Luận văn thạc sĩ: Ứng dụng Basel II trong quản lý rủi ro tại Ngân hàng Thương mại Châu Á

Luận văn thạc sĩ về việc áp dụng Basel II trong quản lý rủi ro tại Ngân hàng Thương mại Á Châu, nghiên cứu điển hình tại Việt Nam.

• Tác giả: Đỗ Thị Ngọc Sương
• Người hướng dẫn: PTS. Trương Tấn Thành
• Trường học: University of Economics Ho Chi Minh City
• Chuyên ngành: Banking and Finance
• Đề tài: Ứng Dụng Basel II Trong Quản Lý Rủi Ro Tại Ngân Hàng Thương Mại Châu Á
• Loại tài liệu: Master Thesis
• Năm xuất bản: 2010
• Địa điểm: Ho Chi Minh City

Mục lục chi tiết

• CERTIFICATE
• ACKNOWLEDGEMENTS
• ABSTRACT
• 1. CHAPTER ONE: INTRODUCTION TO THE STUDY
• 1.1. Benefits with the risk management
• 1.2. SIGNIFICANCE AND SCOPE OF THE STUDY
• 1.3. STRUCTURE OF THE STUDY
• 2. CHAPTER TWO: LITERATEUR REVIEW
• 2.1. Innovations of Basel II in comparison to Basel I
• 2.2. THE STUDY OF APPLYING BASEL I AND BASEL II IN RISK MANAGEMENT
• 2.3. THE EFFECTS AND BENEFITS IN BASEL I AND BASEL II APPLICATION
• 3. CHAPTER 3: ASIA COMMERCIAL BANK (ACB)
• 3.1. OVERVIEW OF ACB
• 3.2. ACB’S FINANCIAL PERFORMANCE
• 3.3. Charter capital, equity, secure capital ratio
• 4. CHAPTER 4: RISK MANAGEMENT AT ASIA COMMERCIAL BANK (ACB)
• 4.1. RISK MANAGEMENT OVERVIEW AT ACB
• 4.2. Policy on credit risk
• 4.2.1. Observation of regulations and loan limits
• 4.2.2. Measures and outlook for loan quality
• 4.3. Analysis on credit risk
• 4.3.1. Observation of regulations and loan limits
• 4.3.2. ACB’s limitations in credit risk management
• 4.4. Policy on market risk
• 4.5. Analysis on market risk
• 4.5.1. Observation of regulations and limits
• 4.5.2. Measure and outlook risk market
• 4.5.3. ACB’s limitations in market risk management
• 4.6. RISK MANAGEMENT DEVELOPMENTS AND COMPLIANCE
• 5. CHAPTER 5: TENDENCY IN RISK MANAGEMENT OF ASIAN BANKS IN GENERAL, OF VIETNAMESE BANKS IN PARTICIPATE
• 5.1. TENDENCY IN RISK MANAGEMENT OF ASIAN BANKS
• 5.1.1. Basel II Implementation schedule in Asia
• 5.1.2. Capital adequacy requirements in Asia
• 5.1.3. Challenges on risk management for Asia
• 5.1.4. Challenges on credit risk
• 5.1.5. Operational risk challenges
• 5.1.6. Challenges for regulators
• 5.1.7. The future of Basel II (Basel III)
• 5.2. TENDENCY IN RISK MANAGEMENT OF VIETNAMESE BANKS
• 5.2.1. Legal and regulations
• 5.2.2. Bank for Investment and Development of Vietnam (BIDV)
• 5.2.3. Rating of Moody's
• 5.2.4. Implementation challenges for Vietnamese bank system
• 5.2.5. Cost of implementation
• 5.2.6. Inadequate supervisory capacity
• 5.2.7. Accurate credit risk factor estimation and calibration across many different portfolios
• 5.2.8. A sound approach to operational risk
• 5.2.9. An efficient strategy for data gathering and management
• 5.2.10. An overarching economic capital framework for enterprise risk management
• 5.2.11. Approach-related challenges
• 5.2.12. Standardize Approach-related challenges
• 5.2.13. IRB Approach-related challenges
• 5.2.14. STATE BANK OF VIETNAM (SBV)
• 5.2.15. JOINT-STOCK BANKS
• 5.2.16. IMPLICATION FOR FURTHER STUDY
• LISTS OF TABLES
• LIST OF FIGURES
• GLOSSARY OF TERMS AND ABBREVIATIONS

Tóm tắt

I. Tổng quan về ứng dụng Basel II trong quản lý rủi ro ngân hàng

Basel II là một bộ quy định quan trọng trong quản lý rủi ro tại các ngân hàng thương mại. Quy định này không chỉ giúp các ngân hàng cải thiện khả năng quản lý rủi ro mà còn nâng cao tính minh bạch và ổn định của hệ thống tài chính. Ứng dụng Basel II tại Ngân hàng Thương mại Châu Á (ACB) đã mang lại nhiều lợi ích, từ việc giảm thiểu rủi ro tín dụng đến cải thiện hiệu quả hoạt động. Việc áp dụng các tiêu chuẩn này là cần thiết để đáp ứng yêu cầu của thị trường tài chính toàn cầu.

1.1. Basel II và các tiêu chuẩn quản lý rủi ro

Basel II bao gồm ba trụ cột chính: yêu cầu vốn tối thiểu, quy trình giám sát và công khai thông tin. Những tiêu chuẩn này giúp các ngân hàng đánh giá và quản lý rủi ro một cách hiệu quả hơn, từ đó nâng cao khả năng cạnh tranh trên thị trường.

1.2. Lợi ích của việc áp dụng Basel II tại ACB

Việc áp dụng Basel II tại ACB đã giúp ngân hàng cải thiện khả năng quản lý rủi ro, giảm thiểu tổn thất từ các khoản vay không thu hồi được và nâng cao uy tín trong mắt khách hàng và nhà đầu tư.

II. Thách thức trong việc áp dụng Basel II tại Ngân hàng Thương mại Châu Á

Mặc dù Basel II mang lại nhiều lợi ích, nhưng việc áp dụng nó cũng gặp phải không ít thách thức. Các ngân hàng thương mại, đặc biệt là ACB, phải đối mặt với những khó khăn trong việc điều chỉnh quy trình nội bộ và nâng cao năng lực quản lý rủi ro. Những thách thức này bao gồm việc thiếu hụt nguồn lực, công nghệ và kiến thức chuyên môn.

2.1. Khó khăn trong việc đào tạo nhân viên

Để áp dụng Basel II hiệu quả, ACB cần phải đào tạo nhân viên về các quy định và quy trình mới. Tuy nhiên, việc này đòi hỏi thời gian và chi phí lớn, điều mà nhiều ngân hàng gặp khó khăn trong bối cảnh cạnh tranh hiện nay.

2.2. Thiếu hụt công nghệ hỗ trợ

Nhiều ngân hàng, bao gồm ACB, vẫn chưa có hệ thống công nghệ thông tin đủ mạnh để hỗ trợ việc thu thập và phân tích dữ liệu cần thiết cho việc quản lý rủi ro theo tiêu chuẩn Basel II.

III. Phương pháp quản lý rủi ro theo Basel II tại ACB

ACB đã áp dụng nhiều phương pháp quản lý rủi ro theo quy định của Basel II, bao gồm việc sử dụng các mô hình định lượng để đánh giá rủi ro tín dụng và rủi ro thị trường. Những phương pháp này giúp ngân hàng có cái nhìn tổng quan hơn về tình hình tài chính và khả năng chịu đựng rủi ro.

3.1. Mô hình đánh giá rủi ro tín dụng

ACB đã triển khai các mô hình đánh giá rủi ro tín dụng để xác định khả năng trả nợ của khách hàng. Những mô hình này giúp ngân hàng đưa ra quyết định cho vay chính xác hơn và giảm thiểu rủi ro tín dụng.

3.2. Quản lý rủi ro thị trường

Ngân hàng cũng đã áp dụng các công cụ tài chính phái sinh để quản lý rủi ro thị trường, từ đó bảo vệ mình khỏi những biến động không lường trước được của thị trường tài chính.

IV. Ứng dụng thực tiễn của Basel II tại ACB

Việc áp dụng Basel II tại ACB đã mang lại nhiều kết quả tích cực. Ngân hàng đã cải thiện được khả năng quản lý rủi ro và tăng cường tính minh bạch trong hoạt động tài chính. Những kết quả này không chỉ giúp ACB nâng cao uy tín mà còn thu hút được nhiều nhà đầu tư hơn.

4.1. Kết quả tài chính sau khi áp dụng Basel II

Sau khi áp dụng Basel II, ACB đã ghi nhận sự cải thiện rõ rệt trong các chỉ số tài chính, bao gồm tỷ lệ nợ xấu và lợi nhuận ròng. Điều này cho thấy hiệu quả của việc quản lý rủi ro theo tiêu chuẩn quốc tế.

4.2. Tác động đến khách hàng và nhà đầu tư

Khách hàng và nhà đầu tư đã có cái nhìn tích cực hơn về ACB nhờ vào việc áp dụng các tiêu chuẩn quản lý rủi ro hiện đại. Điều này đã giúp ngân hàng thu hút thêm nhiều khách hàng mới và tăng cường lòng tin từ phía nhà đầu tư.

V. Kết luận và tương lai của Basel II tại ACB

Tương lai của Basel II tại ACB hứa hẹn sẽ tiếp tục phát triển mạnh mẽ. Ngân hàng cần duy trì và cải thiện các quy trình quản lý rủi ro để đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của thị trường tài chính. Việc này không chỉ giúp ACB tồn tại mà còn phát triển bền vững trong môi trường cạnh tranh khốc liệt.

5.1. Định hướng phát triển trong tương lai

ACB cần tiếp tục đầu tư vào công nghệ và đào tạo nhân viên để nâng cao khả năng quản lý rủi ro. Điều này sẽ giúp ngân hàng duy trì vị thế cạnh tranh và phát triển bền vững.

5.2. Tác động của Basel III đến ACB

Với sự ra đời của Basel III, ACB cần chuẩn bị để điều chỉnh các quy trình và tiêu chuẩn quản lý rủi ro của mình. Điều này sẽ giúp ngân hàng không chỉ tuân thủ quy định mà còn nâng cao khả năng cạnh tranh trên thị trường quốc tế.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Hệ thống tài chính toàn cầu sau cuộc khủng hoảng tài chính năm 2008 đã chứng kiến sự sụp đổ hoặc sáp nhập của 23 ngân hàng lớn trên thế giới chỉ trong quý 1 năm 2009. Tại Việt Nam, sau khi chính thức gia nhập Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) vào cuối năm 2006, ngành ngân hàng bước vào giai đoạn mở cửa mạnh mẽ với nhiều cơ hội mở rộng quy mô vốn và công nghệ. Tuy nhiên, các ngân hàng thương mại trong nước cũng phải đối mặt với áp lực cạnh tranh gay gắt, năng lực quản trị rủi ro hạn chế và tỷ lệ nợ xấu tiềm ẩn cao. Nhận thức được tầm quan trọng của việc duy trì an toàn hệ thống, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam đã định hướng rà soát và tiệm cận các chuẩn mực quốc tế, đặc biệt là Hiệp ước Vốn Basel.

Nghiên cứu tập trung giải quyết vấn đề cốt lõi: Làm thế nào để áp dụng hiệu quả các chuẩn mực Basel I và Basel II vào hệ thống quản lý rủi ro tại các ngân hàng thương mại Việt Nam thông qua bài học điển hình tại Ngân hàng Thương mại Cổ phần Á Châu (ACB). Mục tiêu cụ thể của luận văn bao gồm: hệ thống hóa lý luận về quản lý rủi ro tín dụng, rủi ro thị trường và rủi ro hoạt động theo Basel I và Basel II; phân tích thực trạng quản lý rủi ro tại ACB giai đoạn 2004–2009; đánh giá mức độ đáp ứng tỷ lệ an toàn vốn tối thiểu 8% theo thông lệ quốc tế và mục tiêu 10% đến 12% theo chiến lược nội bộ của ACB; từ đó đề xuất các giải pháp khả thi nhằm hoàn thiện hệ thống quản trị rủi ro cho ACB và toàn ngành ngân hàng thương mại Việt Nam.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn xây dựng nền tảng dựa trên hai hiệp ước trụ cột của Ủy ban Basel về Giám sát Ngân hàng (BCBS):

• Hiệp ước Basel I (1988): Quy định tỷ lệ an toàn vốn tối thiểu (CAR) đạt mức từ 8% trở lên trên tổng tài sản có rủi ro (RWA), trong đó tỷ lệ vốn cấp 1 tối thiểu đạt 4%. Hạn chế của Basel I là phân bổ trọng số rủi ro còn mang tính cào bằng, chưa phản ánh đầy đủ chất lượng tín dụng thực tế và chưa tính toán vốn cho rủi ro hoạt động.
• Hiệp ước Basel II (2004): Phát triển cấu trúc 3 trụ cột (Pillar) toàn diện:
  • Trụ cột 1 (Yêu cầu vốn tối thiểu): Bổ sung vốn bắt buộc cho cả ba loại rủi ro trọng yếu gồm rủi ro tín dụng (phương pháp Tiêu chuẩn - SA, phương pháp Xếp hạng Nội bộ Cơ bản - IRBF và Nâng cao - IRBA), rủi ro thị trường (phương pháp Mô hình Nội bộ - IMA) và rủi ro hoạt động (phương pháp Chỉ số Cơ bản - BIA, phương pháp Chuẩn hóa - TSA, phương pháp Đo lường Nâng cao - AMA).
  • Trụ cột 2 (Quy trình giám sát của cơ quan quản lý): Trao quyền cho cơ quan thanh tra đánh giá mức độ đủ vốn nội bộ đối với các rủi ro chưa nằm trong Trụ cột 1 như rủi ro danh tiếng và rủi ro chiến lược.
  • Trụ cột 3 (Kỷ luật thị trường): Bắt buộc minh bạch thông tin định kỳ tối thiểu 2 lần mỗi năm về cấu trúc vốn, mức độ phơi nhiễm và khẩu vị rủi ro.

Mô hình nghiên cứu vận dụng lý thuyết Vốn kinh tế (Economic Capital) và các tham số lượng hóa rủi ro tín dụng tiên tiến gồm: Xác suất vỡ nợ (PD), Tỷ lệ tổn thất khi vỡ nợ (LGD), Dư nợ tại thời điểm vỡ nợ (EAD) và Thời hạn hiệu lực của khoản vay (M).

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp mô tả thực chứng kết hợp phân tích thứ cấp định tính và định lượng.

• Cỡ mẫu và phương pháp chọn mẫu: Mẫu nghiên cứu bao gồm 3 nhóm ngân hàng đại diện cho cấu trúc thị trường Việt Nam: nhóm ngân hàng thương mại nhà nước (BIDV, Vietinbank), nhóm ngân hàng thương mại cổ phần quy mô lớn (ACB, Techcombank) và nhóm ngân hàng thương mại vừa và nhỏ. Việc lựa chọn mẫu có chủ đích này phản ánh đầy đủ bức tranh đa chiều về sự chênh lệch nguồn lực và năng lực triển khai Basel giữa các khối định chế.
• Nguồn dữ liệu và phân tích: Dữ liệu thứ cấp được thu thập trong giai đoạn 6 năm (2004–2009) từ báo cáo tài chính kiểm toán của ACB, hệ thống lõi The Complete Banking Solution (TCBS), báo cáo thường niên của Ngân hàng Nhà nước, dữ liệu xếp hạng tín nhiệm Moody's và các cổng dữ liệu Reuters Monitor System. Phương pháp phân tích tỷ số tài chính, phân tích độ nhạy (Sensitivity Analysis) và kiểm tra sức chịu tải được áp dụng nhằm đánh giá khách quan năng lực kiểm soát rủi ro của ACB so với các tiêu chuẩn Basel.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

• Tăng trưởng tài chính ấn tượng và kiểm soát an toàn vốn: Trong giai đoạn 2004–2009, ACB đạt tốc độ tăng trưởng quy mô vượt bậc. Lợi nhuận trước thuế năm 2009 đạt 2.838 tỷ đồng, hoàn thành 105,1% kế hoạch năm và tăng trưởng 59,4% so với năm 2008. Vốn điều lệ tăng mạnh từ 481 tỷ đồng năm 2004 lên 7.814 tỷ đồng vào cuối năm 2009, đứng thứ hai trong khối ngân hàng thương mại cổ phần. Vốn chủ sở hữu đạt 9.640 tỷ đồng. Tỷ lệ an toàn vốn (CAR) của ACB luôn được duy trì trong biên độ an toàn từ 8,73% đến 12,09%, cao hơn mức chuẩn tối thiểu 8% do Ngân hàng Nhà nước và Basel II yêu cầu.
• Khả năng thanh khoản và sinh lời dẫn đầu ngành: Hệ số khả năng thanh toán hiện hành của ACB đạt 4,87 lần vào năm 2009. Tỷ lệ sử dụng nguồn vốn ngắn hạn cho vay trung và dài hạn luôn duy trì ở mức 0%, thấp hơn rất nhiều so với trần quy định 30% của Ngân hàng Nhà nước. Tỷ suất sinh lời trên vốn chủ sở hữu bình quân (ROE) năm 2009 đạt 31,8% và tỷ suất sinh lời trên tổng tài sản (ROA) đạt 2,10%, giữ vững vị thế hiệu quả sinh lời hàng đầu hệ thống.
• Cơ cấu doanh thu dịch chuyển theo hướng giảm phụ thuộc tín dụng: Tổng thu nhập thuần năm 2009 đạt 4.935 tỷ đồng, trong đó thu nhập lãi thuần chiếm 57%, thu nhập dịch vụ chiếm 18%, hoạt động đầu tư chứng khoán đóng góp 11% và kinh doanh ngoại hối chiếm 9%. Dư nợ tín dụng năm 2009 đạt 62.361 tỷ đồng (tăng 45,1%), được kiểm soát chặt chẽ qua hệ thống hạn mức theo Quyết định 493/2005/QĐ-NHNN và Quyết định 18/2007/QĐ-NHNN.
• Khoảng cách thực tế khi triển khai Basel II: Mặc dù ACB đã thành lập Ủy ban Quản lý Tài sản - Nợ (ALCO) từ năm 1997 và áp dụng hệ thống chấm điểm tín dụng nội bộ, ngân hàng vẫn chủ yếu dừng lại ở việc tuân thủ các quy định định tính. Việc lượng hóa đầy đủ các tham số PD, LGD, EAD theo phương pháp IRB và đo lường tổn thất rủi ro hoạt động theo chuẩn AMA vẫn gặp rào cản lớn do thiếu hụt chuỗi dữ liệu lịch sử tổn thất tối thiểu 5 năm và hạ tầng công nghệ chưa tích hợp đồng bộ.

Thảo luận kết quả

Các phát hiện phản ánh nỗ lực chủ động của ACB trong việc xây dựng văn hóa quản trị rủi ro ngay từ giai đoạn 2004–2009, tạo bước đệm vững chắc trước các cú sốc vĩ mô. Tuy nhiên, sự sụt giảm của chỉ số ROE từ 53,5% năm 2007 xuống 31,8% năm 2009 chứng minh áp lực pha loãng khi tăng vốn nhanh để đáp ứng CAR.

Dữ liệu nghiên cứu cho thấy các kết quả phân tích có thể được mô hình hóa hiệu quả qua các công cụ trực quan:

• Biểu đồ xu hướng đa trục: Thể hiện mối tương quan giữa sự gia tăng vốn điều lệ (tăng gấp 16,2 lần sau 6 năm) và biến động của chỉ số an toàn vốn CAR cùng tỷ suất ROE.
• Bảng ma trận phân loại nợ và trích lập dự phòng: Tổng hợp cấu trúc dư nợ theo 5 nhóm nợ và cơ cấu tài sản bảo đảm, giúp đối chiếu mức độ trích lập dự phòng thực tế của ACB với yêu cầu dự phòng tổn thất theo mô hình Basel.

So sánh với các nước trong khu vực Đông Nam Á như Singapore (áp dụng Basel II năm 2008), Thái Lan và Malaysia (kế hoạch năm 2010), hệ thống ngân hàng Việt Nam nói chung và ACB nói riêng còn phụ thuộc nhiều vào phương pháp Tiêu chuẩn (Standardized Approach) do thiếu hụt tổ chức xếp hạng tín nhiệm nội địa độc lập và chi phí đầu tư công nghệ đo lường rủi ro rất tốn kém.

Đề xuất và khuyến nghị

• Xây dựng và chuẩn hóa hệ thống xếp hạng tín dụng nội bộ theo chuẩn IRB: Khối Quản lý rủi ro và Phòng Chính sách tín dụng ACB cần thu thập dữ liệu lịch sử vỡ nợ trong tối thiểu 5 đến 7 năm, hiệu chỉnh các mô hình chấm điểm định lượng để tính toán chính xác 3 tham số PD, LGD và EAD. Mục tiêu đưa tỷ lệ nợ xấu (NPL) duy trì bền vững dưới 1,0% và nâng cao độ nhạy rủi ro danh mục cho vay doanh nghiệp, hoàn thành triển khai thử nghiệm trong giai đoạn 2011–2013.
• Kiểm soát và tối ưu hóa cấu trúc vốn tự có: Hội đồng Quản trị và Ban Điều hành ACB cần chủ động gia tăng Vốn cấp 1 và Vốn cấp 2 thông qua phát hành trái phiếu chuyển đổi dài hạn và giữ lại lợi nhuận sau thuế tái đầu tư. Mục tiêu giữ vững hệ số CAR tối thiểu từ 10% đến 12%, đảm bảo bộ đệm vốn an toàn trước các rủi ro thị trường và biến động tỷ giá trong suốt lộ trình 2010–2015.
• Tích hợp cơ sở dữ liệu và nâng cấp hạ tầng công nghệ quản trị rủi ro: Khối Công nghệ thông tin cần tích hợp dữ liệu giao dịch từ hệ thống TCBS, hệ thống Reuters và phần mềm quản trị kế toán tập trung. Mục tiêu rút ngắn 30% thời gian tổng hợp báo cáo kiểm tra sức chịu tải (Stress Testing), thiết lập kho dữ liệu sự kiện rủi ro hoạt động trước năm 2014 nhằm đáp ứng phương pháp BIA và TSA.
• Hoàn thiện khuôn khổ giám sát và ban hành lộ trình áp dụng Basel từ phía cơ quan quản lý: Ngân hàng Nhà nước Việt Nam cần xây dựng thông tư hướng dẫn chi tiết về tỷ lệ an toàn vốn theo Trụ cột 1 của Basel II, đồng thời thúc đẩy sự phát triển của các tổ chức xếp hạng tín nhiệm độc lập tại Việt Nam. Mục tiêu đưa 100% các ngân hàng thương mại cổ phần đạt chuẩn CAR tối thiểu 8% theo phương pháp tiêu chuẩn trong khung thời gian định hướng 2012–2015.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

• Ban điều hành và chuyên viên quản trị rủi ro tại các ngân hàng thương mại: Cung cấp tài liệu tham khảo thực tiễn về mô hình tổ chức ALCO, quy trình kiểm soát rủi ro tín dụng tập trung và các phương pháp thiết lập hạn mức đầu tư chứng khoán, cho vay không tài sản bảo đảm.
• Cơ quan quản lý và thanh tra giám sát ngân hàng: Cung cấp góc nhìn thực tế từ phía định chế trung gian tài chính để hoạch định chính sách, hoàn thiện các văn bản quy phạm pháp luật và xây dựng lộ trình triển khai Basel II, Basel III phù hợp với đặc thù kinh tế Việt Nam.
• Giảng viên, nghiên cứu sinh và học viên cao học chuyên ngành Tài chính - Ngân hàng: Cung cấp khung lý thuyết chuẩn hóa, phương pháp đánh giá định lượng tài sản có rủi ro (RWA) và case study phân tích báo cáo tài chính ACB giai đoạn mở cửa kinh tế.
• Các tổ chức xếp hạng tín nhiệm và chuyên viên phân tích đầu tư tài chính: Nắm bắt phương pháp bóc tách chất lượng tài sản, đánh giá độ nhạy lãi suất, biến động thanh khoản và mức độ an toàn vốn của các ngân hàng thương mại cổ phần tại thị trường mới nổi.

Câu hỏi thường gặp

• Sự khác biệt căn bản giữa Basel I và Basel II trong tính toán tỷ lệ an toàn vốn (CAR) là gì?
  Basel I chỉ tập trung vào rủi ro tín dụng với các trọng số rủi ro cố định, cào bằng và bổ sung rủi ro thị trường vào năm 1996. Basel II tạo ra bước đột phá khi yêu cầu bắt buộc trích lập vốn cho cả 3 loại rủi ro: tín dụng, thị trường và hoạt động, đồng thời cho phép ngân hàng sử dụng hệ thống xếp hạng nội bộ (IRB) để tính trọng số rủi ro nhạy cảm hơn.
• ACB đã kiểm soát tỷ lệ an toàn vốn (CAR) như thế nào trong giai đoạn 2004–2009?
  Trong giai đoạn 2004–2009, ACB luôn duy trì tỷ lệ CAR thực tế dao động từ 8,73% đến 12,09%. Mức này cao hơn yêu cầu tối thiểu 8% của Ngân hàng Nhà nước và chuẩn Basel, nhờ chiến lược tăng vốn điều lệ liên tục từ 481 tỷ đồng lên 7.814 tỷ đồng thông qua phát hành cổ phiếu thưởng và trái phiếu chuyển đổi.
• Rủi ro hoạt động theo chuẩn mực Basel II được hiểu và đo lường như thế nào?
  Theo Basel II, rủi ro hoạt động là rủi ro tổn thất phát sinh do các quy trình nội bộ không đầy đủ hoặc bị lỗi, con người, hệ thống công nghệ thông tin hoặc từ các sự kiện bên ngoài. Ngân hàng có thể lượng hóa vốn cho rủi ro hoạt động bằng 3 phương pháp từ đơn giản đến nâng cao gồm BIA, TSA và AMA.
• Các ngân hàng thương mại Việt Nam gặp khó khăn gì khi triển khai phương pháp IRB của Basel II?
  Khó khăn lớn nhất là thiếu cơ sở dữ liệu lịch sử vỡ nợ tối thiểu 5 đến 7 năm để ước tính các tham số PD, LGD và EAD. Ngoài ra, chi phí đầu tư hạ tầng công nghệ thông tin lớn, năng lực chuyên môn của đội ngũ nhân sự phân tích dữ liệu còn hạn chế và sự thiếu vắng các cơ quan xếp hạng tín nhiệm độc lập tại Việt Nam là những rào cản lớn.
• Hội đồng ALCO tại ACB giữ vai trò gì trong cấu trúc quản trị rủi ro?
  Ủy ban Quản lý Tài sản - Nợ (ALCO) của ACB, được thành lập từ năm 1997, có nhiệm vụ quản lý cơ cấu bảng cân đối kế toán, giám sát trạng thái thanh khoản, đo lường khe hở lãi suất và rủi ro tỷ giá. ALCO đảm bảo mọi hoạt động kinh doanh đều vận hành trong giới hạn khẩu vị rủi ro và hạn mức đã được phê duyệt.

Kết luận

• Hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận về Basel I và cấu trúc 3 trụ cột của Hiệp ước Vốn Basel II trong quản trị rủi ro ngân hàng thương mại.
• Chứng minh tính hiệu quả vượt trội của mô hình quản trị rủi ro ACB giai đoạn 2004–2009 với lợi nhuận trước thuế đạt 2.838 tỷ đồng, nợ xấu thấp và hệ số CAR duy trì vững chắc từ 8,73% đến 12,09%.
• Chỉ rõ các rào cản thực tế về cơ sở dữ liệu, công nghệ thông tin và năng lực lượng hóa tham số rủi ro tín dụng tại hệ thống ngân hàng Việt Nam.
• Đề xuất nhóm giải pháp đồng bộ 4 điểm kết hợp chặt chẽ giữa hoàn thiện mô hình định lượng nội bộ, tối ưu hóa cấu trúc vốn và nâng cấp hạ tầng công nghệ thông tin.
• Cung cấp căn cứ thực tiễn quan trọng hỗ trợ Ngân hàng Nhà nước xây dựng lộ trình quy chuẩn hóa quản lý rủi ro theo chuẩn mực quốc tế cho các ngân hàng thương mại cổ phần.

Về định hướng tiếp theo, các ngân hàng cần nhanh chóng hoàn thiện cơ sở dữ liệu chuỗi thời gian để chuyển đổi từ phương pháp Tiêu chuẩn sang phương pháp Xếp hạng nội bộ (IRB) và chuẩn bị các kịch bản tiệm cận chuẩn mực Basel III về quản trị thanh khoản trong giai đoạn tới. Quý độc giả, các nhà nghiên cứu và nhà quản trị ngân hàng hãy tham khảo chi tiết toàn bộ luận văn để ứng dụng hiệu quả các mô hình quản lý rủi ro vào thực tiễn hoạt động tài chính.

Trích đoạn nội dung tài liệu

MINISTRY OF EDUCATION AND TRAINING UNIVERSITY OF ECNOMICS HOCHIMINH CITY ---- K --- ĐỖ THỊ NGỌC SƯƠNG APPLY BASEL II IN RISK MANAGEMENT IN VIETNAM CASE STYDY OF ASIA COMMERCIAL BANK MAJOR: BANKING AND FINANCE MAJOR CODE: 60.12 MASTER THESIS SUPERVISOR ASSOCIATE PROFESSOR Dr. TRƯƠNG TẤN THÀNH Faculty of Banking Ho Chi Minh City – 2010 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] -i- CERTIFICATE I certify that the substance of this thesis has not already been submitted for any degree and is not currently being submitted for any other degree or qualification. I also certify that, to the best of my knowledge, any help received in preparing this thesis, and all sources used have been acknowledged in this thesis. Signature: Do Thi Ngoc Suong ______________ Date: ___________________________________ LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] - ii - ACKNOWLEDGEMENTS I owe a debt of gratitude to many people who helped me complete this thesis.

I would like to acknowledge the help of all. First of all I would like to express my deepest acknowledgement to my supervisor, Dr. Truong Tan Thanh, for his valuable advice and recommendations. Tran Van Tam, his assistants from Credit Policy and Management Department of Asia commercial bank (ACB) with reference material.

I would particularly like to thank the following friend for her support related to material: Ms. Ho Nguyen Thuy Duong from Asia commercial bank. Finally, to my parents, I wish to extend my loving thanks for their encouragement. LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] - iii - ABSTRACT Vietnam has gradually integrated into the global economy after officially becoming a member of the world trade organization (WTO) at the end of 2006.

Together with the process of economy liberalization, the priority of economic sectors is financial banking industry. These opportunities help Vietnamese banks get favorable conditions in banking activities, but face with a lot of difficulties and show weaknesses. Vietnamese banks can take advantage of capital, modern technology, management experience, and to develop the comparative advantage of Vietnamese banking to catch up with international competition and outreach foreign markets. However, commercial banks will face more competitive pressure, shows poor performance (weak financial resources, small scale, low quality and efficiency, low professional skill in management, low technology, and high risk), especially are more prone to adverse impact of external shocks (economic crisis, war, etc.

This reflects weak capability in reducing risks. As Governor Nguyen Van Giau said Monday (04/05/2009) in an interview published on the government website “The central bank would continue its efforts to keep the banking system secure and review banking and risk management regulations to comply with international standards”, after 23 banks around the world were taken over or went bankrupt in the first quarter 2009. This thesis examines a particular case of a joint-stock commercial bank in Vietnam to see the way they manage their risk: credit risk, operational risk and market risk. Objectives of this thesis are: (1) To study the methods of risk management in Basel I and Basel II.

(2) To study the level of Basel I and Basel II application in risk management at ACB in participate and at Vietnamese commercial banks in general. (3) To contribute some recommendations for the improvement of risk management at ACB and to expand for other commercial banks. LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] - iv - In terms of structure, the thesis has six chapters: Chapter 1 reviews the research background, significance and scope of the study. Chapter 2 reviews literature of risk management in Basel I and Basel II.

Objectives of this chapter will provide a brief overview of the characteristic of the 1988 Basel I Capital Accord, touching on its limitations and the reasons that prompted its revision in to the new 2004 Basel II Capital Accord. Chapter 3 presents Asia Commercial Bank, a joint-stock commercial bank in Vietnam. Chapter 4 presents descriptive findings of risk management practices at ACB. Objectives of this chapter are: (1) To observe the process of risk management at ACB for a period of time (from the beginning of 2006 until now).

(2) To evaluate the capacity of ACB’s risk management.