Luận án tiến sĩ về tác động của chính sách tiền tệ đối với phát triển tài chính

Luận án tiến sĩ phân tích mối quan hệ giữa phát triển tài chính và hiệu lực chính sách tiền tệ, cung cấp cái nhìn sâu sắc về kinh tế.

• Tác giả: Hồ Thị Lam
• Người hướng dẫn: GS. Trần Ngọc Thơ
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế TP. Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Tài chính – Ngân hàng
• Đề tài: Tác Động Của Chính Sách Tiền Tệ Đến Phát Triển Tài Chính
• Loại tài liệu: luận án tiến sĩ
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: TP. Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU NGHIÊN CỨU
• 1.1. Đặt vấn đề nghiên cứu
• 1.2. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.3. Câu hỏi nghiên cứu
• 1.4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 1.5. Phương pháp nghiên cứu và dữ liệu
• 1.5.1. Phương pháp nghiên cứu
• 1.6. Các đóng góp mới của nghiên cứu
• 1.7. Kết cấu luận án
• 2. CHƯƠNG 2: KHUNG LÝ THUYẾT VÀ TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU VỀ PHÁT TRIỂN TÀI CHÍNH VÀ HIỆU LỰC CSTT
• 2.1. Chính sách tiền tệ
• 2.1.1. Mục tiêu của CSTT
• 2.1.2. Công cụ của CSTT
• 2.1.3. CSTT phi truyền thống
• 2.1.4. Hiệu lực của chính sách tiền tệ và lý thuyết đường cong Taylor
• 2.1.4.1. Lý thuyết đường cong Taylor
• 2.1.4.2. Hiệu lực của CSTT
• 2.1.4.3. Các nhân tố tác động đến hiệu lực CSTT
• 2.2. Phát triển tài chính
• 2.2.1. Vai trò của hệ thống tài chính trong cơ chế truyền dẫn tiền tệ
• 2.2.2. Phát triển tài chính
• 2.2.3. Đo lường phát triển tài chính
• 2.2.4. Cơ sở lý thuyết về tác động của phát triển tài chính đến hiệu lực CSTT
• 2.2.5. Tác động của phát triển tài chính đến kiểm soát cung tiền
• 2.2.6. Tác động của phát triển tài chính đến cầu tiền
• 2.2.7. Tác động của phát triển tài chính đến cơ chế truyền dẫn tiền tệ
• 2.2.8. Tổng quan các nghiên cứu thực nghiệm trước đây
• 2.2.9. Các nghiên cứu về đường cong Taylor và hiệu lực CSTT
• 2.2.10. Các nghiên cứu về tác động của phát triển tài chính đến hiệu lực của CSTT
• 2.2.11. Tóm tắt và động cơ nghiên cứu
• 3. CHƯƠNG 3: KIỂM ĐỊNH LÝ THUYẾT ĐƯỜNG CONG TAYLOR
• 3.1. Phương pháp nghiên cứu mối quan hệ đường cong Taylor
• 3.2. Mô hình nghiên cứu
• 3.3. Dữ liệu nghiên cứu
• 3.4. Kết quả kiểm định mối quan hệ đường cong Taylor
• 4. CHƯƠNG 4: ĐO LƯỜNG HIỆU LỰC CỦA CHÍNH SÁCH TIỀN TỆ
• 4.1. Phương pháp nghiên cứu
• 4.2. Mô hình ước lượng đường biên hiệu quả và đo lường hiệu lực CSTT
• 4.3. Kết quả nghiên cứu và thảo luận
• 4.3.1. Đường cong Taylor ước lượng
• 4.3.2. Hiệu lực CSTT theo thời gian
• 4.3.3. Sự dịch chuyển trong đường cong Taylor
• 5. CHƯƠNG 5: TÁC ĐỘNG CỦA PHÁT TRIỂN TÀI CHÍNH ĐẾN HIỆU LỰC CỦA CHÍNH SÁCH TIỀN TỆ
• 5.1. Phương pháp nghiên cứu
• 5.2. Kiểm định tính dừng
• 5.3. Kiểm định đồng liên kết
• 5.4. Mô hình nghiên cứu
• 5.5. Kết quả nghiên cứu và thảo luận
• 5.5.1. Kiểm định tính dừng
• 5.5.2. Kiểm định đồng liên kết
• 5.5.3. Phân tích ma trận tương quan và kiểm định đa cộng tuyến
• 5.5.4. Kiểm định nội sinh
• 5.5.5. Kiểm định tự tương quan
• 5.5.6. Kiểm định phương sai thay đổi
• 5.5.7. Tác động của phát triển tài chính đến hiệu lực CSTT
• 6. CHƯƠNG 6: KẾT LUẬN VÀ HÀM Ý CHÍNH SÁCH
• 6.1. Hàm ý chính sách
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tác động của chính sách tiền tệ đến phát triển tài chính

Chính sách tiền tệ (CSTT) đóng vai trò quan trọng trong việc điều tiết và phát triển hệ thống tài chính. Các Ngân hàng Trung ương (NHTW) sử dụng CSTT để kiểm soát lạm phát và ổn định kinh tế. Sự phát triển của hệ thống tài chính không chỉ phụ thuộc vào các yếu tố nội tại mà còn chịu ảnh hưởng mạnh mẽ từ CSTT. Theo lý thuyết, khi CSTT được thực hiện hiệu quả, nó sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho việc gia tăng tín dụng và tín dụng sẽ thúc đẩy đầu tư và tiêu dùng. Điều này dẫn đến sự gia tăng trong tăng trưởng kinh tế. Tuy nhiên, nếu CSTT không được điều chỉnh kịp thời, có thể dẫn đến lạm phát hoặc khủng hoảng tài chính. Do đó, việc đánh giá tác động của CSTT đến phát triển tài chính là cần thiết để đảm bảo sự ổn định và phát triển bền vững của nền kinh tế.

1.1. Mối quan hệ giữa CSTT và tăng trưởng kinh tế

Mối quan hệ giữa CSTT và tăng trưởng kinh tế được thể hiện qua các kênh truyền dẫn như lãi suất, tín dụng và tỷ giá. Khi lãi suất giảm, chi phí vay mượn giảm, khuyến khích các doanh nghiệp và cá nhân đầu tư nhiều hơn. Điều này không chỉ thúc đẩy tăng trưởng kinh tế mà còn làm tăng tín dụng trong nền kinh tế. Ngược lại, khi lãi suất tăng, chi phí vay mượn cao hơn có thể dẫn đến giảm đầu tư và tiêu dùng, từ đó làm chậm lại tăng trưởng kinh tế. Nghiên cứu cho thấy rằng sự thay đổi trong CSTT có thể tạo ra những tác động ngay lập tức đến thị trường tài chính, ảnh hưởng đến giá trị tài sản và sự ổn định của hệ thống tài chính.

II. Tác động của phát triển tài chính đến hiệu lực CSTT

Phát triển tài chính có thể ảnh hưởng đến hiệu lực của CSTT thông qua việc cải thiện khả năng truyền dẫn chính sách. Khi hệ thống tài chính phát triển, các kênh truyền dẫn như tín dụng và thị trường tài chính trở nên hiệu quả hơn, giúp NHTW thực hiện chính sách một cách hiệu quả hơn. Sự phát triển của các tổ chức tài chính và thị trường tài chính tạo ra nhiều công cụ tài chính mới, giúp tăng cường khả năng tiếp cận vốn cho các doanh nghiệp và cá nhân. Điều này không chỉ làm tăng tín dụng mà còn giúp ổn định nền kinh tế. Tuy nhiên, nếu phát triển tài chính không đi đôi với sự quản lý hiệu quả, có thể dẫn đến bất ổn tài chính và làm giảm hiệu lực của CSTT.

2.1. Các yếu tố ảnh hưởng đến hiệu lực CSTT

Có nhiều yếu tố ảnh hưởng đến hiệu lực CSTT, bao gồm cấu trúc của hệ thống tài chính, mức độ phát triển của các tổ chức tài chính và sự ổn định của thị trường tài chính. Một hệ thống tài chính phát triển sẽ giúp giảm thiểu bất cân xứng thông tin và tăng cường khả năng tiếp cận vốn cho các doanh nghiệp. Điều này tạo điều kiện thuận lợi cho việc thực hiện CSTT. Ngược lại, nếu hệ thống tài chính yếu kém, có thể dẫn đến việc NHTW gặp khó khăn trong việc truyền dẫn chính sách, từ đó làm giảm hiệu lực của CSTT. Nghiên cứu cho thấy rằng sự phát triển của thị trường tài chính và các tổ chức tài chính có thể tạo ra những tác động tích cực đến hiệu lực của CSTT.

III. Kết luận và hàm ý chính sách

Nghiên cứu cho thấy rằng có mối quan hệ chặt chẽ giữa CSTT và phát triển tài chính. Việc thực hiện CSTT hiệu quả không chỉ giúp ổn định nền kinh tế mà còn thúc đẩy sự phát triển của hệ thống tài chính. Ngược lại, sự phát triển của hệ thống tài chính cũng có thể nâng cao hiệu lực của CSTT. Do đó, các nhà hoạch định chính sách cần chú trọng đến việc cải thiện hệ thống tài chính, đồng thời điều chỉnh CSTT một cách linh hoạt để đảm bảo sự phát triển bền vững của nền kinh tế. Các chính sách cần được thiết kế để khuyến khích sự phát triển của các tổ chức tài chính và thị trường tài chính, từ đó tạo ra môi trường thuận lợi cho việc thực hiện CSTT.

3.1. Đề xuất chính sách

Để nâng cao hiệu lực của CSTT, cần có các chính sách khuyến khích sự phát triển của hệ thống tài chính. Các NHTW nên xem xét việc cải cách các công cụ chính sách để phù hợp với sự phát triển của thị trường tài chính. Đồng thời, cần tăng cường quản lý và giám sát các tổ chức tài chính để đảm bảo sự ổn định của hệ thống tài chính. Việc phát triển các sản phẩm tài chính mới và cải thiện khả năng tiếp cận vốn cho các doanh nghiệp nhỏ và vừa cũng là một trong những giải pháp quan trọng để nâng cao hiệu lực của CSTT.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 – Giới thiệu nghiên cứu. Trong chương này, tác giả trình bày lý do lựa chọn đề tài nghiên cứu, mục tiêu và câu hỏi nghiên cứu cũng như đối tượng, phạm vi nghiên cứu và phương pháp nghiên cứu được sử dụng để thực hiện mục tiêu. Những đóng góp mới và kết cấu chung của luận án cũng được trình bày ở chương này. Chương 2 – Khung lý thuyết và tổng quan nghiên cứu về phát triển tài chính và hiệu lực CSTT.

Tác giả trình bày các lý thuyết nền liên quan đến chủ đề nghiên cứu của luận án trong chương này, bao gồm lý thuyết đường cong Taylor và lý thuyết về tác động của phát triển tài chính đến hiệu lực CSTT. Đồng thời, tác giả cũng hệ thống các nghiên cứu định lượng trước đây có liên quan đến đề tài luận án nhằm có được bức tranh tổng quan về tình hình nghiên cứu và tìm ra khoảng trống cho nghiên cứu này. Chương 3 – Kiểm định lý thuyết Đường cong Taylor. Trong chương này, tác giả tiến hành kiểm định lý thuyết đường cong Taylor ở các quốc gia trong mẫu nghiên cứu bằng cách xem xét mối quan hệ đánh đổi trong phương sai của sản lượng và lạm phát với mô hình near-VAR-GARCH-BEKK đa biến.

Khi kết quả kiểm định cho thấy có bằng chứng ủng hộ lý thuyết đường cong Taylor được duy trì, tác giả sẽ sử dụng lý thuyết này để xây dựng đường biên hiệu quả của CSTT và đo lường hiệu lực của CSTT trong chương tiếp theo. Chương 4 – Đo lường hiệu lực của CSTT. Bởi vì tồn tại mối quan hệ đánh đổi giữa bất ổn sản lượng và bất ổn lạm phát như trình bày ở chương 3, trong chương này, tác giả sử dụng mối quan hệ đánh đổi được hàm ý bởi lý thuyết đường cong Taylor để luan an 10 xây dựng và ước lượng đường biên hiệu quả của CSTT cho từng quốc gia trong mẫu nghiên cứu. Đồng thời, sử dụng thước đo khoảng cách trực giao tối thiểu từ điểm biến động thực tế đến đường biên hiệu quả của CSTT để thể hiện hiệu lực CSTT, tác giả cũng trình bày hiệu lực CSTT thay đổi theo thời gian ở các quốc gia trong chương này.

Chương 5 – Tác động của phát triển tài chính đến hiệu lực của CSTT. Trong chương này, tác giả ứng dụng kết quả đo lường hiệu lực CSTT đã được thực hiện ở chương 4 để đánh giá tác động của phát triển tài chính và các khía cạnh khác nhau trong phát triển tài chính đến hiệu lực CSTT trong một khung phân tích dữ liệu bảng với mô hình FGLS. Kết quả tác động âm của phát triển tài chính, đặc biệt là sự khác biệt về tác động của phát triển thị trường tài chính và phát triển các tổ chức tài chính đến hiệu lực CSTT được tìm thấy và được trình bày chi tiết trong chương này. Chương 6 – Kết luận và hàm ý chính sách.

Từ những kết quả nghiên cứu ở các chương trước, tác giả kết luận và đưa ra một số hàm ý chính sách về sử dụng lý thuyết đường cong Taylor như một khung tham chiếu để đo lường hiệu lực CSTT cũng như theo dõi sự phát triển hệ thống tài chính trong nước để cải thiện hiệu lực của CSTT ở các quốc gia. Đồng thời, tác giả gợi mở một số hướng nghiên cứu tiếp theo trong chương này. luan an 11 CHƯƠNG 2 – KHUNG LÝ THUYẾT VÀ TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU VỀ PHÁT TRIỂN TÀI CHÍNH VÀ HIỆU LỰC CSTT 2. Chính sách tiền tệ 2.

Giới thiệu CSTT là một trong những chính sách vĩ mô quan trọng để Chính phủ thực hiện điều tiết nền kinh tế. NHTW thực hiện CSTT thông qua việc kiểm soát và điều tiết cung tiền và lãi suất nhằm tác động tới hành vi đầu tư và tiêu dùng của các tác nhân trong nền kinh tế để đạt được những mục tiêu cuối cùng của họ là tạo công ăn việc làm cao, tăng trưởng kinh tế, ổn định giá cả, ổn định lãi suất, ổn định thị trường tài chính và ổn định tỷ giá hối đoái (Friedman, 1968; Mishkin, 2015). Các nhà hoạch định chính sách cần đảm bảo sự cân bằng giữa cung tiền và sản lượng (Lucas, 1980; Friedman, 1987), như được thể hiện bởi phương trình: 𝑀×𝑉 =𝑃×𝑌 (2.1) Trong đó M là lượng cung tiền, V là tốc độ lưu thông của tiền, P là mức giá trung bình và Y là sản lượng thực. Cung tiền phụ thuộc vào lượng tiền cơ sở được phát hành bởi NHTW và số nhân tiền tệ được tạo ra bởi hoạt động của hệ thống NHTM, do đó, cung tiền phụ thuộc vào CSTT của NHTW và hoạt động của hệ thống NHTM.

Cầu tiền phụ thuộc vào nhu cầu của công chúng trong việc thực hiện giao dịch, phòng bị và đầu cơ (Keynes, 1936). Sự thay đổi trong cung và cầu tiền sẽ tác động đến lãi suất danh nghĩa trên thị trường, do đó, NHTW điều hành CSTT bằng cách sử dụng cung tiền hoặc lãi suất chính sách để điều chỉnh lãi suất danh nghĩa trên thị trường (Friedman, 1982, 1983). Theo Fisher (1911), tốc độ lưu thông của tiền (V) được xác định bởi các tổ chức trong một nền kinh tế mà có ảnh hưởng đến cách các cá nhân tiến hành giao dịch. Nếu các cá nhân trong nền kinh tế sử dụng tài khoản tín dụng và thẻ tín dụng để thực hiện các giao dịch của họ, họ sẽ sử dụng ít tiền hơn để mua sắm, và do đó, cầu tiền giảm đi cho việc thực hiện các giao dịch.

Điều này kéo theo V tăng lên, và ngược lại. Do đó, đặc điểm về các tổ chức trung gian tài chính và công nghệ trên thị luan an 12 trường tài chính của nền kinh tế sẽ ảnh hưởng đến tốc độ lưu thông tiền tệ và kiểm soát tiền tệ của các cơ quan hoạch định CSTT. Mục tiêu của CSTT Có nhiều mục tiêu khác nhau trong xây dựng CSTT ở các NHTW các quốc gia. Nhìn chung có 6 mục tiêu chính gồm: (1) công ăn việc làm cao, (2) ổn định giá cả, (3) tăng trưởng kinh tế và ổn định sản lượng, (4) ổn định lãi suất, (5) ổn định thị trường tài chính, (6) ổn định thị trường ngoại hối (Modigliani & Papademos, 1975; Rogoff, 1985; Mishkin, 2015).

Tuy nhiên, ổn định giá cả và ổn định sản lượng vẫn luôn là mục tiêu quan trọng nhất (Cecchetti, 2000; Cecchetti & Krause, 2002; Geraats, 2002; Loayza & Schmidt-Hebbel, 2002). Công ăn việc làm cao. Tạo ra công ăn việc làm cao là một mục tiêu xứng đáng của CSTT vì hai lý do chính: (1) tỷ lệ thất nghiệp cao gây ra nhiều khó khăn về tài chính cho các cá nhân và gia đình trong nền kinh tế và gia tăng tội phạm, và (2) khi tỷ lệ thất nghiệp cao, nền kinh tế không chỉ có người lao động nhàn rỗi mà còn các nguồn lực nhàn rỗi (nhà máy đóng cửa và các thiết bị không được sử dụng) dẫn đến lãng phí nguồn lực và giảm sản lượng (GDP thấp hơn) (Mishkin, 2004). Tuy nhiên, Mishkin (2004) cho rằng tỷ lệ công ăn việc làm cao hợp lý là tỷ lệ trong điều kiện nền kinh tế toàn dụng nhân công, ở đó nhu cầu về lao động bằng với cung lao động và thất nghiệp trong nền kinh tế ở mức thất nghiệp tự nhiên.

Ổn định giá cả. Mức giá tăng (lạm phát) tạo ra sự không chắc chắn trong nền kinh tế, và sự không chắc chắn đó có thể cản trở tăng trưởng kinh tế. Lạm phát khiến cho việc ra quyết định của cả người tiêu dùng, doanh nghiệp và chính phủ trở nên phức tạp hơn. Lạm phát cũng gây khó khăn cho kế hoạch cho tương lai.

Hơn nữa, lạm phát có thể gây căng thẳng cấu trúc xã hội của quốc gia, bởi vì mỗi nhóm trong xã hội có thể cạnh tranh với các nhóm khác để đảm bảo rằng thu nhập của họ luôn theo kịp với mức giá gia tăng (Mishkin, 2004). Do đó, các NHTW thường xem mục tiêu ổn định giá là mục tiêu quan trọng nhất trong thực thi CSTT (Cecchetti, 2000; Cecchetti & Krause, 2002; Mishkin, 2015). Tăng trưởng kinh tế và ổn định sản lượng. Mục tiêu tăng trưởng kinh tế ổn định liên quan chặt chẽ đến mục tiêu công ăn việc làm cao bởi vì khi tỷ lệ thất nghiệp luan an 13 thấp, các doanh nghiệp có nhiều khả năng đầu tư vốn để tăng năng suất và tăng trưởng sản lượng.

Ngược lại, nếu thất nghiệp cao và các nhà máy nhàn rỗi, thì các doanh nghiệp thường không đầu tư thêm vào máy móc và nhà xưởng. Mặc dù hai mục tiêu này có liên quan chặt chẽ nhưng các chính sách có thể nhằm mục đích cụ thể để thúc đẩy tăng trưởng kinh tế bằng cách trực tiếp khuyến khích các công ty đầu tư hoặc khuyến khích công chúng tiết kiệm để tạo thêm nhiều nguồn quỹ tài trợ cho các doanh nghiệp đầu tư. Trên thực tế, đây là mục đích được nêu ra bởi các chính sách kinh tế phía cung, nhằm thúc đẩy tăng trưởng kinh tế thông qua việc cung cấp các ưu đãi về thuế cho các doanh nghiệp đầu tư vào cơ sở vật chất và trang thiết bị và cho người nộp thuế để tiết kiệm nhiều hơn (Mishkin, 2015). Mặc dù tăng trưởng kinh tế cao có lợi cho nền kinh tế trong việc tạo công ăn việc làm và tăng thu nhập cho các tác nhân kinh tế, song, các cơ quan tiền tệ ngày càng hướng đến việc kiểm soát lãi suất để đạt được mục tiêu ổn định tốc độ tăng trưởng kinh tế (hay còn gọi là ổn định sản lượng) (Cecchetti, 2000).

Lý do là vì khi nền kinh tế đã đạt đến trình độ phát triển nhất định, tỷ lệ công ăn việc làm ở một mức khá hợp lý thì việc duy trì tính ổn định trong nền kinh tế là cần thiết nhằm đảm bảo sự phát triển hài hòa và cân đối giữa các thành phần kinh tế và giảm những biến động khó lường gây khó khăn cho việc hoạch định chính sách. Hơn nữa, Cecchetti xem xét những lập luận của Lucas (1987) và minh chứng rằng bất ổn và tăng trưởng có mối quan hệ mật thiết với nhau, theo đó, ổn định sản lượng cũng là điều kiện để thúc đẩy tăng trưởng nhanh hơn. Ramey & Ramey (1995) cung cấp bằng chứng trong 95 quốc gia rằng tồn tại một mối tương quan âm giữa bất ổn và tăng trưởng. Cecchetti (2000) cho rằng hầu hết các NHTW của các nước đang tham gia vào một chính sách ổn định nhằm giải quyết vấn đề kiểm soát tối ưu (optimal control problems) trong đó, họ sử dụng công cụ lãi suất nhằm điều hành CSTT để tối thiểu hóa tổn thất của nền kinh tế (bằng tổng có trọng số của bất ổn sản lượng và bất ổn lạm phát) và đạt được trạng thái ổn định kinh tế vĩ mô.

Ổn định lãi suất.