Thực Hành Điều Khiển Hệ Thống Điện - Khí Nén Tại Trường Đại Học Hàng Hải Việt Nam

Chuyên khảo phân tích Cấu trúc hệ thống khí nén tại phòng thí nghiệm, đánh giá các khía cạnh quan trọng, đề xuất hướng nghiên cứu tiếp theo.

• Trường học: Trường Đại Học Hàng Hải Việt Nam
• Đề tài: Thực Hành Điều Khiển Hệ Thống Điện - Khí Nén Tại Trường Đại Học Hàng Hải Việt Nam

Mục lục chi tiết

• 1. PHẦN I: GIỚI THIỆU CHUNG VỀ THỰC HÀNH - THÍ NGHIỆM CỦA MÔN
• 1.1. Giới thiệu các bộ thí nghiệm
• 2. PHẦN II: NỘI DUNG CHI TIẾT CÁC BÀI THỰC HÀNH THÍ NGHIỆM
• 2.1. BÀI 1: CẤU TRÚC HỆ THỐNG KHÍ NÉN TẠI PHÒNG THÍ NGHIỆM
• 2.2. BÀI 2: HỆ THỐNG ĐIỀU KHIỂN BẰNG KHÍ NÉN
• 2.3. BÀI 3: HỆ THỐNG ĐIỀU KHIỂN ĐIỆN - KHÍ NÉN
• 2.4. BÀI 4: HỆ THỐNG ĐIỀU KHIỂN 2 XYLANH KÉP

Tóm tắt

I. Khám phá chương trình thực hành điện khí nén tại ĐH Hàng Hải

Chương trình thực hành điều khiển hệ thống điện - khí nén tại Trường Đại học Hàng Hải Việt Nam (VMU) được thiết kế nhằm mục đích trang bị cho sinh viên những kiến thức và kỹ năng thực tiễn vững chắc. Học phần này là cầu nối quan trọng giữa lý thuyết hàn lâm và ứng dụng công nghiệp, giúp sinh viên chuyển đổi các sơ đồ nguyên lý thành các hệ thống hoạt động hiệu quả. Mục tiêu cốt lõi của môn học là giúp người học nắm vững cấu tạo, nguyên lý vận hành và phương pháp sử dụng các thiết bị trong hệ thống khí nén công nghiệp và hệ thống điều khiển điện. Sinh viên sẽ được làm quen trực tiếp với các mô-đun thực hành hiện đại, từ đó xây dựng nền tảng cho việc giải quyết các bài toán tự động hóa phức tạp sau này. Nội dung đào tạo không chỉ dừng lại ở việc nhận diện thiết bị mà còn đi sâu vào phân tích, thiết kế, lắp đặt và vận hành các mạch điều khiển từ cơ bản đến nâng cao. Thông qua các bài thực hành được cấu trúc logic, sinh viên có cơ hội rèn luyện tư duy hệ thống, khả năng làm việc nhóm và tuân thủ các quy trình an toàn lao động trong môi trường kỹ thuật. Chương trình học tại khoa Điện - Điện tử Đại học Hàng Hải đặc biệt chú trọng vào việc ứng dụng các thiết bị tiêu chuẩn công nghiệp như thiết bị khí nén Festo và bộ điều khiển logic khả trình (PLC), đảm bảo rằng kiến thức thu được có tính ứng dụng cao, đáp ứng yêu cầu của thị trường lao động trong lĩnh vực tự động hóa điều khiển.

1.1. Mục tiêu đào tạo và tầm quan trọng của học phần

Mục tiêu chính của học phần là giúp sinh viên hiểu rõ cấu tạo và nguyên lý hoạt động của các phần tử trong hệ thống khí nén và điện-khí nén. Sinh viên cần nắm vững cách sử dụng các thiết bị đã học trên lý thuyết để áp dụng vào thực tế. Tầm quan trọng của môn học thể hiện ở việc cung cấp kỹ năng thực hành thiết yếu, cho phép sinh viên thiết kế và vận hành các hệ thống điều khiển theo yêu cầu công nghệ cụ thể. Theo tài liệu hướng dẫn, mục đích thí nghiệm là "Giúp sinh viên nắm được cấu tạo, nguyên lý hoạt động và cách sử dụng các thiết bị thủy khí". Điều này khẳng định vai trò nền tảng của học phần trong việc xây dựng năng lực chuyên môn cho kỹ sư tương lai, đặc biệt trong ngành tự động hóa và cơ điện tử.

1.2. Giới thiệu phòng thí nghiệm tự động hóa VMU và trang bị

Tại phòng thí nghiệm tự động hóa VMU, sinh viên được tiếp cận với các mô hình thực hành điện công nghiệp hiện đại. Các bộ thí nghiệm được chia thành hai nhóm chính: bộ thí nghiệm điều khiển bằng khí nén thuần túy (panel 1) và bộ thí nghiệm điều khiển kết hợp điện – khí nén (panel 2). Các thiết bị tiêu chuẩn bao gồm xi lanh khí nén tác động kép, các loại van điện từ, van đảo chiều 3/2 và 5/2, van tiết lưu một chiều, và rơ le thời gian. Đặc biệt, các cảm biến và cơ cấu chấp hành như cảm biến hành trình từ tính và nút ấn, đèn báo giúp sinh viên xây dựng các mạch điều khiển tự động hoàn chỉnh, mô phỏng chính xác các quy trình trong sản xuất công nghiệp. Trang thiết bị đồng bộ giúp đảm bảo quá trình học tập và nghiên cứu đạt hiệu quả cao.

II. Thách thức khi học lý thuyết điều khiển hệ thống điện khí nén

Việc học thực hành điều khiển hệ thống điện - khí nén đặt ra nhiều thách thức cho sinh viên, chủ yếu xuất phát từ khoảng cách giữa kiến thức lý thuyết và kỹ năng vận hành thực tế. Trên lý thuyết, các sơ đồ mạch có thể được vẽ và phân tích một cách logic, nhưng khi chuyển sang lắp đặt trên các mô hình vật lý, sinh viên phải đối mặt với các vấn đề như kết nối sai, nhận diện nhầm thiết bị, hoặc không hiểu rõ đặc tính hoạt động của từng phần tử. Ví dụ, một van đảo chiều 5/2 trên sơ đồ chỉ là một ký hiệu, nhưng trong thực tế, nó có nhiều cổng kết nối vật lý và yêu cầu lắp đặt ống dẫn khí chính xác. Thêm vào đó, việc xử lý sự cố khi mạch không hoạt động đúng yêu cầu là một kỹ năng khó, đòi hỏi sự kiên nhẫn và tư duy phân tích sâu. Sinh viên cần phải kiểm tra từng kết nối, từng phần tử từ nguồn cấp khí đến cơ cấu chấp hành cuối cùng. Một thách thức lớn khác là việc đảm bảo an toàn tuyệt đối trong phòng thí nghiệm. Hệ thống khí nén hoạt động dưới áp suất cao, và các mạch điện điều khiển có thể gây ra nguy hiểm nếu không tuân thủ đúng quy trình. Việc nắm vững các quy tắc an toàn, cách sử dụng các thiết bị bảo vệ không chỉ là yêu cầu của môn học mà còn là một phẩm chất cần thiết của người kỹ sư chuyên nghiệp.

2.1. Khoảng cách từ sơ đồ nguyên lý đến mô hình lắp ráp thực tế

Việc chuyển đổi từ một sơ đồ nguyên lý trên giấy sang một mạch điều khiển khí nén hoạt động thực tế là một thử thách lớn. Sinh viên thường gặp khó khăn trong việc xác định đúng các cổng kết nối trên các thiết bị như van 5/2 (cửa nguồn P, cửa làm việc A/B, cửa xả R/S). Tài liệu thực hành chỉ rõ: "Tất cả các đầu nối tới van và xy lanh được ghi ký hiệu và đưa ra cầu đấu ở phía trước". Tuy nhiên, việc đọc và kết nối hàng chục dây dẫn khí và dây điện một cách chính xác đòi hỏi sự tập trung cao độ và kỹ năng thực hành tỉ mỉ. Việc sử dụng các công cụ mô phỏng FluidSIM trước khi lắp đặt thực tế là một giải pháp hữu hiệu để giảm thiểu sai sót, giúp sinh viên hình dung rõ hơn về luồng khí và tín hiệu điều khiển trong hệ thống.

2.2. Yêu cầu về an toàn và quy trình vận hành thiết bị khí nén

An toàn lao động là yếu tố tiên quyết trong phòng thí nghiệm. Hệ thống khí nén công nghiệp hoạt động với áp suất lên tới 8 bar, có thể gây nguy hiểm nếu các kết nối không chắc chắn hoặc vận hành sai quy trình. Sinh viên phải được hướng dẫn về cách cấp và ngắt nguồn khí an toàn, cách xử lý khi có sự cố rò rỉ khí, và cách sử dụng các thiết bị bảo hộ cá nhân. Quy trình vận hành yêu cầu kiểm tra toàn bộ mạch trước khi cấp nguồn, đảm bảo các xi lanh khí nén và cơ cấu chuyển động không bị cản trở. Việc tuân thủ nghiêm ngặt các quy định này không chỉ đảm bảo an toàn cho bản thân mà còn bảo vệ các thiết bị đắt tiền trong phòng thí nghiệm khỏi hư hỏng.

III. Phương pháp thực hành điều khiển bằng hệ thống khí nén thuần tuý

Phương pháp tiếp cận trong các bài thực hành điều khiển hệ thống điện - khí nén bắt đầu từ những nguyên tắc cơ bản nhất: điều khiển bằng khí nén thuần túy. Phương pháp này giúp sinh viên tập trung hoàn toàn vào logic của dòng khí nén và cách các phần tử cơ học tương tác với nhau để tạo ra chuyển động tuần tự. Sinh viên sẽ học cách thiết kế mạch tuần tự, mạch logic (AND/OR) chỉ bằng cách sử dụng các loại van khác nhau. Quá trình này bắt đầu bằng việc nhận diện và hiểu rõ chức năng của từng linh kiện trên mô hình thí nghiệm. Các bài toán được đưa ra theo cấp độ khó tăng dần, từ điều khiển một xi lanh khí nén tác động kép bằng nút ấn, đến điều khiển chu trình tự động của hai xi lanh theo một trình tự phức tạp như A+ -> B+ -> A- -> B-. Việc thiết kế các mạch điều khiển khí nén này đòi hỏi sinh viên phải áp dụng các kiến thức về sơ đồ trạng thái và phương pháp giải quyết xung đột tín hiệu. Tài liệu thực hành cung cấp các bài toán cụ thể, chẳng hạn "Khi ấn nút Start, pitong XL1 đi ra, chạm vào cảm biến S2 thì pitong XL1 thực hiện hành trình ngược". Đây là những bài tập điển hình giúp củng cố tư duy logic và kỹ năng giải quyết vấn đề một cách hệ thống trước khi chuyển sang các hệ thống phức tạp hơn có sự tham gia của yếu tố điện.

3.1. Nhận diện các phần tử van đảo chiều và xi lanh khí nén

Bước đầu tiên và cơ bản nhất là nhận diện chính xác các phần tử. Sinh viên được yêu cầu phân biệt các loại van dựa trên ký hiệu và cấu tạo thực tế. Ví dụ, cần phân biệt rõ van đảo chiều 3/2 (thường dùng cho tín hiệu điều khiển) và van 5/2 (dùng để điều khiển trực tiếp xi lanh khí nén tác động kép). Tài liệu gốc mô tả chi tiết nguyên lý hoạt động: "Khi có tín hiệu tác động vào cửa (12),... cửa (1) nối với cửa (2) và cửa (3) bị chặn". Việc nắm vững nguyên lý này là chìa khóa để thiết kế mạch đúng. Ngoài ra, sinh viên còn học về van tiết lưu một chiều để điều chỉnh tốc độ xi lanh và van xả khí nhanh để tăng tốc độ hành trình.

3.2. Thiết kế và lắp đặt mạch điều khiển khí nén tuần tự

Sau khi nhận diện thiết bị, sinh viên tiến hành thiết kế và lắp đặt các mạch điều khiển tuần tự. Một bài toán điển hình là điều khiển hai xi lanh theo chu trình: XLI+ → XL2+ → XLI- → XL2-. Để giải quyết bài toán này, sinh viên cần sử dụng các công tắc hành trình khí nén (cữ chặn) để tạo tín hiệu phản hồi về vị trí của piston. Việc thiết kế đòi hỏi phải vẽ sơ đồ nguyên lý mạch động lực và mạch điều khiển. Quá trình lắp đặt trên mô hình thực hành giúp sinh viên rèn luyện kỹ năng đấu nối ống khí một cách nhanh chóng và chính xác. Đây là bước quan trọng để xây dựng các bài tập lớn điện khí nén phức tạp hơn sau này.

IV. Hướng dẫn thực hành hệ thống điều khiển điện khí nén kết hợp

Sau khi nắm vững các nguyên tắc cơ bản của khí nén, chương trình thực hành điều khiển hệ thống điện - khí nén chuyển sang giai đoạn nâng cao hơn: kết hợp điều khiển điện. Phương pháp này mang lại sự linh hoạt và khả năng tự động hóa cao hơn rất nhiều so với hệ thống khí nén thuần túy. Sinh viên sẽ được học cách sử dụng các khí cụ điện như rơ le trung gian, rơ le thời gian, nút ấn và cảm biến điện để xây dựng mạch điều khiển logic. Tín hiệu điện sẽ kích hoạt các van điện từ, từ đó điều khiển dòng khí nén đến các cơ cấu chấp hành. Ưu điểm lớn của phương pháp này là khả năng thực hiện các logic phức tạp, các chu trình yêu cầu độ trễ thời gian hoặc các điều kiện lồng nhau một cách dễ dàng. Các bài thực hành trong giai đoạn này thường yêu cầu sinh viên thiết kế hai mạch song song: mạch động lực (phần khí nén) và mạch điều khiển (phần điện). Sinh viên phải hiểu rõ cách đấu nối các tiếp điểm thường đóng (NC), thường mở (NO) của rơ le và cảm biến để tạo ra logic điều khiển mong muốn. Đây là bước đệm quan trọng trước khi tiếp cận với lập trình PLC Siemens S7-1200, một công nghệ điều khiển phổ biến trong công nghiệp hiện đại.

4.1. Tích hợp rơ le cảm biến và van điện từ vào mạch điều khiển

Sự kết hợp giữa điện và khí nén được thực hiện thông qua các phần tử trung gian. Van điện từ là trái tim của hệ thống, nhận tín hiệu điện (thường là 24VDC) để thay đổi trạng thái của van, điều khiển dòng khí. Các cảm biến và cơ cấu chấp hành điện (như công tắc hành trình từ tính) thay thế cho các cữ chặn khí nén, cung cấp tín hiệu phản hồi chính xác và đáng tin cậy hơn về mạch điều khiển. Điều khiển rơ le được sử dụng để xây dựng các logic phức tạp, duy trì trạng thái hoặc khóa chéo các tín hiệu, đảm bảo hệ thống hoạt động an toàn và đúng trình tự. Sinh viên sẽ thực hành đấu nối các phần tử này trên panel thí nghiệm số 2, một mô hình chuyên dụng cho điều khiển điện-khí nén.

4.2. Bài toán điều khiển tuần tự kết hợp rơ le thời gian

Một trong những ưu điểm của điều khiển điện là khả năng tích hợp yếu tố thời gian. Tài liệu thực hành đưa ra bài toán: "Khi ấn nút Start, pitong XL3 đi ra chạm vào cảm biến S6. Sau 5s thì pittong XL3 thực hiện hành trình ngược". Để giải quyết yêu cầu này, sinh viên phải sử dụng rơ le thời gian (Timer Relay). Rơ le này sẽ được kích hoạt bởi tín hiệu từ cảm biến S6 và bắt đầu đếm. Sau khoảng thời gian được cài đặt trước, tiếp điểm của rơ le thời gian sẽ đóng lại, cấp nguồn cho cuộn dây của van điện từ để đảo chiều xi lanh. Bài tập này giúp sinh viên hiểu rõ cách ứng dụng timer trong các chu trình tự động, một kỹ thuật rất phổ biến trong hệ thống khí nén công nghiệp.

V. Ứng dụng thực tiễn từ bài thực hành điện khí nén tại VMU

Kiến thức và kỹ năng thu được từ học phần thực hành điều khiển hệ thống điện - khí nén tại Trường Đại học Hàng Hải Việt Nam có giá trị ứng dụng thực tiễn vô cùng to lớn. Đây là nền tảng cốt lõi cho bất kỳ kỹ sư nào làm việc trong lĩnh vực tự động hóa, chế tạo máy, và vận hành hệ thống công nghiệp. Các hệ thống điện-khí nén được sử dụng rộng rãi trong các dây chuyền lắp ráp, máy đóng gói, robot công nghiệp, hệ thống kẹp-thả phôi và nhiều ứng dụng khác. Việc thành thạo cách thiết kế, lắp đặt và xử lý sự cố các mạch này giúp sinh viên tự tin hơn khi tham gia vào các dự án thực tế. Hơn nữa, tư duy logic và phương pháp luận được rèn luyện qua các bài tập lớn điện khí nén là hành trang quý giá. Sinh viên học được cách phân tích một yêu cầu công nghệ, chia nhỏ thành các bước thực hiện, lựa chọn thiết bị phù hợp và xây dựng giải pháp điều khiển tối ưu. Đây là kỹ năng mềm quan trọng, có thể áp dụng cho nhiều lĩnh vực kỹ thuật khác nhau. Quá trình thực hành cũng là cơ hội để sinh viên làm quen với các tiêu chuẩn công nghiệp, cách đọc bản vẽ kỹ thuật và chuẩn bị cho các kỳ thực tập tại doanh nghiệp sau này.

5.1. Mô phỏng và kiểm tra mạch bằng phần mềm FluidSIM

Trước khi tiến hành lắp đặt trên mô hình thật, việc sử dụng các phần mềm mô phỏng FluidSIM là một bước không thể thiếu. Phần mềm này cho phép sinh viên thiết kế mạch, kết nối các phần tử và chạy mô phỏng để kiểm tra logic hoạt động. FluidSIM trực quan hóa luồng khí nén và dòng điện, giúp sinh viên dễ dàng phát hiện các lỗi thiết kế, chẳng hạn như xung đột tín hiệu hoặc logic sai. Việc sử dụng thành thạo công cụ này không chỉ giúp tiết kiệm thời gian, đảm bảo an toàn trong phòng thí nghiệm mà còn là một kỹ năng quan trọng được các nhà tuyển dụng đánh giá cao. Kỹ năng mô phỏng giúp rút ngắn quá trình phát triển và tối ưu hóa các hệ thống khí nén công nghiệp trong thực tế.

5.2. Nền tảng cho báo cáo thực tập điện tự động hóa và đồ án

Hoàn thành tốt học phần này cung cấp một nền tảng vững chắc cho sinh viên khi thực hiện các đồ án môn học, đồ án tốt nghiệp và đặc biệt là viết báo cáo thực tập điện tự động hóa. Nhiều công ty sản xuất sử dụng rộng rãi hệ thống điện-khí nén. Với kiến thức đã học, sinh viên có thể nhanh chóng hòa nhập với môi trường làm việc, tham gia vào việc bảo trì, cải tiến các hệ thống tự động của nhà máy. Các kỹ năng về đọc hiểu sơ đồ, chẩn đoán lỗi và đề xuất giải pháp là những gì được thể hiện rõ nét trong một bản báo cáo thực tập chất lượng, tạo ấn tượng tốt với doanh nghiệp và mở ra nhiều cơ hội nghề nghiệp sau khi ra trường.

VI. Kết luận định hướng phát triển kỹ năng tự động hóa điều khiển

Tổng kết lại, chương trình thực hành điều khiển hệ thống điện - khí nén tại Trường Đại học Hàng Hải Việt Nam đã hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ trang bị cho sinh viên những kỹ năng thực hành cốt lõi. Từ việc nhận diện các linh kiện cơ bản đến thiết kế các chu trình tự động phức tạp, sinh viên đã xây dựng được một nền tảng kiến thức vững chắc và một tư duy hệ thống mạch lạc. Các phương pháp giảng dạy kết hợp giữa lý thuyết, mô phỏng và thực hành trên mô hình vật lý đã chứng minh được hiệu quả vượt trội. Sinh viên không chỉ "biết" mà còn "làm được", sẵn sàng đối mặt với các bài toán kỹ thuật trong thực tế. Tuy nhiên, kiến thức từ học phần này chỉ là bước khởi đầu. Định hướng phát triển trong tương lai cho sinh viên ngành tự động hóa điều khiển là phải liên tục cập nhật và nâng cao kỹ năng. Sau khi thành thạo điều khiển bằng rơ le, bước tiếp theo tự nhiên và tất yếu là học cách sử dụng Bộ điều khiển Logic Khả trình (PLC). Các kiến thức về logic điều khiển đã học là nền tảng vàng để chuyển sang lập trình ladder cho PLC Siemens S7-1200 hoặc các dòng PLC khác. Tương lai của ngành tự động hóa gắn liền với Công nghiệp 4.0, đòi hỏi sự tích hợp của PLC, HMI, SCADA và các hệ thống mạng truyền thông công nghiệp.

6.1. Tổng kết các kiến thức cốt lõi sau khóa thực hành hiệu quả

Sau khóa thực hành, sinh viên cần nắm vững các kiến thức cốt lõi sau: phân biệt và lựa chọn các phần tử khí nén và điện-khí nén; thiết kế được mạch động lực và mạch điều khiển cho các yêu cầu công nghệ cụ thể; kỹ năng lắp đặt, vận hành và xử lý sự cố cơ bản. Quan trọng hơn cả là hình thành tư duy logic trong việc giải quyết bài toán điều khiển tuần tự, một kỹ năng nền tảng trong giáo trình điều khiển logic. Những kiến thức này là tài sản quý giá, tạo nên lợi thế cạnh tranh cho sinh viên trên thị trường lao động.

6.2. Tiềm năng ứng dụng kiến thức vào hệ thống PLC Siemens

Logic điều khiển bằng rơ le có sự tương đồng rất lớn với ngôn ngữ lập trình Ladder Logic (LAD) trên PLC. Một mạch điều khiển rơ le có thể được chuyển đổi gần như trực tiếp thành một đoạn chương trình PLC. Do đó, việc nắm vững kiến thức từ môn học này sẽ giúp sinh viên tiếp cận lập trình PLC Siemens S7-1200 một cách nhanh chóng và dễ dàng hơn. Thay vì đấu nối dây điện phức tạp, sinh viên sẽ học cách "vẽ" các tiếp điểm, cuộn dây trên phần mềm TIA Portal. Đây là bước chuyển đổi công nghệ quan trọng, giúp sinh viên sẵn sàng làm việc với các hệ thống tự động hóa hiện đại và thông minh hơn.

Nội dung chính

Dưới đây là bản phân tích tài liệu và bài viết SEO học thuật hoàn chỉnh, đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn cấu trúc, độ dài và kỹ thuật tối ưu hóa công cụ tìm kiếm.

---

BƯỚC 1: PHÂN TÍCH TÀI LIỆU

1. Vấn đề chính mà tài liệu giải quyết

• Nguyên lý cấu tạo và chuẩn hóa phần tử: Nhận diện, phân tích cấu tạo, ký hiệu kỹ thuật (theo tiêu chuẩn ISO 1219, ISO 5599) và nguyên lý làm việc của các linh kiện khí nén và điện - khí nén.
• Phương pháp thiết kế mạch khí nén thuần túy: Xây dựng sơ đồ nguyên lý mạch động lực và điều khiển logic bằng dòng khí nén cho các chu trình chuyển động đơn lẻ và tuần tự.
• Tích hợp điều khiển Điện - Khí nén: Ứng dụng khí cụ điện (rơle trung gian, rơle thời gian On/Off Delay, van điện từ solenoid, cảm biến hành trình) để tự động hóa các chu trình chấp hành phức tạp.
• Tối ưu hóa và điều khiển chấp hành liên hoàn: Thiết lập chu trình công nghệ tự động đa xy lanh kết hợp động cơ khí nén với yêu cầu kiểm soát tốc độ, đảo chiều và định thì thời gian.

2. Thuật ngữ chuyên ngành quan trọng (20 thuật ngữ)

1. Xy lanh tác động kép (Double-acting cylinder)
2. Van đảo chiều 5/2 (5/2 Directional control valve)
3. Van đảo chiều 3/2 (3/2 Directional control valve)
4. Van điện từ (Solenoid valve)
5. Van tiết lưu một chiều (One-way flow control valve)
6. Van xả khí nhanh (Quick exhaust valve)
7. Rơle trung gian (Auxiliary relay)
8. Rơle thời gian On-Delay / Off-Delay (Time-delay relay)
9. Cảm biến hành trình từ tính (Magnetic sensor / Limit switch)
10. Động cơ khí nén (Air motor)
11. Máy nén khí không dầu (Oil-free air compressor)
12. Mạch động lực (Power circuit)
13. Mạch điều khiển (Control circuit)
14. Chu trình công nghệ tuần tự (Sequential process cycle)
15. Áp suất làm việc (Operating pressure)
16. Tiêu chuẩn ký hiệu ISO 1219 / ISO 5599
17. Tiếp điểm thường mở / thường đóng (NO / NC contacts)
18. Cửa nối nguồn P và xả khí R/S (Supply & Exhaust ports)
19. Bộ chuyển đổi nguồn 24VDC (Power supply unit)
20. Panel thực hành mô phỏng (Simulation laboratory panel)

3. Đóng góp và điểm mới của tài liệu

• Chuẩn hóa quy trình thực hành module hóa: Cung cấp tài liệu thực nghiệm bài bản, kết nối liền mạch từ lý thuyết cấu tạo đến sơ đồ đấu nối trực quan trên bàn panel thực hành.
• Phát triển thuật toán điều khiển tuần tự đa cấp: Trình bày giải pháp điều khiển từ mức cơ bản (nút nhấn đơn lẻ) đến logic tự động theo hành trình ($XL1+ \to XL2+ \to XL1- \to XL2-$) và điều khiển trễ thời gian.
• Kết hợp điều khiển chấp hành lai (Hybrid Actuation): Xây dựng bài toán phối hợp nhịp nhàng giữa chuyển động tịnh tiến của xy lanh và chuyển động quay của động cơ khí nén qua hệ điều khiển điện tử.

---

BƯỚC 2: NỘI DUNG BÀI VIẾT SEO CHUYÊN SÂU

Tổng quan nghiên cứu

Trong xu thế phát triển mạnh mẽ của cuộc Cách mạng Công nghiệp 4.0, hệ thống truyền động và điều khiển khí nén đóng vai trò then chốt tại các dây chuyền sản xuất tự động. Nhờ ưu điểm vượt trội về tốc độ tác động nhanh, độ an toàn phòng chống cháy nổ cao và nguồn năng lượng sạch, hệ thống này được ứng dụng rộng rãi từ công nghiệp đóng gói, lắp ráp linh kiện đến hàng hải. Tuy nhiên, việc vận hành và tối ưu hóa hệ thống đòi hỏi kỹ sư phải nắm vững cấu trúc phần tử và kỹ năng thiết kế mạch logic.

Tài liệu "Thực Hành Điều Khiển Hệ Thống Điện - Khí Nén" tại Bộ môn Tự động hóa Hệ thống điện, Khoa Điện - Điện tử, Trường Đại học Hàng hải Việt Nam giải quyết khoảng cách lớn giữa lý thuyết hàn lâm và kỹ năng thực nghiệm. Báo cáo cung cấp một cái nhìn hệ thống, toàn diện về cách vận hành các trạm điều khiển khí nén từ cấp độ cơ bản đến phức tạp.

Phương pháp tiếp cận của tài liệu dựa trên thực nghiệm thực chứng trên hai hệ thống panel chuẩn hóa: Panel khí nén thuần túy và Panel kết hợp điện - khí nén. Qua đó, người học được trang bị quy trình hoàn chỉnh từ khảo sát linh kiện, tính toán thông số kỹ thuật, thiết kế bản vẽ nguyên lý cho đến đấu nối và chạy thử nghiệm thực tế.

---

Nội dung chi tiết

Cơ sở lý thuyết và cấu trúc phần tử khí nén công nghiệp

Hệ thống khí nén hiện đại cấu thành từ ba khối chức năng chính: nguồn cấp, phần tử điều khiển và cơ cấu chấp hành. Nguồn khí nén trung tâm được tạo ra từ máy nén khí không dầu chuyên dụng, cung cấp áp suất làm việc tiêu chuẩn 8 bar với lưu lượng ổn định 50 L/phút. Khí nén sau khi được làm mát và lọc sạch sẽ phân phối đến các cụm van điều khiển.

Nguồn cấp khí (Máy nén / Bộ lọc) 

Theo tiêu chuẩn quốc tế ISO 1219 và ISO 5599, các cửa van đảo chiều được định danh nghiêm ngặt để đảm bảo tính chuẩn xác khi thiết kế sơ đồ:

• Cửa cấp nguồn khí chính: Ký hiệu số 1 hoặc chữ P.
• Cửa làm việc dẫn tới cơ cấu chấp hành: Ký hiệu số chẵn 2, 4 hoặc chữ A, B.
• Cửa xả khí dư ra môi trường: Ký hiệu số lẻ 3, 5 hoặc chữ R, S.
• Cửa nhận tín hiệu tác động điều khiển: Ký hiệu 12, 14 (hoặc cuộn hút $Y_1, Y_2$).

Cơ cấu chấp hành chủ đạo là xy lanh tác động kép, biến đổi thế năng khí nén thành động năng tịnh tiến hai chiều. Tốc độ chuyển động của trục piston được tinh chỉnh chính xác nhờ van tiết lưu một chiều thông qua vít điều chỉnh lưu lượng diện tích khe hở $A_x$. Đối với các hành trình yêu cầu gia tốc cao, van xả khí nhanh được tích hợp để thoát trực tiếp áp suất đối kháng về khí quyển mà không cần qua đường ống dài.

---

Phương pháp thiết kế và giải pháp điều khiển khí nén thuần túy

Hệ thống điều khiển khí nén thuần túy (Pure Pneumatics) sử dụng trực tiếp áp lực khí để làm tín hiệu đóng cắt logic. Giải pháp này đảm bảo tính an toàn cháy nổ tuyệt đối trong môi trường khắc nghiệt như tàu thủy hay hầm lò hóa chất.

Tài liệu xây dựng 4 bài toán công nghệ điển hình trên Panel khí nén số 1:

1. Điều khiển đơn kỳ qua van định vị 5/2 có vị trí "0": Khi tác động nút ấn 3/2, dòng khí kích hoạt cửa 14 đẩy nòng van 5/2 dịch chuyển, cấp khí vào buồng sau xy lanh. Nhả tay ra, lực hồi lò xo đưa van về vị trí không, xy lanh tự động lùi về an toàn.
2. Điều khiển đảo chiều chủ động kết hợp xả khí nhanh: Áp dụng van 5/2 dạng duy trì (không vị trí không). Xy lanh thực hiện hành trình đi ra và về qua hai nút Start/Stop riêng biệt. Van xả khí nhanh lắp tại cửa trước giúp tăng tốc độ lùi về gấp 2 lần.
3. Chu trình tự động đơn kỳ $XL1+ \to XL1-$ theo hành trình: Sử dụng công tắc hành trình dạng cữ chặn con lăn khí nén. Khi piston tiến hết hành trình chạm cảm biến cữ chặn, tín hiệu áp suất lập tức kích hoạt van đảo chiều đưa piston lùi về vị trí ban đầu.
4. Chu trình tuần tự đa chấp hành ($XL1+ \to XL2+ \to XL1- \to XL2-$): Hệ thống phân phối tín hiệu liên hoàn qua mạng lưới 4 van hành trình 3/2 và 2 van phân phối 5/2, đảm bảo chuyển động nhịp nhàng không xảy ra hiện tượng chồng tín hiệu khí.

---

Giải pháp điều khiển Điện - Khí nén và tự động hóa tuần tự

Điều khiển Điện - Khí nén (Electro-Pneumatics) là bước nâng cấp vượt bậc, kết hợp sự linh hoạt của tín hiệu điện và công suất truyền động của khí nén. Khối điều khiển sử dụng điện áp an toàn 24VDC, rơle trung gian, rơle định thì thời gian và cuộn hút điện từ Solenoid.

Phương pháp thiết kế mạch điện điều khiển được chuẩn hóa qua các bài toán công nghệ phức tạp trên Panel số 2:

• Tự động hóa theo thời gian trễ (Timer Delay): Chu trình $XL3+ \to \text{Delay 5s} \to XL3-$ ứng dụng rơle thời gian On-Delay. Khi xy lanh 3 chạm cảm biến từ $S_6$, cuộn hút timer được cấp điện. Sau 5 giây định thời, tiếp điểm thường mở đóng chậm kích hoạt van điện từ đưa xy lanh về.
• Điều khiển tầng tuần tự 2 xy lanh: Chu trình $XL1+ \to XL2+ \to XL1- \to XL2-$ tích hợp đèn LED hiển thị trạng thái và nút dừng khẩn cấp Stop. Hệ thống khóa chéo tiếp điểm rơle ngăn ngừa hoàn toàn hiện tượng ngắn mạch tín hiệu điều khiển.
• Hệ thống chấp hành lai (Hybrid System): Thiết kế chu trình phối hợp đồng bộ giữa cơ cấu tịnh tiến và động cơ quay khí nén ($XL3+ \to \text{Trễ 3s} \to M1+ \to \text{Quay 5s} \to M1- \to XL3-$). Mạch điều khiển phối hợp 2 bộ rơle thời gian đảm bảo độ trễ chuẩn xác cho quy trình gia công tự động.

---

Ai nên đọc tài liệu này?

Tài liệu này được biên soạn bài bản, phù hợp với nhiều nhóm đối tượng trong lĩnh vực kỹ thuật và công nghệ:

• Sinh viên ngành Tự động hóa, Cơ điện tử, Kỹ thuật Điện - Điện tử: Tài liệu là cẩm nang thực hành trực quan, giúp củng cố lý thuyết môn Thủy khí và Trang bị điện, phục vụ làm đồ án môn học và thi tốt nghiệp.
• Giảng viên và kỹ thuật viên phòng thí nghiệm: Nguồn tài liệu tham khảo chất lượng để xây dựng giáo trình thực hành, bài giảng thực nghiệm trên các bộ kit mô phỏng Festo hoặc SMC.
• Kỹ sư vận hành và bảo trì nhà máy: Cung cấp phương pháp tra cứu mã van, đọc sơ đồ nguyên lý khí nén chuẩn ISO, hỗ trợ chẩn đoán và khắc phục sự cố hệ thống khí nén trên dây chuyền sản xuất.
• Kiến thức nền tảng yêu cầu: Bạn đọc cần nắm vững kiến thức cơ bản về mạch điện một chiều, nguyên lý logic số và các định luật vật lý thủy khí cơ bản.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Hệ thống điều khiển điện - khí nén là gì?

Hệ thống điều khiển điện - khí nén là hệ thống tự động hóa kết hợp giữa năng lượng khí nén (đóng vai trò mạch lực truyền động) và tín hiệu điện (đóng vai trò mạch điều khiển logic). Hệ thống sử dụng rơle, cảm biến và van điện từ solenoid để điều khiển đóng mở các cơ cấu chấp hành như xy lanh hay động cơ khí nén.

2. Quy trình thiết kế mạch điều khiển khí nén tuần tự gồm những bước nào?

Quy trình chuẩn gồm 4 bước:

1. Phân tích yêu cầu công nghệ và lập biểu đồ hành trình bước ($A+ B+ A- B-$).
2. Lựa chọn thiết bị chấp hành, cảm biến hành trình và van đảo chiều phù hợp.
3. Thiết kế sơ đồ nguyên lý mạch động lực và mạch điều khiển (khí nén hoặc điện).
4. Tiến hành đấu nối mô phỏng, kiểm tra triệt tiêu tín hiệu trùng và vận hành thực tế.

3. Tại sao cần sử dụng van xả khí nhanh trong mạch điều khiển xy lanh?

Van xả khí nhanh được lắp gần buồng làm việc của xy lanh nhằm triệt tiêu lực cản của cột không khí hồi lưu. Khi xả khí, áp suất dư thoát trực tiếp ra môi trường ngoài qua van xả, giúp giảm đáng kể thời gian lùi về và tăng tốc độ làm việc cho piston.

4. Khi nào nên ưu tiên sử dụng điều khiển điện - khí nén thay cho khí nén thuần túy?

Điều khiển điện - khí nén được ưu tiên khi khoảng cách truyền tín hiệu xa, mạch điều khiển có logic phức tạp (cần trễ thời gian, đếm chu kỳ, khóa chéo), hoặc khi hệ thống cần kết nối mở rộng với bộ điều khiển lập trình PLC, vi điều khiển và máy tính giám sát SCADA.

5. Rơle thời gian On-Delay hoạt động như thế nào trong mạch điện - khí nén?

Khi cuộn hút của rơle On-Delay được cấp nguồn, các tiếp điểm tức thời sẽ đổi trạng thái ngay lập tức, nhưng tiếp điểm đóng chậm vẫn giữ nguyên. Sau một khoảng thời gian cài đặt trước, tiếp điểm đóng chậm mới đóng lại để kích hoạt van điện từ, tạo ra thời gian trễ chuẩn xác cho chu trình công nghệ.

---

Kết luận

Báo cáo thực hành điều khiển hệ thống điện - khí nén là tài liệu kỹ thuật có giá trị thực tiễn cao, phản ánh chính xác quy trình xây dựng và chuẩn đoán hệ thống tự động hóa hiện đại. Các điểm cốt lõi bao gồm:

• Nắm vững ký hiệu chuẩn quốc tế ISO và cấu trúc hoạt động của các phần tử khí nén, điện khí nén.
• Làm chủ phương pháp thiết kế mạch động lực và điều khiển từ cấp độ đơn kỳ đến đa chu trình tuần tự.
• Tích hợp thành công các khối định thì thời gian và phối hợp điều khiển cơ cấu chấp hành chuyển động lai.

Để phát triển sâu hơn, người học nên nghiên cứu tích hợp hệ thống điện - khí nén với bộ lập trình điều khiển logic khả trình PLC (Siemens S7-1200, Mitsubishi FX5U) kết hợp giao diện giám sát HMI. Hãy tải ngay tài liệu và ứng dụng các sơ đồ nguyên lý trên vào các phần mềm mô phỏng như FluidSIM để nâng cao kỹ năng thiết kế chuyên nghiệp!

Trích đoạn nội dung tài liệu

TRUONG DAI HOC HANG HAI VIET NAM KHOA DIEN - ĐIỆN TỬ BỘ MÔN TỰ ĐỘNG HÓA HỆ THÓNG ĐIỆN o0o X N\ Ử BAO CAO THUC HANH HOC PHAN: DIEU KHIEN& THUY KHI MA HOC PHAN: 13313 Giang vién : VU THI THU Lớp : Điều khiếển& thủy khí - N02 Sinh viên : Trần Anh Tuấn MSV : 85401 Nhóm thực hành : THI HAI PHONG - 4/2022 MUC LUC PHAN I: GIOI THIEU CHUNG VE THUC HANH - THI NGHIEM CUA MON ;° 2. Giới thiệu các bộ thí nghiệm. 0002221222112 11152115 1111151812125 5811 11 tre 1 PHAN II: NOI DUNG CHI TIET CAC BAI THUC HANH THI NGHIEM. 3 BAI 1: CAU TRUC HE THONG KHI NEN TAI PHONG THI NGHIEM.

Công tác chuẩn bị của sinh viên:. Trang thiết bị cần thiết:.--- 2S TS E11 TT T1 HH 1 12 tt rau 3 4. Cac noi dung, quy trình:. Kết luận, các yêu cầu cần đạt được đối với sinh viên sau khi thực hành:.

5 BÀI 2: HỆ THÓNG ĐIÊU KHIẾN BẰNG KHÍ NÉN.- 5ä nh reei 16 HF. Công tác chuẩn bị của sinh viên:.-2- 5 ST EEEEEEx HH He rờn 16 3. Trang thiết bị cần thiết:. Các nội dung, quy trình:.

- Ác 1211222112111 1 1511511151151 111gr thờ 17 BÀI 3: HỆ THÓNG ĐIỀU KHIỂN ĐIỆN -KHÍ NÉN. Céng tac chudn bi cia sinh Vieni. occ ccc ccccesceseesessessesseseessesessseseeveetees 31 3. Trang thiết bi cam thidty 00.

Các nội dung, quy trinke 00000000 - Ác 1211222112111 1 1511511151151 111gr thờ 32 PHAN I: GIOL THIEU CHUNG VE THUC HANH - THI NGHIEM CUA MON HOC 1. Mục đích thí nghiệm Giúp sinh viên năm được cấu tạo, nguyên lý hoạt động và cách sử dụng các thiết bị thủy khí đã được học trên lý thuyết. Sinh viên thực hành với các hệ điều khiến khí nén và điện — khí nén theo yêu cầu công nghệ đặt ra 2. Giới thiệu các bộ thí nghiệm 2.

Bộ thí nghiệm điều khiến bằng khí nén (panel 1) 2. Các phần tử trong mô hình thí nghiệm Gom co các phân tử sau: - 2 van 2/2 tác động bằng nút ấn. - 4 van 2/2 tác động bằng con lăn tác động 2 chiều. - 4 van 5/2 tác động bằng khí nén.

- 4 van tiết lưu I chiều. -_ 2 van xả khí nhanh. Tất cả các đầu nói tới van và xy lanh được ghi ký hiệu và đưa ra cầu đấu ở phía trước. Ứng dụng Trên cơ sở các phân tử của bộ thí nghiệm, sinh viên có thê thực hiện các bài thí nghiệm điều khiển bằng khí nén như: điều khiển xy lanh kép theo yêu cầu công nghệ bằng các phương pháp điều khiển khác nhau: bằng tay, tự động theo hành trình.

Bộ thí nghiém diéu khién két hop dién — khi nén (panel 2) 2. Các phần tử trong mô hình thí nghiệm Gôm có các phân tử sau: 1 động cơ khí nén. 3 xy lanh tác động kép. 4 van tiết lưu 1 chiều.

5 van 5/2 tác động bằng nam châm điện. 6 cảm biến hành trình dạng cảm ứng từ. 3 rơle điện 220V 2 rơle thời gian. Ngoài ra còn có các nút ân, đèn chỉ báo.

Tât cả các đâu nôi tới van và xy lanh được ghi ký hiệu và đưa ra cầu đấu ở phía trước. Ứng dụng Trên cơ sở các phân tử của bộ thí nghiệm, sinh viên có thê thực hiện các bài thí nghiệm điều khiển bằng khí nén như: điều khiến xy lanh kép theo yêu cầu công nghệ bằng các phương pháp điều khiển khác nhau: bằng tay, tự động theo hành trình, theo thời gian. PHAN II: NOI DUNG CHI TIET CAC BAI THUC HANH THI NGHIEM BÀI 1: CẤU TRÚC HỆ THÓNG KHÍ NÉN TẠI PHÒNG THÍ NGHIỆM 1. Giúp sinh viên làm quen với các phần tử khí nén 1.

Giúp sinh viên nam được cấu tao cau các phân tử khí nén 2. Công tác chuẩn bị của sinh viên: 2. Chuẩn bị trước nội dung bài thí nghiệm số 1 2. Chuân bị trước các nội dung yêu cầu của giáo viên hướng dẫn cho bài thí nghiệm số | 3.

Trang thiết bị cần thiết: 3. Hệ thông khí nén trong phòng thí nghiệm 3. Sơ đồ bồ trí thiết bị 4. Cac nội dung, quy trình: 4.

Nhận biết các loại khí nén khí. khí không dầu TMASTER TA 700/30 Hình 7.1: Máy nén khí không dầu TMASTER TA 700/30 Ky hiéu: —4>— Hình 1.2: Ký hiệu máy nén khí Cau tao cơ bản của máy nén khi: Piston ` Con trượt ¥ Xilanh ¥ Phot * Thanh truyền ¥ Van nap * Cần đây v Van xa ` Tay quay Nguyên lý hoạt động của máy nén khí: Không khí đi đi từ môi trường bên ngoài vào máy nén, đi qua bộ lọc khí, đến piston. Không khí sau khi nén ở nhiệt độ và áp suất cao sẽ được đây qua bình làm mát. Bình làm mát có nhiệm vụ làm mát khí nén rồi truyền đến piston thứ 3, tại đây không khí được nén với áp suất cao hơn; sau đó khí nén được đây qua hệ thống ống dẫn đến bình chứa khí nén.

Thông số kỹ thuật máy nén khí: Ye) CS TA 700/30 ~ i Mi Nal)MY,i › ° HH MATT 100PSIL |. ISO 9001:20 = So 4 OS - Hình 1.3: Thông số Kỹ thuật máy nén khí không đầu TMASTER TA 700/30 Bảng I.1: Bảng thông số kỹ thuật máy nén khí không dau TMASTER TA 700/30 Áp suất làm việc 8bar Dung tích bê chứa 30 lít Điện áp 220 V—50 Hz Céng suat 700 W Kích thước 40x40x60 cm Trong luong 19 kg Lưu lượng 50 L/min Tốc độ 1450 rpm Bảo hành 12 thang 4. Nhận biết các van đảo chiều - _ Câu tạo chung của van đảo chiêu: Bang 1.2: Cau tao chungva kí hiệu các cửa của van đảo chiều Cấu tạo van đảo chiều Kí hiệu theo ISO Kí hiệu theo 5599 ISO 1219 Cửa nỗi nguồn (từ bộ lọc khí ) 1 P Cửa nối làm việc 2/46. Cửa xả khí 3,5,7,.

Cửa nối tín hiệu điều khiển 12,14,. - _ Nguyên lý hoạt động van đảo 12)Tin hiệu tác động (1 Nổ vớ nguồn khí nén aA ae Hình 1.4: Sơ đồ nguyên lý hoạt động van đảo chiều Van đảo chiều: khi chưa có tín hiệu tác động vào cửa (12) thì cửa (1) bị chặn và cửa (2) nối với cửa (3). Khi có tín hiệu tác động vào cửa (12), ví dụ tác động bằng dòng khí nén, nòng van sẽ dịch chuyên về phía bên phải, cửa (1) nối với cửa (2) và cửa (3) bị chặn. Trường hợp tín hiệu tác động vào cửa (12) mất đi, dưới tác động của lực lò xo, nòng van sẽ trở về vị trí ban đầu - _ Nhận biết và đọc thông sô kỹ thuật của các loại van đảo chiêu Bảng 1.3: Bảng liệt kê các loại van đảo chiều có trong mô hình Tên Hình ảnh Kí hiệu Thôngsố | Áp suất van làm việc dao chiéu Van Van dao 15 - dao chiều 3/2 có 8ke/cm? chiéu vi tri 3/2 “không”, tác động bằng nút bam Van dao 1.5- chiều 3/2 có 8kg/cm? vi tri “không tác động bằng cữ chặn Van Van dao 1.5- dao chiéu 5/2 8ke/cm? chiéu không có vị 5/2 trị “không”, điều khiển trực tiếp bằng dòng khí nén vào Van dao 1.5- chiều 5/2 có 8ke/cm? vi tri “không”, tác động trực tiếp bằng dòng khí nén vào Van dao 0.8MPa không có vị trị “không”, tác động bằng nam châm điện và van phụ trợ Van dao 0.8MPa vi tri “không”, tác động bằng nam châm điện và van phụ trợ 4.

Nhận biết các van tiết lưu, van xả khí nhanh a) Van tiét luu mét chiéu điều chỉnh bang tay - Cau tao van tiét lưu: Hình 1.5: Van tiết lưu một chiều Van tiết lưu một chiều có cầu tạo gôm: ¢ Vit điều chỉnh bằng tay e Khe ho e Loxo ¢ Mang chan - Ky hiéu van tiết lưu: uw.6: Ký hiệu van tiết lưu một chiều điều khiên bằng tay - _ Nguyên lý hoạt động van tiết lưu một chiều điều chỉnh bằng tay: Hình 1.7: Sơ đồ van tiết lưu một chiều Tiết diện chảy A, thay đổi bằng điều chỉnh vít điều chính bằng tay. Khi dòng khí nén từ A qua B, lò xo đây màng chắn xuống và dòng khí nén chỉ di qua tiết điện Ax. Khi dòng khí nén đi từ B sang A, áp suất khí nén thắng lực lò xò, đây màng chắn lên và như vậy dòng khí nén sẽ đi qua khoảng hở giữa màng chắn và mặt tựa màng chăn, lưu lượng không được điều chỉnh b) Van xá khí nhanh Hình 1.8: Van xả khí nhanh - Ky hiéu van xả khí nhanh: 10 asp 2 Hình 1.9: Ký hiệu van xả khí nhanh - _ Nguyên lý hoạt động van xả khí nhanh: Hình I.10: Van xả khí nhanh Khi dòng khí nén đi qua cửa P, sé đây pittong trụ sang phải, chắn cửa R, như vậy cửa P nối với cửa A. Trường hợp ngược lại, khi đòng khí nén đi từ A, sẽ đây pittong trụ sang trái, chắn cửa P và như vậy cửa A nối với cửa R.

Nhận biết các xy lanh, nút ấn, công tắc hành trình mạch khí nén và điện - khí nén Bang 1.4: Bang thiết bị mạch khí nén Tên thiết | Hinh anh Ký hiệu Cấu tạo Nguyên lý bị hoạt động 11 Xy lanh Tác động kép Dưới tác động áp suất khí nén làm thay đổi trang thai xy lanh (2 hanh trinh di ra va trở về) Nut an Thuong mo Nhan nut thi thông mạch; nha nut thi ho mach Céng tac Thường mở Khi tác động hanh vào cữ chặn trình (Cữ con lăn bị đè chặn) xuống thì mạch thông: nhả ra, con lăn trở về vị trí ban đầu mạch hở Bang 1.5: Thiét bi trong mạch điện - khí nén Tên thiết Hình ảnh Ký biệu Cấu | Nguyên lý hoạt bị tạo động Xy lanh TT. Tác 2 hành trình đi ii động ra và trở về kép 12 Nut an Thườn | Nhấn nút thì g mo thông mạch; LL _ | nha nut thi ho mach Stan : Thuon | Nhân nút thì hở g dong |mach; nha nút —aL»— thì thông mạch Công tắc Á Thườn | Khi bị tác động hành "x — gmở |thông mạch, trình(Cả a khéng bi tac m biến) động hở mạch Rơle -- Cuộn | Khi có dòng trung dây điện chạy gian - — Lõi | qua rơ le, dòng thép điện này sẽ tĩnh chạy qua cuộn -— Lõi dây bên trong thép và tạo ra một động từ trường hút. Từ trường - Vít và 6 hút ~ 4.tac dong lé dc điều ‘ hinh |" một đòn bầy C _ | bén trong lam - Tiệp | ., ¬ „ đóng hoặc mở điểm ek các tiếp điểm thường điện và như thê 13 mở sẽ làm thay đổi - Lõ xo | trang thái - — Gia | của ro le. cách điện - Tiếp điểm thường đóng Role thời WP Ï Cuộn hút: - Mạch |-ONDELAY: lan TYPE.

Me AHS-3 Khi rơle thời Xx nam gian được cấp Thường mở cham | nguồn, các tiếp .