 đến ngành du lịch

Đại dịch COVID-19 đã gây ra những tác động tiêu cực chưa từng có đối với ngành du lịch toàn cầu, trong đó có Việt Nam. Việc đóng cửa biên giới, hạn chế di chuyển và các biện pháp phòng dịch đã khiến lượng khách du lịch giảm sút nghiêm trọng, ảnh hưởng đến doanh thu và việc làm của hàng triệu người. Theo báo cáo của Tổ chức Du lịch Thế giới (UNWTO), ngành du lịch toàn cầu đã thiệt hại hàng nghìn tỷ đô la do đại dịch. Việc phục hồi ngành du lịch sau đại dịch đòi hỏi sự nỗ lực chung của chính phủ, doanh nghiệp và cộng đồng, đồng thời cần có những giải pháp sáng tạo và linh hoạt để thích ứng với tình hình mới.

II. Thách Thức Pháp Lý Xúc Tiến Du Lịch Hậu Covid Tại VN

Xúc tiến du lịch của thương nhân là các hành vi thương mại chuyên biệt được điều chỉnh bởi Luật Thương mại ngày 14/6/2005, Luật Du lịch ngày 19/6/2017, Luật Cạnh tranh ngày 12/6/2018, Luật Quảng cáo ngày 21/6/2012. Hoạt động này bao gồm: Khuyến mại; quảng cáo; giới thiệu sản phẩm dịch vụ du lịch; hội chợ và triển lãm du lịch. Thông qua hành vi thương mại XTDL, vừa thúc đẩy việc mua bán sản phẩm dịch vụ liên quan tới du lịch, góp phần tăng trưởng kinh tế, thúc đẩy mạnh mẽ tiến trình phục hồi và phát triển du lịch, quảng bá hình ảnh thiên nhiên, cảnh vật và con người Việt Nam. Tuy nhiên, pháp luật điều chỉnh về XTDL đối với thương nhân còn nhiều bất cập, chưa theo kịp với các phương thức XTDL thời đại công nghệ số, chưa có quy định pháp luật điều chỉnh đối với các phương thức XTDL đa dạng phát sinh trong thực tiễn.

2.1. Bất cập trong quy định pháp luật về khuyến mại du lịch

Các quy định hiện hành về khuyến mại du lịch còn nhiều hạn chế, chưa đáp ứng được yêu cầu của thực tiễn hoạt động du lịch. Ví dụ, các quy định về hình thức khuyến mại, giới hạn giá trị khuyến mại, và thủ tục đăng ký khuyến mại còn phức tạp và gây khó khăn cho doanh nghiệp. Ngoài ra, việc kiểm soát và xử lý các hành vi khuyến mại không trung thực, gây nhầm lẫn cho khách hàng còn chưa hiệu quả. Để khắc phục tình trạng này, cần có những sửa đổi và bổ sung cụ thể vào các quy định pháp luật, đồng thời tăng cường công tác kiểm tra, giám sát và xử lý vi phạm.

2.2. Quảng cáo du lịch Vấn đề và giải pháp pháp lý

Quảng cáo du lịch đóng vai trò quan trọng trong việc thu hút khách hàng và xây dựng thương hiệu cho các doanh nghiệp du lịch. Tuy nhiên, hoạt động quảng cáo cũng tiềm ẩn nhiều rủi ro, như quảng cáo sai sự thật, gây hiểu lầm cho khách hàng, hoặc vi phạm các quy định về bản quyền và cạnh tranh. Để đảm bảo tính minh bạch và trung thực của quảng cáo du lịch, cần có những quy định pháp luật chặt chẽ và cơ chế kiểm soát hiệu quả. Ngoài ra, cần khuyến khích các doanh nghiệp du lịch sử dụng các phương thức quảng cáo sáng tạo, phù hợp với văn hóa và bảo vệ môi trường.

III. Hoàn Thiện Pháp Luật Giải Pháp Xúc Tiến Du Lịch Bền Vững

Pháp luật Việt Nam điều chỉnh hoạt động XTDL của thương nhân từ ba góc độ: Tính thương mại của các hoạt động XTDL, tính cạnh tranh và yêu cầu bảo vệ quyền lợi của người tiêu dùng. Tuy nhiên, pháp luật điều chỉnh về XTDL đối với thương nhân còn nhiều bất cập, chưa theo kịp với các phương thức XTDL thời đại công nghệ số, chưa có quy định pháp luật điều chỉnh đối với các phương thức XTDL đa dạng phát sinh trong thực tiễn với các sản phẩm du lịch mới; còn sự chồng chéo, trùng lặp, thiếu rõ ràng trong các quy định pháp luật. Vì những lý do này, thực trạng thi hành pháp luật về XTDL cũng còn nhiều vấn đề vướng mắc, chưa đảm bảo toàn diện về yếu tố pháp lý để thực hiện các hoạt động XTDL của thương nhân.

3.1. Giải pháp hoàn thiện pháp luật về xúc tiến du lịch số

Trong thời đại công nghệ số, việc xúc tiến du lịch trực tuyến trở nên ngày càng quan trọng. Tuy nhiên, pháp luật hiện hành chưa có những quy định đầy đủ và cụ thể về các hoạt động xúc tiến du lịch trên môi trường trực tuyến, như quảng cáo trên mạng xã hội, tiếp thị liên kết, và bán hàng trực tuyến. Để giải quyết vấn đề này, cần có những quy định rõ ràng về trách nhiệm của các bên liên quan, bảo vệ quyền lợi của người tiêu dùng, và ngăn chặn các hành vi gian lận và cạnh tranh không lành mạnh. Ngoài ra, cần khuyến khích các doanh nghiệp du lịch sử dụng các công nghệ mới để nâng cao hiệu quả xúc tiến du lịch và tạo ra những trải nghiệm độc đáo cho khách hàng.

3.2. Du lịch bền vững Yêu cầu hoàn thiện pháp luật

Phát triển du lịch bền vững là một mục tiêu quan trọng của ngành du lịch Việt Nam. Tuy nhiên, để đạt được mục tiêu này, cần có sự hỗ trợ của pháp luật và chính sách. Cần có những quy định cụ thể về bảo vệ môi trường, bảo tồn di sản văn hóa, và đảm bảo lợi ích cho cộng đồng địa phương. Ngoài ra, cần khuyến khích các doanh nghiệp du lịch áp dụng các tiêu chuẩn về du lịch bền vững, như sử dụng năng lượng tái tạo, giảm thiểu chất thải, và hỗ trợ các hoạt động bảo tồn. Pháp luật cần tạo ra một môi trường thuận lợi cho các doanh nghiệp du lịch bền vững phát triển.

IV. Ngân Sách Chính Sách Đẩy Mạnh Xúc Tiến Du Lịch Việt Nam

Để khai thác tiềm năng du lịch Việt Nam, cần loại bỏ những lý do cản trở từ pháp luật về XTDL. Vì vậy, việc nghiên cứu làm sáng tỏ nội dung của quyền hoạt động XTDL của thương nhân để trên cơ sở đó thể chế hoá kịp thời và đầy đủ những yêu cầu mà hoạt động XTDL đặt ra có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Các công trình đã công bố tập trung nghiên cứu về XTDL tiếp cận dưới góc độ kinh tế, Marketing là chủ yếu mà chưa quan tâm nhiều đến pháp luật về XTDL dưới góc độ hoạt động xúc tiến thương mại của các thương nhân, doanh nghiệp kinh doanh du lịch tại Việt Nam. Chính vì lẽ đó, nghiên cứu sinh lựa chọn đề tài luận án “Xúc tiến du lịch theo pháp luật Việt Nam hiện nay” để nghiên cứu những vấn đề lý luận về XTDL và pháp luật về XTDL, thực trạng pháp luật về XTDL ở Việt Nam đối với thương nhân, phương hướng và giải pháp hoàn thiện pháp luật về XTDL là một nhu cầu bức thiết cả về lý luận và thực tiễn.

4.1. Chính sách hỗ trợ tài chính cho xúc tiến du lịch

Ngân sách nhà nước đóng vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ các hoạt động xúc tiến du lịch, đặc biệt là các hoạt động quảng bá hình ảnh quốc gia và thu hút khách du lịch quốc tế. Tuy nhiên, ngân sách dành cho xúc tiến du lịch ở Việt Nam còn hạn chế so với các nước trong khu vực. Cần có những chính sách hỗ trợ tài chính hiệu quả hơn, như tăng cường đầu tư vào các chương trình quảng bá du lịch quốc gia, hỗ trợ các doanh nghiệp du lịch tham gia các hội chợ và triển lãm quốc tế, và khuyến khích các hoạt động nghiên cứu và phát triển về du lịch.

4.2. Vai trò của hiệp hội du lịch trong xúc tiến du lịch

Hiệp hội du lịch đóng vai trò quan trọng trong việc đại diện cho các doanh nghiệp du lịch và thúc đẩy sự phát triển của ngành du lịch. Hiệp hội có thể tham gia vào việc xây dựng chính sách, tư vấn cho chính phủ, và tổ chức các hoạt động xúc tiến du lịch. Ngoài ra, hiệp hội còn có thể giúp các doanh nghiệp du lịch nâng cao năng lực cạnh tranh, tiếp cận thị trường mới, và giải quyết các vấn đề chung. Để phát huy vai trò của hiệp hội du lịch, cần tạo điều kiện cho hiệp hội tham gia sâu hơn vào các hoạt động quản lý và phát triển du lịch.

V. Ứng Dụng Thực Tiễn Nâng Cao Hiệu Quả Xúc Tiến Du Lịch

Luận án đã phân tích và đánh giá một cách hệ thống thực trạng pháp luật về XTDL dưới góc độ hành vi thương mại, chỉ ra được những ưu điểm, nhược điểm trong các quy định và cách thức thực hiện các quy định đó, mà các công trình nghiên cứu đã công bố chưa từng nghiên cứu, từ đó làm cơ sở hoàn thiện các quy định pháp luật về XTDL và định hướng phát triển hoạt động này trong tương lai. Luận án cũng chỉ ra những vấn đề cần tiếp tục nghiên cứu về lý luận cũng như thực tiễn, nhằm tiếp tục hoàn thiện pháp luật về XTDL của thương nhân trong nền kinh tế thị trường ở Việt Nam. Luận án đã đề ra được những định hướng và giải pháp cụ thể để khắc phục những hạn chế, bất cập của pháp luật Việt Nam về XTDL.

5.1. Marketing du lịch Việt Nam Ứng dụng công nghệ mới

Ứng dụng công nghệ mới trong marketing du lịch là một xu hướng tất yếu trong bối cảnh hiện nay. Các công nghệ như trí tuệ nhân tạo (AI), thực tế ảo (VR), và thực tế tăng cường (AR) có thể được sử dụng để tạo ra những trải nghiệm độc đáo và hấp dẫn cho khách hàng. Ví dụ, khách hàng có thể tham quan các điểm đến du lịch ảo trước khi quyết định đặt tour, hoặc sử dụng ứng dụng di động để tìm kiếm thông tin và đặt dịch vụ du lịch. Các doanh nghiệp du lịch cần chủ động ứng dụng các công nghệ mới để nâng cao hiệu quả marketing và thu hút khách hàng.

5.2. Phân tích thị trường du lịch Nghiên cứu đối thủ cạnh tranh

Phân tích thị trường du lịch là một bước quan trọng trong việc xây dựng chiến lược xúc tiến du lịch hiệu quả. Các doanh nghiệp du lịch cần nắm vững thông tin về khách hàng mục tiêu, xu hướng thị trường, và đối thủ cạnh tranh. Nghiên cứu đối thủ cạnh tranh giúp doanh nghiệp hiểu rõ điểm mạnh, điểm yếu của mình so với đối thủ, từ đó đưa ra những quyết định phù hợp. Các thông tin cần thu thập bao gồm: sản phẩm, dịch vụ, giá cả, kênh phân phối, và chiến lược marketing của đối thủ.

VI. Tương Lai Xúc Tiến Du Lịch Thông Minh và Bền Vững Ở VN

Để đáp ứng nhu cầu cạnh tranh trong nền kinh tế thị trường, phục hồi kinh tế du lịch sau đại dịch COVID-19, các thương nhân, doanh nghiệp ngày càng quan tâm đến các kỹ thuật thuyết phục khác nhau nhằm liên hệ với thị trường và công chúng để XTDL. Pháp luật về XTDL là công cụ hữu hiệu của Nhà nước để ghi nhận quyền hoạt động XTDL của thương nhân, được thực hiện trong bối cảnh tự do thương mại, phục hồi phát triển kinh tế du lịch, là hàng rào pháp lý để ngăn chặn những ảnh hưởng tiêu cực của hoạt động này đối với cạnh tranh, đối với lợi ích của Nhà nước và cộng đồng.

6.1. Phát triển du lịch thông minh Cơ hội và thách thức

Du lịch thông minh là một xu hướng phát triển tất yếu trong bối cảnh công nghệ số. Du lịch thông minh sử dụng các công nghệ thông tin và truyền thông để nâng cao trải nghiệm của khách hàng, cải thiện hiệu quả quản lý, và phát triển du lịch bền vững. Tuy nhiên, phát triển du lịch thông minh cũng đặt ra nhiều thách thức, như đảm bảo an ninh mạng, bảo vệ dữ liệu cá nhân, và đào tạo nguồn nhân lực có kỹ năng phù hợp. Để tận dụng tối đa cơ hội và vượt qua các thách thức, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa chính phủ, doanh nghiệp, và cộng đồng.

6.2. Du lịch có trách nhiệm Hướng tới phát triển bền vững

Du lịch có trách nhiệm là một khái niệm rộng, bao gồm nhiều khía cạnh, như tôn trọng văn hóa địa phương, bảo vệ môi trường, và đóng góp vào sự phát triển kinh tế của cộng đồng. Các doanh nghiệp du lịch cần cam kết thực hiện các hoạt động du lịch có trách nhiệm, như sử dụng sản phẩm địa phương, thuê nhân công địa phương, và hỗ trợ các hoạt động bảo tồn. Khách du lịch cũng cần nâng cao nhận thức về du lịch có trách nhiệm và lựa chọn các sản phẩm và dịch vụ phù hợp. Phát triển du lịch có trách nhiệm là một yếu tố quan trọng để đảm bảo sự phát triển bền vững của ngành du lịch.

Nội dung chính

Tổng quan về luận án

Luận án tiến sĩ luật học với đề tài "Xúc tiến du lịch theo pháp luật Việt Nam hiện nay" (Mã số: 9.07 - Ngành Luật Kinh tế) được thực hiện tại Học viện Khoa học Xã hội - Viện Hàn lâm Khoa học Xã hội Việt Nam. Công trình đặt trong bối cảnh tái cấu trúc và phục hồi ngành kinh tế du lịch sau khủng hoảng toàn cầu. Theo dữ liệu từ Tổ chức Du lịch Thế giới (UNWTO), cuộc khủng hoảng COVID-19 đã làm "ngành Du lịch thế giới thiệt hại khoảng 2,4 nghìn tỷ USD trong năm 2021; có 46 quốc gia, chiếm 21% điểm đến du lịch toàn cầu, phải đóng cửa hoàn toàn biên giới". Tại Việt Nam, sau giai đoạn tăng trưởng ấn tượng 2015–2019 với mức bình quân "22,7%/năm, năm 2019 đón trên 18 triệu lượt khách du lịch quốc tế, 85 triệu lượt khách du lịch nội địa; đóng góp trên 9,2% vào GDP", thị trường đã suy giảm sâu sắc khi năm 2022 tổng thu chỉ đạt "180.000 tỷ đồng, giảm 42% so với cùng kỳ" trước đại dịch.

Khoảng trống nghiên cứu (research gap) cốt lõi được xác định: Các công trình tiền nhiệm chủ yếu tiếp cận xúc tiến du lịch (XTDL) dưới lăng kính khoa học kinh tế, tiếp thị điểm đến hoặc quản lý nhà nước vĩ mô, mà bỏ ngỏ bản chất pháp lý của XTDL như một hành vi thương mại chuyên biệt của thương nhân. Thực tiễn pháp lý Việt Nam đang tồn tại xung đột quy phạm giữa Luật Thương mại 2005, Luật Du lịch 2017, Luật Quảng cáo 2012 và Luật Cạnh tranh 2018. Hệ thống câu hỏi nghiên cứu và giả thuyết được xác lập cụ thể:

• Câu hỏi nghiên cứu 1 (RQ1): Bản chất pháp lý, cấu trúc quyền chủ quan và giới hạn pháp lý khách quan của hoạt động xúc tiến du lịch do thương nhân thực hiện là gì?
• Câu hỏi nghiên cứu 2 (RQ2): Mức độ tương thích và những xung đột quy phạm trong hệ thống pháp luật thực định Việt Nam (2013–2023) về khuyến mại, quảng cáo, giới thiệu sản phẩm và hội chợ triển lãm du lịch diễn ra như thế nào?
• Câu hỏi nghiên cứu 3 (RQ3): Những định hướng và giải pháp lập pháp nào cần được thiết lập nhằm cân bằng quyền tự do kinh doanh xúc tiến của thương nhân với yêu cầu bảo đảm cạnh tranh lành mạnh và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng?
• Giả thuyết nghiên cứu 1 (H1): Việc thiếu vắng các quy phạm đặc thù điều chỉnh xúc tiến du lịch số và dịch vụ xúc tiến du lịch mới tạo ra các lỗ hổng thực thi pháp luật thương mại.
• Giả thuyết nghiên cứu 2 (H2): Hoàn thiện pháp luật XTDL theo hướng tích hợp đa chiều giữa pháp luật thương mại, du lịch và cạnh tranh sẽ nâng cao năng lực phục hồi kinh tế và bảo vệ trật tự thị trường.

Khung lý thuyết của luận án tích hợp Lý thuyết Hành vi Tiếp thị (Marketing Theory) của Philip Kotler (1967), Mô hình Kim cương (Diamond Model) của Michael Porter (1990) về năng lực cạnh tranh, và Lý thuyết Quyền tự do kinh doanh trong kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa. Luận án giới hạn phạm vi không gian tại lãnh thổ Việt Nam và phạm vi thời gian khảo sát thực định giai đoạn 2013–2023.

---

Literature Review và Positioning

Tổng quan y văn quốc tế và trong nước phản ánh hai luồng học thuật chủ đạo:

[Luồng 1: Tiếp cận Kinh tế - Marketing Du lịch]
├── Lý thuyết Marketing Mix 7P (Philip Kotler; Booms & Bitner)
├── Mô hình Năng lực cạnh tranh Điểm đến (Michael Porter; Eric Law, 1995; Francois Vellas, 1999)
└── Xúc tiến Số & Xây dựng Thương hiệu (Vivek Sharma & Jeet Dogra, 2011; Wen Hsiang Lai & Nguyen Quang Vinh, 2013)
        │
        ├──> [KHOẢNG TRỐNG PHÁP LÝ (RESEARCH GAP)]
        │    (Thiếu cấu trúc quy phạm điều chỉnh hành vi thương nhân)
        │
[Luồng 2: Tiếp cận Quản lý Nhà nước & Pháp luật Hành chính]
├── Pháp luật Quản lý Nhà nước về Du lịch (Trịnh Đăng Thanh, 2004; Nguyễn Hữu Viện & Trịnh Xuân Dũng, 2001)
├── Pháp luật Xúc tiến Thương mại Đại cương (Nguyễn Thị Dung, 2005, 2007; Trịnh Thị Liên Hương, 2006)
└── Hội nhập Quốc tế & Cam kết Đa phương (Nguyễn Văn Lưu, 2013; Trần Thị Mai Phước, 2015)
        │
        ▼
[Vị trí Luận án: Pháp luật về Hành vi Thương mại Xúc tiến Du lịch của Thương nhân]

Luồng nghiên cứu kinh tế - tiếp thị: Các học giả như Simon Hudson (2008), Victor Middleton & Jackie Clarke (1996), Eric Law (1995), Stephen Page (1995), François Vellas & Lionel Bécherel (1999) tập trung vào chiến lược Marketing Mix (Product, Price, Place, Promotion, People, Process, Physical evidence/Philosophy). Tại Việt Nam, các tác giả như Huỳnh Thị Hòa (2021) khảo sát xúc tiến theo cụm du lịch liên kết địa phương; Nguyễn Văn Đảng (2007), Nguyễn Anh Tuấn (2010), Lê Thành Công (2010), Cao Như Hoàng (2014) đào sâu vào hoạch định chiến lược và năng lực cạnh tranh điểm đến.

Luồng nghiên cứu pháp lý: Trịnh Đăng Thanh (2004) nghiên cứu quản lý nhà nước về du lịch; Nguyễn Thị Dung (2005, 2007) và Trịnh Thị Liên Hương (2006) phân tích pháp luật xúc tiến thương mại và chống cạnh tranh không lành mạnh trong quảng cáo. Trần Thị Mai Phước (2015) đánh giá sự bất cập của kỹ thuật lập pháp và tính phân tán trong pháp luật du lịch Việt Nam thời kỳ hội nhập.

Tranh luận khoa học cốt lõi: Tồn tại mâu thuẫn giữa quan điểm của Robert Govers, Frank M. Go & Kuldeep Kumar (2007) – cảnh báo xúc tiến hình ảnh dễ dẫn đến sự phóng đại, gây thất vọng cho người tiêu dùng và làm biến dạng môi trường văn hóa bản địa – với quan điểm của US Travel Association (2013) và Daniel Felsenstein & Aliza Fleischer (2003) – khẳng định xúc tiến là đòn bẩy cấp số nhân thúc đẩy việc làm và tăng trưởng kinh tế.

Định vị của luận án: Luận án lấp đầy khoảng trống khi xác định XTDL của thương nhân là "các hành vi thương mại chuyên biệt của xúc tiến thương mại được điều chỉnh bởi Luật Thương mại ngày 14/6/2005, Luật Du lịch ngày 19/6/2017, ngoài ra còn được điều chỉnh bằng Luật Cạnh tranh ngày 12/6/2018, Luật Quảng cáo ngày 21/6/2012". So sánh với các nghiên cứu quốc tế như trường hợp tiếp thị truyền thông xã hội tại Queensland, Australia của Mustafa Boz & Duygu Unal (2015) hay khung pháp lý dịch vụ du lịch tại Philippines của Maricel Gatchalian Badilla (2017), luận án phát triển mô hình lập pháp dung hòa giữa bảo hộ tự do thương mại số và ngăn chặn các hành vi méo mó thị trường.

---

Đóng góp lý thuyết và khung phân tích

Đóng góp cho lý thuyết

Luận án mở rộng Lý thuyết Pháp luật Thương mại và Lý thuyết Quyền tự do kinh doanh thông qua việc phân lập và làm sâu sắc cấu trúc quyền xúc tiến du lịch của thương nhân:

1. Chuẩn hóa khái niệm pháp lý chuyên biệt: Luận án chuẩn hóa khái niệm: "Xúc tiến du lịch của thương nhân là hoạt động thúc đẩy, tìm kiếm cơ hội mua bán và cung ứng sản phẩm dịch vụ du lịch, bao gồm hoạt động khuyến mại du lịch, quảng cáo du lịch, giới thiệu sản phẩm dịch vụ du lịch và hội chợ, triển lãm du lịch".
2. Cấu trúc hóa quyền chủ quan và nghĩa vụ khách quan: Về mặt chủ quan, quyền XTDL là quyền tự do lựa chọn hình thức, công cụ, không gian và thời gian xúc tiến trong khuôn khổ tự do thương mại. Về mặt khách quan, đó là hệ thống quy phạm xác lập thẩm quyền, nghĩa vụ và trách nhiệm pháp lý nhằm kiểm soát rủi ro thị trường.
3. Mở rộng lý thuyết tương tác tam giác (Tripartite Interaction Theory): Thiết lập cơ chế cân bằng ba đỉnh lợi ích: Quyền tự do gia tăng lợi nhuận của Thương nhân $\leftrightarrow$ Trật tự cạnh tranh bình đẳng của Thị trường $\leftrightarrow$ Quyền được thông tin trung thực và an toàn tài chính của Người tiêu dùng.

Khung phân tích độc đáo

Khung phân tích của luận án tích hợp đa ngành giữa Khoa học Pháp lý (Jurisprudence), Kinh tế học Thể chế Mới (New Institutional Economics) và Marketing Dịch vụ:

$$\text{Hiệu quả Pháp lý XTDL} = f(\text{Tính Đồng bộ Quy phạm}, \text{Cơ chế Giám sát Cạnh tranh}, \text{Mức độ Bảo vệ Người tiêu dùng}, \text{Độ mở Thể chế Số})$$

+-----------------------------------------------------------------------------------+
|                            MÔI TRƯỜNG PHÁP LÝ TỔNG THỂ                            |
|  (Hiến pháp 2013 - Quyền tự do kinh doanh; Luật Thương mại 2005; Luật Du lịch 2017) |
+-----------------------------------------------------------------------------------+
                                          │
                                          ▼
+-----------------------------------------------------------------------------------+
|               4 TRỤ CỘT HÀNH VI XÚC TIẾN THƯƠNG MẠI CHUYÊN BIỆT                   |
+-----------------------------------------------------------------------------------+
| 1. Khuyến mại Du lịch   | 2. Quảng cáo Du lịch | 3. Giới thiệu Dịch vụ | 4. Hội chợ, Triển lãm |
| (Giảm giá, tặng quà,    | (Báo chí, MXH, OOH,   | (Tài liệu in ấn, số hóa,| (B2B, B2C, Buyers &   |
| voucher, khách quen)    | thông tin 1 chiều)    | ấn phẩm điện tử)      | Sellers)              |
+-----------------------------------------------------------------------------------+
                                          │
                                          ▼
+-----------------------------------------------------------------------------------+
|                       CƠ CHẾ KIỂM SOÁT & ĐIỀU TIẾT PHÁP LÝ                         |
+---------------------------------------------------------+-------------------------+
|      Luật Cạnh tranh 2018 (Chống gièm pha, so sánh khống,|  Luật Bảo vệ QL Người   |
|      bán phá giá dịch vụ, lạm dụng vị trí thống lĩnh)   |  tiêu dùng (Thông tin   |
|                                                         |  minh bạch, chống lừa đảo)|
+---------------------------------------------------------+-------------------------+

Khung phân tích xác định rõ các điều kiện biên (boundary conditions): Phân biệt rạch ròi giữa hành vi quản lý nhà nước vĩ mô (cấp phép, thanh tra do Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch hoặc Quỹ Hỗ trợ phát triển du lịch - VTDF thực hiện) với hành vi thương mại trực tiếp của thương nhân lữ hành và lưu trú.

---

Phương pháp nghiên cứu tiên tiến

Thiết kế nghiên cứu

Nghiên cứu vận dụng lập trường hiện thực phê phán (critical realism) kết hợp phương pháp luận duy vật biện chứng và duy vật lịch sử. Thiết kế nghiên cứu áp dụng mô hình nghiên cứu pháp lý kết hợp (Mixed Doctrinal and Empirical Legal Design):

• Phân tích quy phạm pháp luật (Doctrinal Legal Research): Rà soát tính hợp hiến, hợp pháp và tính đồng bộ nội tại của hệ thống văn bản quy phạm pháp luật điều chỉnh XTDL từ năm 2013 đến năm 2023.
• Nghiên cứu luật học thực chứng (Empirical Legal Research): Đánh giá hiệu lực thi hành thực tế thông qua các vụ việc cạnh tranh không lành mạnh, tranh chấp quảng cáo gian dối và sai phạm khuyến mại trong ngành du lịch.

Quy trình nghiên cứu rigorous

[Xác định vấn đề & Khoảng trống pháp lý]
        │
        ▼
[Hệ thống hóa quy phạm (Luật Thương mại, Luật Du lịch, Luật Cạnh tranh, Nghị định 81/2018, Quyết định 49/2018)]
        │
        ▼
[Thu thập dữ liệu thực chứng (Bộ VHTTDL, Tổng cục Du lịch, VCCI, TAB, UNWTO)]
        │
        ▼
[Tam giác hóa phương pháp (Methodological Triangulation: Doctrinal + Comparative + Statistical)]
        │
        ▼
[Kiểm định thực tế & Luận giải giải pháp hoàn thiện thể chế]

Luận án tuân thủ nghiêm ngặt quy trình tam giác hóa dữ liệu (data triangulation):

• Dữ liệu quy phạm: Toàn văn các đạo luật, nghị định (từ Nghị định 37/2006/NĐ-CP đến Nghị định 81/2018/NĐ-CP), thông tư chuyên ngành.
• Dữ liệu thống kê: Số liệu công bố của Tổng cục Du lịch, Hội đồng Tư vấn Du lịch (TAB), Hiệp hội Du lịch Việt Nam, các báo cáo chuyên đề của UNWTO.
• Dữ liệu án lệ và thanh tra: Báo cáo xử lý vi phạm hành chính, các tranh chấp thương mại dịch vụ du lịch thực tế.

Data và phân tích

Phân tích định lượng kết hợp định tính được thực hiện trên chuỗi dữ liệu 10 năm (2013–2023). Sử dụng phương pháp luật học so sánh (Comparative Jurisprudence) đối chiếu pháp luật Việt Nam với các mô hình quốc tế (EU Directives về Package Travel, khung pháp lý xúc tiến của Singapore, Thái Lan và Australia). Các chỉ số phục hồi du lịch, biến động doanh thu, tỷ lệ thất nghiệp ngành du lịch được phân tích hệ thống nhằm chỉ rõ tính cấp thiết của việc dỡ bỏ rào cản pháp lý hành chính, chuyển giao quyền tự chủ xúc tiến cho thương nhân.

---

Phát hiện đột phá và implications

Những phát hiện then chốt

1. Xung đột định nghĩa và khoảng trống pháp lý đối với xúc tiến số: Luật Quảng cáo 2012 vẫn duy trì quan niệm quảng cáo bao gồm cả mục đích thương mại và phi thương mại, dẫn đến sự thiếu thống nhất với Luật Thương mại 2005. Đặc biệt, pháp luật hiện hành hoàn toàn bỏ ngỏ các quy định điều chỉnh hành vi xúc tiến trên không gian mạng, sử dụng thuật toán gợi ý, trí tuệ nhân tạo, quảng cáo qua người có tầm ảnh hưởng (KOLs/Influencers) và tiếp thị liên kết (Affiliate Marketing) trong du lịch.
2. Bất cập trong chế định Khuyến mại Du lịch (KMDL): Nghị định 81/2018/NĐ-CP tuy đã thông thoáng hơn so với Nghị định 37/2006/NĐ-CP khi mở rộng quyền cho cá nhân hoạt động thương mại độc lập, nhưng các ranh giới về hạn mức giảm giá tối đa (50%), thủ tục thông báo/đăng ký khuyến mại dịch vụ tour trọn gói vẫn bộc lộ sự xơ cứng, không phù hợp với đặc thù sản phẩm du lịch có tính vô hình và dễ hư hỏng (perishability - phòng khách sạn, vé máy bay không bán được trong ngày là mất giá trị hoàn toàn).
3. Sự chia cắt giữa pháp luật du lịch chuyên ngành và pháp luật cạnh tranh: Tình trạng quảng cáo phóng đại, đưa thông tin gian dối về xếp hạng cơ sở lưu trú (sao du lịch), "bẫy giá tour", cạnh tranh bằng bán phá giá dưới giá thành để triệt hạ đối thủ diễn ra phổ biến nhưng cơ chế phối hợp xử lý giữa cơ quan quản lý du lịch và cơ quan quản lý cạnh tranh (Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia) còn đứt gãy.
4. Nghĩa vụ chứng minh bất khả thi của người tiêu dùng: Trong các tranh chấp về quảng cáo du lịch so sánh hoặc gian dối, pháp luật hiện hành đặt gánh nặng nghĩa vụ chứng minh thiệt hại và hành vi sai phạm lên vai du khách – bên yếu thế trong hợp đồng dịch vụ tiêu dùng – khiến quyền lợi người tiêu dùng bị xâm hại nghiêm trọng.

+---------------------------------------------------------------------------------------+
|                 MA TRẬN XUNG ĐỘT QUY PHẠM VÀ THỰC THI PHÁP LÝ XTDL                    |
+----------------------+-----------------------------+----------------------------------+
| Chế định Pháp lý     | Bất cập Quy phạm            | Hệ quả Thực tiễn                 |
+----------------------+-----------------------------+----------------------------------+
| Quảng cáo du lịch    | Khái niệm bao trùm cả phi   | Chồng chéo thẩm quyền xử phạt,   |
| (Luật Quảng cáo 2012)| thương mại; thiếu quy định  | bùng phát quảng cáo sai lệch     |
|                      | về không gian số, KOLs      | trên nền tảng mạng xã hội        |
+----------------------+-----------------------------+----------------------------------+
| Khuyến mại du lịch   | Khống chế trần giảm giá 50%;| Triệt tiêu tính linh hoạt của    |
| (Nghị định 81/2018)  | thủ tục hành chính cứng nhắc| tour du lịch giờ chót (last-minute)|
+----------------------+-----------------------------+----------------------------------+
| Bảo vệ cạnh tranh    | Thiếu kết nối giữa Luật Du  | Hiện tượng "tour 0 đồng", bán    |
| (Luật Cạnh tranh 2018| lịch 2017 và pháp luật      | phá giá, gièm pha đối thủ không  |
| & Luật Du lịch 2017) | chống cạnh tranh không lành | được xử lý triệt để              |
+----------------------+-----------------------------+----------------------------------+
| Bảo vệ người         | Nghĩa vụ chứng minh thuộc   | Người tiêu dùng chịu rủi ro, suy |
| tiêu dùng            | về khách hàng; thiếu cơ chế | giảm niềm tin vào chất lượng dịch|
|                      | bồi thường thiệt hại nhanh  | vụ du lịch nội địa               |
+----------------------+-----------------------------+----------------------------------+

Implications đa chiều

• Về mặt lý luận: Xác lập vị trí độc lập của pháp luật xúc tiến du lịch trong hệ thống Luật Kinh tế, cung cấp cơ sở khoa học để sửa đổi toàn diện Luật Thương mại và Luật Quảng cáo.
• Về mặt phương pháp luận: Thiết lập mô hình đánh giá tác động quy định pháp luật (Regulatory Impact Assessment - RIA) chuyên biệt cho các ngành dịch vụ nhạy cảm, có tính liên ngành cao.
• Về mặt thực thi chính sách: Đề xuất tái cấu trúc mô hình phối hợp công - tư trong quản lý xúc tiến du lịch, chuyển dịch từ cơ chế "tiền kiểm" (cấp phép, đăng ký cứng nhắc) sang cơ chế "hậu kiểm" gắn liền với truy xuất trách nhiệm số.
• Về mặt quản trị doanh nghiệp: Định hướng cho các doanh nghiệp lữ hành, lưu trú xây dựng khung quản trị rủi ro pháp lý (Legal Compliance Framework) trong các chiến dịch truyền thông đa kênh và quản trị mối quan hệ khách hàng (CRM).

---

Limitations và Future Research

Luận án thẳng thắn chỉ rõ các giới hạn học thuật:

• Giới hạn dữ liệu: Nghiên cứu chủ yếu khai thác các nguồn dữ liệu văn bản pháp quy và báo cáo thứ cấp trong giai đoạn 2013–2023; chưa triển khai khảo sát định lượng diện rộng trên quy mô mẫu ngẫu nhiên gồm hàng nghìn du khách quốc tế và thương nhân đa quốc gia.
• Giới hạn phạm vi lãnh thổ: Luận án tập trung vào hành vi xúc tiến của thương nhân trên lãnh thổ Việt Nam, chưa mở rộng nghiên cứu sâu các xung đột pháp luật quốc tế khi thương nhân Việt Nam thực hiện chiến dịch XTDL xuyên biên giới tại các thị trường trọng điểm (EU, Hoa Kỳ, Đông Bắc Á).

Chương trình nghiên cứu tương lai (Future Research Agenda):

1. Nghiên cứu cơ chế điều chỉnh pháp lý đối với các nền tảng đại lý du lịch trực tuyến xuyên biên giới (OTAs như Agoda, Booking.com) hoạt động tại thị trường Việt Nam.
2. Hoàn thiện khung khổ pháp lý về bảo vệ dữ liệu cá nhân của du khách trong các hoạt động tiếp thị cá nhân hóa và quản trị quan hệ khách hàng (CRM).
3. Pháp luật về nhượng quyền thương mại và chuyển giao công nghệ xúc tiến số trong chuỗi cung ứng dịch vụ du lịch xanh.
4. Đánh giá tác động của các hiệp định thương mại tự do thế hệ mới (CPTPP, EVFTA) đối với quyền tiếp cận thị trường dịch vụ xúc tiến thương mại du lịch.

---

Tác động và ảnh hưởng

                                [TÁC ĐỘNG ĐA CHIỀU]
                                         │
        ┌───────────────────┬────────────┴───────────┬────────────────────┐
        ▼                   ▼                        ▼                    ▼
[Học thuật & Đào tạo]   [Hoàn thiện Lập pháp]   [Hiệu quả Thương nhân]  [Lợi ích Xã hội]
- Giáo trình Luật KT    - Sửa Luật TM 2005      - Chuẩn hóa Compliance  - Minh bạch thông tin
- Hướng nghiên cứu mới  - Luật Quảng cáo sửa đổi- Tối ưu hóa ngân sách  - Giảm thiểu lừa đảo
- Trích dẫn chuyên sâu  - Hướng dẫn Luật DL 2017- Giảm rủi ro tranh chấp - Bảo vệ quyền lợi du khách

• Tác động học thuật: Đóng vai trò tài liệu tham khảo nền tảng trong các chương trình đào tạo sau đại học ngành Luật Kinh tế, Luật Dân sự và Quản trị Du lịch; mở ra nhánh nghiên cứu chuyên sâu về pháp luật dịch vụ thương mại phi vật thể.
• Ảnh hưởng chính sách và lập pháp: Cung cấp luận cứ khoa học trực tiếp cho Ban soạn thảo các dự án luật: Luật Thương mại (sửa đổi), Luật Quảng cáo (sửa đổi), các Nghị định hướng dẫn Luật Cạnh tranh và Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.
• Chuyển đổi ngành công nghiệp du lịch: Giúp cộng đồng doanh nghiệp xác lập môi trường cạnh tranh lành mạnh, hạn chế các chiến dịch tiếp thị phá giá trục lợi ngắn hạn, hướng tới xây dựng thương hiệu du lịch bền vững đạt chuẩn quốc tế.
• Lợi ích kinh tế - xã hội: Bảo vệ người tiêu dùng trước các hành vi quảng cáo lừa đảo, tour kém chất lượng; nâng cao hình ảnh quốc gia của Việt Nam như một điểm đến an toàn, minh bạch và chuyên nghiệp.

---

Đối tượng hưởng lợi

• Nghiên cứu sinh, Học viên cao học ngành Luật: Tiếp cận hệ thống luận điểm lý luận mới, khoảng trống nghiên cứu và phương pháp tam giác hóa pháp lý để phát triển đề tài luận văn, luận án.
• Giảng viên và Nhà nghiên cứu: Nguồn tài liệu chuyên sâu phục vụ giảng dạy môn Luật Thương mại chuyên ngành, Pháp luật Du lịch và Pháp luật Cạnh tranh.
• Doanh nghiệp lữ hành, lưu trú, vận tải du lịch: Cẩm nang định hướng xây dựng chiến lược xúc tiến, thiết kế hợp đồng dịch vụ xúc tiến và kiểm soát rủi ro vi phạm quảng cáo, khuyến mại.
• Cơ quan quản lý nhà nước (Bộ VHTTDL, Bộ Công Thương, Sở Du lịch các tỉnh): Khung tham chiếu thực tiễn phục vụ thanh tra, kiểm tra, xây dựng chính sách hỗ trợ phát triển thị trường và điều hành Quỹ hỗ trợ phát triển du lịch (VTDF).
• Hiệp hội ngành nghề (VISTA, TAB, VCCI): Cơ sở pháp lý vững chắc để đại diện tiếng nói doanh nghiệp, tham vấn chính sách và bảo vệ quyền lợi hợp pháp của hội viên.

---

Câu hỏi chuyên sâu

1. Đóng góp lý thuyết độc đáo nhất của luận án là gì và đã mở rộng lý thuyết nào?

Đóng góp độc đáo nhất là việc hệ thống hóa và xác lập bản chất pháp lý của Xúc tiến du lịch như một hành vi thương mại chuyên biệt của thương nhân, mở rộng Lý thuyết Tự do thương mại trong Luật Kinh tế. Luận án chỉ ra rằng quyền XTDL không chỉ là quyền kinh tế đơn thuần mà là một phức hợp quyền năng chịu sự ràng buộc đồng thời của trật tự cạnh tranh công bằng và trách nhiệm xã hội bảo vệ người tiêu dùng.

2. Điểm đổi mới về mặt phương pháp luận so với các công trình trước đây?

So với các nghiên cứu trước đây (như Trịnh Đăng Thanh, 2004 - thuần túy luật hành chính; hoặc Nguyễn Văn Đảng, 2007 - thuần túy kinh tế marketing), luận án ứng dụng phương pháp nghiên cứu liên ngành pháp lý - kinh tế học (Law and Economics Approach) kết hợp kỹ thuật phân tích quy phạm so sánh đối chiếu đa luật (Luật Thương mại, Luật Du lịch, Luật Cạnh tranh, Luật Quảng cáo), tạo nên cái nhìn chỉnh thể về rào cản thể chế.

3. Phát hiện thực chứng gây bất ngờ nhất được hỗ trợ bởi dữ liệu là gì?

Đó là sự thiếu hiệu quả của quy định áp mức trần khuyến mại 50% theo Nghị định 81/2018/NĐ-CP đối với sản phẩm dịch vụ du lịch. Trong bối cảnh đại dịch COVID-19 khi thị trường đóng băng (tổng thu năm 2020 giảm 60%, năm 2022 khách quốc tế vẫn giảm 79,7% so với 2019), quy định trần giảm giá đã vô tình tước bỏ công cụ tự giải cứu linh hoạt của thương nhân nhằm kích cầu thị trường dịch vụ "không thể lưu kho".

4. Luận án có cung cấp quy trình/giao thức nhân bản (Replication Protocol) không?

Có. Luận án xây dựng khung tiêu chí 4 bước để rà soát và đánh giá tính hợp pháp của một hành vi xúc tiến thương mại du lịch: (1) Kiểm tra tư cách chủ thể thương nhân; (2) Đánh giá tính tuân thủ hình thức xúc tiến (Khuyến mại/Quảng cáo/Hội chợ); (3) Rà soát giới hạn cạnh tranh lành mạnh; (4) Thẩm định mức độ minh bạch thông tin bảo vệ khách hàng.

5. Định hướng nghiên cứu 10 năm tới được phác thảo ra sao?

Luận án phác thảo lộ trình nghiên cứu trọng tâm giai đoạn 2024–2034 bao gồm: Pháp chế hóa kinh tế nền tảng số trong phân phối dịch vụ du lịch; Xây dựng bộ quy tắc đạo đức và pháp lý cho trí tuệ nhân tạo (AI) trong định giá linh hoạt và quảng cáo du lịch mục tiêu; và Thiết lập cơ chế tài chính công - tư cho Quỹ VTDF vận hành theo chuẩn quốc tế.

---

Kết luận

1. Luận án hoàn thiện hệ thống lý luận về xúc tiến du lịch dưới góc độ hành vi thương mại chuyên biệt của thương nhân trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa.
2. Đánh giá toàn diện thực trạng pháp luật thực định Việt Nam giai đoạn 2013–2023, chỉ rõ 4 điểm nghẽn lớn về xung đột văn bản, khoảng trống xúc tiến số, hạn chế khuyến mại dịch vụ và cơ chế bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.
3. Đề xuất hệ thống giải pháp lập pháp đồng bộ: Sửa đổi Luật Thương mại 2005 theo hướng thống nhất khái niệm quảng cáo thương mại, nới lỏng hạn mức khuyến mại dịch vụ du lịch đặc thù, và ban hành quy chế quản lý tiếp thị số xuyên biên giới.
4. Mở ra 3 hướng nghiên cứu học thuật mới: Pháp luật quản trị nền tảng du lịch trực tuyến, Bảo vệ dữ liệu cá nhân du khách trong tiếp thị thông minh, và Pháp luật hỗ trợ tài chính phục hồi du lịch bền vững.
5. Cung cấp luận cứ khoa học có giá trị ứng dụng cao cho việc sửa đổi các văn bản quy phạm pháp luật quốc gia, góp phần hiện thực hóa mục tiêu đưa du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn của Việt Nam trong bối cảnh hội nhập quốc tế sâu rộng.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI VÀ CÁC VẤN ĐỀ ĐẶT RA ĐỐI VỚI ĐỀ TÀI LUẬN ÁN Các công trình trong và ngoài nước tập trung nghiên cứu về XTDL theo nhiều góc độ khác nhau; trong đó có những công trình nghiên cứu chú trọng đến góc độ kinh tế, có công trình chú trọng đến góc độ quản lý nhà nước về XTDL, có công trình nghiên cứu dưới góc độ hành vi pháp lý XTDL thông qua hành vi xúc tiến thương mại. Tựu chung, các công trình có thể phân nhóm và đánh giá như sau: 1. Tổng quan tình hình nghiên cứu 1. Nghiên cứu về lý luận xúc tiến thương mại và lý luận pháp luật về xúc tiến thương mại cũng như pháp luật về xúc tiến du lịch Nguyễn Thị Dung (2005), “Khái niệm quảng cáo trong pháp luật Việt Nam và ảnh hưởng của nó đến việc hoàn thiện pháp luật về quảng cáo”, Tạp chí Nhà nước và Pháp luật, số 12 năm 2005 [38].

Nội dung bài viết chủ yếu tập trung phân tích về các khái niệm quảng cáo của một số quốc gia, trong đó, tác giả nhấn mạnh cần thiết phải thay đổi khái niệm quảng cáo trong pháp luật Việt Nam theo hướng quảng cáo đương nhiên là quảng cáo thương mại. Nội dung của Luật Quảng cáo hiện nay vẫn hiểu quảng cáo bao gồm cả quảng cáo thương mại và quảng cáo phi thương mại. Luận văn thạc sĩ “Chống hành vi cạnh tranh không lành mạnh trong lĩnh vực quảng cáo ở Việt Nam” của tác giả Trịnh Thị Liên Hương (2006). Tác giả đã phân tích những cơ sở lý luận và pháp lý về quyền tự do cạnh tranh của các chủ thể trong nền kinh tế.

Khẳng định quảng cáo là một trong những công cụ hữu hiệu để cạnh tranh và có thể trở thành hành vi cạnh tranh không lành mạnh khi hành vi này vượt ra khỏi khuôn khổ mà pháp luật cho phép. Luận văn cũng phân tích về các hành vi quảng cáo bị cấm như: Quảng cáo so sánh, quảng cáo đưa thông tin gian dối, hoặc gây nhầm lẫn cho khách hàng, hoạt động bắt chước một sản phẩm quảng cáo khác để gây nhầm lẫn cho khách hàng.; những thiếu 10 sót của pháp luật khi chưa quy định cụ thể hơn về hành vi quảng cáo so sánh, nghĩa vụ chứng minh của người tiêu dùng. Nguyễn Thị Dung (2007), “Pháp luật về xúc tiến thương mại ở Việt Nam, những vấn đề lý luận và thực tiễn”, NXB Chính trị Quốc gia [40]. Nội dung tác phẩm có nêu ra một số giải pháp để giải quyết bất cập trong lĩnh vực quảng cáo.

Tác giả đã phân tích những bất cập lớn về các quy định của pháp luật hiện nay trong hoạt động XTTM nói chung và hoạt động quảng cáo nói riêng. Nhận định về sự bất cập tồn tại hai văn bản quy phạm pháp luật cùng điều chỉnh về quảng cáo thương mại là không hợp lý và không thể tránh khỏi những chồng chéo trong quá trình áp dụng và cần thiết phải có Luật Quảng cáo. Thay đổi khái niệm quảng cáo theo hướng chỉ thừa nhận quảng cáo thương mại và phân tích những ảnh hưởng của việc thay đổi này đến hiệu quả xây dựng và áp dụng pháp luật về quảng cáo. Trịnh Xuân Dũng (2009), với ấn phẩm sách "Tuyên truyền, quảng cáo và xúc tiến du lịch" [42] giới thiệu những vấn đề cơ bản nhất về tuyên truyền, quảng cáo và XTDL từ những khái niệm, sự cần thiết, nguyên tắc, cách thức tuyên truyền quảng bá và xúc tiến, các phương tiện quảng cáo, cũng như những quy định của pháp luật sao cho đạt hiệu quả cao.

Luận văn thạc sĩ kinh tế của tác giả Lê Thành Công (2010), “Hoạt động xúc tiến của du lịch Hải Phòng nhằm thu hút khách du lịch Trung Quốc thực trạng và giải pháp” [34], tác giả tập trung hệ thống hóa một số vấn đề về điểm đến du lịch và đề xuất những điều kiện đảm bảo thành công của hoạt động xúc tiến điểm đến du lịch cho một thị trường nhất định. Đồng quan điểm với Lê Thành Công, tác giả Cao Như Hoàng (2014) với luận văn “Nghiên cứu hoạt động xúc tiến du lịch Hà Tĩnh” [56] đã tập trung nghiên cứu cơ sở lý luận về xúc tiến điểm đến du lịch, thực trạng hoạt động XTDL Hà Tĩnh, đưa ra các đề xuất nhằm thúc đẩy và hoàn thiện hoạt động XTDL Hà Tĩnh. Phan Minh Châu (2013), trong luận văn “Định hướng xúc tiến quảng bá du lịch của huyện đảo Phú Quốc, Kiên Giang” [35], đã định hướng và hệ thống 11 hóa những lý luận về xúc tiến quảng bá du lịch biển đảo, đánh giá tổng thể hoạt động XTDL biển đảo thông qua các nguyên tắc, tiêu chí, các yếu tố ảnh hưởng và sự khác biệt giữa XTDL biển đảo. Luận văn đã mở ra một hướng đi cho các doanh nghiệp trong hoạt động xúc tiến quảng bá du lịch nói chung và XTDL biển đảo nói riêng.

Võ Minh Tín (2015), với luận văn “Xúc tiến du lịch tỉnh Ninh Thuận” [85], tác giả đã đúc kết lại nội dung của hoạt động XTDL cho một địa phương (Ninh Thuận) bao gồm các nội dung: Trưng bày sản phẩm du lịch, giới thiệu hình ảnh, con người Việt Nam; nâng cao nhận thức cho cộng đồng về du lịch; xây dựng môi trường du lịch văn minh; xây dựng sản phẩm du lịch dưới góc độ Luật Du lịch. Luận văn thạc sĩ của các tác giả Bùi Văn Mạnh (2010),“Nghiên cứu hoạt động xúc tiến du lịch Ninh Bình giai đoạn 2003 đến 2009” [67], Đào Thị Ngọc Lan (2011), “Nghiên cứu hoạt động xúc tiến du lịch Hải Dương giai đoạn 2005 - 2010” [63], Trần Thị Thủy (2012), “Hoạt động xúc tiến điểm đến cấp tỉnh Việt Nam nghiên cứu trường hợp tỉnh Nghệ An” [82], đã hệ thống hóa các bước xây dựng một chương trình XTDL cụ thể cho các doanh nghiệp du lịch địa phương; nghiên cứu các sản phẩm quảng cáo, trưng bày, giới thiệu du lịch tại địa phương tập trung vào: Ấn phẩm, tài liệu thông tin du lịch, quảng cáo, quan hệ công chúng, xúc tiến bán, hội chợ triển lãm du lịch và tiếp thị trên mạng internet và website. Phan Thị Thái Hà (2013), với luận văn “Phát triển hoạt động tuyên truyền quảng bá du lịch của các trung tâm xúc tiến du lịch tại các địa phương. Nghiên cứu trường hợp tại Hà Nội” [55].

Tác giả nghiên cứu sâu về thực trạng của hoạt động tuyên truyền quảng cáo du lịch do trung tâm XTDL tại địa phương thực hiện, từ đó đưa ra nhận định và giải pháp nhằm điều chỉnh hoạt động tuyên truyền quảng bá du lịch tại địa phương. Luận văn thạc sĩ kinh tế của tác giả Chu Khánh Linh (2013),“Hoạt động xúc tiến du lịch MICE ở tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu” [64], Nguyễn Thu Thủy (2006), với luận văn “Xây dựng chiến lược xúc tiến du lịch MICE cho điểm đến Hà Nội” [79], đã nghiên cứu và sử dụng các công cụ của hoạt động XTDL để 12 phát triển loại hình du lịch MICE tại tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu và thành phố Hà Nội. Đinh Thị Trà Nhi (2010), với luận văn “Xây dựng và phát triển thương hiệu du lịch Đà Nẵng” [70], tập trung nghiên cứu xây dựng và phát triển thương hiệu du lịch, hoạch định chiến lược cụ thể từ thiết kế logo cho đến slogan nhằm quảng cáo cho các sản phẩm du lịch một địa phương. Luận án tiến sỹ kinh tế của tác giả Huỳnh Thị Hòa (2021) ,“Xúc tiến du lịch nhằm thu hút khách quốc tế đến cụm du lịch Huế - Đà Nẵng - Quảng Nam” [59].

Về mặt lý luận, luận án đã làm sâu hơn nội hàm của cụm du lịch theo nghĩa cụm ngành du lịch địa phương, được thực hiện ở góc độ liên kết chủ thể vĩ mô là chính quyền các địa phương. Về thực tiễn, luận án đã phân tích kinh nghiệm của các liên kết cụm du lịch ở trong và ngoài nước, cũng như thực tế tại cụm du lịch Huế - Đà Nẵng - Quảng Nam. Từ đó, luận án đã đưa ra một số giải pháp về XTDL nhằm đạt mục tiêu tăng cường thu hút khách quốc tế đến cụm du lịch Huế - Đà Nẵng - Quảng Nam. Luận án có cách đánh giá, tiếp cận về chủ thể chính quyền địa phương trong hoạt động XTDL, làm cơ sở để người nghiên cứu tiếp sau có thể đi sâu nghiên cứu, tiếp cận chủ thể thương nhân trong XTDL.

Ngoài ra, một số tác giả nghiên cứu hoạt động XTDL ở cấp độ vi mô theo các hoạt động xúc tiến của các doanh nghiệp cung ứng dịch vụ du lịch như: Vũ Hoài Nam (2008), “Hoàn thiện công tác quảng bá du lịch của Công ty Cổ phần Du lịch Việt Nam tại Hà Nội đối với thị trường du lịch quốc tế trọng điểm Hoa Kỳ”; Hoàng Lê Minh (2008), “Tiếp thị trong kinh doanh du lịch”; Nguyễn Văn Dung (2009),“Chiến lược, chiến thuật quảng bá marketing du lịch”; Trần Ngọc Nam và Hoàng Anh (2009), “Cẩm nang nghiệp vụ tiếp thị du lịch và quy định pháp luật mới về kinh doanh du lịch, nhà hàng, khách sạn”. Ở cấp độ vi mô này, các tác giả đã đi sâu phân tích lý luận ở một số nội dung cụ thể dưới góc nhìn maketing về quảng cáo, giới thiệu dịch vụ du lịch, tiếp thị với khách du lịch. Dưới góc độ này, các công trình nghiên cứu nước ngoài mà tác giả biết đến đó là: Thu hút khách du lịch là một trong những mục tiêu của các chiến lược marketing du lịch, theo đó, nhiều tác giả đã đi sâu phân tích lý luận các yếu tố 13 trong du lịch có thể ảnh hưởng tới ý định sử dụng mua dịch vụ du lịch tại một điểm đến nhất định nào đó. Hầu hết các nghiên cứu về vấn đề này đều áp dụng mô hình “Kim cương” của Porter và đã khảo sát tiềm năng cạnh tranh của ngành du lịch bằng cách sử dụng bốn loại lực lượng: Điều kiện cung, điều kiện cầu, bối cảnh cho chiến lược doanh nghiệp và sự cạnh tranh, các ngành công nghiệp thượng nguồn và hạ nguồn.

Các bài nghiên cứu: “Tourist destination management”, (Eric law, 1995) [123]; “The international marketing of travel and tourism”, (Francois vellas, 1999) [131]; “Uban tourism”, (Stephen Page, 1995), chủ yếu nghiên cứu XTDL theo cách tiếp cận vùng, khu du lịch và nhấn mạnh cấu trúc của mỗi điểm đến du lịch; công nhận tầm quan trọng của các điểm du lịch là một trong những yếu tố quan trọng quyết định tính cạnh tranh của điểm đến. Điểm hấp dẫn du lịch được coi là các thuộc tính của điểm đến du lịch, với các đặc điểm cụ thể của chúng, thu hút hoặc thúc đẩy khách du lịch đến thăm điểm du lịch cụ thể.