Luận văn thạc sĩ ueb tăng trưởng thu nhập từ hoạt động phi tín dụng tại ngân hàng thương mại cổ phần quân đội

Luận văn thạc sĩ phân tích tăng trưởng thu nhập phi tín dụng tại ngân hàng thương mại cổ phần quân đội, cung cấp giải pháp cải thiện hiệu quả.

• Tác giả: Lê Thị Kim Liên
• Người hướng dẫn: TS. Phạm Bảo Khánh
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Tài chính ngân hàng
• Đề tài: Tăng Trưởng Thu Nhập Từ Hoạt Động Phi Tín Dụng Tại Ngân Hàng Thương Mại Cổ Phần Quân Đội
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VÀ CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ THU NHẬP TỪ HOẠT ĐỘNG PHI TÍN DỤNG TẠI NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI
• 1.1. Tổng quan tình hình nghiên cứu
• 1.1.1. Tổng quan tình hình nghiên cứu trước đây
• 1.2. Khoảng trống nghiên cứu
• 1.3. Cơ sở lý luận về thu nhập từ hoạt động phi tín dụng của NHTM
• 1.3.1. Khái niệm hoạt động phi tín dụng
• 1.3.2. Các đặc điểm của hoạt động phi tín dụng của NHTM
• 1.3.3. Các loại hình hoạt động phi tín dụng của NHTM
• 1.3.4. Các rủi ro khi phát triển dịch vụ phi tín dụng của NHTM
• 1.4. Tăng trưởng thu nhập từ hoạt động phi tín dụng của NHTM
• 1.4.1. Kinh nghiệm quốc tế về việc tăng thu nhập từ hoạt động phi tín dụng
• 1.4.2. Bài học kinh nghiệm
• 2. CHƯƠNG 2: THIẾT KẾ VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Thiết kế nghiên cứu
• 2.2. Nguồn thu thập số liệu
• 2.3. Cách thức thu thập số liệu
• 2.4. Phương pháp nghiên cứu
• 2.5. Phương pháp thống kê, phân tích và tổng hợp dữ liệu
• 2.6. Phương pháp so sánh
• 2.7. Phương pháp phân tích sử dụng khung phân tích SWOT
• 2.8. Phương pháp khảo sát
• 3. CHƯƠNG 3: THỰC TRẠNG TĂNG TRƯỞNG THU NHẬP TỪ HOẠT ĐỘNG PHI TÍN DỤNG TẠI NGÂN HÀNG TMCP QUÂN ĐỘI GIAI ĐOẠN 2013 – 2017
• 3.1. Khái quát về Ngân hàng TMCP Quân Đội
• 3.1.1. Sơ lược về quá trình hình thành và phát triển
• 3.1.2. Cơ cấu vốn góp và cổ đông
• 3.1.3. Cơ cấu tổ chức
• 3.1.4. Các hoạt động kinh doanh chính của MB
• 3.2. Thực trạng tăng trưởng thu nhập từ hoạt động phi tín dụng tại Ngân hàng TMCP Quân Đội giai đoạn 2013-2017
• 3.2.1. Cơ cấu và tốc độ tăng trưởng thu nhập từ hoạt động phi tín dụng của MB giai đoạn 2013-2017
• 3.2.2. Mặt đạt được, hạn chế
• 3.2.3. Phân tích nguyên nhân của thực trạng
• 3.2.3.1. Đối với mặt đạt được
• 3.2.3.2. Đối với mặt hạn chế
• 4. CHƯƠNG 4: GIẢI PHÁP TĂNG TRƯỞNG THU NHẬP TỪ HOẠT ĐỘNG PHI TÍN DỤNG TẠI NGÂN HÀNG TMCP QUÂN ĐỘI GIAI ĐOẠN 2018-2022
• 4.1. Định hướng phát triển của Ngân hàng TMCP Quân Đội
• 4.2. Chiến lược hoạt động giai đoạn 2017-2021 của Ngân hàng TMCP Quân Đội
• 4.3. Định hướng tăng trưởng thu nhập từ hoạt động phi tín dụng
• 4.4. Giải pháp tăng trưởng thu nhập từ hoạt động phi tín dụng tại Ngân hàng TMCP Quân Đội giai đoạn 2018-2022
• 4.4.1. Giải pháp chung
• 4.4.2. Giải pháp tăng trưởng thu nhập từ các loại hình dịch vụ phi tín dụng cụ thể
• 4.5. Một số kiến nghị
• 4.5.1. Kiến nghị đối với Ngân hàng Nhà nước
• 4.5.2. Kiến nghị đối với Hiệp hội ngân hàng Việt Nam
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng quan về tăng trưởng thu nhập phi tín dụng tại ngân hàng Quân Đội

Tăng trưởng thu nhập phi tín dụng tại Ngân hàng Thương mại Cổ phần Quân Đội (MB) đang trở thành một chủ đề nóng trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gia tăng. Hoạt động phi tín dụng không chỉ giúp ngân hàng đa dạng hóa nguồn thu mà còn giảm thiểu rủi ro từ hoạt động tín dụng. Việc phát triển dịch vụ phi tín dụng là một chiến lược quan trọng để nâng cao hiệu quả kinh doanh và đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của khách hàng.

1.1. Khái niệm và vai trò của thu nhập phi tín dụng

Thu nhập phi tín dụng bao gồm các khoản thu từ dịch vụ không liên quan đến lãi suất, như phí dịch vụ, bảo hiểm và các dịch vụ tài chính khác. Vai trò của thu nhập phi tín dụng là rất quan trọng trong việc tạo ra nguồn thu ổn định cho ngân hàng, giúp giảm thiểu sự phụ thuộc vào hoạt động cho vay.

1.2. Tình hình phát triển dịch vụ phi tín dụng tại MB

Ngân hàng Quân Đội đã chú trọng phát triển các dịch vụ phi tín dụng như dịch vụ thanh toán, thẻ và ngân hàng điện tử. Tuy nhiên, tỷ lệ thu nhập từ hoạt động này vẫn còn thấp so với tiềm năng, chỉ chiếm khoảng 10-15% tổng thu nhập.

II. Thách thức trong việc tăng trưởng thu nhập phi tín dụng tại ngân hàng Quân Đội

Mặc dù có nhiều cơ hội, nhưng ngân hàng Quân Đội cũng phải đối mặt với nhiều thách thức trong việc tăng trưởng thu nhập phi tín dụng. Các yếu tố như cạnh tranh gay gắt, sự thay đổi nhanh chóng của công nghệ và nhu cầu của khách hàng đang tạo ra áp lực lớn.

2.1. Cạnh tranh từ các ngân hàng khác

Sự gia tăng số lượng ngân hàng và các tổ chức tài chính phi ngân hàng đã tạo ra một môi trường cạnh tranh khốc liệt. Các ngân hàng khác cũng đang đẩy mạnh phát triển dịch vụ phi tín dụng, khiến MB cần phải có chiến lược rõ ràng để giữ vững thị phần.

2.2. Thay đổi trong nhu cầu của khách hàng

Khách hàng ngày càng đòi hỏi cao hơn về chất lượng dịch vụ và sự tiện lợi. Ngân hàng Quân Đội cần phải nắm bắt xu hướng này để phát triển các sản phẩm dịch vụ phù hợp, đáp ứng nhu cầu của thị trường.

III. Phương pháp tăng trưởng thu nhập phi tín dụng hiệu quả tại ngân hàng Quân Đội

Để tăng trưởng thu nhập phi tín dụng, ngân hàng Quân Đội cần áp dụng các phương pháp hiệu quả. Việc phát triển sản phẩm mới, cải tiến dịch vụ và tối ưu hóa quy trình là những yếu tố quan trọng.

3.1. Đổi mới sản phẩm dịch vụ phi tín dụng

Ngân hàng cần nghiên cứu và phát triển các sản phẩm dịch vụ mới, phù hợp với nhu cầu của khách hàng. Việc này không chỉ giúp tăng trưởng thu nhập mà còn nâng cao sự hài lòng của khách hàng.

3.2. Tối ưu hóa quy trình phục vụ khách hàng

Cải tiến quy trình phục vụ khách hàng sẽ giúp ngân hàng nâng cao hiệu quả hoạt động. Việc áp dụng công nghệ thông tin trong quản lý và phục vụ khách hàng là một giải pháp cần thiết.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu về thu nhập phi tín dụng tại ngân hàng Quân Đội

Nghiên cứu cho thấy rằng việc phát triển dịch vụ phi tín dụng tại ngân hàng Quân Đội đã mang lại nhiều kết quả tích cực. Tuy nhiên, vẫn cần có những cải tiến để đạt được mục tiêu tăng trưởng bền vững.

4.1. Kết quả đạt được từ hoạt động phi tín dụng

Trong giai đoạn 2013-2017, ngân hàng Quân Đội đã ghi nhận sự tăng trưởng nhất định trong thu nhập từ hoạt động phi tín dụng. Tuy nhiên, tỷ lệ này vẫn chưa đạt được kỳ vọng.

4.2. Bài học kinh nghiệm từ các ngân hàng khác

Các ngân hàng thành công trong việc phát triển dịch vụ phi tín dụng thường có chiến lược rõ ràng và tập trung vào nhu cầu của khách hàng. Ngân hàng Quân Đội cần học hỏi từ những kinh nghiệm này để cải thiện hoạt động của mình.

V. Kết luận và triển vọng tương lai của thu nhập phi tín dụng tại ngân hàng Quân Đội

Tăng trưởng thu nhập phi tín dụng tại ngân hàng Quân Đội là một nhiệm vụ quan trọng trong bối cảnh hiện nay. Với những giải pháp đúng đắn, ngân hàng có thể đạt được mục tiêu tăng trưởng bền vững trong tương lai.

5.1. Tầm quan trọng của thu nhập phi tín dụng

Thu nhập phi tín dụng không chỉ giúp ngân hàng đa dạng hóa nguồn thu mà còn giảm thiểu rủi ro từ hoạt động tín dụng. Điều này càng trở nên quan trọng trong bối cảnh kinh tế hiện nay.

5.2. Định hướng phát triển trong tương lai

Ngân hàng Quân Đội cần xây dựng một chiến lược phát triển dịch vụ phi tín dụng rõ ràng, tập trung vào việc nâng cao chất lượng dịch vụ và đáp ứng nhu cầu của khách hàng.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế và sự cạnh tranh ngày càng gay gắt trong ngành ngân hàng Việt Nam, việc tăng trưởng thu nhập từ hoạt động phi tín dụng trở thành một hướng đi chiến lược quan trọng. Giai đoạn 2013-2017, Ngân hàng Thương mại Cổ phần Quân đội (MB) đã ghi nhận sự phát triển ổn định với tổng tài sản tăng từ 180 nghìn tỷ đồng lên 313 nghìn tỷ đồng, lợi nhuận trước thuế tăng 40% và tỷ lệ nợ xấu duy trì dưới 3%. Tuy nhiên, thu nhập từ hoạt động phi tín dụng chỉ chiếm khoảng 9-15% tổng thu nhập, thấp hơn nhiều so với các ngân hàng dẫn đầu trong nước có tỷ trọng trên 25%.

Luận văn tập trung phân tích thực trạng tăng trưởng thu nhập từ hoạt động phi tín dụng tại MB trong giai đoạn 2013-2017, nhằm đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu quả và tỷ trọng thu nhập phi tín dụng trong tổng doanh thu ngân hàng. Phạm vi nghiên cứu bao gồm các sản phẩm dịch vụ phi tín dụng chính như dịch vụ thanh toán và tiền mặt, dịch vụ thẻ, ngân hàng điện tử, bảo hiểm, kinh doanh ngoại hối và các dịch vụ khác. Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc giúp MB phát triển bền vững, giảm thiểu rủi ro tín dụng và nâng cao vị thế cạnh tranh trên thị trường tài chính Việt Nam.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết và mô hình nghiên cứu về hoạt động phi tín dụng trong ngân hàng thương mại, bao gồm:

• Khái niệm hoạt động phi tín dụng: Là các dịch vụ ngân hàng không liên quan đến tín dụng, tạo ra thu nhập từ phí dịch vụ như thanh toán, thẻ, ngân hàng điện tử, bảo hiểm, kinh doanh ngoại hối, v.v.
• Mô hình tăng trưởng thu nhập phi tín dụng: Tập trung vào tốc độ tăng trưởng thu nhập, cơ cấu thu nhập và tính ổn định, bền vững của nguồn thu ngoài lãi.
• Phân tích SWOT: Đánh giá điểm mạnh, điểm yếu, cơ hội và thách thức của MB trong phát triển hoạt động phi tín dụng.
• Các nhân tố ảnh hưởng: Bao gồm năng lực tài chính, quản trị, công nghệ, nguồn nhân lực, môi trường kinh tế, chính trị, pháp lý và cạnh tranh.

Phương pháp nghiên cứu

• Nguồn dữ liệu: Sử dụng dữ liệu thứ cấp từ báo cáo tài chính hợp nhất của MB giai đoạn 2013-2017, các tài liệu nghiên cứu, báo cáo ngành và dữ liệu sơ cấp từ khảo sát 150 khách hàng tại các chi nhánh và phòng giao dịch của MB.
• Phương pháp phân tích: Thống kê mô tả, phân tích tăng trưởng tuyệt đối và tương đối, so sánh với các ngân hàng khác, phân tích cơ cấu thu nhập phi tín dụng.
• Phương pháp SWOT: Phân tích nội lực và môi trường bên ngoài để xác định các yếu tố ảnh hưởng đến tăng trưởng thu nhập phi tín dụng.
• Khảo sát khách hàng: Đánh giá mức độ hài lòng và nhu cầu sử dụng các sản phẩm dịch vụ phi tín dụng của MB, sử dụng thang đo Likert 5 điểm.
• Timeline nghiên cứu: Thu thập và phân tích dữ liệu trong giai đoạn 2018-2019, tập trung đánh giá thực trạng 2013-2017 và đề xuất giải pháp cho giai đoạn 2018-2022.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tốc độ tăng trưởng thu nhập phi tín dụng: Thu nhập từ hoạt động phi tín dụng của MB tăng từ 1.392 tỷ đồng năm 2014 lên 3.399 tỷ đồng năm 2017, tương đương mức tăng 144% trong 4 năm, với tốc độ tăng trưởng trung bình khoảng 29%/năm. Tuy nhiên, tỷ trọng thu nhập phi tín dụng trên tổng thu nhập chỉ tăng từ 9% lên 15%, thấp hơn mức bình quân ngành là 23% năm 2017.

2. Cơ cấu thu nhập phi tín dụng: Dịch vụ thanh toán và tiền mặt chiếm khoảng 16% thu nhập phi tín dụng, dịch vụ thẻ chiếm 15%, kinh doanh ngoại hối chiếm 20%, ngân hàng điện tử chiếm 5%, còn lại 44% là các dịch vụ khác như bảo hiểm, môi giới chứng khoán, tư vấn tài chính. Thu nhập từ dịch vụ thẻ tăng trưởng mạnh nhất với 179% năm 2015 và duy trì tốc độ tăng trên 25% các năm tiếp theo.

3. Mức độ hài lòng khách hàng: Khảo sát cho thấy trên 80% khách hàng đồng ý hoặc hoàn toàn đồng ý với chất lượng dịch vụ thanh toán, thẻ và ngân hàng điện tử của MB, tuy nhiên vẫn còn khoảng 15% khách hàng mong muốn cải thiện tiện ích và tính năng sản phẩm.

4. So sánh với các ngân hàng khác: MB đứng thứ 10 trong số 23 ngân hàng về tỷ trọng thu nhập ngoài lãi trên tổng thu nhập, thấp hơn các ngân hàng như Maritimebank (44%), Techcombank (33%) và Vietcombank (26%).

Thảo luận kết quả

Kết quả cho thấy MB đã có sự phát triển tích cực trong thu nhập từ hoạt động phi tín dụng, đặc biệt là các dịch vụ thẻ và ngân hàng điện tử, phản ánh xu hướng chuyển dịch sang ngân hàng số và tiện ích công nghệ cao. Tuy nhiên, tỷ trọng thu nhập phi tín dụng còn thấp so với các ngân hàng dẫn đầu, cho thấy MB chưa khai thác hết tiềm năng thị trường và chưa có bước đột phá trong chiến lược phát triển dịch vụ phi tín dụng.

Nguyên nhân chính bao gồm hạn chế về đa dạng sản phẩm, quy trình và chính sách chưa thực sự minh bạch, công nghệ chưa đồng bộ và chưa tận dụng tối đa kênh phân phối hiện đại. So với các nghiên cứu quốc tế, việc đầu tư công nghệ và phát triển mạng lưới phân phối là yếu tố then chốt giúp các ngân hàng như Agricultural Bank of China và Citibank Nhật Bản tăng trưởng thu nhập phi tín dụng hiệu quả.

Biểu đồ cơ cấu thu nhập phi tín dụng qua các năm có thể minh họa rõ sự dịch chuyển tỷ trọng các loại hình dịch vụ, trong khi bảng so sánh tỷ trọng thu nhập ngoài lãi giữa MB và các ngân hàng khác thể hiện khoảng cách cần thu hẹp.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Đa dạng hóa sản phẩm dịch vụ phi tín dụng: MB cần phát triển thêm các sản phẩm mới như dịch vụ quản lý tài sản, môi giới chứng khoán, tư vấn tài chính cá nhân và doanh nghiệp nhằm tăng tỷ trọng thu nhập phi tín dụng lên ít nhất 25% vào năm 2022. Chủ thể thực hiện là Ban Chiến lược và Phát triển sản phẩm, phối hợp với các công ty thành viên.

2. Đầu tư nâng cao công nghệ ngân hàng số: Tăng cường ứng dụng công nghệ hiện đại trong ngân hàng điện tử, thẻ và thanh toán điện tử để nâng cao tiện ích, bảo mật và trải nghiệm khách hàng. Mục tiêu tăng số lượng giao dịch điện tử lên 50% trong 3 năm tới. Phòng Công nghệ thông tin và Đổi mới sáng tạo chịu trách nhiệm chính.

3. Cải tiến quy trình và chính sách minh bạch: Xây dựng quy trình cung cấp dịch vụ phi tín dụng rõ ràng, đơn giản, minh bạch về phí và điều kiện sử dụng nhằm tăng sự tin tưởng và hài lòng của khách hàng. Thời gian thực hiện trong vòng 12 tháng, do Ban Quản trị rủi ro và Pháp chế phối hợp thực hiện.

4. Mở rộng mạng lưới phân phối và kênh tiếp cận khách hàng: Phát triển hệ thống chi nhánh, phòng giao dịch và kênh trực tuyến để tiếp cận đa dạng khách hàng, đặc biệt là khách hàng cá nhân và doanh nghiệp vừa và nhỏ. Mục tiêu tăng 20% số lượng khách hàng sử dụng dịch vụ phi tín dụng trong 2 năm tới. Ban Mạng lưới và Marketing chịu trách nhiệm.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Ban lãnh đạo và quản lý ngân hàng: Giúp xây dựng chiến lược phát triển dịch vụ phi tín dụng hiệu quả, nâng cao tỷ trọng thu nhập ngoài lãi, giảm rủi ro tín dụng và tăng lợi nhuận bền vững.

2. Chuyên viên phát triển sản phẩm và marketing ngân hàng: Cung cấp cơ sở lý luận và thực tiễn để thiết kế, cải tiến sản phẩm dịch vụ phi tín dụng phù hợp với nhu cầu khách hàng và xu hướng thị trường.

3. Nhà nghiên cứu và sinh viên ngành tài chính ngân hàng: Là tài liệu tham khảo quý giá về mô hình tăng trưởng thu nhập phi tín dụng, phương pháp nghiên cứu và phân tích dữ liệu thực tế tại một ngân hàng thương mại lớn.

4. Cơ quan quản lý nhà nước và hiệp hội ngân hàng: Hỗ trợ đánh giá thực trạng phát triển dịch vụ phi tín dụng trong hệ thống ngân hàng Việt Nam, từ đó xây dựng chính sách, quy định phù hợp thúc đẩy sự phát triển bền vững của ngành.

Câu hỏi thường gặp

1. Tại sao thu nhập từ hoạt động phi tín dụng lại quan trọng đối với ngân hàng?
   Thu nhập phi tín dụng giúp ngân hàng đa dạng hóa nguồn thu, giảm phụ thuộc vào tín dụng, tăng tính ổn định và an toàn trong kinh doanh. Ví dụ, trong khủng hoảng tín dụng, thu nhập từ dịch vụ thanh toán và thẻ vẫn duy trì ổn định.

2. Các loại hình dịch vụ phi tín dụng phổ biến tại MB là gì?
   MB tập trung vào dịch vụ thanh toán và tiền mặt, dịch vụ thẻ, ngân hàng điện tử, bảo hiểm và kinh doanh ngoại hối. Trong đó, dịch vụ thẻ và ngân hàng điện tử có tốc độ tăng trưởng nhanh nhất.

3. Những rủi ro chính khi phát triển dịch vụ phi tín dụng là gì?
   Rủi ro thị trường (biến động tỷ giá, lãi suất), rủi ro hoạt động (lỗi quy trình, công nghệ, nhân sự), và rủi ro pháp lý. MB cần có hệ thống quản trị rủi ro chặt chẽ để kiểm soát các yếu tố này.

4. MB đã đạt được những thành tựu gì trong giai đoạn 2013-2017?
   Tổng tài sản tăng 1,7 lần, lợi nhuận trước thuế tăng 40%, tỷ lệ nợ xấu dưới 3%, thu nhập phi tín dụng tăng 144%, tỷ trọng thu nhập phi tín dụng tăng từ 9% lên 15%.

5. Làm thế nào để MB nâng cao tỷ trọng thu nhập phi tín dụng trong tương lai?
   MB cần đa dạng hóa sản phẩm, đầu tư công nghệ, cải tiến quy trình và mở rộng mạng lưới phân phối. Đồng thời, tăng cường marketing và nâng cao chất lượng dịch vụ để thu hút khách hàng sử dụng dịch vụ phi tín dụng nhiều hơn.

Kết luận

• MB đã đạt được sự tăng trưởng ổn định về thu nhập từ hoạt động phi tín dụng trong giai đoạn 2013-2017, tuy nhiên tỷ trọng thu nhập phi tín dụng còn thấp so với các ngân hàng dẫn đầu.
• Các dịch vụ thẻ, ngân hàng điện tử và thanh toán là những mảng có tốc độ tăng trưởng nhanh và đóng góp quan trọng vào thu nhập phi tín dụng.
• Hạn chế về đa dạng sản phẩm, công nghệ và quy trình là nguyên nhân chính cản trở sự phát triển mạnh mẽ của thu nhập phi tín dụng tại MB.
• Đề xuất các giải pháp đa dạng hóa sản phẩm, đầu tư công nghệ, cải tiến quy trình và mở rộng mạng lưới phân phối nhằm nâng cao tỷ trọng thu nhập phi tín dụng lên trên 25% vào năm 2022.
• MB cần triển khai các bước tiếp theo trong giai đoạn 2018-2022 để hiện thực hóa chiến lược phát triển dịch vụ phi tín dụng, góp phần nâng cao hiệu quả kinh doanh và vị thế cạnh tranh trên thị trường ngân hàng Việt Nam.

Hành động ngay hôm nay để xây dựng tương lai bền vững cho MB qua phát triển hoạt động phi tín dụng!

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Tổng quan tình hình nghiên cứu và cơ sở lý luận về thu nhập từ hoạt động phi tín dụng tại Ngân hàng thƣơng mại Chương 2: Thiết kế và phƣơng pháp nghiên cứu 4 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Chương 3: Thực trạng tăng trƣởng thu nhập từ hoạt động phi tín dụng tại Ngân hàng TMCP Quân Đội giai đoạn 2013-2017 Chương 4: Giải pháp tăng trƣởng thu nhập từ hoạt động phi tín dụng tại Ngân hàng TMCP Quân Đội giai đoạn 2018-2022 5 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] CHƢƠNG 1. TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VÀ CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ THU NHẬP TỪ HOẠT ĐỘNG PHI TÍN DỤNG TẠI NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI 1. Tổng quan tình hình nghiên cứu 1. Tổng quan tình hình nghiên cứu trước đây Hoạt động phi tín dụng là một hoạt động quan trọng trong tổng thể các hoạt động của NHTM.

Đây cũng là đề tài đƣợc nhiều nhà nghiên cứu trong và ngoài nƣớc quan tâm. Các công trình nghiên cứu ở nước ngoài: - Li Li, Yu Zhang: Are there diversification benefits of increasing non- interest income in the Chinese banking industry? Nhóm tác giả đã nghiên cứu đến sự đa dạng hóa các hoạt động kinh doanh ngân hàng truyền thống tác động đến thu nhập từ phi tín dụng của hệ thống ngân hàng Trung Quốc. Bài viết chỉ ra những lợi ích từ việc đa dạng hóa các hoạt động kinh doanh phi truyền thống từ đó làm gia tăng thu nhập phi tín dụng. Tuy nhiên, thu nhập từ hoạt động phi tín dụng có mức độ biến động cao hơn so với thu nhập tín dụng đơn thuần.

Nhóm tác giả cũng chỉ ra tác động của thu nhập phi tín dụng trên doanh thu và rủi ro ngành ngân hàng Trung Quốc thông qua phân tích mô hình là không đáng kể. Kết quả nghiên cứu cho thấy sự ảnh hƣởng của thu nhập phi tín dụng là làm đa dạng hóa doanh thu cho ngân hàng, tuy nhiên nếu các ngân hàng phụ thuộc vào nguồn thu này có thể làm cho rủi ro hoặc lợi nhuận phi thƣơng mại của ngân hàng trầm trọng thêm. - Chien-Chiang Lee, Shih-Jui Yang, Chi-Hung Chang[41]: Non-interest income, profitability, and risk in banking industry: A cross-country analysis: Kết quả nghiên cứu chỉ ra sự tác động của thu nhập ngoài lãi đến lợi nhuận và rủi ro của các NHTM. Cụ thể: Các hoạt động phi tín dụng (hoạt động ngoài 6 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] lãi của các ngân hàng Châu Á làm giảm rủi ro, tuy nhiên không làm tăng lợi nhuận (dựa trên số liệu khảo sát 967 NHTM cổ phần ở Châu Á).

Đối với các ngân hàng chuyên về tiền gửi: hoạt động ngoài lãi giảm, lợi nhuận và rủi ro tăng lên. Các ngân hàng ở các nƣớc có thu nhập cao, hoạt động ngoài lãi làm tăng nguy cơ rủi ro cho ngân hàng; ngƣợc lại, ở các nƣớc có thu nhập trung bình hoặc thấp, hoạt động ngoài lãi sẽ làm tăng thu nhập hoặc giảm thiểu rủi ro đối với các ngân hàng. Nhƣ vậy, kết quả nghiên cứu cho thấy thu nhập ngoài lãi bị tác động bởi lĩnh vực hoạt động kinh doanh của ngân hàng và mức thu nhập của một quốc gia. - Các công trình nghiên cứu trong nước: Phạm Anh Thuỷ (2013), Phát triển dịch vụ phi tín dụng tại các ngân hàng thương mại Việt Nam, luận án tiến sĩ kinh tế, Trƣờng Đại học Ngân hàng Thành phố Hồ Chí Minh.

Nghiên cứu của tác giả đã khái quát về mặt lý luận hoạt động dịch vụ và hoạt động phi tín dụng của NHTM, nêu lên các bài học kinh nghiệm trong hoạt động phát triển dịch vụ phi tín dụng của các ngân hàng nƣớc ngoài có thể áp dụng đối với các NHTM Việt Nam. Tác giả cũng đã sử dụng hai phƣơng pháp nghiên cứu là phƣơng pháp định tính và phƣơng pháp định lƣợng để khảo sát và nghiên cứu về mô hình chất lƣợng dịch vụ phi tín dụng từ đó đánh giá thực trạng phát triển dịch vụ phi tín dụng của các NHTM Việt Nam; sử dụng thang đo bằng hệ số Cronbach’s Alpha, phân tích EFA và kiểm định mô hình nghiên cứu bằng phân tích hồi quy bội để nghiên cứu về chất lƣợng dịch vụ phi tín dụng của các NHTM Việt Nam tác động đến sự hài lòng của khách hàng. Cuối cùng, luận án khái quát chiến lƣợc phát triển dịch vụ ngân hàng đến năm 2015 và tầm nhìn năm 2020 của các NHTM Việt Nam. Phan Thị Linh (2015), Phát triển dịch vụ phi tín dụng của các NHTM Nhà nước Việt Nam, Luận án tiến sĩ kinh tế, Trƣờng Đại học Kinh tế quốc 7 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.

Tác giả đã sử dụng các phƣơng pháp nghiên cứu gồm so sánh, phân tích nguồn số liệu thứ cấp từ báo cáo tài chính của bốn NHTM nhà nƣớc để xác định giới hạn của việc tăng quy mô các DVPTD và cho thấy sự tác động tích cực của dịch vụ phi tín dụng đến kết quả hoạt động dịch vụ chung của ngân hàng. Bên cạnh đó, tác giả đã sử dụng hàm hồi quy để tiến hành đánh giá và chứng minh chi phí đầu tƣ của DVPTD có mối quan hệ với lợi nhuận của ngân hàng và chứng minh đƣợc “nếu chi phí đầu tƣ vào dịch vụ phi tín dụng là 30% thì lợi nhuận đạt đƣợc sẽ là 34%”. Từ đó đƣa ra một số giải pháp phát triển dịch DVPTD đối với các NHTM nhà nƣớc Việt Nam. Phan Thị Linh và Lê Quốc Hội (2013) với bài viết Phát triển dịch vụ phi tín dụng tại các Ngân hàng Thương mại Nhà nước Việt Nam.

Bài viết cho thấy đƣợc vai trò, ý nghĩa của việc phát triển dịch vụ phi tín dụng trong hoạt động của các NHTM Nhà nƣớc Việt Nam, cụ thể: Sự phát triển nhanh cả về quy mô và chất lƣợng dịch vụ phi tín dụng sẽ làm tăng thu nhập và giảm rủi ro cho các NHTM Nhà nƣớc; góp phần nâng cao giá trị gia tăng và tiện ích đối với nền kinh tế và đời sống xã hội. Bên cạnh đó, nhóm tác giả cũng chỉ ra những hạn chế của hoạt động phi tín dụng tại các NHTM Nhà nƣớc nhƣ các sản phẩm dịch vụ chƣa đa dạng, chất lƣợng và tính cạnh tranh còn thấp, định hƣớng và chiến lƣợc phát triển còn mang tính tự phát, mô hình tổ chức hoạt động theo từng loại hình dịch vụ còn riêng lẻ. Từ thực trạng đó, nhóm tác giả đã đề xuất các giải pháp nhằm hoàn thiện và phát triển dịch vụ phi tín dụng của các NHTM nhà nƣớc trong thời gian tới. Bên cạnh đó, còn có một số công trình nghiên cứu, bài viết liên quan đến đề tài trong thời gian qua nhƣ sau: Luận án Tiến sĩ của tác giả Phạm Minh Điển thực hiện năm 2010 về đề tài: Phát triển dịch vụ phi tín dụng tại ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam.

8 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Luận án Tiến sĩ của tác giả Ngô Thị Liên Hƣơng thực hiện năm 2010 về đề tài : Đa dạng hóa dịch vụ tại ngân hàng thƣơng mại Việt Nam. Luận án Tiến sĩ của tác giả Phạm Thị Thu Hƣơng thực hiện năm 2012 về đề tài : Phát triển dịch vụ ngân hàng điện tử tại Việt Nam trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế. Luận văn Thạc sĩ của tác giả Nguyễn Hồ Ngọc thực hiện năm 2011 với đề tài: Giải pháp tăng nguồn thu từ dịch vụ phi tín dụng ở các NHTM Việt Nam 1. Khoảng trống nghiên cứu - Một số nghiên cứu chỉ xem xét DVPTD phát triển trên góc độ thu nhập từ DVPTD mang lại cho ngân hàng mà chƣa xem xét đến việc tăng tƣởng thu nhập phi tín dụng của ngân hàng phải đảm bảo đƣợc tính ổn định, tăng trƣởng một cách bền vững, không quá đột biến nếu rủi ro gia tăng và phải đảm bảo cơ cấu tăng trƣởng hợp lý.

- Các nghiên cứu trƣớc đây nghiên cứu DVPTD trong bối cảnh cũ khi trình độ công nghệ chƣa phát triển cao, hệ thống sản phẩm dịch vụ phi tín dụng của các ngân hàng còn chƣa đa dạng, ngƣời dân chƣa có nhận thức cũng nhƣ sự hiểu biết nhiều về các dịch vụ của ngân hàng, đặc biệt là các dịch vụ chứa hàm lƣợng công nghệ cao. Nghiên cứu lần này đƣợc thực hiện trong bối cảnh trình độ công nghệ phát triển cao, nhận thức, sự hiểu biết, nhu cầu và sự đòi hỏi của ngƣời dân về các sản phẩm dịch vụ phi tín dụng của ngân hàng ngày càng cao và khắt khe hơn. Cơ sở lý luận về thu nhập từ hoạt động phi tín dụng của NHTM 1. Khái niệm hoạt động phi tín dụng Theo từ điển thuật ngữ ngân hàng của Nhà xuất bản giáo dục Barron, xuất bản lần thứ V của Thomas P.

Fitch định nghĩa về dịch vụ phi tín dụng: “Dịch vụ phi tín dụng non credit banking services là các dịch vụ ngân hàng 9 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] dựa trên lệ phí không liên quan đến việc mở rộng tín dụng mà ngân hàng cung cấp cho các ngân hàng đại lý hoặc khách hàng doanh nghiệp”. Theo Tài liệu dự án Khảo sát và đánh giá dịch vụ phi tín dụng ngân hàng Việt Nam của tổ chức Deloitte Touche Tohmatsu, dịch vụ phi tín dụng là bất cứ dịch vụ hoặc sản phẩm nào cung cấp bởi ngân hàng hoặc các tổ chức tài chính mà không phải là những dịch vụ tín dụng. Dịch vụ phi tín dụng là dịch vụ đƣợc ngân hàng cung cấp tới khách hàng đáp ứng nhu cầu về tài chính, tiền tệ của khách hàng nhằm trực tiếp hoặc gián tiếp đem lại cho ngân hàng một khoản thu nhập nhất định, không bao gồm dịch vụ tín dụng. Từ các khái niệm khác nhau về hoạt động phi tín dụng, tác giả đƣa ra khái niệm hoạt động phi tín dụng là toàn bộ các hoạt động dịch vụ của ngân hàng (không bao gồm hoạt động tín dụng) nhằm thu các khoản phí từ dịch vụ do mình cung cấp.

Các đặc điểm của hoạt động phi tín dụng của NHTM - Thứ nhất, sản phẩm dịch vụ phi tín dụng đƣợc thực hiện theo một quy trình. Khách hàng đánh giá về chất lƣợng dịch vụ thông qua việc đánh giá trụ sở, cơ sở vật chất, con ngƣời, tài liệu, thông tin, biểu tƣợng, giá cả mà họ thấy. - Thứ hai, chất lƣợng dịch vụ của ngân hàng phụ thuộc vào hành động của nhân viên ngân hàng và nhiều yếu tố không kiểm soát đƣợc. - Thứ ba, quá trình sản xuất và tiêu thụ sản phẩm dịch vụ phi tín dụng diễn ra đồng thời.

Khách hàng trực tiếp tham gia vào quá trình này, khách hàng này có thể gây ảnh hƣởng tới khách hàng khác, nhân viên phục vụ ảnh hƣởng lớn tới kết quả của dịch vụ.