Xây Dựng Văn Hóa Gia Đình Ở Thành Phố Hồ Chí Minh Hiện Nay

Khám phá cách xây dựng văn hóa gia đình tại thành phố Hồ Chí Minh, những giá trị truyền thống và hiện đại đang hòa quyện trong cuộc sống.

• Tác giả: Nguyễn Kiều Tiên
• Người hướng dẫn: TS. Trần Chí Mỹ
• Trường học: Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Chủ nghĩa xã hội khoa học
• Đề tài: Xây Dựng Văn Hóa Gia Đình Ở Thành Phố Hồ Chí Minh Hiện Nay
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2016
• Địa điểm: Thành phố Hồ Chí Minh

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Văn Hóa Gia Đình Tại TP

Trong bối cảnh Thành phố Hồ Chí Minh phát triển mạnh mẽ, văn hóa gia đình đóng vai trò then chốt trong việc hình thành nhân cách và giá trị sống của mỗi cá nhân. Gia đình không chỉ là nơi sinh ra và nuôi dưỡng, mà còn là môi trường giáo dục đầu tiên, nơi các giá trị truyền thống được kế thừa và phát triển. Văn hóa gia đình thấm sâu vào mọi mặt của đời sống, từ cách ứng xử giữa các thành viên đến mối quan hệ với cộng đồng. Việc xây dựng văn hóa gia đình có ý nghĩa chiến lược đối với sự phát triển bền vững của thành phố và đất nước. Theo nghiên cứu của Nguyễn Kiều Tiên (2016), văn hóa gia đình là nền tảng của văn hóa con người và văn hóa xã hội, cần được chú trọng và phát huy.

1.1. Khái Niệm Gia Đình và Mối Quan Hệ Với Xã Hội

Gia đình là một tổ ấm gia đình cơ bản của xã hội, nơi các thành viên gắn bó với nhau bằng quan hệ huyết thống, hôn nhân hoặc nuôi dưỡng. Mối quan hệ giữa gia đình và xã hội là mối quan hệ biện chứng, tác động qua lại lẫn nhau. Gia đình là tế bào của xã hội, đồng thời là nơi xã hội tác động đến từng cá nhân. Gia đình khỏe mạnh sẽ tạo nên một xã hội vững mạnh, và ngược lại, một xã hội phát triển sẽ tạo điều kiện cho gia đình phát triển toàn diện. Gia đình còn là nơi tiếp nhận, kế thừa và chuyển giao những giá trị truyền thống của dân tộc từ thế hệ này sang thế hệ khác.

1.2. Giá Trị Gia Đình Nền Tảng Văn Hóa Ứng Xử

Giá trị gia đình là những chuẩn mực đạo đức, văn hóa được các thành viên trong gia đình cùng nhau chia sẻ và thực hành. Các giá trị gia đình truyền thống như lòng hiếu thảo, sự thủy chung, tình yêu thương, sự tôn trọng, sự chia sẻ... đóng vai trò quan trọng trong việc hình thành nhân cách và văn hóa ứng xử của mỗi cá nhân. Giá trị gia đình không chỉ là những lời dạy bảo, mà còn là những hành động, việc làm cụ thể mà các thành viên trong gia đình thể hiện với nhau và với xã hội.

1.3. Vai Trò Của Gia Đình Trong Phát Triển Văn Hóa Việt Nam

Gia đình đóng vai trò quan trọng trong việc bảo tồn và phát huy văn hóa Việt Nam. Gia đình là nơi lưu giữ và truyền lại những phong tục, tập quán, lễ hội, nghệ thuật truyền thống... cho các thế hệ sau. Gia đình cũng là nơi hình thành và nuôi dưỡng những phẩm chất tốt đẹp của con người Việt Nam như lòng yêu nước, tinh thần đoàn kết, ý chí tự cường... Việc xây dựng văn hóa gia đình lành mạnh, tiến bộ là góp phần vào sự nghiệp xây dựng và phát triển nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc.

II. Thực Trạng Văn Hóa Gia Đình Ở Thành Phố Hồ Chí Minh

Thực tế cho thấy, văn hóa gia đình ở Thành phố Hồ Chí Minh đang trải qua nhiều biến đổi do tác động của quá trình đô thị hóa, công nghiệp hóa và hội nhập quốc tế. Bên cạnh những thành tựu đáng ghi nhận, vẫn còn tồn tại không ít hạn chế và thách thức. Các giá trị truyền thống có nguy cơ bị mai một, các mối quan hệ trong gia đình có phần lỏng lẻo, và các tệ nạn xã hội xâm nhập vào gia đình. Theo số liệu thống kê, số vụ bạo lực gia đình và ly hôn có xu hướng gia tăng, ảnh hưởng tiêu cực đến sự ổn định và hạnh phúc của gia đình. Cần có những giải pháp đồng bộ và hiệu quả để bảo tồn và phát huy những giá trị tốt đẹp của văn hóa gia đình.

2.1. Thành Tựu Trong Xây Dựng Gia Đình Văn Hóa

Trong những năm qua, công tác xây dựng gia đình văn hóa ở Thành phố Hồ Chí Minh đã đạt được nhiều thành tựu đáng khích lệ. Số lượng gia đình đạt danh hiệu gia đình văn hóa ngày càng tăng, cho thấy sự quan tâm của các cấp chính quyền và người dân đối với việc xây dựng văn hóa gia đình. Các hoạt động văn hóa, thể thao, vui chơi giải trí được tổ chức thường xuyên, tạo điều kiện cho các thành viên trong gia đình gắn bó và chia sẻ với nhau. Công tác tuyên truyền, giáo dục về giá trị gia đình được đẩy mạnh, góp phần nâng cao nhận thức của người dân về vai trò của gia đình trong xã hội.

2.2. Hạn Chế và Thách Thức Đối Với Hạnh Phúc Gia Đình

Bên cạnh những thành tựu, vẫn còn tồn tại không ít hạn chế và thách thức trong việc xây dựng văn hóa gia đình ở Thành phố Hồ Chí Minh. Áp lực cuộc sống, công việc khiến nhiều người không có đủ thời gian dành cho gia đình. Các giá trị truyền thống như lòng hiếu thảo, sự thủy chung có nguy cơ bị mai một. Tình trạng bạo lực gia đình, ly hôn, sống thử trước hôn nhân có xu hướng gia tăng. Sự xâm nhập của các tệ nạn xã hội như ma túy, cờ bạc, mại dâm... ảnh hưởng tiêu cực đến sự ổn định và hạnh phúc gia đình.

2.3. Ảnh Hưởng Của Đô Thị Hóa Đến Mối Quan Hệ Gia Đình

Quá trình đô thị hóa mạnh mẽ ở Thành phố Hồ Chí Minh đã tác động không nhỏ đến mối quan hệ gia đình. Sự thay đổi về lối sống, môi trường sống, cơ cấu kinh tế... khiến các gia đình phải đối mặt với nhiều khó khăn và thách thức. Đô thị hóa làm gia tăng áp lực cuộc sống, khiến các thành viên trong gia đình ít có thời gian dành cho nhau. Đô thị hóa cũng làm thay đổi các giá trị truyền thống, khiến các mối quan hệ gia đình trở nên lỏng lẻo hơn.

III. Giải Pháp Xây Dựng Văn Hóa Gia Đình Tại TP

Để xây dựng văn hóa gia đình bền vững và phát triển ở Thành phố Hồ Chí Minh, cần có những giải pháp đồng bộ và toàn diện, tập trung vào việc bảo tồn và phát huy các giá trị truyền thống, nâng cao nhận thức của người dân về vai trò của gia đình, tạo điều kiện cho các gia đình phát triển kinh tế và văn hóa, và phòng chống các tệ nạn xã hội xâm nhập vào gia đình. Các giải pháp cần được thực hiện một cách kiên trì, bền bỉ và có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cấp chính quyền, các tổ chức xã hội và cộng đồng.

3.1. Nâng Cao Nhận Thức Về Giá Trị Văn Hóa Gia Đình

Cần tăng cường công tác tuyên truyền, giáo dục về giá trị văn hóa gia đình trên các phương tiện thông tin đại chúng, trong trường học và cộng đồng. Các hoạt động tuyên truyền cần được thực hiện một cách đa dạng, sinh động và phù hợp với từng đối tượng. Cần chú trọng giáo dục về lòng hiếu thảo, sự thủy chung, tình yêu thương, sự tôn trọng, sự chia sẻ... cho thế hệ trẻ. Cần tạo điều kiện cho các gia đình tham gia các hoạt động văn hóa, thể thao, vui chơi giải trí để tăng cường sự gắn bó và chia sẻ.

3.2. Hỗ Trợ Kinh Tế Gia Đình và Tạo Việc Làm Ổn Định

Cần tạo điều kiện cho các gia đình tiếp cận các nguồn vốn vay ưu đãi để phát triển sản xuất, kinh doanh. Cần hỗ trợ các gia đình tìm kiếm việc làm ổn định, nâng cao thu nhập. Cần có chính sách hỗ trợ đặc biệt cho các gia đình nghèo, gia đình chính sách, gia đình có hoàn cảnh khó khăn. Cần tạo điều kiện cho người lao động có đủ thời gian dành cho gia đình bằng cách điều chỉnh giờ làm việc, tăng cường các chế độ nghỉ phép.

3.3. Phòng Chống Bạo Lực Gia Đình và Tệ Nạn Xã Hội

Cần tăng cường công tác phòng chống bạo lực gia đình bằng cách nâng cao nhận thức của người dân về hậu quả của bạo lực gia đình, xây dựng các đường dây nóng hỗ trợ nạn nhân bạo lực gia đình, và xử lý nghiêm các hành vi bạo lực gia đình. Cần tăng cường công tác phòng chống các tệ nạn xã hội như ma túy, cờ bạc, mại dâm... xâm nhập vào gia đình. Cần xây dựng môi trường sống lành mạnh, an toàn cho gia đình.

IV. Ứng Dụng Nghiên Cứu Về Văn Hóa Gia Đình Tại TP

Các nghiên cứu về văn hóa gia đình ở Thành phố Hồ Chí Minh cần được ứng dụng vào thực tiễn để xây dựng các chính sách, chương trình, dự án phù hợp với đặc điểm và nhu cầu của từng gia đình. Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các nhà khoa học, các nhà quản lý và cộng đồng trong việc ứng dụng các kết quả nghiên cứu. Cần đánh giá hiệu quả của các chính sách, chương trình, dự án để có những điều chỉnh phù hợp.

4.1. Xây Dựng Chính Sách Hỗ Trợ Gia Đình Toàn Diện

Dựa trên kết quả nghiên cứu, cần xây dựng các chính sách hỗ trợ gia đình toàn diện, bao gồm hỗ trợ về kinh tế, văn hóa, giáo dục, y tế... Các chính sách cần được thiết kế phù hợp với từng loại hình gia đình và từng giai đoạn phát triển của gia đình. Cần đảm bảo rằng các chính sách được thực hiện một cách hiệu quả và công bằng.

4.2. Phát Triển Chương Trình Giáo Dục Kỹ Năng Xây Dựng Gia Đình

Cần phát triển các chương trình giáo dục kỹ năng xây dựng gia đình cho các đối tượng khác nhau, bao gồm thanh niên chuẩn bị kết hôn, các cặp vợ chồng trẻ, các bậc cha mẹ... Các chương trình cần trang bị cho người học những kiến thức và kỹ năng cần thiết để xây dựng một gia đình hạnh phúc, bền vững. Cần chú trọng giáo dục về kỹ năng giao tiếp, giải quyết mâu thuẫn, quản lý tài chính, nuôi dạy con cái...

4.3. Tăng Cường Tư Vấn Gia Đình và Hỗ Trợ Tâm Lý

Cần tăng cường các dịch vụ tư vấn gia đình và hỗ trợ tâm lý cho các gia đình gặp khó khăn. Các dịch vụ cần được cung cấp một cách chuyên nghiệp, tận tâm và bảo mật. Cần xây dựng các trung tâm tư vấn gia đình và hỗ trợ tâm lý ở các địa phương để người dân dễ dàng tiếp cận. Cần đào tạo đội ngũ chuyên gia tư vấn gia đình và hỗ trợ tâm lý có trình độ chuyên môn cao.

V. Kết Luận Hướng Tới Gia Đình Hạnh Phúc Tại TP

Xây dựng văn hóa gia đình ở Thành phố Hồ Chí Minh là một quá trình lâu dài và liên tục, đòi hỏi sự nỗ lực của toàn xã hội. Với những giải pháp đồng bộ và hiệu quả, chúng ta có thể xây dựng những gia đình hạnh phúc, bền vững, góp phần vào sự phát triển của thành phố và đất nước. Gia đình là tế bào của xã hội, là nền tảng của quốc gia, và là nơi mỗi người tìm thấy ý nghĩa cuộc sống. Hãy cùng nhau xây dựng những gia đình hạnh phúc để tạo nên một xã hội văn minh, giàu đẹp.

5.1. Tầm Quan Trọng Của Kết Nối Gia Đình Trong Xã Hội Hiện Đại

Trong xã hội hiện đại, khi cuộc sống ngày càng bận rộn và áp lực, việc duy trì kết nối gia đình trở nên vô cùng quan trọng. Kết nối gia đình giúp các thành viên cảm thấy được yêu thương, quan tâm và chia sẻ. Kết nối gia đình cũng giúp các thành viên vượt qua những khó khăn trong cuộc sống và xây dựng những mối quan hệ bền vững.

5.2. Thời Gian Cho Gia Đình Yếu Tố Quyết Định Hạnh Phúc

Thời gian cho gia đình là một trong những yếu tố quan trọng nhất quyết định hạnh phúc của gia đình. Dành thời gian cho gia đình không chỉ là việc ở bên nhau, mà còn là việc cùng nhau tham gia các hoạt động, chia sẻ những câu chuyện, và tạo ra những kỷ niệm đẹp. Hãy dành thời gian cho gia đình mỗi ngày để xây dựng những mối quan hệ bền vững và hạnh phúc.

5.3. Tình Yêu Thương Gia Đình Nguồn Sức Mạnh Vô Giá

Tình yêu thương gia đình là nguồn sức mạnh vô giá giúp mỗi người vượt qua những khó khăn trong cuộc sống. Tình yêu thương gia đình không chỉ là những lời nói, mà còn là những hành động, việc làm cụ thể mà các thành viên trong gia đình thể hiện với nhau. Hãy thể hiện tình yêu thương với gia đình mỗi ngày để xây dựng những mối quan hệ bền vững và hạnh phúc.

Trích đoạn nội dung tài liệu

phần mở đầu, phần kết luận, danh mục tài liệu tham khảo và phụ lục, luận văn gồm 2 chương, 6 tiết. 13 Chƣơng 1 LÝ LUẬN CHUNG VỀ VĂN HÓA GIA ĐÌNH VÀ XÂY DỰNG VĂN HÓA GIA ĐÌNH Ở VIỆT NAM HIỆN NAY 1. QUAN NIỆM VỀ VĂN HÓA GIA ĐÌNH 1. Khái niệm văn hóa Để làm rõ khái niệm văn hóa gia đình, trước hết cần phải làm rõ hai khái niệm: “văn hóa” và “gia đình”.

“Văn hóa” có ngoại diên rộng lớn, là sự sáng tạo của con người đã diễn ra trong quá khứ cũng như đang diễn ra trong hiện tại. Sự sáng tạo của con người và loài người là không ngừng và vô tận. Do đó khái niệm “văn hóa” đã và sẽ không ngừng nhận được những sắc thái ý nghĩa mới. Văn hóa là một hiện tượng xã hội xuyên thấm trong mọi mặt đời sống, hoạt động và quan hệ con người.

Sự năng động và linh hoạt của đời sống, hoạt động và quan hệ con người tất yếu kéo theo sự năng động và linh hoạt của khái niệm văn hóa. Cho đến hiện nay, đã có hàng trăm định nghĩa khác nhau về văn hóa đã được đề xuất và lưu hành trên thế giới và ở Việt Nam. Mặc dù vậy, theo nhìn nhận của các tác giả cuốn Xã hội học văn hóa thì “người ta vẫn tiếp tục định nghĩa về văn hóa do đó số lượng các định nghĩa này vẫn tiếp tục tăng lên” [23, tr. Văn hóa tự nó vốn là một phức hợp, một tổng thể nhiều mặt, nhiều chiều cạnh, trong đó mặt nào, chiều cạnh nào được tiếp cận cũng có thể làm nảy sinh một quan niệm, một định nghĩa có vẻ hoàn chỉnh.

Điều này làm cho “văn hóa” trở thành một khái niệm đa nghĩa. Vấn đề là làm sao hiểu được khái niệm văn hóa một cách đầy đủ và sát hợp với hướng tiếp cận của chủ nghĩa xã hội khoa học, cuối cùng để vận dụng tốt hơn vào nhiệm vụ xây dựng văn hóa gia đình ở nước ta hiện nay nhằm phát huy vai trò và nâng cao 14 hiệu quả tác động của văn hóa gia đình đối với sự hình thành, phát triển và hoàn thiện nhân cách con người Việt Nam trong giai đoạn cách mạng mới. Và để đi đến một quan niệm, một cách hiểu khái niệm văn hóa theo hướng đó, chúng tôi thấy cần và có thể dựa vào một số định nghĩa và cách lý giải về khái niệm văn hóa trong các trường hợp sau: Trong các tài liệu khoa học ở các nước xã hội chủ nghĩa trước đây, thuật ngữ “văn hóa” được sử dụng phổ biến với hai nghĩa: Nghĩa rộng, văn hóa là toàn bộ những giá trị vật chất và tinh thần gắn với cả hai hình thái hoạt động sản xuất vật chất và sản xuất tinh thần của con người và xã hội. Văn hóa hiểu theo nghĩa này thường được sử dụng trong phân tích triết học về văn hóa.

Nghĩa hẹp, văn hóa chỉ bao gồm những giá trị tinh thần, gắn với hình thái hoạt động tinh thần của con người và xã hội. Văn hóa hiểu theo nghĩa này thường được sử dụng trong các văn kiện của Đảng Cộng sản và Nhà nước xã hội chủ nghĩa. Trong quá trình nghiên cứu, bàn thảo sôi nổi về vấn đề xây dựng nền văn hóa xã hội chủ nghĩa, các nhà khoa học mácxít ở Liên Xô và Đông Âu trước đây đã đề xuất nhiều định nghĩa, quan niệm về văn hóa. Trong số đó, phù hợp hơn cả với hướng nghiên cứu của đề tài luận văn này là quan niệm cho rằng, văn hóa là “một hệ thống nhằm bảo đảm sự đào tạo ra những con người về các mặt tri thức, tình cảm và đạo đức, thành những thành viên tích cực của xã hội” [97, tr.

Trong định nghĩa vừa dẫn, văn hóa được nhận thức như một hệ thống hoạt động “trồng trọt tinh thần”, tức là sự giáo dục bồi dưỡng tâm hồn con người. Ở phương Tây, từ “văn hóa” có nguồn gốc từ tiếng latinh Cultus mà nghĩa gốc là trồng trọt được dùng theo hai nghĩa: Cultus agri là “trồng trọt ngoài đồng”, tức là hoạt động cải biến tự nhiên và Cultus animi là “trồng trọt tinh thần”, tức là sự giáo dục bồi dưỡng tâm hồn con người [56, tr. 15 Trong câu nói của Hồ Chí Minh: “Vì lợi ích mười năm thì phải trồng cây, vì lợi ích trăm năm thì phải trồng người” chính là theo cái nghĩa gốc ấy. Trong văn hóa học tư sản cũng có nhiều định nghĩa văn hóa.

Trong đó định nghĩa của E. Taylor trong tác phẩm “Văn hóa nguyên thủy”, xuất bản ở Luân Đôn năm 1871 được xem là định nghĩa đầu tiên có tính kinh điển về văn hóa. Định nghĩa này nêu: “Văn hóa, hiểu theo nghĩa rộng nhất của nó, là toàn bộ phức thể bao gồm hiểu biết, tín ngưỡng, nghệ thuật, đạo đức, luật pháp, phong tục và những khả năng và tập quán khác mà con người đạt được với tư cách là thành viên của xã hội” [9, tr. Ở Việt Nam, vấn đề văn hóa cũng đã được nghiên cứu từ lâu và đã có nhiều định nghĩa, quan niệm khác nhau về văn hóa đã được đề xuất.

Dưới đây, chúng tôi chỉ nêu một số định nghĩa, quan niệm mà chúng tôi cho là tiêu biểu và phù hợp với hướng tiếp cận của đề tài luận văn này. Trong tư tưởng Hồ Chí Minh, lời định nghĩa về văn hóa đầy đủ nhất đã được ghi trong trang cuối của bản thảo Nhật ký trong tù: “Vì lẽ sinh tồn cũng như mục đích của cuộc sống, loài người mới sáng tạo và phát minh ra ngôn ngữ, chữ viết, đạo đức, pháp luật, khoa học, tôn giáo, văn học, nghệ thuật, những công cụ cho sinh hoạt hàng ngày về mặc, ăn, ở và các phương thức sử dụng. Toàn bộ những sáng tạo và phát minh đó tức là văn hóa. Văn hóa là sự tổng hợp của mọi phương thức sinh hoạt cùng với biểu hiện của nó mà loài người đã sản sinh ra nhằm thích ứng những nhu cầu đời sống, và đòi hỏi của sự sinh tồn” [50, tr.

Hồ Chí Minh không chỉ đề xuất khái niệm văn hóa theo nghĩa rộng là toàn bộ những giá trị vật chất và tinh thần do loài người sáng tạo ra như vừa dẫn, mà còn cho rằng văn hóa là những giá trị tinh thần – văn hóa tinh thần, thuộc về kiến trúc thượng tầng. Văn hóa đặt ngang hàng với chính trị, kinh tế, xã hội, tạo thành bốn vấn đề cơ bản của xã hội: “trong công cuộc kiến thiết 16 nước nhà, có bốn vấn đề cần chú ý đến, cũng phải coi là quan trọng ngang nhau: chính trị, kinh tế, xã hội, văn hóa. Nhưng văn hóa là một kiến trúc thượng tầng” [Báo Cứu quốc, số ra ngày 8-10-1945]. Hồ Chí Minh cũng đã nói đến văn hóa – văn nghệ, đến các sáng tác văn học, coi văn hóa – nghệ thuật là một mặt trận.

Ngoài ra, Người còn nói đến văn hóa theo nghĩa hẹp nhất của từ này, tức văn hóa đơn giản chỉ là trình độ học vấn của con người. Các tác giả Nguyễn Duy Quý và Đỗ Huy trong cuốn Xây dựng nền văn hóa mới ở nước ta hôm nay, Nxb. Khoa học xã hội, Hà Nội, 1992 đã đề xuất một định nghĩa, rằng: “Văn hóa là biểu trưng của trình độ phát triển của các quan hệ nhân tính thông qua cách thức hoạt động sống và sáng tạo theo chuẩn chân – thiện – mỹ” [64, tr. Giáo sư Vũ Khiêu, trong cuốn Góp phần nghiên cứu cách mạng tư tưởng văn hóa đã nêu một quan niệm, rằng: “Văn hóa thể hiện trình độ được vun trồng của con người, của xã hội… văn hóa là trạng thái con người ngày càng tách rời khỏi giới động vật để khẳng định những đặc tính của con người” [34, tr.8] Qua hai định nghĩa vừa dẫn, văn hóa được hiểu là hoạt động sáng tạo của con người mà bản thân hoạt động đó cũng như những sản phẩm của nó thể hiện và thúc đẩy sự phát triển những năng lực bản chất người của con người, hoàn thiện xã hội theo hướng chân - thiện - mỹ.

Con người làm ra văn hóa, đồng thời văn hóa nuôi dưỡng, vun trồng con người, nâng cao giá trị con người, làm cho con người trở thành người hơn. Như vậy, có thể thấy, văn hóa là vấn đề đã được nghiên cứu từ lâu ở cả trên thế giới và Việt Nam. Về mặt lý luận, cho đến nay các nhà nghiên cứu vẫn tiếp tục suy nghĩ và phát biểu về khái niệm văn hóa. Tuy nhiên, căn cứ vào một số khái niệm văn hóa đã được đề xuất và lưu hành rộng rãi trong nước và trên thế giới, có thể rút ra những nội dung căn cốt nhất của khái niệm văn hóa được hầu hết các tác giả đề cập đến như sau: 17 Thứ nhất, văn hóa là một hiện tượng xã hội, là cái đặc hữu của con người, do con người và vì con người, là dấu hiệu phân biệt sự khác nhau có tính bản chất giữa con người và con vật.

Con người sáng tạo ra các giá trị văn hóa đồng thời con người lớn lên, trưởng thành lên cùng với những giá trị văn hóa quý báu do mình sáng tạo ra. Thứ hai, văn hóa gắn với hoạt động sáng tạo của con người, mà bản thân hoạt động đó cũng như sản phẩm của nó thể hiện và thúc đẩy những năng lực bản chất của con người theo hướng đạt đến cái chân, cái thiện, cái mỹ. Thứ ba, văn hóa phải là cái mang giá trị. Giá trị nói ở đây là căn cứ vào “ý nghĩa con người, ý nghĩa xã hội và văn hóa” của những sự vật hiện tượng, là mức độ hữu ích của chúng đối với việc đáp ứng nhu cầu phát triển các mặt chân – thiện – mỹ của đời sống con người và xã hội trong thời gian và không gian cụ thể, xác định.

Giáo sư Vũ Khiêu viết: “chúng ta quan niệm giá trị là thành tựu của con người góp phần vào sự đi lên của lịch sử xã hội, phục vụ lợi ích và hạnh phúc của con người” [22, tr.11] Thứ tư, điểm mấu chốt nhất của văn hóa là nó phải được kết tinh nơi con người, trong tâm thức, trong cốt cách của con người và được thể hiện ra trong hoạt động và quan hệ con người. Cái đúng, cái tốt, cái đẹp trong hoạt động sản xuất kinh doanh, trong thể thao, trong giao tiếp,…là văn hóa. Cái đúng, cái tốt, cái đẹp trong quan hệ vợ chồng, thầy trò, giữa cộng đồng và cộng đồng khác, … là văn hóa.