Tín dụng ngân hàng với sự phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa tại TP.HCM

Luận văn thạc sĩ phân tích vai trò của tín dụng ngân hàng trong phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa tại TP.HCM, cung cấp giải pháp hiệu quả.

• Tác giả: Trần Thị Việt Hồng
• Người hướng dẫn: PGS.TS Nguyễn Phú Tụ
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế TP.HCM
• Chuyên ngành: Kinh Tế Phát Triển
• Đề tài: Tín Dụng Ngân Hàng Và Phát Triển Doanh Nghiệp Nhỏ Và Vừa Trên Địa Bàn Thành Phố Hồ Chí Minh
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2009
• Địa điểm: Thành Phố Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI MỞ ĐẦU
• 0.1. Tính cấp thiết của đề tài
• 0.2. Mục đích nghiên cứu
• 0.3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 0.4. Phương pháp nghiên cứu
• 0.5. Câu hỏi nghiên cứu
• 0.6. Kết cấu của đề tài
• 1. CHƯƠNG 1: TÍN DỤNG NGÂN HÀNG ĐỐI VỚI SỰ PHÁT TRIỂN CỦA DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA
• 1.1. Tín dụng ngân hàng
• 1.1.1. Tổng quan về tín dụng trong nền kinh tế
• 1.1.2. Nguyên nhân thúc đẩy sự phát triển tín dụng
• 1.1.3. Bản chất tín dụng
• 1.1.4. Các hình thức tín dụng
• 1.1.5. Vai trò của tín dụng Ngân hàng
• 1.2. Doanh nghiệp nhỏ và vừa - vai trò Doanh nghiệp nhỏ và vừa đối với tăng trưởng và phát triển kinh tế
• 1.2.1. Khái niệm doanh nghiệp nhỏ và vừa
• 1.2.2. Vai trò Doanh nghiệp nhỏ và vừa đối với nền kinh tế
• 1.2.3. Tín dụng ngân hàng đối với quá trình phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa
• KẾT LUẬN CHƯƠNG 1
• 2. CHƯƠNG 2: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Xây dựng khung phân tích
• 2.2. Mô tả các biến cần thu thập
• 2.3. Cách thức xây dựng các nhân tố thông qua bộ câu hỏi đánh giá
• 2.4. Thiết kế mẫu và kế hoạch chọn mẫu
• 2.4.1. Tổng thể dự kiến
• 2.4.2. Quy mô mẫu và phương pháp chọn mẫu
• 2.5. Công cụ nghiên cứu
• 2.6. Phương pháp phân tích (xử lý số liệu)
• 2.6.1. Thống kê mô tả
• 2.6.2. Phân tích Cronbach’s Alpha
• 2.6.3. Phân tích nhân tố khám phá (EFA)
• 2.7. Phân tích hồi quy
• 2.7.1. Xây dựng các giả thiết
• 2.7.2. Thiết lập hàm nghiên cứu
• 2.7.3. Kiểm định các giả thiết
• KẾT LUẬN CHƯƠNG 2
• 3. CHƯƠNG 3: TÁC ĐỘNG TÍN DỤNG NGÂN HÀNG ĐẾN SỰ PHÁT TRIỂN DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
• 3.1. Doanh nghiệp nhỏ và vừa – đóng góp cho tăng trưởng và phát triển kinh tế Tp. Hồ Chí Minh
• 3.1.1. Thực trạng doanh nghiệp nhỏ và vừa ở Tp. Hồ Chí Minh
• 3.1.2. Vai trò DNNVV cho quá trình tăng trưởng và phát triển kinh tế Tp. Hồ Chí Minh
• 3.1.3. Thuận lợi và khó khăn của DNNVV tại Tp Hồ Chí Minh
• 3.2. Tác động của tín dụng ngân hàng đối với DNNVV trên địa bàn Tp. Hồ Chí Minh
• 3.2.1. Vai trò tín dụng ngân hàng đến sự tồn tại và phát triển của DNNVV
• 3.2.2. Thực trạng sử dụng dịch vụ tín dụng của các doanh nghiệp trên địa bàn Tp. Hồ Chí Minh
• 3.2.3. Nguyên nhân hạn chế khả năng tiếp cận nguồn vốn vay ngân hàng
• 3.3. Kết quả nghiên cứu
• 3.4. Cơ hội và thách thức đối với DNNVV
• 3.4.1. Thách thức
• KẾT LUẬN CHƯƠNG 3
• 4. CHƯƠNG 4: NÂNG CAO KHẢ NĂNG TIẾP CẬN NGUỒN VỐN TÍN DỤNG NGÂN HÀNG ĐỂ ĐẨY MẠNH SỰ PHÁT TRIỂN CỦA DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
• 4.1. Định hướng phát triển DNNVV giai đoạn 2006 - 2010
• 4.2. Các giải pháp, kiến nghị
• 4.2.1. Xây dựng – công khai hệ thống thông tin minh bạch nâng cao năng lực tài chính DNNVV
• 4.2.2. Nâng cao công tác thiết lập và xây dựng phương án kinh doanh
• 4.2.3. Nâng cao công tác thẩm định tài sản đảm bảo
• 4.2.4. Nâng cao kỹ năng tiếp cận dịch vụ ngân hàng và các nguồn tài trợ có chi phí thấp
• 4.2.5. Các kiến nghị chung
• KẾT LUẬN CHƯƠNG 4

Tóm tắt

I. Tổng quan về tín dụng ngân hàng và phát triển doanh nghiệp nhỏ tại HCM

Tín dụng ngân hàng đóng vai trò quan trọng trong việc phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV) tại thành phố Hồ Chí Minh. Khối DNNVV không chỉ tạo ra nhiều việc làm mà còn góp phần vào tăng trưởng kinh tế địa phương. Tuy nhiên, việc tiếp cận nguồn vốn từ ngân hàng vẫn còn nhiều thách thức. Nghiên cứu này sẽ phân tích mối quan hệ giữa tín dụng ngân hàng và sự phát triển của DNNVV tại HCM.

1.1. Định nghĩa tín dụng ngân hàng và vai trò của nó

Tín dụng ngân hàng được hiểu là sự chuyển nhượng giá trị giữa người cho vay và người đi vay. Vai trò của tín dụng ngân hàng không chỉ là cung cấp vốn mà còn là cầu nối giữa các nguồn vốn thừa và thiếu trong nền kinh tế.

1.2. Tình hình phát triển doanh nghiệp nhỏ tại HCM

Doanh nghiệp nhỏ và vừa tại HCM chiếm tỷ trọng lớn trong nền kinh tế. Tuy nhiên, nhiều DNNVV gặp khó khăn trong việc tiếp cận nguồn vốn tín dụng ngân hàng, ảnh hưởng đến khả năng phát triển bền vững.

II. Những thách thức trong việc tiếp cận tín dụng ngân hàng tại HCM

Mặc dù tín dụng ngân hàng là nguồn vốn quan trọng cho DNNVV, nhưng nhiều doanh nghiệp vẫn gặp khó khăn trong việc tiếp cận. Các thách thức này bao gồm quy trình thẩm định phức tạp, yêu cầu tài sản đảm bảo cao và sự thiếu minh bạch trong thông tin.

2.1. Quy trình thẩm định tín dụng phức tạp

Quy trình thẩm định tín dụng tại các ngân hàng thường yêu cầu nhiều giấy tờ và thông tin tài chính, điều này gây khó khăn cho DNNVV trong việc chuẩn bị hồ sơ vay vốn.

2.2. Yêu cầu tài sản đảm bảo cao

Nhiều ngân hàng yêu cầu DNNVV phải có tài sản đảm bảo lớn để được vay vốn, điều này làm hạn chế khả năng tiếp cận vốn của các doanh nghiệp nhỏ.

III. Phương pháp cải thiện khả năng tiếp cận tín dụng ngân hàng cho DNNVV

Để nâng cao khả năng tiếp cận tín dụng ngân hàng cho DNNVV, cần có những giải pháp cụ thể. Các giải pháp này bao gồm cải thiện quy trình thẩm định, tăng cường hỗ trợ thông tin và xây dựng các chương trình tín dụng ưu đãi.

3.1. Cải thiện quy trình thẩm định tín dụng

Ngân hàng cần đơn giản hóa quy trình thẩm định tín dụng để DNNVV có thể dễ dàng tiếp cận nguồn vốn hơn. Việc này có thể thực hiện thông qua việc áp dụng công nghệ thông tin trong quản lý hồ sơ vay.

3.2. Tăng cường hỗ trợ thông tin cho DNNVV

Cung cấp thông tin rõ ràng về các sản phẩm tín dụng và điều kiện vay vốn sẽ giúp DNNVV hiểu rõ hơn về các cơ hội tài chính mà họ có thể tiếp cận.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu về tín dụng ngân hàng tại HCM

Nghiên cứu cho thấy rằng việc tiếp cận tín dụng ngân hàng có ảnh hưởng tích cực đến sự phát triển của DNNVV. Các doanh nghiệp có khả năng tiếp cận vốn tốt hơn thường có tốc độ tăng trưởng nhanh hơn và khả năng cạnh tranh cao hơn.

4.1. Kết quả nghiên cứu về tác động của tín dụng ngân hàng

Nghiên cứu đã chỉ ra rằng DNNVV có khả năng tiếp cận tín dụng ngân hàng cao hơn có xu hướng phát triển bền vững hơn, tạo ra nhiều việc làm và đóng góp vào tăng trưởng kinh tế địa phương.

4.2. Các mô hình thành công trong việc sử dụng tín dụng ngân hàng

Một số DNNVV tại HCM đã áp dụng thành công các mô hình kinh doanh sáng tạo, nhờ vào việc tiếp cận nguồn vốn tín dụng ngân hàng, từ đó tạo ra giá trị gia tăng cho sản phẩm và dịch vụ.

V. Kết luận và triển vọng tương lai của tín dụng ngân hàng tại HCM

Tín dụng ngân hàng sẽ tiếp tục đóng vai trò quan trọng trong việc phát triển DNNVV tại HCM. Cần có những chính sách hỗ trợ từ chính phủ và ngân hàng để tạo điều kiện thuận lợi cho DNNVV tiếp cận nguồn vốn.

5.1. Triển vọng phát triển tín dụng ngân hàng

Với sự phát triển của công nghệ tài chính, tín dụng ngân hàng có thể trở nên dễ tiếp cận hơn cho DNNVV, mở ra nhiều cơ hội mới cho doanh nghiệp.

5.2. Chính sách hỗ trợ từ chính phủ

Chính phủ cần có những chính sách hỗ trợ cụ thể để khuyến khích ngân hàng cung cấp tín dụng cho DNNVV, từ đó thúc đẩy sự phát triển kinh tế địa phương.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh kinh tế toàn cầu biến động mạnh mẽ, đặc biệt là khủng hoảng tài chính năm 2008, các doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV) tại thành phố Hồ Chí Minh đã phải đối mặt với nhiều thách thức nghiêm trọng. Theo số liệu thống kê, DNNVV chiếm tỷ trọng trên 95% tổng số doanh nghiệp tại Việt Nam, đóng góp hơn 40% GDP và giải quyết trên 50% lao động cả nước. Tuy nhiên, do quy mô vốn nhỏ, các DNNVV dễ bị tổn thương trước các biến động kinh tế, dẫn đến nguy cơ phá sản cao. Một trong những nguyên nhân chính là khó khăn trong việc tiếp cận nguồn vốn tín dụng ngân hàng thương mại (NHTM), vốn là kênh tài trợ chủ yếu cho hoạt động sản xuất kinh doanh của họ.

Mục tiêu nghiên cứu tập trung vào việc phân tích tác động của tín dụng ngân hàng đối với sự phát triển của DNNVV trên địa bàn thành phố Hồ Chí Minh, đồng thời xác định các nhân tố hạn chế khả năng tiếp cận nguồn vốn vay ngân hàng của các doanh nghiệp này. Nghiên cứu được thực hiện trong giai đoạn từ tháng 11/2008 đến tháng 5/2009, khảo sát 165 doanh nghiệp và cán bộ tín dụng tại 6 quận, huyện trọng điểm của thành phố. Kết quả nghiên cứu có ý nghĩa thực tiễn quan trọng, giúp các nhà quản lý doanh nghiệp, ngân hàng và nhà hoạch định chính sách hiểu rõ hơn về mối quan hệ giữa tín dụng ngân hàng và sự phát triển của DNNVV, từ đó đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu quả tiếp cận vốn, góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế địa phương.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên lý thuyết tăng trưởng kinh tế nội sinh và lý thuyết ngân hàng, trong đó Mankiw (1992), King và Levine (1993) nhấn mạnh vai trò của khu vực tài chính vững mạnh trong thúc đẩy tăng trưởng kinh tế dài hạn thông qua cung cấp tài chính cho doanh nghiệp. Các nhà kinh tế như Stiglitz (1985) và Bhide (1993) cũng chỉ ra vai trò của ngân hàng thương mại trong giảm thiểu rủi ro tài chính và bất đối xứng thông tin, giúp phân bổ vốn hiệu quả.

Khung phân tích của luận văn gồm bốn nhân tố chính tác động đến sự phát triển của DNNVV: nhân tố kinh tế (tỷ lệ lạm phát, thất nghiệp, tốc độ phát triển kinh tế), môi trường pháp lý (cơ chế, chính sách, quy định pháp luật), đặc điểm doanh nghiệp (năng lực tài chính, công nghệ, nguồn nhân lực, hệ thống thông tin, trình độ quản lý) và vốn vay ngân hàng (quyết định cấp tín dụng, hiệu quả phương án kinh doanh, tài sản đảm bảo, thái độ người vay, mối quan hệ quen biết).

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp kết hợp định tính và định lượng. Dữ liệu sơ cấp được thu thập qua khảo sát 250 phiếu, trong đó 165 phiếu hợp lệ từ các DNNVV và cán bộ tín dụng tại các ngân hàng thương mại cổ phần trên địa bàn thành phố Hồ Chí Minh. Mẫu được chọn ngẫu nhiên tại 5 quận và 1 huyện trọng điểm.

Phân tích dữ liệu sử dụng phần mềm SPSS 16.0 với các kỹ thuật: thống kê mô tả, kiểm định độ tin cậy Cronbach’s Alpha, phân tích nhân tố khám phá (EFA), phân tích hồi quy bội và phân tích phương sai một chiều (ANOVA). Quy mô mẫu được xác định dựa trên sai số giới hạn 15% và độ tin cậy 95%, đảm bảo tính đại diện và độ tin cậy của kết quả.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tác động của vốn vay ngân hàng đến sự phát triển DNNVV: Mô hình hồi quy bội cho thấy 4 nhân tố gồm vốn vay ngân hàng (QDTD), đặc điểm doanh nghiệp (DDDN), môi trường pháp lý (NTPL) và nhân tố kinh tế (NTKT) giải thích 97% sự biến thiên của sự phát triển DNNVV. Trong đó, vốn vay ngân hàng có hệ số tác động cao nhất (0,879), khẳng định vai trò quyết định của tín dụng ngân hàng đối với sự phát triển của DNNVV.

2. Khó khăn trong tiếp cận vốn vay: Khoảng 60% DNNVV khảo sát cho biết gặp khó khăn trong việc tiếp cận nguồn vốn tín dụng do yêu cầu tài sản đảm bảo cao, thủ tục phức tạp và thiếu thông tin minh bạch. Tỷ lệ doanh nghiệp sử dụng vốn vay ngân hàng chỉ chiếm khoảng 40% tổng số doanh nghiệp khảo sát.

3. Nhân tố ảnh hưởng đến quyết định cấp tín dụng của ngân hàng: Phân tích ANOVA cho thấy các nhân tố như năng lực tài chính doanh nghiệp, hiệu quả phương án sản xuất kinh doanh, thái độ người vay, tài sản đảm bảo và chính sách kinh doanh của ngân hàng có mức độ tác động khác nhau đến quyết định cấp tín dụng. Trong đó, năng lực tài chính và hiệu quả phương án sản xuất kinh doanh là hai yếu tố quan trọng nhất với mức ý nghĩa p < 0,001.

4. Sự khác biệt nhận thức giữa các nhóm đối tượng: Kiểm định Bonferroni chỉ ra sự khác biệt có ý nghĩa thống kê trong nhận thức về quyết định cấp tín dụng giữa cán bộ ngân hàng, doanh nghiệp nhỏ và vừa, cơ quan nhà nước và các tổ chức khác, đặc biệt giữa ngân hàng và cơ quan nhà nước (độ tin cậy 100%).

Thảo luận kết quả

Kết quả nghiên cứu phù hợp với các lý thuyết kinh tế về vai trò trung gian tài chính của ngân hàng trong thúc đẩy tăng trưởng kinh tế. Việc vốn vay ngân hàng đóng vai trò chủ đạo trong sự phát triển của DNNVV phản ánh thực tế tại thành phố Hồ Chí Minh, nơi DNNVV chiếm tỷ trọng lớn trong nền kinh tế địa phương. Tuy nhiên, khó khăn trong tiếp cận vốn vay cho thấy sự tồn tại của các rào cản về thủ tục, tài sản đảm bảo và chính sách tín dụng, tương tự như các nghiên cứu quốc tế về vấn đề này.

Sự khác biệt trong nhận thức giữa các nhóm đối tượng cho thấy cần có sự phối hợp chặt chẽ hơn giữa ngân hàng, doanh nghiệp và cơ quan quản lý để tháo gỡ các vướng mắc, nâng cao hiệu quả cấp tín dụng. Các biểu đồ phân phối tỷ lệ doanh nghiệp sử dụng vốn vay, mức độ tác động của các nhân tố và sự khác biệt nhận thức có thể được trình bày qua biểu đồ cột và bảng so sánh để minh họa rõ nét hơn.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Công khai minh bạch thông tin tài chính DNNVV: Xây dựng hệ thống thông tin tài chính minh bạch, cập nhật thường xuyên để ngân hàng dễ dàng đánh giá năng lực tài chính và rủi ro tín dụng, giúp tăng tỷ lệ phê duyệt vay vốn trong vòng 1-2 năm tới. Chủ thể thực hiện: Sở Kế hoạch và Đầu tư phối hợp với các hiệp hội doanh nghiệp.

2. Nâng cao năng lực xây dựng phương án kinh doanh: Tổ chức các khóa đào tạo, tư vấn xây dựng phương án sản xuất kinh doanh hiệu quả cho DNNVV nhằm cải thiện khả năng trả nợ và tăng tỷ lệ vay vốn thành công. Thời gian thực hiện: 6-12 tháng. Chủ thể: Ngân hàng thương mại và các tổ chức hỗ trợ doanh nghiệp.

3. Cải tiến thủ tục và chính sách tín dụng: Ngân hàng cần đơn giản hóa thủ tục vay vốn, giảm yêu cầu tài sản đảm bảo, đồng thời phát triển các sản phẩm tín dụng phù hợp với đặc thù DNNVV trong 1-3 năm tới. Chủ thể: Ngân hàng thương mại và Ngân hàng Nhà nước.

4. Tăng cường kỹ năng tiếp cận dịch vụ ngân hàng: Tổ chức các chương trình tập huấn, hội thảo giúp DNNVV nâng cao kỹ năng giao dịch, hiểu biết về các sản phẩm tín dụng và quản lý tài chính. Thời gian: liên tục hàng năm. Chủ thể: Hiệp hội doanh nghiệp và các tổ chức tài chính.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Nhà quản trị DNNVV: Nắm bắt các yếu tố ảnh hưởng đến khả năng tiếp cận vốn vay, từ đó xây dựng chiến lược tài chính phù hợp, nâng cao hiệu quả hoạt động và phát triển bền vững.

2. Ngân hàng thương mại: Hiểu rõ các rào cản và nhu cầu của DNNVV để thiết kế sản phẩm tín dụng phù hợp, cải tiến quy trình xét duyệt và quản lý rủi ro tín dụng.

3. Nhà hoạch định chính sách: Cung cấp cơ sở khoa học để xây dựng chính sách hỗ trợ vốn, cải thiện môi trường pháp lý và thúc đẩy phát triển DNNVV, góp phần tăng trưởng kinh tế địa phương.

4. Các tổ chức hỗ trợ doanh nghiệp: Tận dụng kết quả nghiên cứu để tổ chức các chương trình đào tạo, tư vấn và hỗ trợ kỹ thuật nhằm nâng cao năng lực tài chính và quản trị cho DNNVV.

Câu hỏi thường gặp

1. Tại sao DNNVV lại khó tiếp cận vốn vay ngân hàng?
   Do yêu cầu tài sản đảm bảo cao, thủ tục phức tạp và thiếu thông tin minh bạch về năng lực tài chính của doanh nghiệp. Ví dụ, nhiều DNNVV không có tài sản cố định để thế chấp, dẫn đến bị từ chối vay vốn.

2. Vai trò của tín dụng ngân hàng đối với DNNVV là gì?
   Tín dụng ngân hàng cung cấp nguồn vốn cần thiết để mở rộng sản xuất, đổi mới công nghệ và nâng cao năng lực cạnh tranh, từ đó thúc đẩy sự phát triển bền vững của DNNVV.

3. Những nhân tố nào ảnh hưởng đến quyết định cấp tín dụng của ngân hàng?
   Năng lực tài chính doanh nghiệp, hiệu quả phương án sản xuất kinh doanh, thái độ người vay, tài sản đảm bảo và chính sách kinh doanh của ngân hàng là các nhân tố quan trọng.

4. Làm thế nào để nâng cao khả năng tiếp cận vốn vay của DNNVV?
   Cần minh bạch thông tin tài chính, nâng cao năng lực xây dựng phương án kinh doanh, cải tiến thủ tục vay vốn và tăng cường kỹ năng tiếp cận dịch vụ ngân hàng.

5. Nghiên cứu này có ý nghĩa gì đối với chính sách phát triển kinh tế?
   Cung cấp cơ sở khoa học để xây dựng chính sách hỗ trợ vốn hiệu quả, tạo điều kiện thuận lợi cho DNNVV phát triển, góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế địa phương và quốc gia.

Kết luận

• Tín dụng ngân hàng đóng vai trò quyết định trong sự phát triển của DNNVV tại thành phố Hồ Chí Minh, chiếm tỷ trọng tác động lên đến 87,9% trong mô hình hồi quy.
• DNNVV gặp nhiều khó khăn trong tiếp cận vốn vay do các rào cản về tài sản đảm bảo, thủ tục và thông tin minh bạch.
• Các nhân tố như năng lực tài chính, hiệu quả phương án kinh doanh và thái độ người vay ảnh hưởng mạnh đến quyết định cấp tín dụng của ngân hàng.
• Sự khác biệt nhận thức giữa các nhóm đối tượng liên quan cho thấy cần tăng cường phối hợp và truyền thông hiệu quả.
• Đề xuất các giải pháp cụ thể nhằm nâng cao khả năng tiếp cận vốn vay, góp phần thúc đẩy sự phát triển bền vững của DNNVV trong giai đoạn tới.

Các nhà quản lý doanh nghiệp, ngân hàng và nhà hoạch định chính sách nên phối hợp triển khai các giải pháp đề xuất để cải thiện môi trường tài chính cho DNNVV, đồng thời tiếp tục nghiên cứu mở rộng phạm vi và đối tượng khảo sát nhằm nâng cao hiệu quả hỗ trợ vốn trong tương lai.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Trang 1 BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP.HCM -------****------- TRẦN THỊ VIỆT HỒNG TÍN DỤNG NGÂN HÀNG VỚI SỰ PHÁT TRIỂN DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH LUẬN VĂN THẠC SỸ KINH TẾ TP.Hồ Chí Minh- Năm 2009 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Trang 2 BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP.HCM -------****------- TRẦN THỊ VIỆT HỒNG TÍN DỤNG NGÂN HÀNG VỚI SỰ PHÁT TRIỂN DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH Chuyên ngành : KINH TẾ PHÁT TRIỂN Mã số : 60.05 LUẬN VĂN THẠC SỸ KINH TẾ NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC PGS.TS NGUYỄN PHÚ TỤ TP.Hồ Chí Minh- Năm 2009 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Trang 3 LỜI CẢM ƠN Trước tiên tôi xin chân thành cảm ơn Thầy giáo PGS – TS Nguyễn Phú Tụ đã tận tình hướng dẫn, góp ý và động viên tôi trong quá trình thực hiện luận văn tốt nghiệp. Xin chân thành cảm ơn các thầy cô Khoa Kinh tế Phát triển và Khoa Đào tạo Sau Đại học Trường Đại học Kinh tế thành phố Hồ Chí Minh. Các anh chị đang công tác tại một số Ngân hàng Thương mại trên địa bàn thành phố Hồ Chí Minh, cùng những anh chị trong lớp đã cho tôi kiến thức và sự nhiệt tình giúp tôi trong suốt khóa học và quá trình thực hiện khảo sát số liệu để thực hiện đề tài luận văn tốt nghiệp. Tôi cũng xin gởi lời cảm ơn đến các anh chị lãnh đạo của một số doanh nghiệp nhỏ và vừa đang hoạt động trên địa bàn thành phố Hồ Chí Minh đã hỗ trợ trong quá trình thực hiện khảo sát thu thập số liệu để phục vụ cho đề tài tốt nghiệp cao học. Xin được gởi lời cảm ơn chân thành đến Ban lãnh đạo TTĐT - Ngân hàng TMCP Sài Gòn Thương Tín đã tạo mọi điều kiện thuận lợi nhất để tôi hoàn thành khóa học cũng như quá trình làm luận văn. Những lời cảm ơn sau cùng xin dành cho Ba mẹ tôi và đặc biệt là chồng tôi – Anh Nguyễn Thanh Phú - đã động viên khích lệ và hỗ trợ tôi rất nhiều để đạt được kết quả cao nhất. Trần Thị Việt Hồng TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Trang 4 LỜI CAM ĐOAN Tôi cam đoan đây là đề tài nghiên cứu mang tính độc lập cá nhân. Luận văn được hoàn thành sau quá trình học tập, nghiên cứu thực tiễn, kinh nghiệm bản thân và dưới sự hướng dẫn của Thầy giáo Nguyễn Phú Tụ. Luận văn chưa được ai công bố dưới bất kỳ hình thức nào. Tác giả Trần Thị Việt Hồng TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Trang 103 MỤC LỤC LỜI MỞ ĐẦU . Tính cấp thiết của đề tài . Mục đích nghiên cứu . Đối tượng và phạm vi nghiên cứu . Phương pháp nghiên cứu . Câu hỏi nghiên cứu . Kết cấu của đề tài. 10 CHƯƠNG I TÍN DỤNG NGÂN HÀNG ĐỐI VỚI SỰ PHÁT TRIỂN CỦA DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA.1 Tín dụng ngân hàng.1 Tổng quan về tín dụng trong nền kinh tế.2 Nguyên nhân thúc đẩy sự phát triển tín dụng.3 Bản chất tín dụng.4 Các hình thức tín dụng.5 Vai trò của tín dụng Ngân hàng.2 Doanh nghiệp nhỏ và vừa - vai trò Doanh nghiệp nhỏ và vừa đối với tăng trưởng và phát triển kinh tế.1 Khái niệm doanh nghiệp nhỏ và vừa .2 Vai trò Doanh nghiệp nhỏ và vừa đối với nền kinh tế.3 Tín dụng ngân hàng đối với quá trình phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa.20 KẾT LUẬN CHƯƠNG 1 .22 CHƯƠNG II PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU.1 Xây dựng khung phân tích .2 Mô tả các biến cần thu thập.3 Cách thức xây dựng các nhân tố thông qua bộ câu hỏi đánh giá.4 Thiết kế mẫu và kế hoạch chọn mẫu.1 Tổng thể dự kiến:.2 Quy mô mẫu và phương pháp chọn mẫu:. 29 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.3 Công cụ nghiên cứu.5 Phương pháp phân tích (xử lý số liệu) .1 Thống kê mô tả:.2 Phân tích Cronbach’s Alpha .3 Phân tích nhân tố khám phá (EFA) .6 Phân tích hồi quy .1 Xây dựng các giả thiết: .2 Thiết lập hàm nghiên cứu: .3 Kiểm định các giả thiết. 37 KẾT LUẬN CHƯƠNG 2 .44 CHƯƠNG III TÁC ĐỘNG TÍN DỤNG NGÂN HÀNG ĐẾN SỰ PHÁT TRIỂN DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH .1 Doanh nghiệp nhỏ và vừa – đóng góp cho tăng trưởng và phát triển kinh tế Tp. Hồ Chí Minh.1 Thực trạng doanh nghiệp nhỏ và vừa ở Tp. Hồ Chí Minh .2 Vai trò DNNVV cho quá trình tăng trưởng và phát triển kinh tế Tp. Hồ Chí Minh .3 Thuận lợi và khó khăn của DNNVV tại Tp Hồ Chí Minh .2 Tác động của tín dụng ngân hàng đối với DNNVV trên địa bàn Tp. Hồ Chí Minh.1 Vai trò tín dụng ngân hàng đến sự tồn tại và phát triển của DNNVV.2 Thực trạng sử dụng dịch vụ tín dụng của các doanh nghiệp trên địa bàn Tp. Hồ Chí Minh .3 Nguyên nhân hạn chế khả năng tiếp cận nguồn vốn vay ngân hàng .3 Kết quả nghiên cứu : .4 Cơ hội và thách thức đối với DNNVV .2 Thách thức: . 76 KẾT LUẬN CHƯƠNG 3 .79 CHƯƠNG IV NÂNG CAO KHẢ NĂNG TIẾP CẬN NGUỒN VỐN TÍN DỤNG NGÂN HÀNG ĐỂ ĐẨY MẠNH SỰ PHÁT TRIỂN CỦA DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH.80 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.1 Định hướng phát triển DNNVV giai đoạn 2006 - 2010 .2 Các giải pháp, kiến nghị .1 Xây dựng – công khai hệ thống thông tin minh bạch nâng cao năng lực tài chính DNNVV.2 Nâng cao công tác thiết lập và xây dựng phương án kinh doanh.3 Nâng cao công tác thẩm định tài sản đảm bảo .4 Nâng cao kỹ năng tiếp cận dịch vụ ngân hàng và các nguồn tài trợ có chi phí thấp.5 Các kiến nghị chung . 98 KẾT LUẬN CHƯƠNG 4 .101 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Trang 5 DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT GDP : Tổng sản phẩm quốc dân NSNN : Ngân sách nhà nước DNNN : Doanh nghiệp nhà nước DNNNN : Doanh nghiệp ngoài nhà nước DNNVV : Doanh nghiệp nhỏ và vừa DNCVDTNN : Doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài TCTD : Tổ chức tín dụng CTCP : Công ty cổ phần NHNN : Ngân hàng nhà nước NHTM : Ngân hàng thương mại NHTMQD : Ngân hàng thương mại quốc doanh NHTMCP : Ngân hàng thương mại cổ phần NHNNg : Ngân hàng nước ngoài NHCVĐTNN : Ngân hàng có vốn đầu tư nước ngoài WTO : Tổ chức thương mại quốc tế. NTKT : Nhân tố kinh tế NTPL : Nhân tố pháp lý DDDN : Đặc điểm doanh nghiệp VVNH : Vốn vay ngân hàng QDTD : Quyết định tín dụng PTDN : Phát triển doanh nghiệp HQPA : Hiệu quả phương án kinh doanh TDNV : Thái độ người vay TSDB : Tài sản đảm bảo NLTC : Năng lực tài chính NTLI : Nhận thức lợi ích CSKD : Chính sách kinh doanh QHQB : Mối quan hệ quen biết TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Trang 6 DANH MỤC BẢNG, BIỂU, SƠ ĐỒ Bảng 2.1 Mối quan hệ giữa độ lệch chuẩn và chất lượng của ước lượng Bảng 2.2 Cơ quan công tác hiện tại của người tham gia trả lời Phiếu tham vấn Bảng 2.3 Hệ số Cronbach’s Alpha của các thang đo Bảng 2.4 Kết quả EFA thang đo nhân tố tác động đến sự phát triển của DNNVV Bảng 2.5 Các hệ số tương quan (Phát triển DNNVV) Bảng 2.7 Nhân tố tác động đến Phát triển DNNVV Bảng 2.8 Kiểm định Homogeneity của các biến của Quyết định cấp tín dụng Bảng 2.9 PHÂN TÍCH ANOVA (trong phân tích phương sai một chiều) Bảng 2.10 ANOVA của nhân tố Quyết định cấp tín dụng Bảng 2.11 Kiểm định Bonferroni (phân tích sự khác biệt theo từng cặp) Bảng 3.1 Số DN hiện đang hoạt động tính đến 31/12/2007 tại Tp. Hồ Chí Minh Bảng 3.2 Quy mô doanh nghiệp theo tiêu chí lao động phân theo thành phần kinh tế tính đến ngày 31/12/2007 Bảng 3.3 GDP trên đại bàn phân theo thành phần kinh tế Bảng 3.4 Thu NSNN trên địa bàn theo thành phần kinh tế Bảng 3.5 Số lao động theo thành phần của khối DNNNN Bảng 3.6 : Quy mô vốn SXKD tính bình quân cho 1 doanh nghiệp theo thành phần kinh tế Bảng 3.7 Nhu cầu sử dụng dịch vụ cấp tín dụng của doanh nghiệp Bảng 3.8 Cơ cấu nguồn vốn trong doanh nghiệp vừa và nhỏ Bảng 3.9 Nguyên nhân không sử dụng vốn tín dụng ngân hàng Bảng 3.10 Những nguyên nhân hạn chế khả năng tiếp cận nguồn vốn ngân hàng của DNNVV Biểu đồ 3.1 Số DN hiện đang hoạt động ở Tp. Hồ Chí Minh so với cả nước TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Trang 7 Biểu đồ 3.2 Số DN Tp. Hồ Chí Minh phân theo thành phần kinh tế Biểu đồ 3.3 Phân loại Doanh nghiệp ngoài nhà nước theo thành phần Biểu đồ 3.4 Biểu đồ phân loại doanh nghiệp theo quy mô lao động Biểu đồ 3.5 Quy mô doanh nghiệp theo tiêu chí vốn phân theo thành phần kinh tế tính đến ngày 31/12/2007 Biểu đồ 3.6 Tổng mức bán lẻ trên địa bàn theo thành phần kinh tế tính đến năm 2007 Biểu đồ 3.7 Tổng vốn đầu tư phát triển Biểu đồ 3.8 Lao động theo thành phần kinh tế -------- Sơ đồ 1 Mô hình lý thuyết các nhân tố tác động đến sự phát triển DNNVV và khả năng tiếp cận nguồn vốn vay NHTM Sơ đồ 2 Quy trình nghiên cứu Sơ đồ 3 Mô hình thực tiễn các nhân tố tác động đến sự phát triển DNNVV và khả năng tiếp cận nguồn vốn vay NHTM . TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Trang 8 LỜI MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài Tăng trưởng và phát triển kinh tế luôn là mục tiêu hàng đầu của tất cả các quốc gia. Một trong những nhân tố thúc đẩy tăng trưởng của một quốc gia đó chính là khối doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV). Khối DNNVV góp phần tăng sản lượng hàng hóa dịch vụ, giải quyết công ăn việc làm, gia tăng thu nhập, đẩy mạnh hoạt động xuất nhập khẩu, giải quyết các vấn đề xã hội v. Năm 2008 là năm đầy biến động về kinh tế của các quốc gia trên thế giới, từ khủng hoảng của hệ thống tài chính bắt nguồn từ Mỹ đã dẫn đến khủng hoảng kinh tế thế giới. Hệ quả sự biến động kinh tế đó là tăng trưởng của các quốc gia giảm xuống, nhiều doanh nghiệp bị phá sản, thất nghiệp gia tăng, thu nhập người dân ngày càng giảm…chính điều này đã đặt ra những thách thức trong chính sách kinh tế của các quốc gia. Khủng hoảng kinh tế thế giới đã tác động tới kinh tế Việt Nam, biểu hiện tốc độ tăng trưởng giảm, một loạt các doanh nghiệp nhất là DNNVV đang đứng trên bờ vực phá sản.