Chương I KHỐI LƯỢNG CÁC DẠNG CÔNG TÁC Theo đề cương nghiên cứu, đề tài đã hoàn thành được các dạng công việc sau: BẢNG KHỐI LƯỢNG CÁC DẠNG CÔNG TÁC STT CÁC HẠNG MỤC CÔNG VIỆC Đơn vị tính Khối lượng Tỷ lệ đạt (%) 1 CĐ1: Phân tích cấu trúc dữ liệu quan hệ Chuyên đề 1 100 CĐ2: Xây dựng các bảng số liệu quan hệ và ràng 2 Chuyên đề 1 100 buộc toàn vẹn CĐ3: Thiết kế các giao diện nhập số liệu (menu 3 Chuyên đề 1 100 Input) CĐ4: Thiết kế các giao diện kiểm tra số liệu và các 4 Chuyên đề 1 100 tiện ích hỗ trợ nhập liệu (menu Control) CĐ5: Thiết kế các giao diện xuất số liệu ra đồ thị, 5 Chuyên đề 1 100 biểu bảng, báo cáo. (menu Output) CĐ6: Thiết kế các màn hình xuất số liệu ra file 6 Chuyên đề 1 100 (menu Export) CĐ7: Thiết kế các màn hình nhập số liệu từ file 7 Chuyên đề 1 100 (menu Import) CĐ8: Viết các chương trình hỗ trợ thành lập bản 8 Chuyên đề 1 100 vẽ ĐCCT CĐ9: Viết các chương trình hỗ trợ thành lập bản 9 Chuyên đề 1 100 đồ ĐCCT CĐ10: Kết nối CSDL với bản đồ tạo liên kết, cập 10 Chuyên đề 1 100 nhật thuộc tính cho các đối tượng bản đồ 11 CĐ11. Viết file help (menu Help) Chuyên đề 1 100 12 CĐ12. Viết hướng dẫn sử dụng CSDL Chuyên đề 1 100 CĐ13.
Viết hướng dẫn sử dụng các chương trình 13 Chuyên đề 1 100 hỗ trợ và hướng dẫn kết nối CSDL với bản đồ Thu thập số liệu của một đê án lập bản đồ ĐCCT 14 đã nộp lưu trữ nhà nước, chuẩn hóa, cập nhật số Bộ tài liệu 1 100 liệu Nhập số liệu của một đề án đang nghiên cứu, sử 15 Bộ tài liệu 1 100 dụng CSDL để tạo ra các sản phẩm cần thiết. 16 Viết báo cáo tổng kết Báo cáo 1 100 17 Hội thảo Buổi 1 100 7 Các chuyên đề đã báo cáo đầy đủ trong các “Báo cáo chuyên đề“ chi tiết, đi kèm với báo cáo này, một số dạng công tác khác bao gồm: 1. Thu thập số liệu của một đê án lập bản đồ ĐCCT đã nộp lưu trữ nhà nước, chuẩn hóa, cập nhật số liệu Đề án được chọn là “Lập bản đồ ĐCTV và bản đồ ĐCCT tỷ lệ 1:50.000 vùng Rạch Giá - Thốt Nốt“ vì đây là đề án thực hiện sau khi Cục Địa chất và Khoáng sản Việt Nam đã ban hành ‘Quy chế lập bản đồ ĐCCT tỷ lệ 1:25.000‘ [1] Song đề án này mới chỉ có số liệu lỗ khoan và số liệu xuyên, chưa có số liệu hố đào và giếng. Nhập số liệu của một đề án đang nghiên cứu, sử dụng CSDL để tạo ra các sản phẩm cần thiết.
Đề án được chọn là “Lập bản đồ ĐCTV và bản đồ ĐCCT tỷ lệ 1:50.000 vùng Lộc Ninh“ vì trong thời gian thực hiện đề tài đề án này đi vào tổng kết. Số liệu bổ xung thêm loại số liệu hố đào và giếng. Đề tài kết hợp với đề án để tạo ra các sản phẩm sau: - Các phiếu lỗ khoan - Các phiếu giếng - Các bảng số liệu chỉ tiêu cơ lý đất đá - Các bảng số liệu tổng hợp thành phần nước - Các mặt cắt ĐCCT - Bản đồ cột địa tầng lỗ khoan Ngoài ra trong CSDL đã thử nghiệm cho thực hiện các đề án đang thi công là ‘Nhà máy nước Côn Đảo“ (Kế hoạch B) và Đề án “Lập bản đồ ĐCTV, ĐCCT tỷ lệ 1:50.000 vùng Tân Uyên“ (Kế hoạch A) đã cho ra các sản phẩm mà đề án yêu cầu. Hiện trạng số liệu công trình có trong CSDL đến tháng 9 năm 2006 8 Với số liệu hiện có trong CSDL đã đầy đủ các loại số liệu - Lỗ khoan (thạch học, mẫu cơ lý, SPT, cắt cánh) - Hố đào và đổ nuớc thí nghiệm - Giếng đào (thạch học, mẫu nước) - Xuyên 3.
Hội thảo Được tổ chức vào ngày 12 tháng 9 năm 2006 tại Liên đoàn ĐCTV - ĐCCT Miền Nam. Trong hội thảo này tác giả đã trình bày các số liệu nhập vào và xuất ra từ CSDL, các sản phẩm được tạo ra từ CSDL và các chương trình hỗ trợ và kết quả liên kết CSDL với GIS. Các chuyên gia đóng góp chi tiết cho từng loại số liệu và trong từng sản phẩm và đi đến thống nhất rằng, các sản phẩm tạo ra phải theo tài liệu [1]. Sau khi hội thảo nhóm tác giả đã sửa chữa và bổ xung cho đề tài.
9 Chương II CƠ SỞ DỮ LIỆU ĐỊA CHẤT CÔNG TRÌNH I - PHẦN MỀM XÂY DỰNG CSDL CSDL ĐCCT được xây dựng bằng phần mềm Microsoft Access thuộc bộ phần mềm Microsoft Office rất phổ biến ở Việt Nam có ưu điểm nổi bật như sau: - Access là phần mềm chuyên dùng cho thiết kế CSDL vừa và nhỏ (1 file có dung lượng tối đa là 1 Gigabyte) - Access là sản phẩm của Microsoft nên tương tích với hệ điều hành Windows, hệ điều hành phổ biến ở Việt Nam - Có ngôn ngữ lập trình VBA (Visual Basic for Applications) được tích hợp ngôn ngữ lập trình cơ sở dữ liệu Visual Basic với các hàm trong thư viện động sẵn có của hệ điều hành. - Các Tables (bảng số liệu) Queries (truy vấn), Forms (giao diện), Reports (biểu mẫu), Macros, Modules được tích hợp chung trong một file nên rất gọn dễ quản lý. - Thích hợp chạy trong môi trường đa người dùng, dễ dàng liên kết với các phần mềm trong hệ thông tin địa lý GIS để tạo ra các thuộc tính của đối tượng bản đồ. II - CƠ SỞ DỮ LIỆU ĐỊA CHẤT CÔNG TRÌNH II.1 - Cấu trúc của cơ sở dữ liệu CSDL có tên là EGeoBase (Engineering Geology Database) được thiết kế theo mô hình Client - Server, để chạy trong môi trường đa người dùng (trong môi trường mạng máy tính, nhiều người sử dụng chung từ một nguồn số liệu duy nhất) và được liên kết với bản đồ để tạo ra các bản đồ thuộc tính, do đó EGeoBase được chia thành 3 phần.
Sơ đồ hoạt động của CSDL 10 Phần số liệu (Back-end) có tên file là EGeoBaseData chỉ chứa các bảng số liệu và bảng tham chiếu, các quan hệ giữa các bảng được cài đặt trong máy chủ (Server) Phần giao diện (Front-end) có tên file là EGeoBaseProg chứa các query, giao diện, các module để nhập xuất số liệu. Số liệu được liên kết từ các bảng số liệu của phần Back-end và được cài đặt trong các máy trạm (Client). Số liệu được nhập số liệu từ phần giao diện, lưu trữ ở phần số liệu và được dùng chung cho các máy trạm Các số liệu được đảm bảo với thời gian thực (real time) số liệu sau khi nhập xong từ một máy trạm các máy khác đã có thể khai thác số liệu được ngay. Người dùng làm việc với CSDL từ phần giao diện.
Phần liên kết (Map-link) có tên file là EGeoBaseLink được cài đặt ở một số máy trạm, chứa các query để tạo dữ liệu nguồn cho bản đồ. Các bảng số liệu được chia sẻ từ phần số liệu. Sơ đồ cài đặt CSDL trong môi trường đa người dùng II.2 - Phần số liệu của EGeoBase II.1 - Cấu trúc dữ liệu Trong nghiên cứu địa chất công trình, các công trình nghiên cứu bao gồm các loại công trình sau: Lỗ khoan địa chất công trình 11 Hố đào địa chất công trình Hố đào đổ nước thí nghiệm Điểm xuyên tĩnh hiện trường Giếng đào Các công trình này đều được xác định trên bản đồ bằng tọa độ phù hợp với hệ tọa độ mà bản đồ địa chất công trình sử dụng. Dưới các công trình nghiên cứu có các số liệu chi tiết của các công trình như thạch học, mẫu cơ lý, mẫu nước, số liệu SPT, số liệu cắt cánh hiện trường, số liệu xuyên.
Các mẫu nước, mẫu cơ lý gồm các loại số liệu chi tiết mẫu… Như vậy để lưu trữ đầy đủ thông tin, tiên lợi cho tìm kiếm thông tin, khai thác số liệu, cần phải phân cấp số liệu và có cấu trúc dữ liệu phù hợp để lưu trữ trong cơ sở dữ liệu. Kết quả phân tích cấu trúc dữ liệu để thành lập cơ sở dữ liệu địa chất công trình, trên cơ sở các loại số liệu trong nghiên cứu địa chất công trình thường được áp dụng trong Cục Địa chất và Khoáng sản Việt Nam. Để có tiền đề xây dựng các bảng lưu trữ số liệu, ràng buộc số liệu và thiết kế các giao diện nhập số liệu, chúng tôi phân chia các quan hệ số liệu theo logic như sau: - Các công trình nghiên cứu địa chất công trình phải được xác định trên bản đồ được lưu trong bảng ‘Vị trí công trình’ trong bảng này phân chia ra loại công trình - Tuỳ theo sự phân loại công trình mà các bảng ‘Lỗ khoan’, ‘Hố đào’, ‘Giếng’. sẽ lưu các thông tin tương ứng.
- Có lưu trữ thông tin về ‘Lỗ khoan’ mới có lưu trữ thông tin ‘Thạch học lỗ khoan’, ‘Mẫu cơ lý lỗ khoan’, ‘SPT’… - Có ‘Mẫu cơ lý’ mới có kết quả ‘Phân tích mẫu cơ lý’ … Nếu ký hiệu 1 là mức 1, 1.1 là mức 3 thì các đối tượng trong CSDL sẽ có 4 mức số liệu như sau: 1. Vị trí điểm công trình 1.1 Thạch học lỗ khoan 1.1Chi tiết mẫu cơ lý 1.1 Chi tiết mẫu nước 1.2 Hố đào thạch học 1.1 Thạch học hố đào 12 1.1 Chi tiết mẫu cơ lý 1.1 Chi tiết mẫu nước 1.3 Hố đào đổ nước thí nghiệm 1.1 Thạch học hố đào 1.2 Kết quả thí nghiệm hố đào 1.1 Thạch học giếng 1.1 Chi tiết mẫu nước 1.1 Thạch học xuyên 1.2 Kết quả xuyên 2 Đề án 2.1 Kiểu thach học Về quan hệ giữa các mức số liệu sẽ là - Từ mức 1 đến nức 2 là quan hệ 1-1 - Từ mức 2 đến mức 3 là quan hệ 1-n - Từ mức 3 đến mức 4 là quan hệ 1-n Dựa vào kết quả phân tích cấu trúc dữ liệu quan hệ, chúng tôi tiến hành thành lập các bảng lưu trữ số liệu (Hình 4) Bảng lưu trữ số liệu gồm 2 loại: - Bảng số liệu có chữ đầu là ‘dt’ là bảng chứa các số liệu nghiên cứu trong các công trình nghiên cứu ĐCCT. - Bảng tham chiếu có chữ đầu là ‘rt” là bảng chứa các miền giá trị. Các bảng lưu trữ số liệu II.3 - Bảng số liệu Dựa vào các mức số liệu đã phân tích, chúng tôi tiến hành xây dựng các bảng số liệu lần lượt theo các mức số liệu từ 1 đến 4 Mức 1 dt-vitri: Lưu trữ thông tin về vị trí của các công trình có trường khoá là Tên công trình.
rt-dean: Lưu trữ thông tin về đề án nghiên cứu có trường khoá là Mã đề án.