Luận văn hoàn thiện công tác hạch toán cpsx và tính giá thành sản phẩm xây lắp tại công ty cổ phần và tư vấn đầu tư kiểm định xây dựng

Chuyên khảo kỹ thuật phân tích Luận văn hoàn thiện công tác hạch toán cpsx và tính giá thành sản phẩm xây lắp tại công ty cổ phần, đánh giá các khía cạnh quan trọng, đề xuất hướng

• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế
• Chuyên ngành: Kế Toán
• Đề tài: Tối Ưu Hạch Toán Chi Phí Sản Xuất Và Giá Thành Sản Phẩm Xây Lắp Tại Công Ty Tư Vấn Đầu Tư
• Loại tài liệu: luận văn

Mục lục chi tiết

• LỜI MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: NHỮNG LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ HẠCH TOÁN CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM XÂY LẮP
• 1.1. ĐẶC ĐIỂM HOẠT ĐỘNG XÂY LẮP VÀ NHỮNG ẢNH HƯỞNG CỦA NÓ ĐẾN CÔNG TÁC QUẢN LÝ, HẠCH TOÁN CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM TẠI CÁC DOANH NGHIỆP XÂY LẮP
• 1.2. Nội dung kinh tế, phân loại CPSX và tính giá thành sản phẩm trong doanh nghiệp xây lắp
• 1.2.1. Chi phí sản xuất
• 1.2.1.1. Bản chất của chi phí sản xuất
• 1.2.1.2. Phân loại chi phí sản xuất
• 1.2.2. Giá thành sản phẩm xây lắp
• 1.2.2.1. Bản chất của giá thành sản phẩm xây lắp
• 1.2.2.2. Phân loại giá thành sản phẩm xây lắp
• 1.3. Yêu cầu quản lý, nhiệm vụ của công tác kế toán CPSX và tính giá thành sản phẩm xây lắp
• 1.3.1. Yêu cầu về quản lý
• 1.3.2. Nhiệm vụ của công tác kế toán CPSX và tính giá thành sản phẩm
• 1.4. NỘI DUNG HẠCH TOÁN CPSX VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM XÂY LẮP
• 1.4.1. Vai trò và yêu cầu của kế toán CPSX và tính giá thành sản phẩm
• 1.4.2. Yêu cầu của kế toán CPSX và tính giá thành sản phẩm
• 1.4.3. Đối tượng hạch toán CPSX
• 2. CHƯƠNG 2: Thực trạng công tác hạch toán CPSX và tính giá thành sản phẩm xây lắp tại Công ty Cổ phần và tư vấn đầu tư & Kiểm định xây dựng
• 3. CHƯƠNG 3: Phương hướng hoàn thiện công tác hạch toán CPSX và tính giá thành sản phẩm xây lắp tại Công ty Cổ phần và tư vấn đầu tư & Kiểm định xây dựng

Tóm tắt

I. Đặc điểm hoạt động xây lắp và ảnh hưởng đến quản lý hạch toán chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm

Ngành xây dựng cơ bản (XDCB) đóng vai trò quan trọng trong nền kinh tế, tạo ra cơ sở vật chất cho xã hội. Hạch toán chi phí trong ngành này cần phải chính xác và kịp thời để đảm bảo hiệu quả sản xuất. Sản phẩm xây lắp có tính chất đơn chiếc, kết cấu phức tạp, và yêu cầu quản lý chặt chẽ. Chi phí sản xuất (CPSX) bao gồm nhiều yếu tố như nguyên vật liệu, nhân công, và khấu hao tài sản cố định. Việc xác định đúng đối tượng tính giá thành là rất quan trọng để quản lý hiệu quả. "Chỉ có như vậy mới đưa ra được những biện pháp tiết kiệm chi phí, hạ giá thành sản phẩm".

1.1. Bản chất của chi phí sản xuất

Chi phí sản xuất là biểu hiện bằng tiền của toàn bộ hao phí về lao động sống và lao động vật hoá trong quá trình sản xuất. Chi phí sản xuất trong doanh nghiệp xây lắp bao gồm các khoản hao phí cho nguyên vật liệu, nhân công, và các chi phí khác. Việc phân loại chi phí sản xuất giúp doanh nghiệp quản lý và kiểm soát tốt hơn. "CPSX trong các doanh nghiệp xây lắp là toàn bộ các khoản hao phí về lao động sống và lao động vật hoá mà doanh nghiệp bỏ ra để thực hiện công tác xây lắp".

II. Giá thành sản phẩm xây lắp

Giá thành sản phẩm xây lắp là biểu hiện bằng tiền của toàn bộ các khoản hao phí liên quan đến sản phẩm đã hoàn thành. Giá thành sản phẩm không chỉ phản ánh chi phí mà còn là chỉ tiêu chất lượng tổng hợp quan trọng trong quản lý doanh nghiệp. Việc phân loại giá thành thành giá thành dự toán, kế hoạch và thực tế giúp doanh nghiệp đánh giá hiệu quả sản xuất. "Giá thành thực tế gồm chi phí theo định mức, vượt định mức và các chi phí phát sinh khác".

2.1. Phân loại giá thành sản phẩm xây lắp

Phân loại giá thành sản phẩm xây lắp giúp doanh nghiệp có cái nhìn tổng quan về chi phí. Giá thành dự toán phản ánh trình độ tổ chức quản lý, trong khi giá thành thực tế cho thấy hiệu quả thực hiện. Việc so sánh giữa các loại giá thành giúp doanh nghiệp điều chỉnh chiến lược sản xuất. "Giữa CPSX và giá thành sản phẩm có mối quan hệ chặt chẽ biện chứng với nhau".

III. Yêu cầu quản lý và nhiệm vụ của công tác kế toán CPSX và tính giá thành sản phẩm

Để quản lý hiệu quả, doanh nghiệp cần có hệ thống kế toán chặt chẽ cho hạch toán chi phí và tính giá thành sản phẩm. Việc tổ chức kế toán phải phản ánh đầy đủ, kịp thời các nghiệp vụ kinh tế phát sinh. Nhiệm vụ của kế toán bao gồm xác định đối tượng tập hợp chi phí, phân bổ chi phí và cung cấp báo cáo cho các cấp quản lý. "Để tổ chức tốt kế toán tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm ở doanh nghiệp, kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm cần phải thực hiện tốt các nhiệm vụ".

3.1. Vai trò và yêu cầu của kế toán CPSX và tính giá thành sản phẩm

Kế toán CPSX và tính giá thành sản phẩm có vai trò quan trọng trong việc quản lý chi phí và nâng cao hiệu quả sản xuất. Để đáp ứng yêu cầu ngày càng cao, kế toán cần đảm bảo tính chính xác, đầy đủ và kịp thời trong việc hạch toán. "Hạch toán CPSX và tính giá thành sản phẩm xây lắp là vấn đề trọng tâm của công tác kế toán trong doanh nghiệp xây lắp".

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Ngành xây dựng cơ bản đóng vai trò then chốt trong nền kinh tế quốc dân, tạo dựng cơ sở vật chất kỹ thuật quan trọng cho sự phát triển của các ngành sản xuất khác. Theo ước tính, chi phí sản xuất trong ngành xây lắp chiếm tỷ trọng lớn, với nguyên vật liệu trực tiếp chiếm từ 60% đến 85% giá thành công trình. Đặc thù của ngành xây dựng là sản phẩm mang tính đơn chiếc, kết cấu phức tạp, thời gian thi công kéo dài và giá trị sản phẩm lớn, đòi hỏi công tác quản lý chi phí và tính giá thành phải chính xác, kịp thời để đảm bảo hiệu quả kinh tế và nâng cao uy tín doanh nghiệp.

Luận văn tập trung nghiên cứu hoàn thiện công tác hạch toán chi phí sản xuất (CPSX) và tính giá thành sản phẩm xây lắp tại Công ty Cổ phần Tư vấn đầu tư & Kiểm định xây dựng, với phạm vi nghiên cứu trong quý II năm 2006, tại các công trình do công ty thi công, điển hình là công trình Nhà 3 tầng Bộ Kế hoạch Đầu tư. Mục tiêu nghiên cứu nhằm nâng cao hiệu quả quản lý chi phí, giảm giá thành sản phẩm, từ đó tăng sức cạnh tranh trên thị trường xây dựng.

Nghiên cứu có ý nghĩa thiết thực trong việc cung cấp số liệu chính xác cho nhà quản lý, giúp đưa ra các quyết định đúng đắn về tiết kiệm chi phí, nâng cao chất lượng công trình và hiệu quả sử dụng vốn. Đồng thời, kết quả nghiên cứu góp phần hoàn thiện hệ thống kế toán chi phí và giá thành trong doanh nghiệp xây lắp, phù hợp với yêu cầu của nền kinh tế thị trường hiện đại.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết và mô hình kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm trong ngành xây dựng cơ bản, bao gồm:

• Lý thuyết chi phí sản xuất: Chi phí sản xuất là tổng hợp các hao phí về nguyên vật liệu, nhân công và chi phí sản xuất chung phát sinh trong quá trình thi công xây lắp. Chi phí này được phân loại theo yếu tố chi phí (nguyên vật liệu, nhân công, khấu hao TSCĐ, dịch vụ mua ngoài, chi phí khác) và theo khoản mục chi phí trong giá thành sản phẩm (nguyên vật liệu trực tiếp, nhân công trực tiếp, chi phí sử dụng máy thi công, CPSX chung).

• Lý thuyết giá thành sản phẩm xây lắp: Giá thành sản phẩm là biểu hiện bằng tiền của toàn bộ các khoản hao phí đã bỏ ra để hoàn thành công trình hoặc hạng mục công trình. Giá thành được phân loại thành giá thành dự toán, giá thành kế hoạch và giá thành thực tế, phục vụ cho việc so sánh, đánh giá hiệu quả sản xuất kinh doanh.

• Mô hình hạch toán chi phí sản xuất và tính giá thành: Áp dụng các phương pháp hạch toán theo hạng mục công trình, đơn đặt hàng hoặc đơn vị thi công, kết hợp với các phương pháp phân bổ chi phí trực tiếp và gián tiếp dựa trên tiêu thức phân bổ phù hợp như chi phí nhân công trực tiếp, số giờ lao động, số giờ máy chạy.

• Khái niệm sản phẩm dở dang: Đánh giá sản phẩm dở dang theo tỷ lệ hoàn thành hoặc theo giá trị dự toán, giúp xác định chính xác chi phí phát sinh chưa được tính vào giá thành sản phẩm hoàn thành.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp kết hợp giữa phân tích lý thuyết và khảo sát thực tiễn tại Công ty Cổ phần Tư vấn đầu tư & Kiểm định xây dựng. Cụ thể:

• Nguồn dữ liệu: Số liệu thu thập từ báo cáo tài chính, sổ sách kế toán, chứng từ gốc, bảng tổng hợp chi phí và các tài liệu liên quan đến công tác hạch toán CPSX và tính giá thành sản phẩm trong quý II năm 2006, đặc biệt là công trình Nhà 3 tầng Bộ Kế hoạch Đầu tư.

• Phương pháp phân tích: Phân tích định lượng các khoản mục chi phí, so sánh giá thành thực tế với giá thành dự toán và kế hoạch, đánh giá hiệu quả quản lý chi phí. Sử dụng phương pháp phân bổ chi phí trực tiếp và gián tiếp theo tiêu thức phù hợp để xác định giá thành từng công trình, hạng mục công trình.

• Cỡ mẫu và chọn mẫu: Tập trung nghiên cứu chi tiết trên một công trình tiêu biểu và các báo cáo tổng hợp của công ty trong 3 năm gần đây, nhằm đảm bảo tính đại diện và độ tin cậy của kết quả.

• Timeline nghiên cứu: Nghiên cứu được thực hiện trong quý II năm 2006, với việc thu thập và xử lý số liệu hàng tháng, phân tích và đề xuất giải pháp hoàn thiện công tác hạch toán và tính giá thành.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tỷ trọng chi phí nguyên vật liệu trực tiếp chiếm khoảng 60-85% giá thành công trình: Đây là khoản mục chi phí lớn nhất, ảnh hưởng trực tiếp đến giá thành sản phẩm xây lắp. Việc quản lý và hạch toán chính xác chi phí nguyên vật liệu là yếu tố then chốt để kiểm soát giá thành.

2. Chi phí sử dụng máy thi công chưa được tách riêng mà hạch toán chung vào CPSX chung (TK 627): Điều này gây khó khăn trong việc phân tích chi tiết và kiểm soát chi phí máy thi công, làm giảm hiệu quả quản lý chi phí.

3. Phương pháp hạch toán CPSX theo hạng mục công trình và đơn đặt hàng được áp dụng phổ biến: Công ty đã xác định đối tượng tập hợp chi phí là các công trình, hạng mục công trình hoặc đơn đặt hàng riêng biệt, giúp theo dõi chi tiết và tính giá thành chính xác.

4. Việc đánh giá sản phẩm dở dang được thực hiện theo tỷ lệ hoàn thành sản phẩm và giá trị dự toán: Phương pháp này giúp xác định chính xác chi phí phát sinh chưa được tính vào giá thành sản phẩm hoàn thành, đảm bảo tính đầy đủ và chính xác của giá thành.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chi phí nguyên vật liệu chiếm tỷ trọng lớn là do đặc thù ngành xây dựng với yêu cầu vật liệu đa dạng và số lượng lớn. Việc chưa tách riêng chi phí sử dụng máy thi công làm hạn chế khả năng phân tích chi tiết, từ đó ảnh hưởng đến việc đề xuất các biện pháp tiết kiệm chi phí máy móc. So sánh với các nghiên cứu trong ngành xây dựng, việc áp dụng phương pháp hạch toán theo hạng mục công trình và đơn đặt hàng là phù hợp với tính chất đơn chiếc và phức tạp của sản phẩm xây lắp.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ tỷ trọng các khoản mục chi phí trong giá thành công trình và bảng so sánh giá thành dự toán, kế hoạch và thực tế để minh họa hiệu quả quản lý chi phí. Kết quả nghiên cứu cho thấy công tác hạch toán CPSX và tính giá thành tại công ty đã cơ bản đáp ứng yêu cầu quản lý, tuy nhiên vẫn còn một số hạn chế cần khắc phục để nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tách riêng chi phí sử dụng máy thi công trong hạch toán CPSX: Áp dụng tài khoản riêng cho chi phí máy thi công nhằm theo dõi, phân tích chi tiết và kiểm soát hiệu quả chi phí máy móc. Thời gian thực hiện trong 6 tháng, chủ thể thực hiện là Phòng Tài chính kế toán phối hợp với Phòng Kỹ thuật thi công.

2. Áp dụng phần mềm kế toán chuyên sâu cho quản lý chi phí xây lắp: Nâng cấp hoặc triển khai phần mềm kế toán tích hợp chức năng theo dõi chi tiết chi phí nguyên vật liệu, nhân công và máy thi công, giúp cung cấp số liệu kịp thời và chính xác. Thời gian triển khai trong 12 tháng, do Ban Giám đốc chỉ đạo.

3. Đào tạo nâng cao năng lực kế toán và quản lý chi phí cho cán bộ liên quan: Tổ chức các khóa đào tạo về kỹ thuật hạch toán chi phí và tính giá thành sản phẩm xây lắp, nâng cao nhận thức và kỹ năng thực hiện. Thời gian đào tạo định kỳ hàng năm, do Phòng Tổ chức lao động – tiền lương phối hợp Phòng Tài chính kế toán thực hiện.

4. Xây dựng hệ thống tiêu thức phân bổ chi phí hợp lý và minh bạch: Rà soát và điều chỉnh tiêu thức phân bổ chi phí gián tiếp phù hợp với đặc điểm từng công trình, đảm bảo tính công bằng và chính xác trong phân bổ chi phí. Thời gian thực hiện trong 3 tháng, do Phòng Kế hoạch kinh tế và Phòng Tài chính kế toán phối hợp thực hiện.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Các nhà quản lý doanh nghiệp xây dựng: Giúp hiểu rõ về công tác hạch toán chi phí và tính giá thành sản phẩm xây lắp, từ đó nâng cao hiệu quả quản lý và ra quyết định chiến lược.

2. Kế toán viên và chuyên viên tài chính trong ngành xây dựng: Cung cấp kiến thức chuyên sâu về phương pháp hạch toán chi phí, phân loại chi phí và tính giá thành sản phẩm xây lắp, hỗ trợ công tác kế toán chính xác và hiệu quả.

3. Sinh viên và nghiên cứu sinh chuyên ngành kế toán, quản trị kinh doanh: Là tài liệu tham khảo thực tiễn quý giá về ứng dụng lý thuyết kế toán chi phí trong ngành xây dựng, giúp nâng cao kiến thức và kỹ năng nghiên cứu.

4. Các nhà hoạch định chính sách và cơ quan quản lý nhà nước: Cung cấp cơ sở khoa học để xây dựng các chính sách quản lý chi phí và giá thành trong ngành xây dựng, góp phần nâng cao hiệu quả đầu tư công và phát triển kinh tế.

Câu hỏi thường gặp

1. Tại sao chi phí nguyên vật liệu trực tiếp chiếm tỷ trọng lớn trong giá thành sản phẩm xây lắp?
   Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp chiếm khoảng 60-85% do đặc thù ngành xây dựng sử dụng nhiều loại vật liệu đa dạng và số lượng lớn để thi công các công trình có quy mô lớn và kết cấu phức tạp.

2. Phương pháp hạch toán chi phí nào phù hợp với doanh nghiệp xây lắp?
   Phương pháp hạch toán theo hạng mục công trình và đơn đặt hàng được đánh giá phù hợp nhất vì sản phẩm xây lắp mang tính đơn chiếc, mỗi công trình có đặc điểm riêng biệt cần theo dõi chi phí riêng.

3. Làm thế nào để đánh giá sản phẩm dở dang trong xây dựng?
   Sản phẩm dở dang được đánh giá theo tỷ lệ hoàn thành sản phẩm hoặc theo giá trị dự toán, giúp xác định chi phí phát sinh chưa được tính vào giá thành sản phẩm hoàn thành, đảm bảo tính chính xác của giá thành.

4. Tại sao cần tách riêng chi phí sử dụng máy thi công trong hạch toán?
   Việc tách riêng giúp theo dõi, phân tích và kiểm soát chi phí máy thi công chi tiết hơn, từ đó đề xuất các biện pháp tiết kiệm và nâng cao hiệu quả sử dụng máy móc trong thi công.

5. Phần mềm kế toán có vai trò gì trong quản lý chi phí xây lắp?
   Phần mềm kế toán giúp tự động hóa công tác hạch toán, cung cấp số liệu nhanh chóng, chính xác, hỗ trợ nhà quản lý ra quyết định kịp thời và nâng cao hiệu quả quản lý chi phí và giá thành sản phẩm.

Kết luận

• Công tác hạch toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm xây lắp tại Công ty Cổ phần Tư vấn đầu tư & Kiểm định xây dựng cơ bản đáp ứng yêu cầu quản lý, tuy nhiên còn tồn tại một số hạn chế như chưa tách riêng chi phí máy thi công.
• Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp chiếm tỷ trọng lớn nhất trong giá thành, cần được quản lý chặt chẽ để tiết kiệm chi phí.
• Phương pháp hạch toán theo hạng mục công trình và đơn đặt hàng phù hợp với đặc điểm sản phẩm xây lắp đơn chiếc, phức tạp.
• Đề xuất tách riêng chi phí máy thi công, áp dụng phần mềm kế toán chuyên sâu và đào tạo nâng cao năng lực kế toán nhằm nâng cao hiệu quả quản lý chi phí.
• Các bước tiếp theo bao gồm triển khai các giải pháp đề xuất trong vòng 6-12 tháng và đánh giá hiệu quả định kỳ để điều chỉnh phù hợp.

Hành động ngay hôm nay để tối ưu hóa công tác hạch toán chi phí và nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh trong ngành xây dựng!

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: NHỮNG LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ HẠCH TOÁN CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM XÂY LẮP 1. ĐẶC ĐIỂM HOẠT ĐỘNG XÂY LẮP VÀ NHỮNG ẢNH HƯỚNG CỦA NÓ ĐẾN CÔNG TÁC QUẢN LÝ, HẠCH TOÁN CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM TẠI CÁC DOANH NGHIỆP XÂY LẮP. Đặc điểm tổ chức sản xuất của sản phẩm xây lắp Xây dựng cơ bản (XDCB) là ngành sản xuất vật chất có vị trí hết sức quan trọng mang tính chất công nghiệp nhằm tạo ra cơ sở vật chất cho nền kinh tế quốc dân. XDCB là quá trình xây dựng mới, xây dựng lại, hiện đại hoá, các công trình nhà máy, xí nghiệp… nhằm phục vụ sản xuất và đời sống của xã hội.

Chi phí XDCB gồm các nội dung: xây dựng , lắp đặt, mua sắm thiết bị và chi phí kiến thức cơ bản khác, trong đó phần xây dựng, lắp đặt do các đơn vị thi công xây lắp đảm nhiệm, thông qua hợp đồng giao nhận thầu xây lắp. Các sản phẩm của XDCB là các công trình xây lắp , vật kiến trúc…có những đặc điểm riêng biệt khác với các ngành sản xuất khác và do vậy có nhiều ảnh hưởng đến công tác hạch toán kế toán: - Sản phẩm xây lắp mang tính chất đơn chiếc, kết cấu phức tạp và có đặc thù riêng của mỗi sản phẩm. : mỗi sản phẩm xây lắp có yêu cầu về mặt thiết kế, mỹ thuật, kết cấu, hình thức, địa điểm xây dựng khác nhau. Chính vì vậy, mỗi sản phẩm đều có yêu cầu về tổ chức quản lý, tổ chức thi công và biện pháp thi công phù hợp với đặc điểm của từng công trình cụ thể, như vậy việc sản xuất thi công mới mang lại hiệu quả cao và đảm bảo cho sản xuất được liên tục.

Do sản phẩm có tính đơn chiếc và được sản xuất theo đơn đặt hàng nên chi phí bỏ vào sản xuất thực hiện công cũng hoàn toàn khác nhau giữa các công trình, ngay cả khi công trình thi công theo các mẫu thiết kế nhưng được xây dựng ở những địa điểm khác nhau với các điều kiện thi công khác nhau thi chi phí sản xuất (CPSX) cũng khác nhau. Việc tập hợp các 3 CPSX, tính giá thành và xác định kết quả thi công xây lắp cũng được tính cho từng sản phẩm xây lắp riêng biệt, sản xuất xây lắp được thực hiện theo đơn đặt hàng của khách hàng nên ít phát sinh chi phí trong quá trình lưu thông. - Sản phẩm xây dựng cơ bản có giá trị lớn, thời gian thi công tương đối dài: Các công trình xây dựng cơ bản thường có thời gian thi công tương đối dài, trong thời gian sản xuất thi công xây dựng chưa tạo ra sản phẩm cho xã hội nhưng lại sử dụng nhiều vật tư, nhân lực của xã hội. Do đó, khi lập kế hoạch xây dựng cơ bản cần cân nhắc, thận trọng, nêu rõ các yêu cầu về vật tư, tiền vốn, nhân công.

Việc quản lý theo dõi sản xuất thi công phải chặt chẽ, đảm bảo sử dụng vốn tiết kiệm, bảo đảm chất lượng thi công công trình. Kỳ tính giá thành thường không xác định hàng tháng mà được xác định theo thời điểm khi công trình, hạng mục công trình hoàn thành hay thực hiện bàn giao thanh toán theo giai đoạn quy ước tuỳ thuộc vào kết cấu, đặc điểm kỹ thuật và khả năng về vốn của đơn vị xây lắp. Việc xác định đúng đắn đối tượng tính giá thành sẽ góp phần to lớn trong việc quản lý sản xuất thi công và sử dụng đồng vốn đạt hiệu quả cao nhất. -Thời gian sử dụng sản phẩm xây lắp tương đối dài: Công trình XDCB thường có thời gian sử dụng dài nên mọi sai lầm trong quá trình thi công thường khó sửa chữa, phải phá đi làm lại.

Sai lầm trong XDCB vừa gây lãng phí, vừa để lại hậu quả có khi rất nghiêm trọng, lâu dài và khó khắc phục. Do đặc điểm này mà trong quá trình thi công cần phải thường xuyên kiểm tra giám sát chất lượng công trình. - Sản phẩm XDCB được sử dụng tại chỗ, địa điểm xây dựng luôn luôn thay đổi theo địa bàn thi công: Khi chọn địa điểm xây dựng cần phải điều tra, nghiên cứu khảo sát thật kỹ về điều kiện kinh tế, địa chất, thủy văn, kết hợp với các yêu cầu về phát triển kinh tế, văn hoá, xã hội trước mắt cũng như lâu dài vì sau khi đi vào sử dụng, công trình không thể di dời. Một công trình XDCB hoàn thành sẽ phát sinh các chi phí như điều động công nhân, máy móc thi công, chi phí về xây dựng các công trình tạm thời cho công nhân và 4 máy móc thi công.

Cũng như đặc điểm này mà các đơn vị xây lắp thường sử dụng lực lượng lao động thuê ngoài tại chỗ, nơi thi công công trình để giảm bớt các chi phí khi di dời. - Sản phẩm xây lắp thường được tiêu thụ theo giá dự toán hoặc giá đấu thầu nên tính chất hàng hoá của sản phẩm thể hiện không rõ hay nói cách khác tác động của yếu tố thị trường là không nhiều. - Đối tượng hạch toán CPSX sản phẩm xây lắp có thể là các công trình hạng mục công trình, đơn đặt hàng, …Vì thế phải lập dự toán chi phí và giá thành theo từng hạng mục hay giai đoạn của hạng mục. - Đối tượng hạch toán chi tiết chi phí phải được phân tích theo từng khoản mục chi phí, hạng mục công trình, từng công trình cụ thể nhằm thường xuyên so sánh, kiểm tra việc thực hiện dự toán chi phí.

Qua đó, xem xét nguyên nhân vượt, hụt dự toán và đánh giá hiệu quả kinh doanh. Nội dung kinh tế , phân loại CPSX và tính giá thành sản phẩm trong doanh nghiệp xây lắp 1.1 Chi phí sản xuất 1. Bản chất của chi phí sản xuất Qua quá trình sản xuất hàng hoá của doanh nghiệp là sự kết hợp của 3 yếu tố cơ bản là: đối tượng lao động, tư liệu lao động, tư liệu lao động và sức lao động. Sự kết hợp của 3 yếu tố này trong quá trình sản xuất sẽ tạo ra những sản phẩm dịch vụ phục vụ cho nhu cầu của con người.

Việc tiêu hao một lượng nhất định các yếu tố để sản xuất ra sản phẩm, dịch vụ đó được gọi là chi phí. Chi phí sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp là biểu hiện bằng tiền của toàn bộ các hao phí về lao động sống và lao động vật hoá mà doanh nghiệp đã bỏ ra trong một ky kinh doanh. CPSX trong các doanh nghiệp xây lắp là toàn bộ các khoản hao phí về lao động sống và lao động vật hoá mà doanh nghiệp bỏ ra để thực hiện công 5 tác xây lắp nhằm tạo ra các loại sản phẩm khác nhau theo mục đích kinh doanh cũng như theo hợp đồng giao nhận nhà thầu đã ký kết. CPSX trong các doanh nghiệp xây lắp cũng bao gồm các yếu tố: chi phí về nguyên vật liệu , chi phí về nhân công, chi phí khấu hao TSCĐ, chi phí việc tính toán, phân tích giá thành trong sản phẩm ta cần tiến hành phân loại CPSX.2 Phân loại chi phí sản xuất Phân loại chi phí sản xuất thực chất là việc sắp xếp các chi phí cùng loại thành từng nhóm mang những đặc trưng nhất định.

Tuỳ theo yêu cầu quản lý, đối tượng cung cấp thông tin, góc độ xem xét chi phí. mà các khoản chi phí được phân loại theo các tiêu thức khác nhau. Sau đây là một cách phân loại phổ biến: Cách 1: Phân loại theo yếu tố chi phí : Theo cách phân loại này, các yếu tố có cùng nội dung kinh tế được xếp chung với nhau, mà không xét đến công dụng cụ thể, địa điểm phát sinh, gồm: Yếu tố chi phí nguyên liệu, vật liệu: bao gồm toàn bộ giá trị nguyên, vật liệu chính, vật liệu phụ, phụ tùng thay thế, công cụ, dụng cụ…xuất dùng cho sản xuất - kinh doanh ( loại trừ giá trị dùng không hết nhập lại kho và phế liệu thu hồi cùng vớ nhiên liệu, động lực trong kỳ báo cáo. Yếu tố chi phí nhân công: bao gồm toàn bộ chi phí phả trả cho người lao động ( thường xuyên hay tạm thời) về tiền lương (tiền công), các khoản phủ cấp trợ cấp có tính chất lượng, tiền ăn giữa ca và các khoản tính trích theo lương ( CPCĐ, BHXH, BHYT) trong kỳ báo cáo.

Yếu tố chi phí khấu hao TSCĐ: phản ánh tổng sốkhấu hao TSCĐ của doanh nghiệp phải trích trong kỳ của tất cả TSCĐ sử dụng cho sản xuất - kinh doanh của doanh nghiệp trong kỳ báo cáo. Yếu tố chi phí dịch vụ mua ngoài: bao gồm các chi phí về nhân công cung cấp dịch vụ từ các đơn vị khác phục vụ hoạt động sản xuất kinh doanh 6 của doanh nghiệp trong kỳ báo cáo như: điện nước, điện thoại, vệ sinh và các dịch vụ khác. Yếu tố chi phí khác bằng tiền: bao gồm các chi phí sản xuất kinh doanh chưa được phản ánh ở các chỉ tiêu trên đã chi bằng tiền trong kỳ báo cáo như: tiếp khách, hội họp, thuê quảng cáo. Việc phân loại theo tiêu thức trên giữ được tính nguyên vẹn của từng yếu tố cũng như từng khoản mục chi ra trong yếu tố.

Hạch toán các yếu tố chi phí này có ý nghĩa rất lớn trong công tác cũng như công tác quản lý chi phí. Nó cho biết kết cấu, tỷ trọng của từng yếu tố CPSX để có thể phân tích, đánh giá tình hình thực hiện dự toán CPSX, là tài liệu quan trọng để lập kế hoạch sản xuất kinh doanh. Cách 2: Phân loại theo khoản mục chi phí trong giá thành sản phẩm Theo cách phân loại này, căn cứ vào mục đích, công dụng kinh tế và mức phân bổ chi phí cho từng đối tượng, toàn bộ CPSX sản xuất xây lắp được chia thành các khoản mục sau: Khoản mục chi phí nguyên, vật liệu trực tiếp: gồm giá trị nguyên, vật liệu chính, vật liệu phụ, nhiên liệu,…được xuất dùng trực tiếp cho việc thi công xây dựng hoặc lắp đặt các công trình, hạng mục công trình , không bao gồm chi phí vật liệu đã tính vào CPSX chung và chi phí sử dụng máy thi công. Khoản mục chi phí nhân công trực tiếp: là khoản thù lao lao động phải trả cho công nhân trực tiếp xây lắp và phục vụ thi công công trình , bao gồm tiền lương cơ bản, các khoản phụ cấp lương, lương phụ có tính chất ổn định.