ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN ĐẠI HỌC CÔNG NGHỆ THÔNG TIN VÀ TRUYỀN THÔNG -------oOo-------- Phạm Tuấn Anh TÁI TẠO VIDEO DỰA VÀO KỸ THUẬT NỘI SUY BÙ CHUYỂN ĐỘNG LUẬN VĂN THẠC SĨ CÔNG NGHỆ THÔNG TIN Thái Nguyên, tháng 06 năm 2014 Số hóa bởi Trung tâm Học liệu http://www.vn/ LỜI CẢM ƠN Để hoàn tất một luận văn thạc sĩ yêu cầu sự tập trung, sự cố gắng và độc lập nghiên cứu. Bản thân tôi sau những năm tháng học tập vất vả và nghiên cứu cũng đã cố gắng để hoàn thành được luận văn này. Tôi luôn ghi nhận những sự đóng góp giúp đỡ nhiệt tình của những người bên cạnh mình, sự ủng hộ, sự hỗ trợ của gia đình bạn bè giúp tôi có thêm động lực để hoàn thành luận tốt nghiệp, nhân đây tôi muốn gửi lời cảm ơn nhất tới họ. Lời cảm ơn trân trọng đầu tiên tôi muốn dành tới TS Nguyễn Thị Hồng Minh, đã hướng dẫn tôi trong suốt quá trình làm luận văn, nhờ sự định hướng của cô giúp tôi tự tin nghiên cứu những vấn đề mới và giải quyết bài toán một cách khoa học.
Tôi xin trân trọng cảm ơn Ban giám hiệu trường Đại học công nghệ thông tin, Đại học Thái nguyên, khoa CNTT đã tạo các điều kiện cho chúng tôi được học tập và làm khóa luận một cách thuận lợi. Lời cảm ơn sâu sắc muốn được gửi tới các thầy cô giáo đã dạy dỗ và mở ra cho chúng tôi thấy chân trời tri thức mới, hướng dẫn chúng tôi cách khám phá và làm chủ công nghệ mới. Tôi muốn gửi lời cảm ơn chân thành đến tập thể lớp CHK11D-KHMT đã cùng tôi đi qua những tháng ngày miệt mài học tập, cùng chia sẻ những niềm vui nỗi buồn, động viên tôi đi qua những khó khăn, để tôi vững bước vượt qua những vất vả, quyết tâm hoàn thành luận văn này. Tuy nhiên do thời gian có hạn, mặc dù đã nỗ lực cố gắng hết mình nhưng chắc rằng luận văn khó tránh khỏi những thiếu sót.
Rất mong được sự chỉ bảo, góp ý tận tình của Quý thầy cô và các bạn. Số hóa bởi Trung tâm Học liệu http://www.vn/ Môc lôc Lêi c¶m ¬n. 1 PhÇn më ®Çu. 6 Ch-¬ng 1: Kh¸i qu¸t vÒ video vµ bµi to¸n t¸i t¹o video.
Kh¸i qu¸t vÒ video. Mét sè kh¸i niÖm c¬ b¶n. Mét sè ®Þnh chuÈn video. Video vµ c¸c thao t¸c video .1 C¸c hiÖu øng biªn tËp video.
Mét sè thuéc tÝnh ®Æc tr-ng cña video. 30 Ch-¬ng 2: Mét sè vÊn ®Ò trong t¸i t¹o video. TrÝch rót video. Kü thuËt trõ ¶nh x¸c ®Þnh trong video.
Trõ ¶nh dùa vµo ®iÓm ¶nh. Trõ ¶nh ph©n khèi. Trõ ¶nh dùa vµo biÓu ®å. Mét sè kü thuËt t¸i t¹o video.
Kü thuËt néi suy kh«ng gian. Kü thuËt néi suy bï chuyÓn ®éng. 52 Ch-¬ng 3: Ch-¬ng tr×nh thö nghiÖm. Ph©n tÝch, lùa chän c«ng cô.
Mét sè giao diÖn cña ch-¬ng tr×nh. 58 Số hóa bởi Trung tâm Học liệu http://www.vn/ PhÇn kÕt luËn. 60 Danh môc tµi liÖu tham kh¶o. 621 Số hóa bởi Trung tâm Học liệu http://www.vn/ Danh môc h×nh vÏ Hình 1.1 : Cấu trúc phân cấp video .2 : Minh họa chuyển đổi giữa các lia .3 :Sơ đồ giải nén MPEG-1(ISO/IEC 11172) .4 : Sơ đồ nén dữ liệu âm thanh .5 : Mô hình hệ thống giải mã MPEG-2 .6 : Mô hình nén và giải nén theo từng lớp của MPEG-4.7 : Một số wipe cơ bản .8 : Các ảnh rất khác nhau nhưng có cùng biểu đồ màu .9 : Biểu đồ thể hiện 4 loại ảnh cơ bản .11 : Mô hình chung của phép cộng ảnh .12 : Ánh xạ các đặc trưng .1 : Quá trình phân đoạn video .2 : Các cửa sổ cơ sở trong thuật toán so sánh thực .3 : Chênh lệch biêt đồ, * cắt cảnh,---- chồng mờ .4 : So sánh biểu đồ màu giữa hai ảnh.5 : So sánh các cặp a, Chênh lệch biểu đồ liên tiếp b, Chênh lệch biêt đồ tích lũy .6 : Phát hiện chuyển cảnh dần dần bằng kỹ thuật so sánh cặp .7 : Biểu diễn giá trị fc(x,y)bằng nội suy song tuyến .8 : Ảnh tịn tiến di chuyển dx, dy .9 : Nội suy sinh khung trung gian f(n1, n2, t).
53 Số hóa bởi Trung tâm Học liệu http://www.10 : Mô tả nội suy theo thời gian .11 : tái tạo cảnh theo ba bước (1) hình ảnh gốc I0 và I1 được kéo giãn để tạo ra những hình ảnh song song I^0 và I^1.(3) I^S được co lại để tạo thành IS .1 : Giao diện module trích rút video .2 : Giao diện module tái tạo video. 59 Số hóa bởi Trung tâm Học liệu http://www.vn/ PhÇn Më ®Çu Video ra đời vào những năm đầu của thế kỷ XX và phát triển khá mạnh mẽ, nhưng phải đến cuối thập kỷ XX video số mới phát triển. Với sự ra đời và phát triển mạnh của máy tính và hệ thống viễn thông, dữ liệu video đã được số hoá và đưa vào xử lý trên hệ thống máy tính. Việc xử lý dữ liệu video được số hoá trên máy tính tỏ ra khá hiệu quả.
Kết quả là dữ liệu video số đã được đưa vào rất nhiều ứng dụng trong thực tế như truyền hình, đào tạo điện tử dựa vào máy tính, hỗ trợ đào tạo trên mạng, hệ thống mô phỏng, video theo yêu cầu. Video là phương tiện thông tin đại chúng có độ phân giải cao và nội dung thông tin rất phong phú. Tuy nhiên vì nhiều nguyên nhân như: chất lượng thiết bị thu nhận video, do chuyển động của đối tượng… làm thiếu khuyết các khung hình trong video, ảnh hưởng đến nội dung, chất lượng của video. Do đó cần tái tạo các khung hình bị thiếu khuyết trong video.
Hiện nay có rất nhiều công trình nghiên cứu để tái tạo các khung hình bị thiếu khuyết trong video và đã đạt được những kết quả nhất định. Tuy nhiên việc sử dụng kỹ thuật nội suy bù chuyển động để tái tạo khung hình bị thiếu khuyết trong video vẫn chưa có nhiều sự đầu tư, nghiên cứu chuyên sâu. Xuất phát trong hoàn cảnh đó luận văn lựa chọn đề tài: Tái tạo video dựa vào kỹ thuật nội suy bù chuyển động. §Ó ®¹t ®-îc môc tiªu ®Ò ra, luËn v¨n tËp trung nghiªn cøu mét sè vÊn ®Ò c¬ b¶n sau ®©y: "Nghiªn cøu tæng quan vÒ video".
PhÇn nµy tr×nh bµy mét sè kh¸i niÖm vµ c¸c vÊn ®Ò c¬ b¶n trong xö lý vµ t¸i t¹o video. "Nghiªn cøu mét sè kü thuËt trÝch rót vµ t¸i t¹o video". PhÇn nµy tr×nh bµy c¸c nghiªn cøu vÒ kü thuËt trõ ¶nh vµ läc ¶nh, c¸c -u vµ nh-îc ®iÓm cña tõng kü thuËt trong viÖc x¸c ®Þnh c¶nh cña video vµ trÝch rót khung h×nh ®Æc tr-ng trong mçi c¶nh cña video ®Ó l-u tr÷. PhÇn nµy còng tr×nh bµy c¸c nghiªn cøu vÒ c¸c kü thuËt t¹o lËp khung h×nh trung gian trong viÖc t¸i t¹o ®o¹n video tõ c¸c khung h×nh ®¹i diÖn dùa vµo kü thuËt néi suy bï chuyÓn ®éng.
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu http://www.vn/ "Nghiªn cøu vµ øng dông kü thuËt t¸i t¹o video". §-a ra mét sè øng dông kü thuËt t¸i t¹o video. Cµi ®Æt vµ thö nghiÖm vµ ®¸nh gi¸ kü thuËt t¸i t¹o video dùa vµo kü thuËt néi suy bï chuyÓn ®éng ®Ó kh«i phôc l¹i c¸c khung h×nh bÞ thiÕu khuyÕt tõ nh÷ng khung h×nh ®· trÝch rót. Trªn c¬ së c¸c môc tiªu ®Æt ra, cÊu tróc cña luËn v¨n bao gåm 3 ch-¬ng: Ch-¬ng 1: Kh¸i qu¸t vÒ video vµ bµi to¸n t¸i t¹o video Ch-¬ng 2: Mét sè vÊn ®Ò trong t¸i t¹o video.
Ch-¬ng 3: Ch-¬ng tr×nh thö nghiÖm Số hóa bởi Trung tâm Học liệu http://www.vn/ Ch-¬ng 1 kh¸I qu¸t vÒ video vµ bµi to¸n t¸I t¹o video 1. Kh¸i qu¸t vÒ video 1. Mét sè kh¸i niÖm c¬ b¶n Video lµ tËp hîp c¸c khung h×nh (frames), mçi khung h×nh lµ mét ¶nh. Shot (hay lia) lµ ®¬n vÞ c¬ së cña video.
Mét lia lµ mét ®¬n vÞ vËt lý cña dßng video, gåm c¸c chuçi c¸c khung h×nh liªn tiÕp, kh«ng thÓ chia nhá h¬n, øng víi mét thao t¸c camera ®¬n. Scene (c¶nh) lµ c¸c ®¬n vÞ logic cña dßng video, mét c¶nh gåm c¸c lia liªn quan vÒ kh«ng gian vµ liÒn kÒ vÒ thêi gian, cïng m« t¶ mét néi dung ng÷ nghÜa hoÆc mét t×nh tiÕt. Khi phim ®-îc chiÕu, c¸c khung h×nh lÇn l-ît ®-îc hiÓn thÞ ë tèc ®é nhÊt ®Þnh. Tèc ®é th-êng thÊy ë c¸c ®Þnh d¹ng video kh¸c nhau lµ 25 hoÆc 30 h×nh/s.
Nh- vËy, mét giê video sÏ cã sè l-îng khung h×nh t-¬ng øng lµ 90000 hoÆc lµ 1080000. CÊu tróc ph©n cÊp cña video ®-îc thÓ hiÖn trªn h×nh d-íi ®©y.1: CÊu tróc ph©n cÊp video Ph©n ®o¹n video lµ qu¸ tr×nh ph©n tÝch vµ chia néi dung h×nh ¶nh video thµnh c¸c ®¬n vÞ c¬ së gäi lµ c¸c lia (shot). ViÖc lÊy mÉu chÝnh lµ chän gÇn ®óng mét khung video ®¹i diÖn cho mçi lia (hoÆc nhiÒu h¬n tuú theo møc ®é phøc t¹p cña néi dung h×nh ¶nh cña lia) vµ ®-îc gäi lµ c¸c khung kho¸. Khung kho¸ lµ khung h×nh ®¹i diÖn m« t¶ néi dung chÝnh cña shot.
Qu¸ tr×nh ph©n ®o¹n d÷ liÖu video tiÕn hµnh, ph¸t hiÖn sù chuyÓn ®æi tõ lia nµy sang lia kh¸c hay chÝnh lµ sù ph¸t hiÖn ranh giíi gi÷a c¸c lia (®ã chÝnh lµ ®o sù kh¸c nhau gi÷a c¸c khung h×nh liÒn kÒ). Trong h×nh d-íi ®©y minh häa vÒ sù chuyÓn ®æi gi÷a c¸c lia: Số hóa bởi Trung tâm Học liệu http://www.2: Minh ho¹ vÒ sù chuyÓn ®æi gi÷a c¸c lia 1.Video tương tự NTSC Video: Đây là dạng Video tương tự với 525 dòng trên một khung hình, 30 khung hình trong một giây, quét cách dòng, chia làm hai trường (mỗi trường 262.5 dòng), có 20 dòng dự trữ cho thông tin điều khiển tại thời điểm bắt đầu mỗi trường. PAL Video: Dạng Video này có 625 dòng trên một khung hình, 25 khung hình trong một giây, quét cách dòng. Khung gồm hai trường chẵn lẽ, mỗi trường bao gồm 312.Video số Một số tiêu chuẩn của Video số lấy theo tiêu chuẩn CCI.
CCIR CCIR 601525/60 601625/50 CIF QCIF NTSC PAL/SECAM Độ phân giải 720x480 360x576 352x288 176x144 độ chói Độ phân giải 360x480 360x576 176x144 88x72 màu sắc Lấy mẫu màu 4:2:2 4:2:2 4:2:0 4:2:0 Số trường /s 60 50 30,15,10,7.5 Cách quét Cách dòng Cách dòng Liên tục Liên tục Bảng 1. 1: Các tiêu chuẩn của Video số Số hóa bởi Trung tâm Học liệu http://www.Một số định chuẩn video Sự chuẩn hóa của video tương tự trong những năm đầu của thập niên 1950 (NTSC) và những năm cuối của 1960 (SECAM và PAL) làm cho ảnh chuyển động xuất hiện hầu như khắp nơi, với các thiết bị vô tuyến được dùng rộng rãi cho mục đích giải trí, các hệ thống ứng dụng công nghệ như phát hiện chuyển động tiếp tục được phát triển.