Luận Tốt Nghiệp: Ứng Dụng Công Nghệ Thông Tin Trong Hoạt Động Thư Viện Hà Nội

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu ứng dụng cntt trong hoạt động trung tâm thư viện tại thư viện hà nội, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất biện pháp hoàn thiện trong lĩnh

• Tác giả: Trần Thị Hoài
• Người hướng dẫn: Th.S Nguyễn Thị Thuý Hạnh
• Trường học: Thư viện Hà Nội
• Chuyên ngành: Thông tin thư viện
• Đề tài: Ứng Dụng Công Nghệ Thông Tin Trong Hoạt Động Thư Viện Hà Nội
• Loại tài liệu: luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2012
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: THƯ VIỆN HÀ NỘI VỚI VẤN ĐỀ ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ THÔNG TIN TRONG HOẠT ĐỘNG THÔNG TIN THƯ VIỆN
• 1.1. Khái quát chung về Thư viện Hà Nội
• 1.1.1. Lịch sử hình thành và phát triển
• 1.2. Cơ cấu tổ chức và đội ngũ cán bộ
• 1.3. Chức năng, nhiệm vụ của Thư viện
• 1.4. Những vấn đề cơ bản của việc ứng dụng công nghệ thông tin trong hoạt động thông tin – thư viện
• 1.4.1. Khái niệm công nghệ thông tin
• 1.4.2. Vai trò của công nghệ thông tin trong hoạt động thông tin – thư viện
• 1.4.3. Quá trình ứng dụng công nghệ thông tin trong hoạt động Thông tin thư viện tại Thư viện Hà Nội
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ THÔNG TIN TẠI THƯ VIỆN HÀ NỘI
• 2.1. Hạ tầng công nghệ thông tin
• 2.2. Hệ thống mạng và phần mềm
• 2.2.1. Hệ thống mạng
• 2.2.2. Khổ mẫu biên mục đọc máy MARC
• 2.3. Các phần mềm được Thư viện ứng dụng
• 2.3.1. Phần mềm tư liệu CDS/ISIS
• 2.3.2. Phần mềm ILIB
• 2.3.3. Phần mềm Libol 6.3
• 2.4. Ứng dụng CNTT trong công tác quản lý
• 2.5. Ứng dụng công nghệ thông tin trong hoạt động chuyên môn
• 2.5.1. Ứng dụng CNTT trong công tác biên mục
• 2.5.2. Ứng dụng CNTT trong việc xây dựng CSDL
• 2.5.3. Ứng dụng CNTT trong công tác phục vụ bạn đọc
• 3. CHƯƠNG 3: NHẬN XÉT VÀ KIẾN NGHỊ NÂNG CAO HIỆU QUẢ ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ THÔNG TIN VÀO HOẠT ĐỘNG THÔNG TIN THƯ VIỆN TẠI THƯ VIỆN HÀ NỘI
• 3.1. Những kết quả đã đạt được trong việc ứng dụng công nghệ thông tin vào hoạt động thông tin - thư viện tại Thư viện Hà Nội
• 3.2. Nhược điểm
• 3.3. Một số kiến nghị nâng cao hiệu quả ứng dụng công nghệ thông tin tại Thư viện Hà Nội
• KẾT LUẬN
• Danh mục tài liệu tham khảo

Tóm tắt

I. Tổng Quan Ứng Dụng Công Nghệ Thông Tin Thư Viện Hà Nội

Ứng dụng công nghệ thông tin thư viện Hà Nội bắt đầu từ những năm 50 của thế kỷ XX, ban đầu chỉ tập trung vào quản lý bổ sung, tài chính và tạo lập CSDL thư mục. Sau đó, mở rộng sang lưu trữ, tìm kiếm thông tin và tạo ra các sản phẩm thông tin thư mục. Các thuật ngữ như “cổng giao tiếp điện tử”, “dịch vụ chỉ dẫn ảo”, “siêu dữ liệu” dần trở nên quen thuộc. Ngày nay, khó hình dung hoạt động thư viện tách rời máy tính, mạng, Internet, khai thác CSDL trực tuyến và tạp chí điện tử. Internet đã, đang và ngày càng thâm nhập sâu vào hoạt động thư viện, giúp các thư viện kết nối, khai thác thông tin của nhau. Sự phát triển mạnh mẽ của CNTT và viễn thông đã dẫn đến sự xuất hiện thư viện điện tử, thư viện số, thư viện ảo và thư viện đa phương tiện. Đầu những năm 80, các thư viện Việt Nam bắt đầu ứng dụng CNTT, chủ yếu để tạo CSDL thư mục về vốn tài liệu. Tuy nhiên, công tác ứng dụng tin học trong hoạt động thông tin – thư viện mới chỉ được triển khai ở một số trung tâm thông tin thư viện đầu ngành.

1.1. Lịch sử hình thành và phát triển Thư Viện Hà Nội

Thư viện Hà Nội thành lập ngày 15/10/1956 với tên gọi “Phòng đọc sách nhân dân”. Đã qua nhiều lần thay đổi địa điểm. Đến tháng 1/1959, Thư viện chính thức đóng tại 47 Bà Triệu và mang tên “Thư viện nhân dân Hà Nội”. Hiện nay, Thư viện Hà Nội được hợp nhất bởi Thư viện Hà Nội (cũ) và Thư viện Hà Tây. Vốn tài liệu của Thư viện rất lớn, bao gồm sách tiếng Việt, sách ngoại văn, sách địa chí và tài liệu điện tử. UBND Thành phố Hà Nội đã đầu tư cho xây dựng trụ sở mới và dự án xây dựng thư viện điện tử.

1.2. Cơ cấu tổ chức và đội ngũ cán bộ Thư Viện Hà Nội

Sau khi hợp nhất, Sở VHTT&DL Hà Nội đã ban hành Quy chế tổ chức và hoạt động của Thư viện Hà Nội. Theo quy chế, Thư viện Hà Nội có 6 phòng chức năng: Phòng bổ sung và xử lý nghiệp vụ, Phòng phục vụ bạn đọc, Phòng địa chí – Thông tin tra cứu, Phòng tin học, Phòng nghiệp vụ và phong trào cơ sở, Phòng hành chính tổng hợp. Hiện nay Thư viện Hà Nội có 75 cán bộ, trong đó có 56 cán bộ trong biên chế và 19 lao động hợp đồng. 100% cán bộ chuyên môn có trình độ cử nhân. Để nâng cao chất lượng cán bộ, cơ quan luôn tạo điều kiện cho cán bộ tham gia các chương trình hội thảo, tập huấn về chuyên môn.

1.3. Chức năng và nhiệm vụ chính của Thư Viện Hà Nội

Thư viện Hà Nội là đơn vị sự nghiệp có chức năng tàng trữ, luân chuyển sách báo, tài liệu do địa phương xuất bản. Thư viện phục vụ bạn đọc rộng rãi, kể cả thiếu nhi, và những người nghiên cứu khoa học kỹ thuật. Vì vậy, Thư viện Hà Nội là một Thư viện khoa học tổng hợp đồng thời có chức năng nghiên cứu và hướng dẫn nghiệp vụ thư viện cơ sở. Nhiệm vụ chính là nghiên cứu và hướng dẫn phương pháp hoạt động của hệ thống thư viện, tủ sách và phong trào đọc sách. Bên cạnh đó, thư viện bảo quản và bổ sung các loại sách báo cũ và mới, tổ chức tuyên truyền giới thiệu sách báo, bảo vệ kho sách báo, hướng dẫn nghiệp vụ, và hiện nay được giao thêm nhiệm vụ nghiên cứu khoa học và ứng dụng công nghệ thông tin.

II. Vai Trò Công Nghệ Thông Tin Trong Hoạt Động Thư Viện

Ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý thư viện đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao hiệu quả hoạt động. Một trong những đặc tính của thông tin là tính “kịp thời”, vì vậy, hoạt động thư viện cần tạo ra nhiều cơ hội cho người dùng tin, cung cấp thông tin nhanh hơn, mềm dẻo hơn và đa chiều hơn. Việc ứng dụng CNTT và truyền thông đã làm cho việc phổ biến tri thức thuận tiện và nhanh chóng. Việc ứng dụng tin học trong công tác thông tin - thư viện thường tập trung vào việc lưu trữ, tìm kiếm và tạo ra các sản phẩm thông tin, tổ chức các dịch vụ thông tin và phổ biến thông tin. Đặc điểm của các hoạt động này là thường xuyên phải quản lý một khối lượng lớn tài liệu và được khai thác lặp đi lặp lại nhiều lần. Do vậy, tin học hoá hoạt động thông tin - thư viện là xu thế phát triển tất yếu của các cơ quan thông tin - thư viện hiện nay.

2.1. Khái niệm cơ bản về Công Nghệ Thông Tin CNTT

Công nghệ thông tin (CNTT) là ngành sử dụng máy tính và phần mềm máy tính để chuyển đổi, lưu trữ, bảo vệ, xử lý, truyền và thu thập thông tin. Tại Việt Nam, khái niệm CNTT được hiểu và định nghĩa trong nghị quyết 49/CP ký ngày 04/8/1993 về phát triển CNTT của Chính phủ Việt Nam như sau: “CNTT là tập hợp các phương pháp khoa học, các phương tiện và công cụ kỹ thuật hiện đại, chủ yếu là kỹ thuật máy tính và viễn thông, nhằm tổ chức, khai thác và sử dụng có hiệu quả các nguồn tài nguyên thông tin rất phong phú và tiềm năng trong mọi lĩnh vực hoạt động của con người và xã hội”.

2.2. Tầm quan trọng của CNTT trong Hoạt Động Thư Viện

Việc ứng dụng CNTT trong hoạt động thư viện có vai trò và ý nghĩa quan trọng đối với các cơ quan thông tin – thư viện và với cả người sử dụng. Giúp cán bộ thư viện có thể chọn lọc thông tin hữu ích, xử lý tự động công tác nghiệp vụ, giúp người sử dụng có thể tìm kiếm và khai thác thông tin một cách nhanh chóng và hiệu quả. Giúp các cơ quan thông tin – thư viện có thể chia sẻ nguồn lực thông tin nhằm nâng cao chất lượng phục vụ bạn đọc và mở rộng khả năng cung cấp dịch vụ cho bạn đọc.

III. Thực Trạng Ứng Dụng CNTT Quản Lý Thư Viện Tại Hà Nội

Thực tế, ứng dụng CNTT trong quản lý thư viện ở Hà Nội đã đạt được nhiều thành tựu đáng kể. Các thư viện đang dần chuyển đổi sang mô hình số, sử dụng các phần mềm quản lý hiện đại và cung cấp dịch vụ trực tuyến cho người dùng. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều thách thức cần vượt qua, đặc biệt là về hạ tầng công nghệ thông tin, đào tạo kỹ năng cho cán bộ thư viện và bảo mật dữ liệu. Sự phát triển của thư viện số đòi hỏi sự đầu tư và nâng cấp liên tục để đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của người đọc.

3.1. Hạ tầng Công Nghệ Thông Tin CNTT tại Thư Viện

Hạ tầng CNTT bao gồm hệ thống máy tính, mạng internet, các thiết bị lưu trữ và phần mềm quản lý. Mức độ đầu tư cho hạ tầng CNTT có ảnh hưởng lớn đến khả năng ứng dụng CNTT trong thư viện. Các thư viện cần đảm bảo có đủ trang thiết bị hiện đại để phục vụ cho việc số hóa tài liệu, quản lý dữ liệu và cung cấp dịch vụ trực tuyến.

3.2. Hệ thống Mạng và Phần Mềm Quản Lý Thư Viện

Hệ thống mạng đóng vai trò quan trọng trong việc kết nối các thiết bị và cho phép truy cập thông tin từ xa. Phần mềm quản lý thư viện giúp tự động hóa các quy trình nghiệp vụ, từ bổ sung tài liệu đến phục vụ bạn đọc. Các phần mềm quản lý phổ biến bao gồm CDS/ISIS, ILIB và Libol. Việc lựa chọn và triển khai phần mềm phù hợp là yếu tố then chốt để nâng cao hiệu quả quản lý.

3.3. Ứng dụng CNTT trong Công tác Quản Lý Thư Viện

CNTT được ứng dụng rộng rãi trong công tác quản lý thư viện, bao gồm quản lý bạn đọc, quản lý tài liệu, quản lý kho và thống kê báo cáo. Việc sử dụng phần mềm quản lý giúp giảm thiểu sai sót, tiết kiệm thời gian và nâng cao hiệu quả công việc. Quản lý bạn đọc, CNTT hỗ trợ đăng ký, gia hạn thẻ và quản lý lịch sử mượn trả của bạn đọc. Quản lý tài liệu giúp theo dõi thông tin chi tiết về từng tài liệu, từ đó dễ dàng tìm kiếm và kiểm kê. Quản lý kho giúp sắp xếp và bảo quản tài liệu một cách khoa học, tránh thất lạc và hư hỏng.

IV. Giải Pháp Nâng Cao Hiệu Quả Ứng Dụng CNTT Thư Viện

Để nâng cao hiệu quả ứng dụng CNTT trong thư viện, cần có các giải pháp đồng bộ về hạ tầng, phần mềm, đào tạo và chính sách. Việc đầu tư vào hạ tầng CNTT hiện đại là điều kiện tiên quyết. Bên cạnh đó, cần lựa chọn và triển khai các phần mềm quản lý phù hợp với quy mô và đặc thù của từng thư viện. Đào tạo kỹ năng CNTT cho cán bộ thư viện là yếu tố quan trọng để đảm bảo khai thác hiệu quả các công cụ và hệ thống. Cuối cùng, cần có chính sách khuyến khích và hỗ trợ chuyển đổi số thư viện từ các cấp quản lý.

4.1. Đầu Tư và Nâng Cấp Hạ Tầng Công Nghệ Thư Viện

Đầu tư vào máy tính, thiết bị mạng, máy chủ và phần mềm bản quyền là cần thiết để đảm bảo hoạt động ổn định và hiệu quả của hệ thống. Nâng cấp định kỳ các thiết bị và phần mềm giúp theo kịp sự phát triển của công nghệ và đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của người dùng.

4.2. Đào Tạo Kỹ Năng CNTT cho Cán Bộ Thư Viện

Cần tổ chức các khóa đào tạo, tập huấn về sử dụng phần mềm quản lý thư viện, kỹ năng tìm kiếm thông tin trực tuyến, kỹ năng số hóa tài liệu và các kiến thức về bảo mật thông tin. Nâng cao trình độ CNTT cho cán bộ thư viện giúp họ tự tin và chủ động trong công việc.

4.3. Xây Dựng Chính Sách Hỗ Trợ Chuyển Đổi Số Thư Viện

Các chính sách cần tập trung vào khuyến khích số hóa tài liệu, xây dựng thư viện số, phát triển dịch vụ trực tuyến và tăng cường hợp tác giữa các thư viện. Chính sách hỗ trợ tài chính và kỹ thuật từ các cấp quản lý sẽ tạo động lực cho các thư viện chuyển đổi số thành công.

V. Kinh Nghiệm và Kết Quả Ứng Dụng CNTT Tại Thư Viện Hà Nội

Việc ứng dụng CNTT trong thư viện Hà Nội đã mang lại nhiều kết quả tích cực. Thư viện đã số hóa được một lượng lớn tài liệu, xây dựng cơ sở dữ liệu trực tuyến và cung cấp dịch vụ mượn trả sách tự động. Người dùng có thể dễ dàng tìm kiếm thông tin và truy cập tài liệu từ xa. Tuy nhiên, vẫn còn một số hạn chế cần khắc phục, như tốc độ số hóa còn chậm, cơ sở dữ liệu chưa đầy đủ và một số dịch vụ trực tuyến chưa được tối ưu hóa.

5.1. Các Phần Mềm Ứng Dụng trong Công Tác Thư Viện

Các phần mềm được sử dụng bao gồm phần mềm quản lý thư viện (Libol, ILIB), phần mềm số hóa tài liệu, phần mềm quản lý cơ sở dữ liệu (CDS/ISIS). Việc lựa chọn phần mềm phù hợp và khai thác hiệu quả các tính năng của phần mềm đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao hiệu quả công việc.

5.2. Ứng dụng CNTT trong Công Tác Biên Mục và Xây Dựng CSDL

Ứng dụng CNTT giúp biên mục tài liệu nhanh chóng và chính xác hơn. Việc xây dựng CSDL giúp quản lý thông tin về tài liệu một cách khoa học và dễ dàng truy cập. Ứng dụng CNTT trong quản lý thư viện giúp quản lý dữ liệu một cách hiệu quả, đảm bảo tính chính xác và bảo mật của thông tin.

5.3. Ứng Dụng CNTT Trong Phục Vụ Bạn Đọc Hiệu Quả

Bạn đọc có thể tìm kiếm thông tin trực tuyến, mượn trả sách tự động và truy cập tài liệu số từ xa. CNTT cũng giúp thư viện cung cấp các dịch vụ mới như tư vấn trực tuyến, giới thiệu sách mới và tổ chức các sự kiện trực tuyến. Giúp bạn đọc tiết kiệm thời gian và dễ dàng tiếp cận nguồn tài liệu.

VI. Tương Lai Phát Triển Thư Viện Thông Minh Ứng Dụng CNTT

Với sự phát triển của trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn (Big Data) và Internet of Things (IoT), thư viện có thể trở nên thông minh hơn, cung cấp dịch vụ cá nhân hóa và dự đoán nhu cầu của người dùng. Thư viện thông minh sẽ là trung tâm học tập và nghiên cứu hiện đại, kết nối người dùng với nguồn tri thức toàn cầu.

6.1. Xu Hướng Phát Triển Thư Viện Số và Thư Viện Thông Minh

Thư viện số tập trung vào việc số hóa tài liệu và cung cấp dịch vụ trực tuyến, trong khi thư viện thông minh sử dụng công nghệ để tự động hóa các quy trình, cá nhân hóa dịch vụ và tạo ra trải nghiệm tốt hơn cho người dùng.

6.2. Vai Trò của Trí Tuệ Nhân Tạo AI trong Thư Viện

AI có thể được sử dụng để phân tích dữ liệu, đề xuất tài liệu phù hợp với nhu cầu của người dùng, trả lời câu hỏi tự động và cải thiện khả năng tìm kiếm. Chẳng hạn, sử dụng AI để phát hiện các thông tin sai lệch và tin giả.

6.3. An Ninh Thông Tin và Bảo Mật Dữ Liệu Thư Viện

Bảo vệ dữ liệu cá nhân của người dùng và tài sản trí tuệ của thư viện là vô cùng quan trọng. Cần triển khai các biện pháp an ninh mạng mạnh mẽ và tuân thủ các quy định về bảo mật dữ liệu.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Ứng dụng công nghệ thông tin (CNTT) vào hoạt động thông tin – thư viện đã xuất hiện trên thế giới từ những năm 50 của thế kỷ XX, khởi đầu từ các khâu quản lý bổ sung, tài chính, tạo lập cơ sở dữ liệu (CSDL) thư mục, sau đó mở rộng sang lưu trữ, tìm kiếm thông tin, quản lý lưu thông và xây dựng các dịch vụ thư viện số. Tại Việt Nam, quá trình này bắt đầu từ đầu thập niên 1980 với việc ứng dụng tin học để tạo lập CSDL thư mục, tiếp đó phát triển hệ thống mạng cục bộ (LAN) và mạng diện rộng (WAN) trong thập niên 1990 tại các trung tâm đầu ngành như Thư viện Quốc gia Việt Nam hay Cục Thông tin Khoa học và Công nghệ Quốc gia.

Thư viện Hà Nội là đơn vị sự nghiệp công lập giữ vai trò trung tâm trong việc nâng cao dân trí và phát triển văn hóa đọc của nhân dân thủ đô. Sau sự kiện hợp nhất Thư viện Hà Nội (cũ) và Thư viện Hà Tây vào tháng 02/2009, quy mô tổ chức, nguồn vốn tài liệu và đối tượng phục vụ tăng lên đáng kể, đòi hỏi thư viện phải hiện đại hóa trang thiết bị và quy trình xử lý chuyên môn. Để giải quyết yêu cầu thực tiễn này, khóa luận tập trung nghiên cứu toàn diện quá trình tin học hóa các khâu công tác tại Thư viện Hà Nội.

• Mục tiêu nghiên cứu:
  1. Khảo sát và phân tích thực trạng ứng dụng CNTT tại Thư viện Hà Nội trong từng khâu công tác từ quản lý, bổ sung, biên mục, xây dựng CSDL đến phục vụ bạn đọc.
  2. Đánh giá những kết quả đạt được, phát hiện những khó khăn, tồn tại và bất cập trong hạ tầng, phần mềm và nhân lực.
  3. Đề xuất hệ thống giải pháp và kiến nghị thực tiễn nhằm nâng cao hiệu quả ứng dụng CNTT, đẩy mạnh tiến trình hiện đại hóa thư viện.
• Đối tượng nghiên cứu: Quá trình ứng dụng CNTT trong các quy trình hoạt động thông tin – thư viện tại đơn vị.
• Phạm vi nghiên cứu: Toàn bộ hoạt động chuyên môn và hạ tầng tin học tại hai cơ sở của Thư viện Hà Nội (47 Bà Triệu, Hoàn Kiếm và 2B Quang Trung, Hà Đông).
• Tình hình nghiên cứu: Trước thời điểm khóa luận thực hiện, các công trình tại đơn vị chủ yếu tiếp cận riêng lẻ từng khía cạnh như công tác phát triển vốn tài liệu hay hoạt động thông tin tra cứu. Chưa có công trình nào nghiên cứu bao quát toàn bộ quy trình từ quản lý, xử lý tài liệu đến phục vụ bạn đọc, đặc biệt là việc đánh giá bước đầu triển khai phần mềm quản trị tích hợp Libol 6.0 và chuẩn biên mục đọc máy MARC 21.

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận dựa trên hệ thống khái niệm khoa học, các văn bản quy phạm pháp luật và tiêu chuẩn nghiệp vụ thông tin – thư viện hiện hành:

• Khái niệm và cơ sở pháp lý:
  • Định nghĩa CNTT được trích dẫn theo Nghị quyết 49/CP ban hành ngày 04/8/1993 của Chính phủ về phát triển công nghệ thông tin tại Việt Nam.
  • Phân hạng thư viện căn cứ theo Thông tư 67/2006/TT-BVHTT&DL của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch.
• Tiêu chuẩn nghiệp vụ và khổ mẫu biên mục đọc máy:
  • Khổ mẫu MARC (Machine Readable Cataloging) do Thư viện Quốc hội Mỹ phát triển năm 1966 (USMARC), UNIMARC (IFLA phổ biến năm 1977 dựa trên tiêu chuẩn ISO 2709) và MARC 21 (ban hành năm 1997 trên cơ sở hợp nhất USMARC và CANMARC).
  • Quy tắc mô tả thư mục quốc tế ISBD, quy tắc biên mục AACR-2, tiêu chuẩn TCVN 4743-89.
  • Khung phân loại: Khung phân loại thập phân Dewey (DDC 14), BBK, UDC, LCC và Bảng phân loại tài liệu địa chí Hà Nội.
  • Các giao thức truyền thông và kết nối: Tiêu chuẩn trao đổi dữ liệu ISO 2709, giao thức tra cứu liên thư viện Z39.50, OAI-PMH, giao thức mượn liên thư viện ISO 10161 và chuẩn mượn trả SIP 2.
• Giải pháp phần mềm chuyên ngành:
  • CDS/ISIS: Phần mềm quản trị CSDL văn bản có cấu trúc do UNESCO phát triển năm 1995.
  • iLib 3.6: Giải pháp thư viện điện tử tích hợp do Công ty CMC phát triển trên nền kiến trúc 3 lớp.
  • Libol 6.0: Bộ giải pháp thư viện điện tử – thư viện số do Công ty Cổ phần Công nghệ Tinh Vân phát triển từ năm 1997.
• Phương pháp nghiên cứu:
  • Phương pháp phân tích, tổng hợp và đánh giá tài liệu.
  • Phương pháp quan sát thực địa các khâu xử lý nghiệp vụ và phòng phục vụ bạn đọc.
  • Phương pháp trao đổi, phỏng vấn trực tiếp cán bộ quản lý và cán bộ chuyên môn tại các phòng ban.
• Nguồn dữ liệu: Báo cáo tổng kết, số liệu thống kê hoạt động nghiệp vụ năm 2011, danh mục CSDL nội bộ và các văn bản pháp quy của Thư viện Hà Nội.

---

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Thư viện Hà Nội với vấn đề ứng dụng công nghệ thông tin trong hoạt động thông tin thư viện

Chương 1 khái quát lịch sử hình thành, cơ cấu tổ chức, nguồn lực thông tin và các giai đoạn ứng dụng tin học tại đơn vị:

• Lịch sử và cơ cấu: Thư viện thành lập ngày 15/10/1956 với tên gọi ban đầu là "Phòng đọc sách nhân dân", đến tháng 01/1959 đổi tên thành "Thư viện nhân dân Hà Nội" tại 47 Bà Triệu. Tháng 02/2009, Thư viện Hà Nội (cũ - hạng 1 với 38 cán bộ) và Thư viện Hà Tây (hạng 3 với 23 cán bộ) hợp nhất thành Thư viện Hà Nội, được xếp hạng 2 theo quy định.
• Cơ sở vật chất:
  • Cơ sở 1 (47 Bà Triệu, Hoàn Kiếm): Tòa nhà 9 tầng xây dựng kỷ niệm 1000 năm Thăng Long – Hà Nội, tổng kinh phí đầu tư 44,475 tỉ đồng (trong đó có 2,8 tỉ đồng dành cho dự án xây dựng thư viện điện tử).
  • Cơ sở 2 (2B Quang Trung, Hà Đông): Trụ sở làm việc diện tích 2.029 m², được cấp kinh phí 880 triệu đồng năm 2010 để nâng cấp.
• Tổ chức bộ máy và nhân sự: Gồm 6 phòng chức năng (Bổ sung và xử lý nghiệp vụ; Phục vụ bạn đọc với 7 bộ phận; Địa chí – Thông tin tra cứu; Tin học; Nghiệp vụ và phong trào cơ sở; Hành chính tổng hợp). Tổng nhân sự gồm 75 cán bộ (56 biên chế, 19 hợp đồng lao động). Về trình độ: 100% cán bộ chuyên môn có trình độ cử nhân, 7 thạc sĩ chuyên ngành khoa học thư viện, 7 cán bộ có văn bằng 2; có 4 cán bộ được cử đi đào tạo 2 tháng tại Ấn Độ về tiếng Anh và tin học.
• Vốn tài liệu: Tổng số đạt 432.597 cuốn sách và tài liệu đặc thù:
  • Sách tiếng Việt: 387.546 cuốn; Sách ngoại văn: 35.413 cuốn.
  • Sách cho người khiếm thị: 2.582 cuốn sách chữ nổi và 1.711 băng đĩa.
  • Báo đóng bìa: 5.345 tập; Báo, tạp chí định kỳ: 391 tên tiếng Việt, 14 tên ngoại văn.
  • Tài liệu địa chí: 11.413 cuốn sách, 1.323 bản Hán Nôm/Hương ước/thần tích/thần sắc, 55 bản đồ, 45 băng đĩa.
  • Sách thiếu nhi: 75.669 cuốn; Kho sách luân chuyển: 57.397 cuốn; Tài liệu điện tử: 211.958 biểu ghi.
• Các mốc thời gian ứng dụng CNTT:
  • 1996: Bắt đầu tin học hóa với phần mềm CDS/ISIS.
  • 1998: Tự động hóa công tác in phích, biên soạn thư mục và phục vụ tra cứu trên máy tính.
  • 2004: Triển khai dịch vụ tra cứu thông tin qua mạng Internet cho bạn đọc.
  • 2010: Chính thức thành lập Phòng Tin học chuyên trách.
  • 2011: Triển khai áp dụng phần mềm Libol 6.0 theo khổ mẫu MARC 21.

Chương 2: Thực trạng ứng dụng công nghệ thông tin tại Thư viện Hà Nội

Chương 2 mô tả chi tiết hiện trạng hạ tầng kỹ thuật, việc sử dụng các phần mềm chuyên ngành và mức độ tin học hóa trong từng khâu nghiệp vụ:

1. Hạ tầng kỹ thuật và mạng

Hệ thống mạng LAN, Internet và hệ thống Wifi được phân bổ tại các tầng làm việc. Trang thiết bị phần cứng gồm:

• 04 máy chủ: 02 máy tại cơ sở Bà Triệu, 01 máy tại cơ sở Hà Đông và 01 máy đặt trên xe thư viện lưu động.
• 03 máy tính xách tay dùng cho hội nghị và công tác lưu động.
• 91 máy trạm: gồm 28 máy tại phòng đa phương tiện, 10 máy tra cứu OPAC trực tiếp cho bạn đọc, số còn lại bố trí tại các phòng chức năng để xử lý tài liệu và quản lý.
• Thiết bị ngoại vi: 03 máy chiếu, 02 máy quét (scan), hệ thống camera, 03 máy photocopy và các máy in.

2. Các dự án tài trợ và phát triển nguồn lực

• Quỹ FORCE (Hà Lan - 2008): Tài trợ xây dựng 01 phòng thu âm (Studio) chuyên dụng trị giá 21.900 USD theo phương thức chìa khóa trao tay; giai đoạn 2009–2010 đã sản xuất được 17 đầu sách nói CD và trao đổi 12 đầu sách với Thư viện Phụ nữ TP. Hồ Chí Minh.
• Quỹ SIF (Singapore - 2010): Tài trợ dự án xe thư viện lưu động bánh xe hi vọng (WOW) và 1.500 bản sách thiếu nhi.
• Tài trợ sách: Ngân hàng ADB và Trung tâm Giao lưu Văn hóa Nhật Bản tài trợ 855 cuốn (2008–2011); NXB Kim Đồng tài trợ định kỳ; tiếp nhận 2.072 cuốn từ cá nhân lãnh đạo UBND thành phố năm 2011.
• Chương trình mục tiêu Bộ VHTT&DL: Ngân sách đối ứng của TP. Hà Nội đạt 200 triệu đồng (năm 2010) và 100 triệu đồng (năm 2011).

3. Ứng dụng CNTT trong các quy trình nghiệp vụ

• Công tác quản lý: Trước đây quản lý hồ sơ cán bộ và bạn đọc thủ công qua sổ sách hoặc bảng tính Excel; hiện đang cấu hình phân hệ quản lý của Libol 6.0 để số hóa hồ sơ bạn đọc.
• Công tác bổ sung – trao đổi: Từng sử dụng CSDL quản lý bổ sung tự xây dựng trên Microsoft Access trong môi trường CDS/ISIS để kiểm trùng; chuyển dần sang phân hệ Bổ sung của Libol 6.0 (cho phép lập đơn đặt hàng, quản lý đăng ký cá biệt, in nhãn gáy, mã vạch tự động).
• Công tác biên mục:
  • Quy trình biên mục gồm 3 bước: Xử lý tiền máy (lập phiếu tiền máy theo 3 vùng: thông tin chung, mô tả thư mục ISBD, mô tả nội dung bằng từ khóa tự do và tóm tắt); Nhập dữ liệu vào phần mềm; In phích mục lục (in phích chữ cái và phích phân loại qua tệp định dạng ISO).
  • Năm 2011, thư viện đã tiến hành biên mục thử nghiệm được 500 biểu ghi theo chuẩn MARC 21 trên phân hệ Biên mục của Libol 6.0.
• Hiện trạng xây dựng cơ sở dữ liệu: Thư viện duy trì song song nhiều CSDL trên các phần mềm CDS/ISIS và iLib 3.6:

Cơ sở	Tên CSDL	Phòng cập nhật	Phần mềm	Số lượng biểu ghi
47 Bà Triệu	SÁCH	Phòng Bổ sung & Xử lý	CDS/ISIS	78.118
	NGOẠI VĂN	Phòng Bổ sung & Xử lý	CDS/ISIS	17.438
	THIẾU NHI	Phòng Bổ sung & Xử lý	CDS/ISIS	8.248
	NVTN (Ngoại văn thiếu nhi)	Phòng Bổ sung & Xử lý	CDS/ISIS	536
	VĂN BIA	Phòng Địa chí – TTTC	CDS/ISIS	1.684
	TTTM (Thông tin thư mục)	Phòng Địa chí – TTTC	CDS/ISIS	9.274
	THƯ MỤC	Phòng Địa chí – TTTC	CDS/ISIS	18.847
	ĐỊA CHÍ	Phòng Địa chí – TTTC	CDS/ISIS	5.065
	TC (Tạp chí)	Phòng Địa chí – TTTC	CDS/ISIS	5.079
	HÁN NÔM	Phòng Địa chí – TTTC	CDS/ISIS	1.806
	TTTMP (Thông tin thư mục phụ)	Phòng Địa chí – TTTC	CDS/ISIS	1.019
	WOW (Thư viện lưu động)	Phòng NV & Phong trào	CDS/ISIS	1.520
Hà Đông	STVT (Sách, địa chí, ngoại văn)	Phòng Bổ sung & Xử lý	iLib 3.6	44.224
	THIẾU NHI	Phòng Bổ sung & Xử lý	CDS/ISIS	2.100
	TB (Trích báo)	Phòng Địa chí – TTTC	CDS/ISIS	17.000

• Công tác phục vụ bạn đọc:
  • Phòng đa phương tiện: Thành lập tháng 10/2010 với 28 máy tính, phục vụ bình quân 250 lượt bạn đọc/tháng; cung cấp đĩa học tiếng Anh LangMaster, từ điển E-Lexicon và phần mềm học tập của Schoolnet.
  • Trang thông tin điện tử: Vận hành tại tên miền thuvienhanoi.vn, cung cấp tin tức hoạt động, giới thiệu cơ cấu và tra cứu mục lục cơ bản.
  • Tra cứu trực tuyến OPAC: Xây dựng giao diện tra cứu trực tuyến gồm bản dành cho người lớn và bản dành riêng cho thiếu nhi.

Chương 3: Nhận xét và kiến nghị nâng cao hiệu quả ứng dụng công nghệ thông tin vào hoạt động thông tin thư viện tại Thư viện Hà Nội

Tác giả tổng kết ưu nhược điểm và đề xuất hệ thống giải pháp nâng cấp trong năm 2012:

• Đánh giá ưu điểm: Đội ngũ cán bộ tin học trẻ, được đào tạo bài bản; cơ sở vật chất 47 Bà Triệu được đầu tư hiện đại; nguồn tài liệu địa chí Hà Nội (văn bia, Hán Nôm, thần tích, hương ước) được xử lý thành các CSDL chuyên đề đặc thù; bước đầu vận hành hiệu quả phòng đa phương tiện và OPAC.
• Tồn tại và hạn chế:
  • Cán bộ CNTT trẻ còn thiếu kinh nghiệm thực tế về nghiệp vụ thư viện.
  • Thiết bị máy móc chưa hoàn toàn đồng bộ; dàn máy tính tại cơ sở 2 (Hà Đông) xuống cấp, tốc độ chậm, thường xuyên hư hỏng.
  • Dữ liệu bị phân mảnh trên hai phần mềm khác nhau giữa hai cơ sở (CDS/ISIS và iLib 3.6), chưa liên thông hoàn toàn.
  • Trang web nội dung còn đơn giản, chưa tích hợp mô-đun tra cứu CSDL OPAC trực tiếp qua Internet.
• Nhóm kiến nghị giải pháp (Kế hoạch năm 2012):
  1. Đầu tư hạ tầng và hồi cố dữ liệu: Bổ sung trang thiết bị số hóa; lập kế hoạch chuyển đổi (convert) toàn bộ CSDL từ CDS/ISIS tại cơ sở Bà Triệu và iLib 3.6 tại cơ sở Hà Đông sang hệ thống Libol 6.0 dùng chuẩn MARC 21 để quản lý tập trung.
  2. Nâng cấp trang thông tin điện tử: Thành lập Ban biên tập trang web chuyên trách; thiết kế lại giao diện và tích hợp trực tiếp cổng tra cứu OPAC lên website.
  3. Quy chuẩn hóa phòng đa phương tiện: Lắp vách kính cách âm cho hệ thống máy chủ; cài đặt phần mềm quản lý truy cập mạng; quy định mức phí sử dụng Internet 3.000 đồng/giờ; phân luồng quản lý học sinh (tiểu học: tối đa 30 phút; trung học cơ sở: tối đa từ 1 giờ đến 1 giờ 30 phút, nghiêm cấm trò chơi điện tử).
  4. Đào tạo và phát triển nhân lực: Cử cán bộ tham gia các khóa đào tạo ngắn hạn về quản trị mạng (01 cán bộ), thiết kế website (01 cán bộ) và kỹ thuật số hóa tài liệu (01 cán bộ); tổ chức các lớp hướng dẫn kỹ năng tra cứu máy tính cho bạn đọc mới.
  5. Đẩy mạnh số hóa tài nguyên: Ưu tiên lập dự án quét và số hóa nguồn tài liệu địa chí quý hiếm về Hà Nội.

---

Kết quả và đóng góp

• Kết quả nghiên cứu thực tế:
  • Khóa luận đã hệ thống hóa toàn diện các số liệu hạ tầng kỹ thuật (04 máy chủ, 91 máy trạm) và cấu trúc nhân sự (75 cán bộ tại 6 phòng ban) của Thư viện Hà Nội sau giai đoạn hợp nhất.
  • Thống kê chi tiết 15 cơ sở dữ liệu chuyên ngành với tổng cộng trên 210.000 biểu ghi được lưu trữ trên hai nền tảng CDS/ISIS và iLib 3.6.
  • Ghi nhận và phân tích kết quả thử nghiệm 500 biểu ghi thư mục theo chuẩn MARC 21 trên phần mềm tích hợp Libol 6.0.
  • Khảo sát thực tế hiệu quả vận hành của phòng đa phương tiện (28 máy tính, 250 lượt phục vụ/tháng) và studio sản xuất sách nói chuẩn quốc tế do Quỹ FORCE tài trợ.
• Đóng góp của khóa luận:
  • Cung cấp bức tranh toàn cảnh, khách quan về hiện trạng công nghệ tại Thư viện Hà Nội giai đoạn 2011–2012 để ban lãnh đạo tham khảo trong việc xây dựng lộ trình chuyển đổi phần mềm quản trị.
  • Đóng vai trò là tài liệu tham khảo thực tiễn cho các thư viện cấp tỉnh/thành phố trong quá trình xử lý hồi cố dữ liệu từ CDS/ISIS sang các khổ mẫu chuẩn quốc tế như MARC 21 và giao thức Z39.50.

---

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế:
  • Đề tài được thực hiện trong giai đoạn Thư viện Hà Nội mới bắt đầu triển khai thử nghiệm phần mềm Libol 6.0 (mới thực hiện trên 500 biểu ghi và đang hoàn thiện phân hệ quản lý bạn đọc), do đó chưa có đủ dữ liệu kiểm chứng hiệu quả vận hành đồng bộ trên quy mô toàn hệ thống.
  • Việc đánh giá hiệu quả phục vụ bạn đọc trực tuyến còn hạn chế do CSDL OPAC chưa được tích hợp hoàn toàn lên môi trường Internet công cộng tại thời điểm khảo sát.
• Hướng nghiên cứu tiếp:
  • Đánh giá quy trình hồi cố toàn bộ các CSDL CDS/ISIS và iLib 3.6 sang cơ sở dữ liệu quan hệ SQL Server/Oracle của hệ thống Libol 6.0.
  • Nghiên cứu giải pháp kỹ thuật và quy trình quản trị dự án số hóa kho tài liệu địa chí, văn bia và Hán Nôm đặc thù của Thăng Long – Hà Nội.

---

Giá trị tham khảo

• Đối tượng thụ hưởng:
  • Sinh viên, học viên và giảng viên chuyên ngành Khoa học Thông tin – Thư viện nghiên cứu về quá trình hiện đại hóa và chuyển đổi phần mềm quản trị thư viện công cộng.
  • Cán bộ quản lý và chuyên viên công nghệ thông tin tại các thư viện tỉnh, thành phố đang đối mặt với bài toán hợp nhất CSDL phân tán và chuẩn hóa dữ liệu thư mục.
• Nội dung tham khảo trọng tâm:
  • Khung cấu trúc trường biên mục đọc máy MARC 21 (Phụ lục 1 của khóa luận) và cách đối chiếu các trường dữ liệu tương ứng giữa CDS/ISIS và MARC 21.
  • Bảng thống kê cơ cấu vốn tài liệu, phân bố CSDL chuyên đề và kinh nghiệm xây dựng các dịch vụ phục vụ bạn đọc chuyên biệt (studio sách nói cho người khiếm thị, xe thư viện lưu động WOW).

---

Câu hỏi thường gặp

1. Sau khi hợp nhất năm 2009, Thư viện Hà Nội được xếp hạng mấy và cơ cấu nhân sự như thế nào?

Theo Thông tư 67/2006/TT-BVHTT&DL, sau khi hợp nhất Thư viện Hà Nội cũ (hạng 1, 38 cán bộ) và Thư viện Hà Tây (hạng 3, 23 cán bộ) vào tháng 02/2009, Thư viện Hà Nội được xếp loại là thư viện hạng 2. Tổng số cán bộ tại thời điểm khóa luận khảo sát là 75 người (56 biên chế, 19 hợp đồng), tổ chức thành 6 phòng chức năng.

2. Quy mô hạ tầng máy chủ và máy trạm tại Thư viện Hà Nội được phân bổ ra sao?

Thư viện sở hữu 04 máy chủ (02 máy tại cơ sở 47 Bà Triệu, 01 máy tại cơ sở 2B Quang Trung – Hà Đông và 01 máy trên xe thư viện lưu động WOW) cùng 91 máy trạm (bao gồm 28 máy tại phòng đa phương tiện, 10 máy tra cứu OPAC cho bạn đọc và số còn lại dùng cho các phòng ban chuyên môn).

3. Thư viện Hà Nội đã xây dựng được những cơ sở dữ liệu chuyên đề địa chí nào trên phần mềm CDS/ISIS?

Tại cơ sở 47 Bà Triệu, Thư viện đã tạo lập nhiều CSDL địa chí trên CDS/ISIS gồm: VĂN BIA (1.684 biểu ghi), TTTM (9.274 biểu ghi), THƯ MỤC (18.847 biểu ghi), ĐỊA CHÍ (5.065 biểu ghi), TC (5.079 biểu ghi), HÁN NÔM (1.806 biểu ghi) và TTTMP (1.019 biểu ghi). Tại cơ sở Hà Đông có CSDL Trích báo TB (17.000 biểu ghi).

4. Dự án tài trợ của Quỹ FORCE (Hà Lan) đã hỗ trợ Thư viện Hà Nội triển khai hoạt động gì?

Năm 2008, Quỹ FORCE đã tài trợ 21.900 USD xây dựng 01 phòng thu âm (Studio) chuyên dụng đạt chuẩn. Nhờ đó, Thư viện Hà Nội trở thành 1 trong 2 trung tâm sản xuất sách nói cho người khiếm thị trên cả nước, sản xuất được 17 đầu sách đĩa CD trong giai đoạn 2009–2010.

5. Tác giả đề xuất quy định thời gian và mức phí sử dụng máy tính phòng đa phương tiện như thế nào?

Kiến nghị áp dụng mức phí sử dụng Internet là 3.000 đồng/giờ nhằm nâng cao ý thức bạn đọc; đồng thời phân luồng đối tượng thiếu nhi: học sinh cấp 1 sử dụng giải trí không quá 30 phút dưới sự hướng dẫn của cán bộ; học sinh cấp 2 được truy cập Internet tối đa từ 1 giờ đến 1 giờ 30 phút và không được phép chơi game.

---

Kết luận

Khóa luận của sinh viên Trần Thị Hoài đã phản ánh trung thực bức tranh thực tế về công tác ứng dụng CNTT tại Thư viện Hà Nội trong giai đoạn chuyển giao công nghệ quan trọng từ các hệ thống cũ sang phần mềm tích hợp Libol 6.0 và chuẩn MARC 21. Bằng các phương pháp khảo sát thực địa và phân tích dữ liệu nghiệp vụ, tác giả đã chỉ rõ những thành tựu về hạ tầng, CSDL địa chí cũng như các rào cản về tính thiếu đồng bộ trang thiết bị giữa hai cơ sở. Các giải pháp và kiến nghị được đề xuất mang tính cụ thể, bám sát kế hoạch năm 2012 của đơn vị, có giá trị ứng dụng thiết thực cho công tác tin học hóa hệ thống thư viện công cộng.

Trích đoạn nội dung tài liệu

LỜI MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài Ứng dụng CNTT vào hoạt động thông tin tho, viện bắt đầu đơiợc thực hiện vào những năm 50 của thế kỷ XX. Mới đầu chỉ là để quản lí công tác bố sung, tài chính, tạo lập CSDL thơi mục của thoi viện. Tiếp đó là tập trung và việc loqu trữ, tìm kiếm thông tin và tạo lập ra các sản phẩm thông tin thơ mục.

Sau đó mở dần ra các hoạt động kĩ thuật khác, hoạt động quản lí va lou thong tài liệu cũng nho tổ chức các sản phẩm và dịch vụ thông tin. Những thuật ngữ của thời đại kĩ thuật số nhơi là “cổng giao tiếp điện tơi”; “dịch vụ chỉ dẫn ảo”; “siêu dữ liệu”. đã dần trở thành quen thuộc với cộng đồng cán bộ thông tin thơi viện. Ngày nay có lẽ khó hình dung hoạt động thông tin thơ viện tách rời việc sử dụng máy tính điện tử, kết nối mạng, truy cập Internet, khai thác CSDL trực tuyến và tạp chí điện tử.

Internet dã, đang và ngày càng thâm nhập sâu vào hoạt độngthông tin thơi viện, giúp cho các tho viện riêng biết kết nối với nhau, khai thác nguồn thông tin của nhau, nó trở thành công cụ không thể thiếu đối với công tác này. Sự phát triển mạnh mẽ của CNTT và viễn thông đã dẫn đến sự xuất hiện thơ viện điện tử (Eectronic library), thơi viện số (Digital library), thoi viện ao (Virtual library) va tho viện đa phojong tién (Multimedia library). Dd 0 thé coi là thành tựu quan trọng nhất của việc ứng dụng CNTT trong hoạt động thong tin tho vién. Đầu những năm 80 các thơi viện Việt Nam đã bắt đầu ứng dụng CNTT vào công tác thơi viện, chủ yếu là đề tạo lập các CSDL thơi mục về vốn tài liệu Đầu những năm 90 đã xuất hiện các mạng cục bộ (LAN), các mạng diện rộng (WAN).

Tuy nhiên công tác ứng ụng tin học trong hoạt động thông tin — tho, viện mới chỉ đojợc tiến hành triên khai ở một số trung tâm thông tin thơi viện đầu ngành, các trung tâm khoa học lớn nho Tho viện Quốc gia Viet Trần Thị Hoài - K53 TTTV 5.S Nguyễn Thị Thuý Hạnh Khoá luận tốt nghiệp Ứng dụng CNTT trong hoạt động TTTV tại Thơ viện Hà Nội Nam, Trung tâm thonng tin toi liệu khoa học và công nghệ quốc gia ( nay là Cục thông tin khoa học và công nghệ quốc gia). Sang những năm đầu thế ki XX, việc ứng dụng CNTT trong các cơ quan thông tin — thơi viện đơjợc tiến hành rộng khắp các thơi viện trong noe, hình thành nên nhiều Trung tâm học liệu lớn. Tho viện Hà Nội là một Thơi viện có vai trò và chức năng quan trọng trong việc phát triển đời sống văn hóa của nhân dân thủ đô. Đề đáp ứng đơjợc nhu cầu của bạn đọc, Tho vién can đojợc đầu tơi hơn nữa về trang thiết bị hiện đại nhằm nâng cao chất lojợng phục vụ bạn đọc thủ đô.

Vì vậy việc ứng dụng CNTT vào hoạt động của thơ viện là một việc làm cần thiết nhằm đem lại hiệu quả thiết thực trong việc phát triển văn hóa và đời sống nhân dân. Chính vì vậy, tôi đã chọn đề tài “Ứng dụng công nghệ thông tin trong hoạt động thông tin thơ viện tại Thơi viện Hà Nội” làm khóa luận của mình. Mục đích nghiên cứu của khóa luận Nghiên cứu thực trạng hoạt động ứng dụng CNTT tại Thơi viện, phân tích, đánh giá tác động của việc ứng dụng tin học trong từng khâu công tác. Từ do doja ra một số nhận xét và kiến nghị nhằm nâng cao hiệu quả của việc sử dụng và quản lí công tác ứng dụng tin học, đây mạnh việc ứng dụng CNTT vào hoạt động thông tin thơt viện tại Thơi viện Hà Nội, góp phần nâng cao sự đóng góp của Thơ viện cho sự phát triển của đấtnojóc.Tình hình nghiên cứu khóa luận Cho đến nay đã có một số công trình nghiên cứu tới các khía cạnh khác nhau trong hoạt động thông tin thoi viện tại Thơi viện Hà Nội nhoơi: Nghiên cứu hoạt động thông tin — tho, vién, công tác tổ chức, phát triển và khai thác tài liệu.

Nhơing chơỊa có đề tài nào có sự nghiên cứu ứng dụng công nghệ thông tin trong toàn bộ hoạt động từ khâu quản lí đến xử lí tài liệu và phục vụ bạn doc tai Tho viện. Việc ứng dụng phần mềm mới Libol 6.0 của công ty tin học Tin Vân cũng nhơi những chuẩn nghiệp vụ mới nhơi chuân biên mục theo khô Trân Thị Hoài - K53 TTTV 6.S Nguyễn Thị Thuý Hạnh Khoá luận tốt nghiệp Ứng dụng CNTT trong hoạt động TTTV tại Thơ viện Hà Nội mẫu MARC 21, khung phân loại DDC 14. cần đơjợc đánh giá và đơa ra những đề xuất thích hợp 4. Đối tơjgng và phạm vi nghiên cứu Đối tojợng nghiên cứu: Qúa trình ứng dụng CNTT trong các quy trình hoạt động thông tin — thơi viện tại Thơi viện Phạm vi nghiên cứu: Thơ viện Hà Nội 5.

Đóng góp của khóa luận Khóa luận sẽ là tài liệu để Thơi viện có thể tham khảo trong việc hoàn thiện công tác ứng dụng CNTTT vào trong các hoạt động thông tin thơi viện của mình, cụ thể là trong công tác quản lí, công tác chuyên môn nghiệp vụ và công tác phục vụ ngợjời dùng tin tại Thơ viện. Khóa luận cũng là tài liệu để các Tho vién khác có thể tham khảo trong quá trình triển khai ứng dụng CNTT vào thơi viện mình, phát huy những điểm mạnh và khắc phục những hạn chế để việc ứng dụng CNTT đạt đơjợc hiệu quả cao nhất. Khóa luận này sẽ giúp cho những ngojời nghiên cứu về Thọ viện và ngojời dùng tin của Thọ viện hiểu biết thêm về các hoạt động của Tho viện. Phojong pháp nghiên cứu Trong quá trình nghiên cứu để hoàn thành khóa luận này, tôi đã sử dung cac phojong phap sau: Phojong phap phan tich, tong hop, danh gid Phojong pháp quan sát Phơjơng pháp trao đổi, phỏng vấn 7.

Cấu trúc của khóa luận Ngoài phần Lời nói đầu, mục lục, danh mục từ viết tắt, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo, khóa luận gồm có 3 chojơng: Chojong 1: Tho viện Hà Nội với vấn đề ứng dụng công nghệ thông tin trong hoạt động thông tin thơi viện Trân Thị Hoài - K53 TTTV 7 GVHD Th.S Nguyễn Thị Thuý Hạnh Khoá luận tốt nghiệp Ứng dụng CNTT trong hoạt động TTTV tại Thơ viện Hà Nội Chojong 2: Thực trạng ứng dụng công nghệ thông tin tại Thơi viện Hà Nội Chojong 3: Nhan xét và kiến nghị nâng cao hiệu quả việc ứng dụng công nghệ thông tin vào hoạt động thông tin thơi viện tại Thoơi viện Hà Nội Trân Thị Hoài - K53 TTTV 8.S Nguyễn Thị Thuý Hạnh Khoá luận tốt nghiệp Ứng dụng CNTT trong hoạt động TTTV tại Thơ viện Hà Nội NOI DUNG CHGJONG 1. THG] VIEN HA NOI VOI VAN DE UNG DUNG CONG NGHE THONG TIN TRONG HOAT DONG THONG TIN THQ] VIEN 1.1 Khái quát chung về Thơ viện Hà Nội 1.1 Lịch sử hình thành và phát triển Thơi viện Ha Noi dojgc thành lập ngày 15/10/1956 với tên gọi ban đầu là “Phòng đọc sách nhân dân”. Thơi viện đã qua nhiều lần thay đổi địa điểm, lúc ở bên hồ Hoàn Kiếm (nhà Thủy Tọa), khi về Lò Đúc, Mai Dịch, Văn Miếu — Quốc Tử Giám. Đến tháng 1/1959, Thơi viện chính thức đóng tại 47 Bà Triệu và mang tên “Thơi viện nhân dân Hà Nội”.

Thơ viện Hà Nội hiện nay đojợc hợp nhất bởi Thơi viện Hà Nội (cũ) và Tho vién Ha Tay Trojéc khi hgp nhất: + Tho vién Ha Nội là tho vién hang 1 vi 38 can bd + Tho viện Hà Tây là thơi viện hạng 3 với 23 cán bộ 2/2009 chính thức hợp nhất 2 thoi viện, với tên gọi Thoơi viện Hà Nội, xếp loại thơ viện hạng 2 (Theo thong to, 67/2006 cua Bộ VHTT&DL về việc xếp hạng Thọ viện) Hiện nay Thơi viện Hà Nội có 2 cơ sở: Cơ sở 1: 47 Bà Triệu - Hoàn Kiếm, trụ sở làm việc: 9 tầng với 7. Đây là công trình kỉ nệm 1000 năm Thăng Long — Hà Nội. Cơ sở 2: 2B Quang Trung — Hà Đông, trụ sở làm việc 2029m/. UBND Thành phố Hà Nội đã đầu tơi 44,475 tỉ đồng cho xây dựng trụ sở 47 Bà Triệu, trong đó 2,8 tỉ cho dự án xây dựng thơi viện điện tử.

Năm 2010 Sở đã cấp 880 triệu đồng cho việc nâng cấp cơ sở 2 tại Hà Đông. Vốn tài liệu của Thơ viện: Tổng số vốn tài liệu: 432.597 cuốn Trân Thị Hoài - K53 TTTV 9.S Nguyễn Thị Thuý Hạnh Khoá luận tốt nghiệp Ứng dụng CNTT trong hoạt động TTTV tại Thơ viện Hà Nội 1.2 - Sách tiếng Việt: 387.546 cuốn - Sach ngoai van: 35.413 cuốn - Sách khiếm thị: + Sách chữ nồi: 2.582 cuốn + Bang dia: 1.711 cuén - Bao dong bia: 5.345 tap - Tài liệu địa chí: + Sách: 11.413 + Tài liệu Hán Nôm, Hoơng giớc, thần tích, thần sắc: 1.323 ban + Bản đồ: 55 + Băng đĩa: 45 - Sách thiếu nhỉ: 75.669 cuồn - Kho sách luân chuyển: 57.397 - Bao, tap chi: + 391 tên báo, tạp chí + 14 tên báo ngoại văn - Tài liệu điện tử: 211.958 biểu ghi Cơ cấu tổ chức và đội ngũ cán bộ Ngay sau khi hợp nhất, sở VHTT&DL Hà Nội đã kịp thời ban hành Quy chế tô chức và hoạt động của Thơ viện Hà Nội. Theo quy chế, Tho, vién Hà Nội có 6 phòng chức năng: - Phòng bồ sung và xử lí nghiệp vụ - Phòng phục vụ bạn đọc (với 7 bộ phận) - Phong địa chí — Thông tin tra cứu - Phong tin hoc - Phòng nghiệp vu và phong trào cơ sở - Phòng hành chính tổng hợp Hiện nay Thơi viện Hà Nội có 75 cán bộ, trong đó có 56 cán bộ trong Trân Thị Hoài - K53 TTTV 10 GVHD Th.S Nguyén Thi Thuy Hanh Khoá luận tốt nghiệp Ứng dụng CNTT trong hoạt động TTTV tại Thơ viện Hà Nội biên chế và 19 lao động hợp đồng. 100% cán bộ chuyên môn có trình độ cử nhân, 7 cán bộ là thạc sĩ khoa học tho viện, 7 cán bộ có văn bằng 2: ngoại ngữ, báo chí, hành chính.

Đề nâng cao chat lojợng cán bộ, cơ quan luôn tạo điều kiện cho cán bộ tham gia các choJơng trình hội thảo, tập huấn về chuyên môn do Vụ thọ viện, Thơi viện Quốc gia Việt Nam. tổ chức: về các chuẩn nghiệp vụ, ứng dụng CNTT, số hóa tài liệu, về kĩ năng phục vụ ngojời khiếm thị và kĩ năng xử lí, chuyên dạng file trong sản xuất sách cho ngojời khiếm thị.