MỞ ĐẦU I. Lí do chọn dé tài: - Nhằm đổi mới phương pháp giảng day nâng cao chất lượng dạy và học trong trưởng phổ thông. - Tăng cường việc sử dụng các phương tiện hiện đại và ứng dụng công nghệ thông tin phục vụ cho day và học phù hợp với xu hướng giáo dục trên thế giới hiện nay. - Tạo hứng thú học tập cho sinh viên nhằm nâng cao chất lượng giảng dạy, phát huy tính tích cực chú động nghiên cứu khoa học của sinh viên.
- Hóa học là môn học bán thực nghiệm - vừa mang tính lí thuyết vừa mang tính thực nghiệm. Ngày nay, ở nhiều trường phổ thông đã có phòng thí nghiệm Hóa học tương đối day đủ nhưng nếu đối với giáo viên có nhiều tiết học lên lớp liên tiếp thì việc chuẩn bị dụng cụ thí nghiệm cũng có phần khó khăn. Hay với một số thí nghiệm độc hại hoặc hóa chất khó kiếm đối với các trường phổ thông thì việc sử dụng các phần mềm tin học để chuyển tải các thí nghiệm đến với học sinh là một giải pháp có tính khả thi. - Để tài này giúp em nâng cao kiến thức và kỹ năng sử dụng các thiết bị hiện đại của công nghệ thông tin phục vụ cho việc học tập và giảng dạy.
Với những lí do trên, em đã chọn đề tài: "THIẾT KẾ MỘT SỐ THÍ NGHIỆM PHỔ THONG BẰNG PHAN MEM MACROMEDIA FLASH MX 2004” - Cá nhân em mong muốn qua quá trình nghiên cứu thực hiện đề tài này giúp em nâng cao kiến thức về kỹ năng sử dụng các thiết bị hiện đại của công nghệ thông tin, bước đầu làm quen nghiên cứu khoa học để phục vụ cho việc học tập và nghiên cứu sau này. Mục đích nghiên cứu: Tìm hiểu hiệu quả của việc sử dụng phan mém Macromedia Flash MX 2004 trong công việc giảng dạy hóa học ở trường phổ thông. Nhiệm vụ nghiên cứu:a - Nghiên cứu cơ sở lĩ luận về xu hướng đổi mới phương pháp dạy học hiện nay. SVTH: Hoàng Thị Hải Lý KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP GVHD: Th.s Trần Văn Khoa - Nghiên cứu vai trò, thé mạnh và thực trang của việc ứng dụng tin học trong giảng dạy.
- Nghiên cửu cơ sở Ii thuyết về Macromedia Flash MX 2004. - Thiết kế 20 thí nghiệm lượng nhỏ của hóa học phổ thông. - Tiến hành thực nghiệm sư phạm dé: * Đánh giá hiệu quả sử dụng các thí nghiệm thiết kế ở trường PTTH, * Tim ra những thuận lợi và khó khăn, đồng thời rút ra những kinh nghiệm dé sử dung phần mém Macromedia Flash MX vào việc giảng có hiệu quả. Đối tượng và khách thể nghiên cứu: - Đôi tượng nghiên cứu: Việc sử dụng phần mém Macromedia Flash MX trong giảng dạy hóa học ở trường phổ thông.
- Khách thể nghiên cứu: Quá trình dạy học hóa học ở trường phổ thông. Pham vi nghiên cứu: Chương trình hóa học phổ thông lớp 11, 12 THPT. Giả thuyết khoa học: Nếu ứng dụng tết phan mém Macromedia Flash MX vào giảng day hoá học ở trường phổ thông có thể nâng cao hiệu quả của việc dạy và học, tạo SỰ. hứng thú trong học tập cho học sinh đối với bộ môn.
Phương pháp và phương tiện nghiên cứu: - Phương pháp nghiên cứu: * Đọc và nghiên cứu tài liệu liên quan đến dé tài. * Phân tích, tông hợp. * Tham khảo ý kiến của thầy cô, bạn bè. - Phương tiện nghiên cứu: máy vi tính, tranh ảnh, sách giáo khoa hiện hành và sách giáo khoa thí điểm, các phần mềm hóa học hỗ trợ.
SVTH: Hoàng Thị Hải Lý KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP GVHD: Th.s Trần Văn Khoa PHAN 1 : CƠ SỞ LÍ LUẬN CỦA VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU CHUONG 1 TONG QUAN CƠ SỞ LÍ THUYET VỀ ĐỔI MỚI PHƯƠNG PHÁP VÀ PHƯƠNG TIỆN DẠY HỌC 1. ĐỔI MỚI PHƯƠNG PHÁP DAY HỌC |2] 1. Lí luận về day học: - Đỗi mới phương pháp là một quá trình liên tục phát huy, kế thừa những tỉnh hoa của giáo dục truyền thống và tiếp thu có chọn lọc những phương pháp hiện đại trên thé giới. - Cần khuyến khích sự phong phú đa dạng của các phương pháp cũng như là sự phong phú đa dạng của các ý tưởng.
- Trọng tâm của việc đổi mới phương pháp dạy học hiện nay là hướng vào người học. - Cái đích cuối cùng của việc đổi mới phương pháp là nâng cao hiệu quả của quá trình dạy học. - Học là hiểu, ghi nhớ, liên hệ, áp dụng. Người sinh viên, học sinh giỏi là người sinh viên, học sinh có tư duy tốt chứ không phải người sinh viên, học sinh chí biết thuộc bài.
- Người giáo viên giỏi không phải là cho sinh viên, học sinh biết nhiều kiến thức mà là dạy cho sinh viên, học sinh biết cách tư duy, biết cách sử dụng những kiến thức vào các tình huống mới, vào đời sống thực tế. - Giáo viên chỉ dạy tốt khi có sự đồng cảm với sinh viên, học sinh. - Những điều kiện dé sinh viên, học sinh học tập có hiệu quả: sức khỏe, vốn kiến thức, khả năng ghi nhớ. khả năng tư duy sáng tạo, phương pháp học tập, điều kiện cơ sở vật chất phục vụ cho học tập, có thầy giỏi.
Một số xu hướng đôi phương pháp dạy học: 1. Phát huy tính tích cực, tự lực, chủ động, sáng tạo của người học. Chuyển trọng tâm hoạt động từ giáo viên sang học sinh. Chuyển lối học từ thông báo tái hiện sang tìm tòi khám phá.
Cá thé hóa việc dạy học. SVTH: Hoàng Thị Hải Lý Trang:1 KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP GVHD: Th. Sử dung tối ưu các phương tiện dạy học đặc biệt là ứng dung tin học và công nghệ thông Un vào dạy học. Tăng cường khả năng vận dụng kiến thức vào đời sống.
Chuyển tử lỗi học nặng về tiêu hóa kiến thức sang lỗi học coi trọng việc vận dụng kiến thức. Cải tiến việc kiểm tra và đánh giá kiến thức. Phục vụ ngày càng tốt hơn hoạt động tự học và phương châm học suốt đời. Gan dạy học với nghiên cứu khoa học với mức độ ngày càng cao (theo sự phát triển của học sinh, theo cấp học, bậc học).
Dạy học hướng vào người học. Cách gọi khác: “Day học lấy học sinh làm trung tâm”. “Day học hướng tập trung vào học sinh”. Sau đây là một số nội dung cơ bản của tư tưởng dạy học hướng vào người học: - Mục đích dạy học vì sự phát triển nhiều mặt của học sinh: * Coi trọng lợi ích, nhu cầu, hứng thú của người học.
* Phat huy cao nhất các năng lực tiểm ân của người học. * Hình thành cho người học phương pháp học tập khoa học, năng lực sáng tạo, khả năng thích ứng với môi trường. ~ Phát huy tính tích cực, tự lực, chủ động, sáng tạo của người học. - Giáo viên không chỉ truyền đạt kiến thức mà quan trọng hơn là tổ chức ra những tình hudng học tập kích thích trí tò mò, tư duy độc lập, sáng tạo của học sinh, hướng dẫn học sinh học tập.
- Người học được tham gia vào quá trình đánh giá, tự đánh giá và đánh giá lẫn nhau. Dạy học bằng hoạt động của người học. Nội dung cơ bản của xu hướng đổi mới phương pháp này là tạo mọi điều kiện cho học sinh hoạt động càng nhiều càng tốt. Theo lối day học cũ, hoạt động của thầy chiếm phần lớn thời gian trên lớp.
Trò chủ yếu ngồi nghe một cách thụ động, rất ít khi tham gia vào hoạt động chung của lớp. Trò ít được phát biểu, càng rất ít khi được thắc mắc, hỏi thầy những điều không hiểu hay chưa được rõ. Dạy như thế kết quả học tập bị hạn chế rất nhiều. Người ta đã tìm cách giám thời gian hoạt động của thầy và tăng thời gian hoạt động của trò trong một tiết học.
Với cách tiếp cận đó, thực chất của dạy SVTH: Hoàng Thị Hải Lý Trang:2 KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP GVHD: Th.s Trần Văn Khoa học bằng hoạt động của người học là chuyển từ lỗi dạy cũ (thay nặng về truyền đạt, trò tiếp thu một cách thụ động) sang lối dạy mới, trong đó vai trò chủ yếu của thay là tổ chức, hướng dẫn hoạt động, trò chi động tìm kiếm, phát hiện ra kiến thức. Ý nghĩa, tác dụng của dạy học bằng hoạt động của người học, - Dạy học bằng hoạt động của người học là một nội dung của dạy học hướng vào người học. Học sinh chỉ có thể phát triển tốt các năng lực tư duy, kha năng giải quyết vấn dé, thích ứng với cuộc sống. nếu như họ có cơ hội hoạt động.
- Dạy học bằng hoạt động của người học là một trong những con đường dẫn đến thành công của người giáo viên. - Dạy học bằng hoạt động của người học làm tăng hiệu quả dạy học. - Dạy học bằng hoạt động của người học có ý nghĩa đặt biệt quan trọng khi rèn luyện các kỹ năng dạy học cho sinh viên sư phạm vì kỹ năng chỉ có thé được hình thành qua hoạt động. Những biện pháp dé tăng cường hoạt động của người học.
- Thầy gợi mở, nêu vấn dé cho trò suy nghĩ. - Sử dụng câu hỏi dưới nhiều dang khác nhau từ thấp đến cao. - Thầy yêu cầu trò nêu câu hỏi về các vấn dé mà bản thân thấy không hiểu hay chưa rõ. - Ra bài tập hay yêu cầu học sinh hoàn thành một nhiệm vụ học tập.
- Giáo viên hướng dẫn học sinh làm việc với sách giáo khoa. - Té chức cho học sinh làm một vài thí nghiệm nhỏ. - Thảo luận nhóm. - Thuyết trình theo chủ đẻ.
- Tổ chức cho học sinh nhận xét, góp ý. tham gia vào quá trình đánh giá lẫn nhau. - Câu lạc bộ hóa học. Dạy học bằng sự đa dạng các phương pháp.
Dạy học bảng sự đa dạng các phương pháp có nghĩa là sử dụng một cách hợp lí nhiều phương pháp. phương tiện. hình thức tô chức dạy học khác nhau trong một giờ, một buổi lên lớp hay trong một khóa hoc, để đạt hiệu qua day học cao. Tác dụng của day học băng sự đa dang các phương pháp: SVTH: Hoàng Thị Hải Lý Trang:3 KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP GVHD: Th.s Trần Văn Khoa - Phát huy những mặt mạnh.
khắc phục những mặt yếu của mỗi phương pháp dạy học. - Thay đôi cách thức hoạt động tư duy của học sinh, thay đôi sự tác động vào các giác quan, giúp các em lâu mệt mỏi. - Tạo điệu kiện thích ứng cao nhất giữa phương pháp day của thay với phương pháp học của trò, tạo sự tương tác tốt nhất giữa thầy với cả lớp. - Mỗi lần thay đổi phương pháp là một lần giáo viên đã tạo ra "cái mới”, như thé sẽ tránh được sự đơn điệu, nhàm chán.
- Giờ học sẽ sinh động.