Luận văn thạc sĩ quản trị kinh doanh tác động của các thành phần hợp tác chuỗi cung ứng lên kết quả doanh nghiệp một nghiên cứu trong ngành cà phê

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu kinh doanh tác động của các thành phần hợp tác chuỗi cung ứng lên kết quả doanh nghiệp một nghiên, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất biện

• Tác giả: Lê Minh Cảnh
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Thị Đức Nguyên
• Trường học: Đại học Bách Khoa, Đại học Quốc gia TP. Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Quản trị kinh doanh
• Đề tài: Tác động của các thành phần hợp tác trong chuỗi cung ứng lên kết quả doanh nghiệp: Một nghiên cứu trong ngành cà phê
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: TP. Hồ Chí Minh

Tóm tắt

I. Giới thiệu tổng quan về ngành và chuỗi cung ứng cà phê Việt Nam

Nghiên cứu này tập trung vào tác động của hợp tác chuỗi cung ứng đến kết quả kinh doanh trong ngành cà phê Việt Nam. Hợp tác chuỗi cung ứng bao gồm các yếu tố như chia sẻ thông tin, chia sẻ nguồn lực, mục tiêu tương đồng, quyết định đồng bộ, công bằng lợi ích, giao tiếp hợp tác và đồng tạo tri thức. Những yếu tố này được xem xét để đánh giá ảnh hưởng của chúng đến hiệu quả hoạt động của các doanh nghiệp cà phê. Nghiên cứu sử dụng phương pháp định tính và định lượng để phân tích dữ liệu từ các nhà quản lý trong ngành cà phê, nhằm xác định mức độ tác động của các thành phần hợp tác lên kết quả kinh doanh.

1.1. Cơ sở thực tiễn

Ngành cà phê Việt Nam đóng vai trò quan trọng trong nền kinh tế quốc dân, với sản lượng xuất khẩu lớn và diện tích trồng trọt rộng khắp. Tuy nhiên, ngành này cũng đối mặt với nhiều thách thức như biến động giá cả, chất lượng sản phẩm và sự cạnh tranh quốc tế. Hợp tác chuỗi cung ứng được xem là giải pháp then chốt để nâng cao hiệu quả kinh doanh và tăng cường khả năng cạnh tranh. Nghiên cứu này nhấn mạnh tầm quan trọng của việc tối ưu hóa các mối quan hệ hợp tác trong chuỗi cung ứng để đạt được kết quả kinh doanh tốt hơn.

1.2. Cơ sở lý thuyết

Nghiên cứu dựa trên lý thuyết về quản lý chuỗi cung ứng và chiến lược chuỗi cung ứng, tập trung vào các yếu tố hợp tác như chia sẻ thông tin, chia sẻ nguồn lực và đồng bộ quyết định. Các yếu tố này được xem là nền tảng để tạo ra sự đồng bộ và hiệu quả trong chuỗi cung ứng. Nghiên cứu cũng tham khảo các nghiên cứu trước đây về tác động kinh doanh của hợp tác chuỗi cung ứng trong các ngành công nghiệp khác, từ đó áp dụng vào ngành cà phê Việt Nam.

II. Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu được thực hiện qua hai giai đoạn: nghiên cứu sơ bộ và nghiên cứu chính thức. Giai đoạn sơ bộ bao gồm nghiên cứu định tính và định lượng, trong khi giai đoạn chính thức tập trung vào phân tích dữ liệu từ các nhà quản lý trong ngành cà phê. Phương pháp nghiên cứu bao gồm phỏng vấn chuyên gia, khảo sát và phân tích dữ liệu bằng các công cụ như SPSS và AMOS.

2.1. Nghiên cứu định tính

Nghiên cứu định tính được thực hiện thông qua phỏng vấn 11 chuyên gia trong ngành cà phê và chuỗi cung ứng. Kết quả từ các cuộc phỏng vấn này giúp xây dựng bộ thang đo gồm 42 biến quan sát, phản ánh các yếu tố hợp tác trong chuỗi cung ứng. Các biến này được điều chỉnh và bổ sung để phù hợp với điều kiện thực tế tại Việt Nam.

2.2. Nghiên cứu định lượng

Nghiên cứu định lượng được thực hiện thông qua bảng câu hỏi chi tiết, thu thập dữ liệu từ 306 nhà quản lý trong ngành cà phê. Dữ liệu được phân tích bằng phương pháp Cronbach’s Alpha, EFA và CFA để đảm bảo tính đơn hướng, độ giá trị và độ tin cậy của các thang đo. Kết quả phân tích cho thấy 33/42 biến quan sát đạt yêu cầu, hỗ trợ cho việc kiểm định các giả thuyết nghiên cứu.

III. Kết quả nghiên cứu

Kết quả nghiên cứu chỉ ra rằng các thành phần hợp tác trong chuỗi cung ứng có tác động tích cực đến kết quả kinh doanh của các doanh nghiệp cà phê. Cụ thể, việc chia sẻ thông tin, chia sẻ nguồn lực, đưa ra mục tiêu tương đồng và quyết định đồng bộ giúp cải thiện hiệu quả hoạt động. Nghiên cứu cũng đề xuất các giải pháp để tối ưu hóa hợp tác trong chuỗi cung ứng, nhằm nâng cao năng suất và khả năng cạnh tranh của ngành cà phê Việt Nam.

3.1. Tác động của hợp tác chuỗi cung ứng

Các yếu tố hợp tác như chia sẻ thông tin, chia sẻ nguồn lực và đồng bộ quyết định có tác động mạnh mẽ đến hiệu quả kinh doanh. Việc tăng cường giao tiếp hợp tác và đảm bảo công bằng lợi ích cũng góp phần nâng cao kết quả hoạt động của doanh nghiệp. Nghiên cứu khẳng định rằng hợp tác chuỗi cung ứng là yếu tố then chốt để đạt được sự thành công trong ngành cà phê.

3.2. Hàm ý quản trị

Nghiên cứu đưa ra các hàm ý quản trị quan trọng cho các doanh nghiệp cà phê, bao gồm việc tăng cường hợp tác với các đối tác trong chuỗi cung ứng, cải thiện quy trình chia sẻ thông tin và nguồn lực, đồng thời đảm bảo sự đồng bộ trong quyết định. Những giải pháp này không chỉ giúp nâng cao năng suất kinh doanh mà còn tăng cường khả năng cạnh tranh của ngành cà phê Việt Nam trên thị trường quốc tế.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Ngành cà phê Việt Nam đóng vai trò quan trọng trong nền kinh tế nông nghiệp với sản lượng xuất khẩu đạt khoảng 26,95 triệu bao trong niên vụ 2015/2016, tăng 36,19% so với niên vụ trước đó. Tuy nhiên, ngành vẫn đối mặt với nhiều thách thức như chất lượng sản phẩm chưa cao, giá trị gia tăng thấp và sự cạnh tranh gay gắt từ các quốc gia khác như Brazil, Indonesia. Chuỗi cung ứng cà phê tại Việt Nam gồm ba đối tác chính: nhà cung cấp (nông hộ trồng cà phê), nhà sản xuất (các công ty thu mua và chế biến cà phê nhân) và nhà phân phối (các công ty xuất khẩu, rang xay). Sự hợp tác trong chuỗi cung ứng được xem là yếu tố then chốt để nâng cao hiệu quả hoạt động và vị thế cạnh tranh của doanh nghiệp cà phê.

Mục tiêu nghiên cứu tập trung vào việc xác định và đo lường mức độ tác động của các thành phần hợp tác trong chuỗi cung ứng cà phê gồm chia sẻ thông tin, chia sẻ nguồn lực, mục tiêu tương đồng, đồng bộ quyết định, công bằng lợi ích, giao tiếp hợp tác và đồng tạo tri thức lên kết quả hoạt động doanh nghiệp. Nghiên cứu được thực hiện trong giai đoạn từ tháng 2 đến tháng 7 năm 2017, khảo sát 306 nhà quản lý tại các công ty thu mua và chế biến cà phê trên toàn quốc. Kết quả nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc đề xuất các giải pháp nâng cao hợp tác chuỗi cung ứng, từ đó cải thiện hiệu quả hoạt động và tăng cường lợi thế cạnh tranh cho ngành cà phê Việt Nam.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên quan điểm cơ sở nguồn lực (Resource-Based View - RBV), nhấn mạnh vai trò của các nguồn lực và năng lực nội bộ trong việc tạo ra lợi thế cạnh tranh bền vững. RBV giúp giải thích sự hợp tác trong chuỗi cung ứng như một cách thức kết nối các nguồn lực chiến lược giữa các đối tác nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động.

Bảy thành phần hợp tác trong chuỗi cung ứng được nghiên cứu bao gồm:

• Chia sẻ thông tin: Mức độ các doanh nghiệp chia sẻ thông tin chính xác, đầy đủ và kịp thời với đối tác.
• Chia sẻ nguồn lực: Khai thác và sử dụng chung các nguồn lực vật lý, công nghệ và nhân lực.
• Mục tiêu tương đồng: Sự đồng thuận về mục tiêu chung giữa các đối tác trong chuỗi.
• Đồng bộ quyết định: Thống nhất trong hoạch định và ra quyết định nhằm tối ưu hóa lợi ích chung.
• Công bằng lợi ích: Chia sẻ công bằng chi phí, rủi ro và lợi nhuận giữa các thành viên.
• Giao tiếp hợp tác: Quá trình giao tiếp mở, thường xuyên và hiệu quả giữa các đối tác.
• Đồng tạo tri thức: Phát triển và chia sẻ kiến thức mới nhằm thích ứng với thị trường và môi trường cạnh tranh.

Kết quả hoạt động doanh nghiệp được đo lường qua các chỉ số như giao hàng đúng lịch, vòng quay tồn kho nhanh, mức độ hài lòng của khách hàng và giảm hao hụt hàng hóa.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu được tiến hành qua hai giai đoạn chính: nghiên cứu sơ bộ và nghiên cứu chính thức.

• Nghiên cứu sơ bộ: Bao gồm nghiên cứu định tính với 11 chuyên gia ngành cà phê và chuỗi cung ứng, xây dựng bộ thang đo gồm 42 biến quan sát thuộc 8 khái niệm. Tiếp đó là nghiên cứu định lượng sơ bộ với 81 nhà quản lý công ty thu mua chế biến cà phê, sử dụng bảng câu hỏi có cấu trúc chi tiết. Dữ liệu được phân tích bằng Cronbach’s Alpha và phân tích nhân tố khám phá (EFA) trên phần mềm SPSS 22 để đánh giá tính đơn hướng, độ tin cậy và giá trị thang đo.

• Nghiên cứu chính thức: Thu thập dữ liệu từ 306 nhà quản lý các công ty thu mua chế biến cà phê trên toàn quốc. Phân tích dữ liệu sử dụng SPSS 22 để kiểm định độ tin cậy và giá trị thang đo, sau đó áp dụng phân tích nhân tố khẳng định (CFA) và mô hình cấu trúc tuyến tính (SEM) trên phần mềm AMOS 20 để kiểm định mô hình và các giả thuyết nghiên cứu. Phương pháp chọn mẫu là chọn mẫu ngẫu nhiên có chủ đích nhằm đảm bảo đại diện cho các công ty trong ngành cà phê.

Thời gian nghiên cứu kéo dài từ tháng 2 đến tháng 7 năm 2017, đảm bảo thu thập dữ liệu đầy đủ và phân tích chính xác.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tác động tích cực của chia sẻ thông tin: Chia sẻ thông tin có ảnh hưởng mạnh mẽ đến kết quả hoạt động doanh nghiệp với hệ số hồi quy chuẩn hóa cao, góp phần giảm thiểu sai lệch thông tin và tăng hiệu quả phối hợp trong chuỗi. Khoảng 85% doanh nghiệp đánh giá cao vai trò của chia sẻ thông tin trong việc cải thiện hiệu suất.

2. Chia sẻ nguồn lực nâng cao hiệu quả hoạt động: Việc khai thác và sử dụng chung nguồn lực như công nghệ, thiết bị và nhân lực giúp doanh nghiệp giảm chi phí và tăng năng suất. Khoảng 78% doanh nghiệp cho biết chia sẻ nguồn lực giúp tối ưu hóa hoạt động sản xuất và chế biến.

3. Mục tiêu tương đồng và đồng bộ quyết định thúc đẩy sự phối hợp: Sự thống nhất về mục tiêu và quyết định đồng bộ trong hoạch định chiến lược giúp các thành viên trong chuỗi hoạt động hiệu quả hơn, giảm xung đột và tăng cường sự tin tưởng. Khoảng 72% nhà quản lý đồng ý rằng mục tiêu tương đồng là yếu tố quan trọng để duy trì hợp tác lâu dài.

4. Công bằng lợi ích và giao tiếp hợp tác tạo nền tảng bền vững: Chia sẻ công bằng chi phí, rủi ro và lợi nhuận cùng với giao tiếp mở, thường xuyên giúp xây dựng mối quan hệ tin cậy và cam kết giữa các đối tác. Khoảng 80% doanh nghiệp nhận thấy công bằng lợi ích là yếu tố then chốt để duy trì hợp tác.

5. Đồng tạo tri thức góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh: Việc cùng nhau phát triển và chia sẻ kiến thức mới giúp doanh nghiệp thích ứng nhanh với biến động thị trường và cải tiến quy trình sản xuất. Khoảng 65% nhà quản lý đánh giá đồng tạo tri thức là nhân tố quan trọng trong đổi mới sáng tạo.

Thảo luận kết quả

Kết quả nghiên cứu khẳng định mô hình hợp tác trong chuỗi cung ứng cà phê với 7 thành phần chính đều có tác động tích cực và có ý nghĩa thống kê đến kết quả hoạt động doanh nghiệp. So sánh với các nghiên cứu trước đây, kết quả phù hợp với quan điểm của Simatupang và Sridharan (2005) về vai trò của chia sẻ thông tin, đồng bộ quyết định và công bằng lợi ích trong hợp tác chuỗi cung ứng. Đồng thời, nghiên cứu mở rộng thêm các thành phần như chia sẻ nguồn lực, mục tiêu tương đồng, giao tiếp hợp tác và đồng tạo tri thức, phù hợp với bối cảnh đặc thù của ngành cà phê Việt Nam.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ cột thể hiện mức độ ảnh hưởng của từng thành phần hợp tác lên kết quả hoạt động doanh nghiệp, giúp minh họa rõ ràng sự khác biệt về tác động giữa các yếu tố. Bảng so sánh các chỉ số Cronbach’s Alpha và các chỉ số CFA cũng cho thấy tính tin cậy và giá trị hội tụ của các thang đo.

Nguyên nhân của các tác động tích cực này xuất phát từ việc hợp tác giúp tối ưu hóa nguồn lực, giảm chi phí, tăng tính linh hoạt và khả năng thích ứng với biến động thị trường, từ đó nâng cao năng lực cạnh tranh và hiệu quả kinh doanh của doanh nghiệp cà phê.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường chia sẻ thông tin minh bạch và kịp thời: Doanh nghiệp cần xây dựng hệ thống thông tin liên kết chặt chẽ, áp dụng công nghệ số để chia sẻ dữ liệu chính xác và nhanh chóng với các đối tác trong chuỗi. Mục tiêu nâng cao chỉ số hài lòng khách hàng lên 90% trong vòng 12 tháng, do phòng quản lý chuỗi cung ứng thực hiện.

2. Phát triển cơ chế chia sẻ nguồn lực hiệu quả: Khuyến khích các doanh nghiệp hợp tác sử dụng chung thiết bị, công nghệ và nhân lực chuyên môn nhằm giảm chi phí đầu tư và tăng năng suất. Mục tiêu giảm chi phí sản xuất trung bình 10% trong 18 tháng, do ban lãnh đạo doanh nghiệp phối hợp với các đối tác thực hiện.

3. Xây dựng mục tiêu tương đồng và đồng bộ quyết định chiến lược: Thiết lập các cuộc họp định kỳ để thống nhất mục tiêu và kế hoạch hoạt động chung, đảm bảo sự đồng thuận và phối hợp nhịp nhàng. Mục tiêu đạt 100% các đối tác đồng thuận về kế hoạch trong vòng 6 tháng, do ban điều hành chuỗi cung ứng chủ trì.

4. Thiết lập chính sách công bằng lợi ích và giao tiếp hợp tác: Xây dựng cơ chế chia sẻ lợi nhuận, rủi ro minh bạch và công bằng, đồng thời duy trì kênh giao tiếp mở, thường xuyên giữa các thành viên. Mục tiêu tăng tỷ lệ cam kết hợp tác lên 85% trong 1 năm, do phòng nhân sự và quản lý quan hệ đối tác thực hiện.

5. Khuyến khích đồng tạo tri thức và đổi mới sáng tạo: Tổ chức các buổi đào tạo, hội thảo chia sẻ kinh nghiệm và kiến thức mới giữa các đối tác nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh chung. Mục tiêu tăng số lượng sáng kiến cải tiến lên 20% trong 2 năm, do phòng R&D và phát triển tổ chức.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Các nhà quản lý doanh nghiệp cà phê: Giúp hiểu rõ vai trò của hợp tác chuỗi cung ứng trong nâng cao hiệu quả hoạt động và đưa ra các chiến lược hợp tác phù hợp.

2. Các chuyên gia và nhà nghiên cứu trong lĩnh vực quản trị chuỗi cung ứng: Cung cấp cơ sở lý thuyết và mô hình nghiên cứu thực tiễn về hợp tác chuỗi cung ứng trong ngành nông nghiệp, đặc biệt là cà phê.

3. Các cơ quan quản lý nhà nước và tổ chức phát triển ngành cà phê: Hỗ trợ xây dựng chính sách phát triển ngành cà phê bền vững, thúc đẩy hợp tác và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia.

4. Các nhà đầu tư và đối tác kinh doanh trong ngành cà phê: Đánh giá tiềm năng hợp tác và các yếu tố ảnh hưởng đến kết quả hoạt động doanh nghiệp để đưa ra quyết định đầu tư hiệu quả.

Câu hỏi thường gặp

1. Tại sao hợp tác trong chuỗi cung ứng lại quan trọng đối với doanh nghiệp cà phê?
   Hợp tác giúp tối ưu hóa nguồn lực, giảm chi phí và tăng hiệu quả hoạt động, từ đó nâng cao năng lực cạnh tranh và kết quả kinh doanh. Ví dụ, chia sẻ thông tin kịp thời giúp giảm tồn kho và cải thiện dịch vụ khách hàng.

2. Các thành phần hợp tác nào có tác động mạnh nhất đến kết quả doanh nghiệp?
   Chia sẻ thông tin, công bằng lợi ích và đồng bộ quyết định được xác định là những yếu tố có tác động mạnh mẽ nhất, góp phần tạo sự tin tưởng và phối hợp hiệu quả trong chuỗi.

3. Làm thế nào để doanh nghiệp có thể cải thiện chia sẻ nguồn lực trong chuỗi cung ứng?
   Doanh nghiệp có thể thiết lập các thỏa thuận hợp tác về sử dụng chung thiết bị, công nghệ và nhân lực, đồng thời áp dụng công nghệ quản lý hiện đại để tối ưu hóa nguồn lực.

4. Mục tiêu tương đồng ảnh hưởng như thế nào đến sự hợp tác?
   Mục tiêu tương đồng giúp các đối tác hướng đến lợi ích chung, giảm xung đột và tăng cường sự phối hợp trong hoạch định và thực hiện các hoạt động chuỗi cung ứng.

5. Đồng tạo tri thức có vai trò gì trong chuỗi cung ứng cà phê?
   Đồng tạo tri thức giúp các đối tác cùng phát triển và chia sẻ kiến thức mới, nâng cao khả năng thích ứng với biến động thị trường và đổi mới sáng tạo, từ đó cải thiện hiệu quả hoạt động.

Kết luận

• Nghiên cứu xác định 7 thành phần hợp tác trong chuỗi cung ứng cà phê có tác động tích cực đến kết quả hoạt động doanh nghiệp.
• Mô hình nghiên cứu được kiểm định bằng SEM và CFA, đảm bảo tính tin cậy và giá trị khoa học.
• Kết quả nghiên cứu góp phần mở rộng lý thuyết về hợp tác chuỗi cung ứng trong bối cảnh ngành cà phê Việt Nam.
• Đề xuất các giải pháp cụ thể nhằm nâng cao hiệu quả hợp tác, tăng cường lợi thế cạnh tranh cho doanh nghiệp và ngành cà phê.
• Các bước tiếp theo bao gồm triển khai các giải pháp đề xuất, theo dõi và đánh giá hiệu quả trong thực tiễn để điều chỉnh phù hợp.

Hành động ngay hôm nay để nâng cao hiệu quả hợp tác chuỗi cung ứng và phát triển bền vững ngành cà phê Việt Nam!

Trích đoạn nội dung tài liệu

MỞ ĐẦU 1.1 Cơ sở hình thành đề tài 1.1 Về mặt thực tiễn 1.1 Giới thiệu tổng quan về ngành và chuỗi cung ứng cà phê Việt Nam Việt Nam có thế mạnh phát triển nông nghiệp trong đó cây cà phê chiếm tỷ trọng lớn, đóng vai trò chủ lực. Khí hậu, tho nhưỡng rất phù hợp cho việc trông, chế biến và lưu trữ cả phê (Báo cáo số 29358-VN, Ngân hàng thế giới, 2004). Vào cuối thế kỷ 19, cà phê được trồng ở một số tỉnh phía Bắc như Tuyên Quang, Lạng Sơn và Ninh Bình và cũng được trồng ở khu vực miền Trung tại các tỉnh Nghệ An và Hà Tĩnh (Báo cáo số 29358-VN, Ngân Hàng Thế Giới, 2004). Khu vực Tây Nguyên bao gôm các tỉnh Đắk Lắc, Đắk Nông, Gia Lai, Kon Tum và Lâm Đồng là vùng trồng và xuất khẩu cà phê lớn trong đó Dak Lac trở thành tỉnh có diện tích cà phê lớn nhất nước với sản lượng chiếm gần một nửa tổng sản lượng cả phê toàn quốc và được xem như thủ phủ của cây cà phê vối (Robusta) trong khi đó Đà Lạt, Lâm Đồng được xem là thủ phủ của cây cà phê chè (Arabica) (STINFO số 3, 2015).

* Chuỗi cung ứng cà phê nhân (hạt) Việt Nam: ne PO TO | | | | Ỳ ¥—. Nhà sản xuất Nhà cung cap Đại lý thu (C6 h ^ a mua trun ons ty t x (Nông hộ [TY TU mua chế biến trồng cà phê) y ca phé) N S + Chú thích: Dòng dịch chuyển nguyên vật liệu > Dòng dịch chuyền thông tin «--———-— > Hình 1.1: Chuỗi cung ứng cà phê nhân (hat) (Nguồn: Tổng hợp bởi dé tài) Chuỗi cung ứng cà phê bao gôm 3 đôi tác chính: nhà cung cap, nhà sản xuât, nhà phân phối. Bên cạnh đó còn có đại lý thu mua trung gian. Nhà cung cấp bao sôm các nông hộ trồng cà phê là người lao động, cu trú ở nông thôn, tham gia sản xuất nông nghiệp là chính, tư liệu sản xuất chính là đất đai.

Cà phê là cây trồng chủ lực đối với các nhà cung cấp này. Bên cạnh đó nông hộ trồng cà phê còn trồng xen canh các loại cây trồng khác như bơ, sầu riêng, tiêu. nhằm mục đích che bóng cho vườn cà phê đồng thời tăng thêm thu nhập. Nông hộ trồng cà phê cũng có thể có khoản thu nhập khác từ chăn nuôi gia súc, gia cầm.

Trồng và thu hoạch cà phê hiện nay chủ yếu thủ công do sức lao động là chính. Chưa có máy móc hiện đại hỗ trợ vì nhiều lý do khác nhau đơn cử như địa hình phức tạp đổi núi, diện tích canh tác nhỏ lẻ, chưa có điều kiện đầu tư trang thiết bị trồng và thu hái hiện đại, bán tự động, tự động. Bên cạnh, đại lý thu mua trung gian mua cà phê nhân từ nông hộ và bán lại cho nhà sản xuất. Nhà sản xuất là các công ty thu mua và chế biến cà phê nhân (hạt).

Thực hiện các hoạt động thu mua cà phê nhân (hạt) xô từ nông hộ và các đại lý trung gian về để chế biến làm tăng giá trị gia tăng như làm sạch bụi, vỏ, lá và các tạp chất khác như que, cành, đá, đất, kim loại, tạp chất khác; phân loại kích cỡ, tỉ trọng, loại bỏ các hat cà phê xanh, non, teo lép, vỡ, ti trọng thấp; tách màu nham tách các hạt cà phê bị đen, nâu, xanh do sâu đục lỗ, bị chuyển mau, mất mau nguyên thủy,.; đánh bóng khô, ướt; tach mau lại; làm khô sau khi đánh bóng ướt, đấu trộn, đóng bao, lưu kho, khử trùng va xuất khẩu trực tiếp hoặc bán cho nhà xuất khẩu, nhà rang xay, nhà chế biễn cà phê bột, hòa tan trong nước. Nhà phân phối là các công ty xuất khẩu cà phê hạt thành phẩm, các công ty rang xay và các công ty chế biến cà phê hòa tan nội địa. Đối với ngành hàng cả phê, do tiêu thụ trong nước còn hạn chế, các công ty chế biến cà phê hòa tan không nhiều nên chủ yếu xuất khẩu ca phê nhân nguyên hat do vậy nhà phân phối chủ yếu là các công ty thu mua cà phê hạt thành phẩm sau khi chế biến để xuất khẩu. Ngoài ra một số ít các công ty thu mua cà phê hạt cho tiêu thụ nội địa để chế biến cà phê hòa tan như Trung Nguyên, Nestle,.

Rất nhiễu các nhà rang xay nhỏ lẻ tiêu thụ nội địa. Sau đây là đôi nét về tình hình hoạt động của chuỗi cung ứng cà phê Việt Nam. * Tình hình sản xuất cà phê Việt Nam Bảng 1.1: Sản lượng cà phê theo từng niên vụ Niên vụ | Ước tính niên vụ | Dự báo niên vụ 2014/15 2015/16 2016/17 cũ mới cũ mới Năm thương mai bat đâu từ 10/2014 | 10/2015 | 10/2015 | 10/2016 | 10/2016 San xuat (000 bao, 60 ky/bao) 27.616 Năng suât trung bình (tân/ha) 2.2: Diện tích trồng cà phê Việt Nam theo tinh (ha) Tinh 2014/2015 2015/2016 2016/2017 Dak Lac 209.000 Binh Phước 15.000 Ba Rịa Vũng Tau 15. Thị trường cà phê nội địa cạnh tranh khốc liệt với sự xuất hiện của những thương hiệu mạnh nước ngoai như Dunkin Donuts, Coffee Beans and Tea Leaves, Gloria Jeans, My Life Coffee, McCafe, va một số chuỗi cửa hang ca phê Han quốc như Coffee Bene, The Coffee House va The Urban Station.

Ngoài ra, khái niệm cà phê mang di (take away coffee) cũng đang bing né tai các thành phố lớn. Thậm chi những người bán ca phê dạo bán cả phê ngay trên đường từ những chiếc xe máy của họ, san sang đi đến vài địa điểm trong thành phố dé phục vụ những tin đồ cà phê. * Tình hình xuất khẩu cà phê Việt Nam Theo dữ liệu thương mại, Việt Nam đã xuất khâu khoảng 26,95 triệu bao cả phê hạt trong niên vụ 2015/2016, tăng khoảng 36,19% so với niên vụ 2014/2015. Xuất khẩu cà phê hạt niên vụ 2016/2017 được dự đoán ở mức 22,55 triệu bao, tương đương 1,35 triệu tấn, do sản lượng cà phê giảm.3: Mười thị trường xuất khẩu cà phê hạt lớn nhất của Việt Nam (Niên vụ 2014/2015 và 2015/2016 (000 bao loại 60kg)) Thị trường 2014/2015 2015/2016 Đức 2.267 Tây Ban Nha 1.406 Bi 854 872 Algeria 773 960 Nga TAI 983 Philippines 544 477 Trung Quốc 417 407 Khác 8.

Niên vụ cà phê bắt đầu từ tháng 10 năm trước đên tháng 9 năm sau.4: Giá xuất khẩu cà phê hạt niên vụ 2012/2013 — 2014/2015 FOB HCMC Tháng | Tháng | Thang | Tháng | Thang | Thang | Giá xuat US%tân 10 11 12 1 2 3 khâu trung Niên vụ bắt đâu từ tháng 10 đến tháng 9 năm sau bình Niên vụ 2012/13 2. * Tinh hình nhập khẩu cà phê tại Việt Nam Trong niên vụ 2015/2016, tổng kim ngạch nhập khẩu cà phê của Việt Nam ước đạt 630.000 bao, trong đó có khoảng 160.000 bao cà phê hòa tan, 20.000 bao cà phê rang xay và 450.000 bao cà phê hạt. USDA ước tính nhập khẩu cà phê niên vụ 2016/2017 đạt 640.2 Các chính sách của chính phủ về ngành cà phê Thanh lập Ban điều phối ngành cà phê có nhiệm vụ nghiên cứu, đề xuất với Bộ trưởng Bộ NN-PTNT về chính sách, chiến lược, quy hoạch, chương trình, kế hoạch phát triển ngành hàng cà phê Việt Nam theo hướng cạnh tranh cao, chất lượng an toàn thực phẩm, nâng cao giá trị gia tăng, hiệu quả kinh tế: giúp Bộ trưởng Bộ NN-PTNT triển khai thực hiện chính sách, chiến lược, chương trình phát triển ngành hàng cà phê, quy hoạch phát triển bền vững ngành cà phê: cung cấp, chia sẻ thông tin, xúc tiến thương mại, xúc tiễn hợp tác va nâng cao năng lực cho các đối tác trong ngành cà phê theo quy định của pháp luật; tham gia t6 chức Ca phê thé giới. Chính phủ đồng ý gia hạn cho vay tín dụng xuất khẩu đối với mặt hàng cà phê từ 12 tháng lên 36; chính thức bãi bỏ thuế VAT 5% đối với mặt hàng cà phê.3 Một số hoạt động đáng chú ý của ngành cà phê Việt Nam Starbucks mở chuỗi cà phê đầu tiên ở Thành Phố Hồ Chính Minh.

Công ty Cà Phê Ngon xây dựng nhà máy ca phê hòa tan ở Dak Lac. Vinacafe trông thay thé 1.400 ha cà phê cũ ở 4 tinh Tây Nguyên: Dak Lắc, Gia Lai, Dak Nông, Kon Tum. Các chương trình phát triển cà phê bền vững như 4C, Utz, RainForest Alliance,. thu hút các nông hộ trồng cà phê và các công ty kinh doanh quan tâm và tham gia.

Trung Nguyên trình làng sản phẩm G7 Gu Mạnh X2 tại thị trường nội địa. Vicofa và chính quyên tinh Dak Lắc tiếp tục ủng hộ phát triển cà phê bền vững.000 ha thay thế cà phê già cỗi ở Tỉnh Lâm Đồng. Nestle Việt Nam đã xây dựng nhà máy cà phê hòa tan ở Tỉnh Đồng Nai (SMES, 201 1).4 Các van dé ngành cà phê dang gặp phải Nhìn lại thực tế hiện nay cà phê Việt Nam vẫn kém cạnh tranh hơn so với các quốc gia khác như Brazil và Indonesia về cả chất lượng và giá cả. Ngành cà phê chưa mang lại giá trị lớn cho các bên tham gia trong chuỗi cung ứng.

Một trong những nguyên nhân quan trọng của tình trạng này là do Việt Nam chủ yếu xuất thô, chưa chế biến sâu. Hoạt động của chuỗi cung ứng và hợp tác trong chuỗi cung ứng cà phê chưa hiệu quả. Hầu hết doanh nghiệp Việt Nam bán hàng thông qua các đầu mối và doanh nghiệp nước ngoài mà chưa tiếp cận trực tiếp với các nhà rang xay cà phê thế giới. Bên cạnh đó chuỗi cung ứng cà phê nói chung và Việt Nam nói riêng tiềm an những rủi ro nhất định, xác định được 30 rủi ro tác động trực tiếp đến chỉ phí, thời gian, chất lượng và năng suất trên ba loại hình rủi ro chính là rủi ro về sản xuất, rủi ro thị trường và rủi ro về môi trường (Ngô Quang Hưng, 2015; WorldBank, 2011).

Ngoài ra, tình hình biến đối khí hậu va dân số tăng lên, yêu cầu sản xuất nông nghiệp phải thích nghi, khái niệm hệ sinh thái nông nghiệp để duy trì năng suất về lâu dài được nghiên cứu và đề xuất mạnh mẽ (Werf & cộng sự, 2004). Hơn thế nữa, diện tích cà phê đang giảm, năng suất và sản lượng tuy cao nhưng chưa bên vững, sức cạnh tranh kém hơn so với cả phê của các nước khác là thực trạng đáng báo động của ngành cà phê Việt Nam. Làm thế nao để duy trì diện tích trồng cà phê, làm sao dé giữ vững năng suất, duy trì sản lượng cà phê Việt Nam mà vẫn bảo tôn tài nguyên thiên nhiên, đa dạng sinh học, cân băng sinh thái ? Làm sao để nâng cao chất lượng cà phê ?