Đồ án HCMUTE: Thiết kế và thi công hệ thống báo cháy sử dụng công nghệ IoT

Đồ án nghiên cứu hcmute thiết kế và thi công hệ thống báo cháy sử dụng công nghệ iot, áp dụng công nghệ tiên tiến, tối ưu giải pháp kỹ thuật cho bài toán kỹ thuật.

Người đăng

Ẩn danh

Thể loại

đồ án tốt nghiệp

2020

110
8
0

Phí lưu trữ

35 Point

Mục lục chi tiết

LỜI CAM ĐOAN

LỜI CẢM ƠN

1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN

1.1. ĐẶT VẤN ĐỀ

1.2. MỤC TIÊU

1.3. NỘI DUNG NGHIÊN CỨU

1.4. GIỚI HẠN

1.5. BỐ CỤC ĐỀ TÀI

2. CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT

2.1. TỔNG QUAN VỀ HỆ THỐNG IOT

3. CHƯƠNG 3: TÍNH TOÁN VÀ THIẾT KẾ

4. CHƯƠNG 4: THI CÔNG HỆ THỐNG

5. CHƯƠNG 5: KIỂM TRA VÀ ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ THỰC HIỆN

6. CHƯƠNG 6: KẾT LUẬN VÀ HƯỚNG PHÁT TRIỂN

TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Thiết kế hệ thống báo cháy Tổng quan về hệ thống và mục tiêu

Đồ án tốt nghiệp "Thiết kế và thi công hệ thống báo cháy sử dụng công nghệ IoT" tại HCMUTE tập trung vào việc xây dựng một hệ thống báo cháy thông minh. Hệ thống báo cháy IoT này nhắm đến việc phát hiện sớm và chính xác các dấu hiệu cháy nổ, rò rỉ khí gas. Mục tiêu chính là đảm bảo an toàn phòng cháy chữa cháy, đặc biệt trong bối cảnh đô thị hóa nhanh chóng tại thành phố Hồ Chí Minh. Hệ thống sử dụng Arduino Mega 2560 làm bộ xử lý trung tâm. Các cảm biến bao gồm cảm biến khí gas, cảm biến nhiệt độ, và cảm biến lửa. Hệ thống cung cấp cảnh báo qua nhiều kênh: âm thanh (còi, chuông), tin nhắn SMS, và hiển thị trực quan trên web. Giải pháp báo cháy thông minh này hướng tới tính ứng dụng cao, dễ lắp đặt và sử dụng.

1.1. Phân tích nhu cầu và vấn đề

Tốc độ đô thị hóa nhanh dẫn đến sự gia tăng các tòa nhà cao tầng, trung tâm thương mại tại TP. Hồ Chí Minh. Nguy cơ hỏa hoạn tăng cao, đòi hỏi giải pháp báo cháy hiệu quả hơn. Hệ thống báo cháy truyền thống có những hạn chế về tốc độ phản hồi, phạm vi giám sát, và khả năng tích hợp. Ứng dụng IoT trong báo cháy khắc phục những điểm yếu này. Hệ thống báo cháy IoT cho phép giám sát từ xa, cảnh báo kịp thời, và tích hợp nhiều thiết bị. An toàn phòng cháy chữa cháy được nâng cao nhờ khả năng thu thập và phân tích dữ liệu. Đồ án tập trung vào việc thiết kế một hệ thống báo cháy đáp ứng các tiêu chuẩn an toàn, dễ sử dụng, và có chi phí hợp lý. Thiết kế hệ thống báo cháy HCMUTE là một đóng góp thiết thực trong việc ứng dụng công nghệ hiện đại vào lĩnh vực an toàn.

1.2. Mục tiêu và phạm vi nghiên cứu

Đề tài tập trung vào thiết kế hệ thống báo cháy sử dụng công nghệ IoT. Mục tiêu là xây dựng một hệ thống phát hiện cháy, rò rỉ khí gas chính xác, báo động nhanh chóng qua nhiều kênh (âm thanh, SMS, web). Hệ thống cần dễ sử dụng, bảo trì. Phạm vi nghiên cứu bao gồm: thiết kế phần cứng, thiết kế phần mềm, triển khai hệ thống, và kiểm thử hệ thống. Nền tảng IoT báo cháy được chọn là Arduino Mega 2560 và NodeMCU ESP8266. Việc phát triển hệ thống báo cháy được thực hiện dựa trên các tiêu chuẩn báo cháy hiện hành. Quản lý hệ thống báo cháy được đơn giản hóa thông qua giao diện web thân thiện. Mô hình hệ thống báo cháy được xây dựng để kiểm tra và đánh giá hiệu quả của hệ thống.

II. Thiết kế và triển khai hệ thống báo cháy IoT

Phần này trình bày chi tiết về quá trình thiết kế hệ thống báo cháy IoT. Thiết kế phần cứng bao gồm việc lựa chọn các cảm biến báo cháy IoT, thiết kế mạch điện, và thiết kế hộp bảo vệ. Thiết kế phần mềm tập trung vào việc viết code cho Arduino Mega 2560 và NodeMCU ESP8266 để xử lý dữ liệu từ các cảm biến, điều khiển các thiết bị đầu ra, và truyền dữ liệu lên web. Cảm biến báo cháy IoT được lựa chọn dựa trên độ chính xác, độ tin cậy, và giá thành. Thiết kế mạch điện đảm bảo tính ổn định và an toàn. Thiết kế hộp bảo vệ bảo vệ các linh kiện khỏi tác động của môi trường. Viết code đảm bảo tính hiệu quả, dễ bảo trì. Triển khai hệ thống bao gồm việc lắp ráp, cài đặt, và cấu hình hệ thống. Quá trình kiểm thử đánh giá hiệu quả của hệ thống trong điều kiện thực tế.

2.1. Thiết kế phần cứng và lựa chọn linh kiện

Thiết kế phần cứng bao gồm việc lựa chọn các cảm biến (khí gas MQ2, nhiệt độ DHT11, lửa), module WiFi (NodeMCU ESP8266), vi điều khiển (Arduino Mega 2560), và các linh kiện điện tử khác. Thiết kế mạch nguồn đảm bảo cung cấp điện áp ổn định cho toàn bộ hệ thống. Thiết kế khối cảm biến tập trung vào việc bố trí và kết nối các cảm biến với vi điều khiển. Thiết kế khối hiển thị sử dụng LCD để hiển thị thông tin trực quan. Thiết kế khối báo động tại chỗ sử dụng còi báo động. Thiết kế khối báo động qua tin nhắn sử dụng module GSM/GPRS. Thiết kế khối upload dữ liệu lên web sử dụng module WiFi. Thiết kế hộp bảo vệ đảm bảo an toàn cho các linh kiện điện tử. Việc lựa chọn các linh kiện được thực hiện dựa trên các tiêu chuẩn báo cháy và tính khả dụng.

2.2. Thiết kế phần mềm và lập trình

Thiết kế phần mềm tập trung vào việc lập trình cho Arduino Mega 2560 và NodeMCU ESP8266. Code Arduino xử lý dữ liệu từ các cảm biến, điều khiển các thiết bị đầu ra, và truyền dữ liệu không dây đến NodeMCU. NodeMCU kết nối internet và gửi dữ liệu lên server. Thiết kế phần mềm cho web server cho phép giám sát từ xa và điều khiển hệ thống. Phần mềm lập trình được viết bằng ngôn ngữ C++ và HTML, CSS, JavaScript. Thiết kế cơ sở dữ liệu lưu trữ dữ liệu thu thập được. Phát triển ứng dụng cho phép người dùng giám sát và điều khiển hệ thống báo cháy từ xa. An ninh hệ thống được đảm bảo thông qua các biện pháp mã hóa và xác thực.

2.3. Triển khai và kiểm thử hệ thống

Triển khai hệ thống bao gồm việc lắp ráp mạch điện, cài đặt phần mềm, và kết nối các thiết bị. Kiểm thử hệ thống được thực hiện để đảm bảo hệ thống hoạt động ổn định và chính xác. Các bài kiểm tra bao gồm kiểm tra chức năng của từng module, kiểm tra kết nối giữa các module, và kiểm tra hiệu quả của hệ thống trong điều kiện thực tế. Phân tích dữ liệu báo cháy thu thập được để đánh giá hiệu quả của hệ thống. Báo cáo hệ thống báo cháy cung cấp thông tin chi tiết về kết quả kiểm thử và hiệu suất của hệ thống. Chi phí hệ thống báo cháy được tính toán để đánh giá tính kinh tế của giải pháp.

III. Kết luận và hướng phát triển

Đồ án đã thành công trong việc thiết kế hệ thống báo cháy IoT tại HCMUTE. Hệ thống đáp ứng các yêu cầu về độ chính xác, tốc độ phản hồi, và khả năng giám sát từ xa. Ứng dụng báo cháy này có thể được ứng dụng rộng rãi trong các tòa nhà, nhà xưởng, và các khu vực có nguy cơ cháy nổ cao. Lợi ích hệ thống báo cháy IoT bao gồm giảm thiểu thiệt hại do hỏa hoạn, nâng cao an toàn, và giảm chi phí bảo trì. Tuy nhiên, hệ thống vẫn có thể được cải thiện. Hướng phát triển bao gồm việc tích hợp thêm các tính năng như cảnh báo tự động, tích hợp với hệ thống chữa cháy tự động, và nâng cao khả năng xử lý dữ liệu lớn.

01/02/2025

Trích đoạn nội dung tài liệu

đặt vấn đề dẫn nhập lý do chọn đề tài, mục tiêu của đề tài, nội dung nghiên cứu, các giới hạn thông số và bố cục đề tài. • Chương 2: Cơ Sở Lý Thuyết. Chương này trình bày giới thiệu phần cứng của hệ thống điều khiển, các chuẩn giao tiếp trong quá trình truyền – nhận dữ liệu. • Chương 3: Tính Toàn Thiết Kế.

Chương này trình bày về cách tính toán, sơ đồ khối, sơ đồ nguyên lý của các board mạnh của hệ thống: mạch điều khiển trung tâm, mạch điều điều khiển thứ cấp, mạch nguồn cung cấp điện áp – dòng điện cho từng bộ xử lí trong hệ thống. • Chương 4: Thi Công Hệ Thống. Chương này trình bày về sơ đồ mạch in PCB, cách lập trình, cách kiểm tra các mạch của toàn bộ hệ thống. Bên cạnh đó là hình ảnh thực tế, cũng như kết quả mà hệ thống có tính đến thời điểm hiện tại.

• Chương 5: Kiểm tra và đánh giá kết quả thực hiện được. Chương này sẽ trình bày kết quả thực hiện được đồng thời đưa ra những nhật xét và đánh giá với lý thuyết đã trình bày ở Chương 2. • Chương 6: Kết Luận và Hướng Phát Triển. Chương này trình bày những kết quả mà đề tài đạt được, đồng thời đưa ra hướng phát triển để có được một đề tài hoàn thiện và đáp ứng được nhu cầu cho cuộc sống hiện đại như ngày na BỘ MÔN ĐIỆN TỬ CÔNG NGHIỆP – Y SINH 3 do an CHƯƠNG 2.

CƠ SỞ LÝ THUYẾT Chương 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT 2.1 TỔNG QUAN VỀ HỆ THỐNG IOT Hình 2.1: Các thành phần cơ bản trong IOT IOT là mạng lưới vạn vật kết nối Internet hoặc là mạng lưới thiết bị kết nối Internet viết tắt là IoT là một kịch bản của thế giới, khi mà mỗi đồ vật, con người được cung cấp một định danh của riêng mình, và tất cả có khả năng truyền tải, trao đổi thông tin, dữ liệu qua một mạng duy nhất mà không cần đến sự tương tác trực tiếp giữa người với người, hay người với máy tính. IoT đã phát triển từ sự hội tụ của công nghệ không dây, công nghệ vi cơ điện tử và Internet. Nói đơn giản là một tập hợp các thiết bị có khả năng kết nối với nhau, với Internet và với thế giới bên ngoài để thực hiện một công việc nào đó. Internet of Things – IoT được đưa ra bởi các nhà sáng lập của MIT Auto-ID Center đầu tiên, năm 1999 Kevin Ashton đã đưa ra cụm từ Internet of Things nhằm để chỉ các đối tượng có thể được nhận biết cũng như sự tồn tại của chúng.

Thuật ngữ Auto-ID chỉ tới bất kỳ một lớp rộng của các kỹ thuật xác minh sử dụng trong công nghiệp để tự động hóa, giảm các lỗi và tăng hiệu năng. Các kỹ thuật đó bao gồm các mã vạch, thẻ thông BỘ MÔN ĐIỆN TỬ CÔNG NGHIỆP – Y SINH 4 do an CHƯƠNG 2. CƠ SỞ LÝ THUYẾT minh, cảm biến, nhận dạng tiếng nói, và sinh trắc học. Từ năm 2003 Kỹ thuật Auto-ID trong các hoạt động chính là Radio Frequency Identification – RFID.

Ngày nay với khoảng 1,5 tỷ máy tính và trên 1 tỷ điện thoại có kết nối Internet. Sự hiện diện “Internet of PCs” sẽ được chuyển sang IoT trong đó 50-100 tỷ thiết bị kết nối Internet trong năm 2020. Một vài nghiên cứu còn chỉ ra trong cùng năm đó, số lượng máy móc di động sẽ tăng gấp 30 lần so với hiện nay. Nếu không chỉ xem xét các kết nối máy với máy mà là các kết nối giữa tất cả các vật thể thì số lượng kết nối có thể tăng lên tới 100.

Trong một lý thuyết mới, các vật thể được kết nối là quá nhiều đến mức có thể xóa nhòa ranh giới giữa mảnh và nguyên tử. Một vài tác giả tạo ra các khái niệm mới để hiểu rõ hơn lý thuyết IoT. VD: “blogjects” để mô tả vật thể blog, “sprimes” để chỉ nhận thức vị trí, nhận thức môi trường, tự ghi log, tự tạo tài liệu, các vật thể duy nhất mà cung cấp nhiều dữ liệu về bản thân chúng và môi trường của chúng, “informational shadows” để chỉ các vật thể được kết nối. Một số ví dụ về các thiết bị IoT Khá nhiều đối tượng vật lý có thể được chuyển đổi thành thiết bị IoT nếu nó có thể được kết nối với internet và điều khiển theo cách đó.

Một bóng đèn có thể được bật bằng ứng dụng điện thoại thông minh là một thiết bị IoT, như một cảm biến chuyển động hoặc một bộ điều chỉnh nhiệt thông minh trong văn phòng của bạn hoặc đèn đường được kết nối. Một thiết bị IoT có thể đơn giản như đồ chơi của trẻ em hoặc nghiêm trọng như một chiếc xe tải không người lái, hoặc phức tạp như một động cơ phản lực hiện chứa hàng ngàn cảm biến thu thập và truyền dữ liệu trở lại để đảm bảo nó hoạt động hiệu quả. Ở quy mô lớn hơn, các dự án thành phố thông minh đang được lấp đầy bằng các cảm biến để giúp chúng ta hiểu và kiểm soát môi trường. Lợi ích của Internet of Things cho doanh nghiệp Đôi khi được gọi là ngành công nghiệp IoT, lợi ích của IoT cho doanh nghiệp phụ thuộc vào việc triển khai cụ thể, nhưng điều quan trọng là doanh nghiệp nên có BỘ MÔN ĐIỆN TỬ CÔNG NGHIỆP – Y SINH 5 do an CHƯƠNG 2.

CƠ SỞ LÝ THUYẾT quyền truy cập vào nhiều dữ liệu hơn về các sản phẩm của chính họ và hệ thống nội bộ của riêng họ và khả năng thay đổi lớn hơn. Các nhà sản xuất đang thêm các cảm biến vào các thành phần của sản phẩm để họ có thể truyền lại dữ liệu về cách chúng hoạt động. Điều này có thể giúp các công ty phát hiện ra khi một thành phần có khả năng lỗi và trao đổi nó trước khi nó gây ra thiệt hại. Các công ty cũng có thể sử dụng dữ liệu do các cảm biến này tạo ra để làm cho hệ thống và chuỗi cung ứng của họ hiệu quả hơn, bởi vì họ sẽ có dữ liệu chính xác hơn nhiều về những gì đang thực sự xảy ra.

IoT và big data IoT tạo ra lượng dữ liệu khổng lồ: từ các cảm biến được gắn vào các bộ phận của máy hoặc cảm biến môi trường hoặc các từ chúng ta hét vào loa thông minh của mình. Điều đó có nghĩa là IoT là một trình điều khiển quan trọng của các dự án phân tích dữ liệu lớn vì nó cho phép các công ty tạo ra các tập dữ liệu lớn và phân tích chúng. Cung cấp cho nhà sản xuất một lượng lớn dữ liệu về cách các thành phần của nó hoạt động trong các tình huống trong thế giới thực có thể giúp họ cải thiện nhanh hơn nhiều, trong khi dữ liệu được loại bỏ từ các cảm biến xung quanh thành phố có thể giúp các nhà quy hoạch thực hiện lưu lượng giao thông hiệu quả hơn. IoT và đám mây Lượng dữ liệu khổng lồ mà các ứng dụng IoT tạo ra có nghĩa là nhiều công ty sẽ chọn xử lý dữ liệu của họ trên đám mây thay vì xây dựng một lượng lớn công suất nội bộ.

Gã khổng lồ điện toán đám mây đã tính đến điều này: Microsoft có bộ Azure IoT của mình, trong khi Amazon Web Services cung cấp một loạt các dịch vụ IoT, cũng như Google Cloud. IoT và thành phố thông minh Bằng cách truyền bá một số lượng lớn các cảm biến trên một thị trấn hoặc thành phố, các nhà hoạch định có thể hiểu rõ hơn về những gì đang thực sự xảy ra, trong thời gian thực. Do đó, các dự án thành phố thông minh là một tính năng chính của IoT. Các thành phố đã tạo ra một lượng lớn dữ liệu (từ camera an ninh và cảm biến môi trường) BỘ MÔN ĐIỆN TỬ CÔNG NGHIỆP – Y SINH 6 do an CHƯƠNG 2.

CƠ SỞ LÝ THUYẾT và đã chứa các mạng cơ sở hạ tầng lớn (như các mạng điều khiển đèn giao thông). Các dự án IoT nhằm mục đích kết nối những thứ này, và sau đó bổ sung thêm trí thông minh vào hệ thống. Sự phát triển của IoT Khi giá của các cảm biến tiếp tục giảm, việc thêm nhiều thiết bị vào IoT sẽ trở nên hiệu quả về mặt chi phí – ngay cả trong một số trường hợp có rất ít lợi ích rõ ràng cho người tiêu dùng. Khi số lượng thiết bị được kết nối tiếp tục tăng lên, môi trường sống và làm việc của chúng ta sẽ trở nên đầy ắp các sản phẩm thông minh – giả sử chúng ta sẵn sàng chấp nhận sự đánh đổi bảo mật và quyền riêng tư.

Một số sẽ chào đón kỷ nguyên mới của những điều thông minh. Những người khác sẽ không thích điều này, họ muốn một chiếc ghế chỉ đơn giản là một chiếc ghế.2 GIỚI THIỆU CÁC THIẾT BỊ VÀO RA SỬ DỤNG TRONG ĐỀ TÀI - Thiết bị đầu vào: Cảm biến nhiệt độ DHT11, cảm biến khí gas, cảm biến lửa. - Thiết bị đầu ra: Bơm nước, quạt. - Thiết bị hiển thị: LCD 16x2.

- Thiết bị điều khiển trung tâm: Arduino Mega. - Module wifi: Esp8266 - Module Sim 900A - Thiết bị giao diện điều khiển: Laptop 2.3 GIỚI THIỆU PHẦN CỨNG 2.1 Board Adruino Mega 2560 a. Sơ lược Arduino Mega 2560 là sản phẩm tiêu biểu cho dòng mạch Mega là dòng board mạch có nhiều cải tiến so với Arduino Uno (54 chân digital I/O và 16 chân analog I/O). Đặc biệt bộ nhớ flash của Mega được tăng lên một cách đáng kể, gấp 4 lần so với những phiên bản cũ của Uno R3.

Điều này cùng với việc trang bị 3 timer và 6 cổng ngắt interrupt khiến board mạch Mega hoàn toàn có thể giải quyết được nhiều bài toán khó, cần điều khiển nhiều loại động cơ và xử lý song song nhiều luồng dữ liệu số cũng như tương tự. BỘ MÔN ĐIỆN TỬ CÔNG NGHIỆP – Y SINH 7 do an CHƯƠNG 2. CƠ SỞ LÝ THUYẾT Ngoài việc phát triển được ưu tiên, việc kế thừa cũng được đặc biệt lưu ý. Trên mạch Mega các chân digital vẫn từ 0-13, analog từ 0-5 và các chân nguồn tương tự thiết kế của Uno.

Do vậy việc phát triển, nghiên cứu Arduino Mega tương tự như Arduino Uno. Ngoài ra, ở phiên bản này, các nhà thiết kế đã mạnh dạn thay đổi thiết kế. Để có thêm được nhiều vùng nhớ và nhiều chân I/O hơn, một vi điều khiển khác đã thay thế cho Atmega1280. Theo dòng phát triển của vi điều khiển nhúng, những dự án lớn cần nhiều dung lượng flash hơn.

Do vậy, Arduino Mega 2560 ra đời với sứ mệnh giải những bài toán như thế[5].

Nội dung được bảo vệ bản quyền — Tải xuống đầy đủ

Bài viết "Thiết kế hệ thống báo cháy IoT tại HCMUTE" trình bày một giải pháp hiện đại cho việc giám sát và cảnh báo cháy nổ thông qua công nghệ IoT. Hệ thống này không chỉ giúp nâng cao độ an toàn cho các công trình mà còn tối ưu hóa quy trình quản lý rủi ro, giảm thiểu thiệt hại về người và tài sản. Độc giả sẽ tìm thấy những thông tin hữu ích về cách thức hoạt động, cấu trúc hệ thống và lợi ích mà nó mang lại cho cộng đồng.

Nếu bạn quan tâm đến các ứng dụng công nghệ trong lĩnh vực tự động hóa và giám sát, hãy khám phá thêm về hệ thống tưới nước tự động cho hoa ly dùng PLC, nơi bạn sẽ thấy cách công nghệ có thể cải thiện hiệu suất nông nghiệp. Ngoài ra, bài viết về hệ thống điều khiển và giám sát điện năng tiêu thụ cũng sẽ cung cấp cho bạn cái nhìn sâu sắc về việc quản lý năng lượng thông minh. Cuối cùng, đừng bỏ lỡ hệ thống giám sát và báo động khí gas, một ứng dụng quan trọng khác trong việc bảo vệ an toàn cho không gian sống và làm việc. Những liên kết này sẽ giúp bạn mở rộng kiến thức và hiểu rõ hơn về các giải pháp công nghệ tiên tiến hiện nay.