Truyền dẫn lãi suất ở việt nam luận văn thạc sĩ

Nghiên cứu về truyền dẫn lãi suất tại Việt Nam trong luận văn thạc sĩ, phân tích tác động và xu hướng phát triển của thị trường tài chính.

• Tác giả: Bùi Tá Anh Hoài
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Khắc Quốc Bảo
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế Thành Phố Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Tài Chính – Ngân Hàng
• Đề tài: Truyền Dẫn Lãi Suất Ở Việt Nam
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2012
• Địa điểm: Thành phố Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. TỔNG QUAN CÁC NGHIÊN CỨU VỀ TRUYỀN DẪN LÃI SUẤT
• 1.1. Tiếp cận truyền dẫn lãi suất
• 1.2. Cơ sở lý thuyết của truyền dẫn lãi suất
• 1.2.1. Lập luận của Taylor về cách tính lãi suất danh nghĩa
• 1.2.2. Mô hình kinh doanh chuẩn theo quan điểm của kinh tế học New Keyness
• 1.2.3. Các kết quả nghiên cứu trước đây về truyền dẫn lãi suất
• 1.2.3.1. Nghiên cứu tại các nước phát triển
• 1.2.3.2. Nghiên cứu tại các nước có thu nhập thấp và các nước đang phát triển
• 1.2.3.3. Các nghiên cứu trong nước
• 2. PHƯƠNG PHÁP, MÔ HÌNH VÀ DỮ LIỆU NGHIÊN CỨU TRUYỀN DẪN LÃI SUẤT
• 2.1. Phương pháp và mô hình nghiên cứu truyền dẫn lãi suất
• 2.2. Dữ liệu nghiên cứu
• 3. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU THỰC NGHIỆM TRUYỀN DẪN LÃI SUẤT Ở VIỆT NAM
• 3.1. Kết quả kiểm định nghiệm đơn vị chuỗi dữ liệu
• 3.2. Kết quả kiểm định nghiệm đồng liên kết
• 3.3. Kết quả xác định hệ số truyền dẫn lãi suất ở Việt Nam
• 3.4. So sánh kết quả truyền dẫn lãi suất ở Việt Nam và các nước trên thế giới
• 4. ĐÓNG GÓP CỦA LUẬN VĂN VÀ MỘT SỐ THẢO LUẬN VỀ GỢI Ý CHÍNH SÁCH
• 4.1. Tổng kết kết quả nghiên cứu
• 4.2. Một số hạn chế của luận văn và khuyến nghị hướng nghiên cứu tiếp theo
• Tài liệu tham khảo

Tóm tắt

I. Tổng quan về truyền dẫn lãi suất ở Việt Nam

Truyền dẫn lãi suất là một khái niệm quan trọng trong chính sách tiền tệ, đặc biệt tại Việt Nam. Nền kinh tế Việt Nam đã trải qua nhiều biến động, và việc hiểu rõ về truyền dẫn lãi suất giúp các nhà hoạch định chính sách điều chỉnh kịp thời. Nghiên cứu này sẽ phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến lãi suất ngân hàng Việt Nam và cách thức mà chính sách tiền tệ tác động đến nền kinh tế.

1.1. Định nghĩa và vai trò của truyền dẫn lãi suất

Truyền dẫn lãi suất đề cập đến quá trình mà lãi suất chính sách ảnh hưởng đến lãi suất thị trường và từ đó đến lãi suất bán lẻ. Hiểu rõ vai trò này giúp các nhà quản lý ngân hàng có thể điều chỉnh chính sách hiệu quả hơn.

1.2. Tình hình hiện tại của lãi suất ở Việt Nam

Tình hình lãi suất ở Việt Nam hiện nay đang chịu ảnh hưởng từ nhiều yếu tố như lạm phát, chính sách tiền tệ và sự phát triển của thị trường tài chính. Việc phân tích các yếu tố này là cần thiết để hiểu rõ hơn về lãi suất huy động và lãi suất cho vay.

II. Vấn đề và thách thức trong truyền dẫn lãi suất

Mặc dù có nhiều nghiên cứu về truyền dẫn lãi suất, nhưng vẫn còn nhiều thách thức trong việc áp dụng chính sách tiền tệ tại Việt Nam. Các vấn đề như độ trễ trong phản ứng của thị trường và sự không đồng nhất trong các phân khúc ngân hàng cần được xem xét kỹ lưỡng.

2.1. Độ trễ trong truyền dẫn lãi suất

Độ trễ trong việc truyền dẫn từ lãi suất chính sách đến lãi suất thị trường có thể gây ra những khó khăn trong việc điều chỉnh chính sách. Nghiên cứu cho thấy rằng độ trễ này có thể kéo dài từ vài tháng đến một năm.

2.2. Sự không đồng nhất trong các phân khúc ngân hàng

Sự khác biệt giữa các ngân hàng thương mại có thể dẫn đến sự không đồng nhất trong lãi suất cho vay và lãi suất huy động. Điều này làm cho việc áp dụng chính sách tiền tệ trở nên phức tạp hơn.

III. Phương pháp nghiên cứu truyền dẫn lãi suất hiệu quả

Để nghiên cứu truyền dẫn lãi suất, các phương pháp định lượng như mô hình OLS, ADL và ECM thường được sử dụng. Những phương pháp này giúp xác định mức độ và tốc độ truyền dẫn trong ngắn hạn và dài hạn.

3.1. Mô hình OLS trong nghiên cứu lãi suất

Mô hình OLS (Ordinary Least Squares) là một trong những phương pháp phổ biến để phân tích mối quan hệ giữa lãi suất chính sách và lãi suất thị trường. Phương pháp này giúp xác định các yếu tố ảnh hưởng đến truyền dẫn lãi suất.

3.2. Mô hình ECM và ứng dụng của nó

Mô hình ECM (Error Correction Model) cho phép phân tích mối quan hệ dài hạn giữa các biến. Phương pháp này rất hữu ích trong việc đánh giá sự điều chỉnh của lãi suất thực theo thời gian.

IV. Kết quả nghiên cứu thực nghiệm về truyền dẫn lãi suất

Kết quả nghiên cứu cho thấy rằng truyền dẫn lãi suất từ lãi suất chính sách đến lãi suất thị trường không hoàn toàn. Hệ số truyền dẫn trong ngắn hạn thường lớn hơn trong dài hạn, điều này cho thấy sự phản ứng nhanh chóng của thị trường.

4.1. Hệ số truyền dẫn từ lãi suất chính sách đến lãi suất thị trường

Kết quả cho thấy rằng hệ số truyền dẫn từ lãi suất chính sách đến lãi suất thị trường có sự khác biệt rõ rệt giữa các giai đoạn kinh tế khác nhau. Điều này cho thấy sự cần thiết phải điều chỉnh chính sách kịp thời.

4.2. So sánh với các nước trong khu vực

Việc so sánh hệ số truyền dẫn lãi suất của Việt Nam với các nước trong khu vực cho thấy rằng Việt Nam có những đặc điểm riêng biệt. Điều này cần được xem xét để cải thiện hiệu quả của chính sách tiền tệ.

V. Kết luận và triển vọng tương lai của truyền dẫn lãi suất

Kết luận từ nghiên cứu cho thấy rằng việc hiểu rõ về truyền dẫn lãi suất là rất quan trọng để nâng cao hiệu quả của chính sách tiền tệ. Tương lai của nghiên cứu này sẽ tiếp tục tập trung vào việc cải thiện các mô hình và phương pháp phân tích.

5.1. Đề xuất chính sách cho truyền dẫn lãi suất hiệu quả

Đề xuất các chính sách nhằm cải thiện truyền dẫn lãi suất sẽ giúp nâng cao hiệu quả của chính sách tiền tệ. Các nhà hoạch định chính sách cần xem xét các yếu tố ảnh hưởng đến lãi suất để có những điều chỉnh kịp thời.

5.2. Hướng nghiên cứu tiếp theo trong lĩnh vực lãi suất

Hướng nghiên cứu tiếp theo sẽ tập trung vào việc phân tích sâu hơn về các yếu tố tác động đến lãi suất thực và lãi suất danh nghĩa. Điều này sẽ giúp cải thiện khả năng dự đoán và điều chỉnh chính sách tiền tệ.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Truyền dẫn lãi suất là một kênh quan trọng trong chính sách tiền tệ nhằm điều tiết nền kinh tế vĩ mô. Ở Việt Nam, từ năm 2000 đến 2012, chính phủ đã liên tục sử dụng công cụ lãi suất để kiểm soát lạm phát và ổn định kinh tế trong bối cảnh biến động phức tạp của các yếu tố vĩ mô như tỷ giá và lạm phát. Mức độ và tốc độ truyền dẫn lãi suất từ lãi suất chính sách đến lãi suất thị trường, và từ lãi suất thị trường đến lãi suất bán lẻ, đóng vai trò then chốt trong việc đánh giá hiệu quả của chính sách tiền tệ. Nghiên cứu này tập trung phân tích định lượng truyền dẫn lãi suất tại Việt Nam trong giai đoạn 2000-2012, sử dụng dữ liệu lãi suất tái chiết khấu, tái cấp vốn, thị trường liên ngân hàng, trái phiếu chính phủ, tiền gửi và tiền vay. Mục tiêu chính là xác định mức độ truyền dẫn và tốc độ điều chỉnh lãi suất trong ngắn hạn và dài hạn, từ đó cung cấp cơ sở khoa học cho việc điều chỉnh chính sách tiền tệ nhằm tạo môi trường kinh tế vĩ mô ổn định, thúc đẩy tăng trưởng bền vững.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên hai lý thuyết chính:

1. Nguyên tắc Taylor về lãi suất danh nghĩa: Lãi suất danh nghĩa cần điều chỉnh đủ lớn để phản ứng với biến động lạm phát và sản lượng, nhằm duy trì sự ổn định kinh tế. Theo đó, khi lạm phát tăng 1%, lãi suất danh nghĩa phải tăng hơn 1% để giữ lãi suất thực dương, tránh làm nền kinh tế biến động.

2. Mô hình kinh tế học New Keynesian: Mô hình này mô tả hành vi của các trung gian tài chính, hộ gia đình và doanh nghiệp trong nền kinh tế, với giả định về tối đa hóa lợi nhuận, tối đa hóa hữu dụng và thiết lập giá lệch pha. Mô hình bao gồm các phương trình tiêu dùng Euler, cung lao động, đường cong Phillips và phương trình IS, tạo thành cơ sở đánh giá chính sách tiền tệ và truyền dẫn lãi suất.

Các khái niệm chuyên ngành quan trọng bao gồm: lãi suất chính sách (tái chiết khấu, tái cấp vốn), lãi suất thị trường (liên ngân hàng, trái phiếu chính phủ), lãi suất bán lẻ (tiền gửi, tiền vay), đồng liên kết (cointegration), mô hình ECM (Error Correction Model), ADL (Autoregressive Distributed Lag), và TAR (Threshold AutoRegressive).

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng dữ liệu chuỗi thời gian lãi suất từ tháng 1/2000 đến tháng 6/2012, lấy từ Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, Bloomberg, IFS và các báo cáo ngân hàng thương mại. Cỡ mẫu bao gồm các chuỗi lãi suất chính sách, thị trường và bán lẻ với các kỳ hạn trung bình cuối tháng.

Phương pháp phân tích gồm:

• Kiểm định tính dừng chuỗi thời gian bằng ADF và Phillip-Perron test để xác định tính ổn định dữ liệu.
• Kiểm định đồng liên kết bằng phương pháp Johansen’s Trace test nhằm xác định mối quan hệ dài hạn giữa các cặp lãi suất.
• Lựa chọn mô hình ước lượng phù hợp: mô hình ECM cho các chuỗi có đồng liên kết, mô hình ADL cho các chuỗi không có đồng liên kết.
• Ước lượng hệ số truyền dẫn lãi suất trong ngắn hạn và dài hạn, đồng thời xác định tốc độ điều chỉnh (MAL - mean adjustment lags).
• Thời gian nghiên cứu kéo dài từ 2000 đến 2012, tập trung phân tích các giai đoạn biến động chính sách tiền tệ và thị trường tài chính Việt Nam.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tính dừng và đồng liên kết: Tất cả chuỗi lãi suất đều không dừng ở chuỗi gốc nhưng dừng ở sai phân bậc một I(1). Các cặp lãi suất chính sách - thị trường và thị trường - bán lẻ phần lớn có đồng liên kết, ngoại trừ cặp lãi suất tái cấp vốn và lãi suất liên ngân hàng không có đồng liên kết.

2. Hệ số truyền dẫn từ lãi suất chính sách đến lãi suất thị trường: Truyền dẫn không hoàn toàn, với hệ số truyền dẫn ngắn hạn từ lãi suất tái chiết khấu đến lãi suất liên ngân hàng là khoảng 50.7%, dài hạn là 72.8%. Tương tự, từ lãi suất tái cấp vốn đến lãi suất liên ngân hàng là 71.4% ngắn hạn và 50.7% dài hạn. Lãi suất trái phiếu chính phủ cũng có hệ số truyền dẫn thấp hơn trong dài hạn so với ngắn hạn.

3. Hệ số truyền dẫn từ lãi suất thị trường đến lãi suất bán lẻ: Truyền dẫn hoàn toàn trong dài hạn với hệ số trên 1, nhưng trong ngắn hạn chỉ đạt khoảng 10.1% từ lãi suất liên ngân hàng đến lãi suất tiền gửi và tiền vay. Tốc độ điều chỉnh lãi suất bán lẻ rất chậm, mất nhiều thời gian để phản ứng với biến động lãi suất thị trường.

4. So sánh quốc tế: Hệ số truyền dẫn lãi suất của Việt Nam cao hơn nhiều so với các nước trong khu vực và thế giới, tuy nhiên điều này không đồng nghĩa với hiệu quả thị trường tài chính tốt mà phản ánh sự yếu kém về thanh khoản và vốn của hệ thống ngân hàng, cũng như sự can thiệp hành chính trong điều hành lãi suất.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân truyền dẫn lãi suất không hoàn toàn và chậm chạp trong ngắn hạn là do cơ chế hành chính trong điều hành lãi suất, hạn chế về thanh khoản và vốn của ngân hàng thương mại, cũng như sự quản lý chặt chẽ của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam. Lãi suất thị trường liên ngân hàng biến động mạnh nhưng lãi suất bán lẻ được giữ ổn định nhằm duy trì sự ổn định kinh tế và cạnh tranh giữa các ngân hàng.

So với các nghiên cứu quốc tế, kết quả phù hợp với các nước đang phát triển có thị trường tài chính chưa hoàn thiện, trong khi các nước phát triển có hệ số truyền dẫn cao và tốc độ điều chỉnh nhanh hơn. Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ diễn biến lãi suất chính sách, thị trường và bán lẻ, cũng như bảng hệ số truyền dẫn và tốc độ điều chỉnh để minh họa rõ ràng hơn.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Xây dựng lộ trình điều chỉnh lãi suất chính sách phù hợp: Do truyền dẫn lãi suất chậm và không hoàn toàn trong ngắn hạn, cần có kế hoạch điều chỉnh lãi suất từng bước, tránh thay đổi đột ngột gây biến động thị trường. Ví dụ, giảm lãi suất 1% mỗi tháng như đã thực hiện đầu năm 2012 là phù hợp.

2. Tăng cường minh bạch và công bố chính sách tiền tệ: Việc công khai rõ ràng các định hướng và thay đổi chính sách giúp thị trường hiểu đúng và phản ứng hợp lý, nâng cao hiệu quả truyền dẫn lãi suất.

3. Tiếp tục tự do hóa lãi suất và xây dựng khung kỹ thuật xác định lãi suất cơ bản: Giảm thiểu sự can thiệp hành chính, để lãi suất vận hành theo quy luật thị trường, đồng thời xây dựng cơ sở kỹ thuật vững chắc cho việc xác định lãi suất cơ bản nhằm phản ánh đúng cung cầu vốn.

4. Nâng cao năng lực và thanh khoản của hệ thống ngân hàng thương mại: Cải thiện quản trị rủi ro, tăng vốn và đa dạng hóa danh mục cho vay để giảm áp lực lên lãi suất huy động và cho vay, từ đó cải thiện hiệu quả truyền dẫn lãi suất.

5. Phát triển các kênh truyền dẫn khác của chính sách tiền tệ: Kết hợp đồng bộ các kênh như tín dụng, tỷ giá hối đoái và kênh tài sản để tăng cường hiệu quả điều tiết nền kinh tế trong ngắn hạn và dài hạn.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Nhà hoạch định chính sách tiền tệ: Giúp hiểu rõ cơ chế truyền dẫn lãi suất tại Việt Nam, từ đó xây dựng chính sách phù hợp, nâng cao hiệu quả điều tiết kinh tế vĩ mô.

2. Ngân hàng trung ương và các ngân hàng thương mại: Cung cấp cơ sở khoa học để điều chỉnh lãi suất, quản lý thanh khoản và rủi ro, đồng thời cải thiện hoạt động kinh doanh và cạnh tranh.

3. Các nhà nghiên cứu kinh tế và tài chính: Là tài liệu tham khảo quan trọng cho các nghiên cứu tiếp theo về truyền dẫn lãi suất, chính sách tiền tệ và thị trường tài chính Việt Nam.

4. Doanh nghiệp và nhà đầu tư: Hiểu được tác động của chính sách tiền tệ đến chi phí vốn và lãi suất vay, từ đó đưa ra quyết định đầu tư và kinh doanh hiệu quả hơn.

Câu hỏi thường gặp

1. Truyền dẫn lãi suất là gì và tại sao quan trọng?
   Truyền dẫn lãi suất là quá trình biến động lãi suất chính sách ảnh hưởng đến lãi suất thị trường và lãi suất bán lẻ. Nó quan trọng vì quyết định hiệu quả của chính sách tiền tệ trong điều tiết nền kinh tế, kiểm soát lạm phát và thúc đẩy tăng trưởng.

2. Tại sao truyền dẫn lãi suất ở Việt Nam không hoàn toàn trong ngắn hạn?
   Do sự can thiệp hành chính trong điều hành lãi suất, hạn chế về thanh khoản và vốn của ngân hàng thương mại, cũng như cơ chế thị trường tài chính chưa hoàn thiện, khiến lãi suất thị trường và bán lẻ phản ứng chậm với thay đổi lãi suất chính sách.

3. Mô hình ECM và ADL được sử dụng như thế nào trong nghiên cứu?
   Mô hình ECM được dùng khi các chuỗi lãi suất có đồng liên kết để phân tích mối quan hệ dài hạn và điều chỉnh ngắn hạn. Mô hình ADL áp dụng khi không có đồng liên kết, giúp đánh giá tác động ngắn hạn và dài hạn của biến số.

4. Làm thế nào để cải thiện hiệu quả truyền dẫn lãi suất tại Việt Nam?
   Cần tiếp tục tự do hóa lãi suất, nâng cao năng lực ngân hàng thương mại, minh bạch chính sách tiền tệ, xây dựng khung kỹ thuật xác định lãi suất cơ bản và phát triển đồng bộ các kênh truyền dẫn khác.

5. Kết quả nghiên cứu có thể áp dụng cho các nước đang phát triển khác không?
   Có thể, vì nhiều nước đang phát triển có cơ chế thị trường tài chính tương tự Việt Nam, kết quả về mức độ và tốc độ truyền dẫn lãi suất, cũng như các yếu tố ảnh hưởng, có thể tham khảo để điều chỉnh chính sách tiền tệ phù hợp.

Kết luận

• Nghiên cứu xác định mức độ và tốc độ truyền dẫn lãi suất tại Việt Nam trong giai đoạn 2000-2012, cho thấy truyền dẫn không hoàn toàn và chậm chạp trong ngắn hạn, nhưng hoàn toàn trong dài hạn.
• Hệ số truyền dẫn từ lãi suất chính sách đến thị trường và từ thị trường đến bán lẻ có sự khác biệt rõ rệt giữa ngắn hạn và dài hạn, phản ánh đặc thù thị trường tài chính Việt Nam.
• So sánh quốc tế cho thấy Việt Nam có hệ số truyền dẫn cao hơn nhiều nước trong khu vực, nhưng điều này không đồng nghĩa với hiệu quả thị trường tài chính tốt.
• Kết quả nghiên cứu cung cấp cơ sở khoa học cho việc xây dựng chính sách tiền tệ phù hợp, đặc biệt là lộ trình điều chỉnh lãi suất và tự do hóa thị trường.
• Các bước tiếp theo bao gồm thu thập dữ liệu chi tiết hơn theo kỳ hạn, nghiên cứu các nhân tố ảnh hưởng đến truyền dẫn lãi suất và phát triển các kênh truyền dẫn khác nhằm nâng cao hiệu quả điều tiết kinh tế vĩ mô.

Hành động ngay: Các nhà hoạch định chính sách và ngân hàng thương mại nên áp dụng kết quả nghiên cứu để tối ưu hóa công cụ lãi suất, đồng thời thúc đẩy cải cách thị trường tài chính nhằm tăng cường hiệu quả truyền dẫn lãi suất tại Việt Nam.

Trích đoạn nội dung tài liệu

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH -------------------- BÙI TÁ ANH HOÀI TRUYỀN DẪN LÃI SUẤT Ở VIỆT NAM LUẬN VĂN THẠC SỸ KINH TẾ Thành phố Hồ Chí Minh, tháng 10 năm 2012 BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH -------------------- BÙI TÁ ANH HOÀI TRUYỀN DẪN LÃI SUẤT Ở VIỆT NAM Chuyên ngành : Tài chính – Ngân hàng Mã số : 60340201 LUẬN VĂN THẠC SỸ KINH TẾ Người hướng dẫn khoa học: TS. NGUYỄN KHẮC QUỐC BẢO Thành phố Hồ Chí Minh, tháng 10 năm 2012 LỜI CAM ĐOAN Tác giả cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tác giả với sự hướng dẫn của người hướng dẫn khoa học. Số liệu thống kê được lấy từ nguồn tin cậy, nội dung và kết quả nghiên cứu của luận văn này chưa từng được công bố trong bất cứ công trình hay bài báo nào cho tới thời điểm hiện nay. Hồ Chí Minh, ngày Tháng Năm 2012 Tác giả Bùi Tá Anh Hoài LỜI CẢM ƠN Trước hết, tác giả xin gửi lời cảm ơn chân thành đến Thầy hướng dẫn khoa học, TS.

Nguyễn Khắc Quốc Bảo về những ý kiến đóng góp, những chỉ dẫn có giá trị khoa học giúp tác giả hoàn thành luận văn. Tác giả cũng xin gửi lời cảm ơn đến gia đình và bạn bè đã chia sẻ kinh nghiệm, tài liệu, góp ý, hết lòng ủng hộ và động viên tác giả trong suốt thời gian thực hiện luận văn này. Hồ Chí Minh, tháng 10 năm 2012 Học viên Bùi Tá Anh Hoài Danh mục từ viết tắt:  ADF: Augmented Dickey-Fuller.  ADL: mô hình điều chỉnh độ trễ hồi quy (Autoregressive Distributed Lag),  DR: Lãi suất tiền gửi (Deposit rates).

 ECM: Mô hình hiệu chỉnh lỗi (Error Correction Model).  GDP: Tổng sản phẩm quốc nội (Gross Domestic Product)  IFS: Tổ chức thống kê tài chính quốc tế (International Financial Statistics).  LR: Lãi suất tiền vay (Lending rates).  LLNH: Lãi suất thị trường liên ngân hàng.

 LTCK: Lãi suất tái chiết khấu.  LTCV: Lãi suất tái cấp vốn.  LTPCP: Lãi suất trái phiếu chính phủ.  NHNN: Ngân hàng Nhà nước Việt Nam.

 NHTM: Ngân hàng thương mại.  TAR: Mô hình tự hồi quy ngưỡng (Threshold Autoregressive).  VAR: Mô hình véc tơ tự hồi quy (Vector Autoregressive Model) Danh mục bảng: Bảng 1: Các nhân tố tác động đến truyền dẫn lãi suất--------------------------------------5 Bảng 3.1: Dữ liệu thống kê lãi suất ở Việt Nam từ năm 2000 đến 2012-----------------18 Bảng 4.1: Kết quả kiểm định tính dừng theo phương pháp ADF Test-------------------19 Bảng 4.2: Kiểm định tính dừng theo phương pháp Phillip-Perron Test------------------20 Bảng 4.3: Kiểm định đồng liên kết theo phương pháp Jonhansen test giữa lãi suất chính sách và lãi suất thị trường---------------------------------------------------------------21 Bảng 4.4: Kiểm định đồng liên kết theo phương pháp Jonhansen test giữa lãi suất thị trường và lãi suất bán lẻ-------------------------------------------------------------------------22 Bảng 4.5: Lựa chọn phương pháp ước lượng truyền dẫn----------------------------------23 Bảng 4.6: Hệ số truyền dẫn từ lãi suất chính sách đến lãi suất thị trường---------------23 Bảng 4.7: Tốc độ điều chỉnh từ lãi suất chính sách đến lãi suất thị trườn---------------25 Bảng 4.8: Hệ số truyền dẫn từ lãi suất chính sách đến lãi suất bán lẻ--------------------27 Bảng 4.9: Tốc độ điều chỉnh từ lãi suất thị trường đến lãi suất bán lẻ-------------------29 Bảng 4.10: Hệ số truyền dẫn lãi suất của một số nước khu vực Châu Á-----------------33 Danh mục hình vẽ: Hình 4.1: Diễn biến lãi suất chính sách và lãi suất liên ngân hàng-----------------------25 Hình 4.2: Diễn biến lãi suất chính sách và lãi suất trái phiếu chính phủ-----------------27 Hình 4.3: Diễn biến lãi suất liên ngân hàng và lãi suất bán lẻ-----------------------------30 Hình 4.4: Diễn biến lãi suất trái phiếu chính phủ và lãi suất bán lẻ----------------------31 Hình 4.5: Hệ số truyền dẫn lãi suất của các nước và khu vực trên thế giới--------------32 MỤC LỤC Tóm tắt-----------------------------------------------------------------------------------------------------1 1. Tổng quan các nghiên cứu về truyền dẫn lãi suất-------------------------------------------------4 2.1 Tiếp cận truyền dẫn lãi suất---------------------------------------------------------------------4 2.2Cơ sở lý thuyết của truyền dẫn lãi suất---------------------------------------------------------6 2.1 Lập luận của Taylor về cách tính lãi suất danh nghĩa----------------------------------6 2.2 Mô hình kinh doanh chuẩn theo quan điểm của kinh tế học New Keyness--------7 2.3Các kết quả nghiên cứu trước đây về truyền dẫn lãi suất------------------------------------11 2.1 Nghiên cứu tại các nước phát triển------------------------------------------------------11 2.2 Nghiên cứu tại các nước có thu nhập thấp và các nước đang phát triển----------------12 2.3 Các nghiên cứu trong nước---------------------------------------------------------------13 3.

Phương pháp, mô hình và dữ liệu nghiên cứu truyền dẫn lãi suất------------------------------15 3.1 Phương pháp và mô hình nghiên cứu truyền dẫn lãi suất----------------------------------15 3.2 Dữ liệu nghiên cứu-------------------------------------------------------------------------------17 4. Kết quả nghiên cứu thực nghiệm truyền dẫn lãi suất ở Việt Nam------------------------------19 4.1 Kết quả kiểm định nghiệm đơn vị chuỗi dữ liệu---------------------------------------------19 4.2 Kết quả kiểm định nghiệm đồng liên kết-----------------------------------------------------20 4.3Kết quả xác định hệ số truyền dẫn lãi suất ở Việt Nam--------------------------------------23 4.4 So sánh kết quả truyền dẫn lãi suất ở Việt Nam và các nước trên thế giới--------------31 5. Đóng góp của luận văn và một số thảo luận về gợi ý chính sách-------------------------------36 6.1 Tổng kết kết quả nghiên cứu-------------------------------------------------------------------38 6.2Một số hạn chế của luận văn và khuyến nghị hướng nghiên cứu tiếp theo-------38 Tài liệu tham khảo----------------------------------------------------------------------------------------39 1 TÓM TẮT Bài nghiên cứu này nghiên cứu thực nghiệm truyền dẫn lãi suất (Interest Rate Pass- Through) trên khía cạnh xác địnhmức độvà tốc độ truyền dẫn trong ngắn hạn và dài hạn. Bài nghiên cứu tiến hành kiểm định nghiệm đơn vị chuỗi dữ liệu thời gian, kiểm định tính đồng liên kết của các cặp lãi suất từ đó lựa chọn phương pháp phù hợp để xác định hệ số truyền dẫn.

Kết quả thưc nghiệm cho thấy truyền dẫn từ lãi 1 suất chính sách đến lãi suất thị trường thì không hoàn toàn, hệ số truyền dẫn trong ngắn hạn thì lớn hơn trong dài hạn, riêng chỉ có hệ số truyền dẫn từ lãi suất tái chiết khấu đến lãi suất thị trường liên ngân hàng có hệ số truyền dẫn dài hạn lớn hơn trong ngắn hạn. Truyền dẫn từ lãi suất thị trường đến lãi suất bán lẻ thì hoàn toàn trong dài hạn và ở mức thấp trong ngắn hạn. Từ khóa: truyền dẫn lãi suất, kênh truyền dẫn lãi suất, đồng liên kết, hiệu chỉnh sai số, độ trễ. (1) Lãi suất chính sách bao gồm lãi suất tái chiết khấu và lãi suất tái cấp vốn, lãi suất thị trường bao gồm lãi suất thị trường liên ngân hàng và lãi suất trái phiếu chính phủ, lãi suất bán lẻ gồm lãi suất tiền vay và lãi suất tiền gửi.

GIỚI THIỆU Theo lý thuyết, một khi nền kinh tế có mức tăng trưởng nóng, lạm phát cao hoặc suy thoái, giảm phát thì chính phủ các nước thường sử dụng hai công cụ để điều tiết nền kinh tế đó là chính sách tiền tệ và chính sách tài khóa, chính sách tiền tệ thường được sử dụng trước vì nó có hiệu quả nhanh hơn chính sách tài khóa. Kênh tác động đầu tiên của chính sách tiền tệ thường được sử dụng đó là kênh lãi suất, tác động đến lãi suất chính sách. Hiểu được mức độ và tốc độ truyền dẫn từ lãi suất chính sách đến lãi suất thị trường và từ lãi suất thị trường đến lãi suất bán lẻ thì rất quan trọng, qua đó giúp chính phủ lựa chọn thời điểm điều chỉnh lãi suất và mức độ điều chỉnh nhằm nâng cao hiệu quả điều tiết của chính sách tiền tệ, tạo môi trường kinh tế vĩ mô ổn định để phát triển nền kinh tế trong ngắn hạn và dài hạn. Một quốc gia có truyền dẫn lãi suất nhanh và hoàn toàn thì việc sử dụng công cụ lãi suất để tác động vào nền kinh tế có tác dụng nhanh chóng trong ngắn hạn để đạt được mục đích điều tiết.

Ngược lại, một quốc gia có truyền dẫn lãi suất chậm chạp và không hoàn toàn thì việc sử dụng công cụ lãi suất để điều tiết nền kinh tế không mang lại hiệu quả trong ngắn hạn, lúc này chính phủ thường kết hợp thêm một số công cụ chính sách khác để tác động vào nền kinh tế.Việc nghiên cứu về truyền dẫn lãi suất thu hút sự quan tâm lớn của các nhà nghiên cứu thực nghiệm. Kết quả nghiên cứu thực nghiệm về truyền dẫn lãi suất có sự khác biệt lớn ở mỗi quốc gia, mỗi thể chế chính trị. Những nhân tố nào tác động và tác động như thế nào đến sự truyền dẫn lãi suất tiếp tục là chủ đề tiếp tục được nghiên cứu. Trong những năm qua nền kinh tế Việt Nam có những xu hướng và diễn biến phức tạp, chính phủ liên tục sử dụng công cụ chính sách tiền tệ đặc biệt là công cụ lãi suất để điều tiết vĩ mô nền kinh tế trong giai đoạn từ cuối năm 2007 đến nay.

Giai đoạn này chứng kiến sự đảo chiều liên tục của các yếu tố vĩ mô trong đó lạm phát và tỷ giá là trung tâm. Việc liên tục sử dụng công cụ lãi suất để tác động vào nền kinh tế đã mang lại những thành quả nhất định nhưng qua đó cũng bộc lộ những vấn đề cần được nghiên cứu. Truyền dẫn lãi suất diễn ra với tốc độ và mức độ ra sao? 3 Giải quyết được câu hỏi này sẽ là tiền đề tốt để đánh giá hiệu quả chính sách tiền tệ và qua đó nâng cao hiệu quả sử dụng công cụ chính sách. Mục tiêu của bài nghiên cứu này tập trung chủ yếu nghiên cứu định lượng về truyền 2 dẫn lãi suất , từ lãi suất chính sách (lãi suất tái cấp vốn, lãi suất tái chiết khấu) đến lãi suất thị trường (lãi suất thị trường liên ngân hàng, lãi suất trái phiếu chính phủ) và từ lãi suất thị trường đến lãi suất bán lẻ của hệ thống ngân hàng thương mại (lãi suất tiền gửi, lãi suất tiền vay).

Bài nghiên cứu sử dụng các mô hình OLS (Ordinary Least Squares),ADL (Autoregressive Distributed Lag), ECM (Error Correction Model), TAR (Threshold AutoRegressive) để xác định mức độ và tốc độ truyền dẫn lãi suất trong ngắn hạn và dài hạn. (2) nghiên cứu truyền dẫn lãi suất theo từng cặp lãi suất, VD: từ lãi suất tái chiết khấu đến lãi suất thị trường liên ngân hàng, từ lãi suất tái cấp vốn đến lãi suất trái phiếu chính phủ; từ lãi suất thị trường liên ngân hàng đến lãi suất tiền gửi và lãi suất tiền vay…. TỔNG QUAN CÁC NGHIÊN CỨU VỀ TRUYỀN DẪN LÃI SUẤT 2.1 Tiếp cận truyền dẫn lãi suất. Chính sách tiền tệ là một trong những công cụ truyền thống, chủ yếu để điều tiết nền kinh tế vĩ mô của chính phủ ở hầu hết các nước.

Sử dụng công cụ chính sách tiền tệ để điều tiết nền kinh tế mang lại hiệu quả khác nhau ở mỗi quốc gia, điều này phụ thuộc vào điều kiện chủ quan và khách quan ở mỗi nền kinh tế và thể chế chính trị.