Luận văn thạc sĩ: Tác động của cam kết WTO về thuế nhập khẩu đến ngân sách nhà nước Việt Nam

Luận văn thạc sĩ phân tích tác động của cam kết WTO về thuế nhập khẩu đến thu ngân sách nhà nước Việt Nam, cung cấp cái nhìn sâu sắc về kinh tế ngân hàng.

• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Bình Giang
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Tài chính và Ngân hàng
• Đề tài: Tác động của cam kết WTO về thuế nhập khẩu đến ngân sách nhà nước Việt Nam
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2012
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ VÀ THUẾ NHẬP KHẨU ĐỐI VỚI THU NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC
• 1.1. Thu Ngân sách Nhà nước và thuế Nhập khẩu
• 1.2. Thu Ngân sách Nhà nước
• 1.3. Thuế Nhập khẩu
• 1.4. Thuế Nhập khẩu trong điều kiện gia nhập WTO
• 1.5. Tổ chức Thương mại thế giới và cam kết cắt giảm thuế Nhập khẩu
• 1.6. Các yếu tố cơ bản ảnh hưởng tới thuế Nhập khẩu khi Việt Nam gia nhập WTO
• 1.7. Khảo sát kinh nghiệm của một số nước
• 2. CHƯƠNG 2: ẢNH HƯỞNG CỦA QUÁ TRÌNH THỰC THI CAM KẾT WT0 VỀ THUẾ NHẬP KHẨU ĐỐI VỚI THU NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC CỦA M
• 2.1. Tình hình xuất nhập khẩu
• 2.2. Giá trị xuất nhập khẩu
• 2.3. Tốc độ tăng Xuất khẩu, nhập khẩu, tỷ lệ nhập siêu
• 2.4. Thực trạng thu Ngân sách Nhà nước
• 2.5. Quy mô và cơ cấu thu Ngân sách Nhà nước phân theo lĩnh vực
• 2.6. Quy mô và cơ cấu thu Ngân sách Nhà nước phân theo sắc thuế
• 2.7. Phân tích ảnh hưởng của việc thực thi cam kết WTO về thuế Nhập khẩu đến thu Ngân sách Nhà nước
• 2.7.1. Ảnh hưởng trực tiếp và ảnh hưởng gián tiếp
• 2.7.2. Ảnh hưởng ngắn hạn và ảnh hưởng dài hạn
• 2.8. Đánh giá ảnh hưởng của quá trình thực thi cam kết WTO về thuế Nhập khẩu đối với thu Ngân sách Nhà nước
• 2.8.1. Những thành công đạt được
• 2.8.2. Những hạn chế cơ bản và nguyên nhân
• 2.8.3. Một số vấn đề đặt ra trong thời gian tới về thu ngân sách Nhà nước khi cắt giảm thuế suất Nhập khẩu
• 3. CHƯƠNG 3: MỘT SỐ GIẢI PHÁP ĐẢM BẢO TĂNG TRƯỞNG BỀN VỮNG THU NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC CỦA M TRONG QUÁ TRÌNH THỰC THI CAM KẾT WT0 VỀ THUẾ NHẬP KHẨU
• 3.1. Kinh tế thế giới và những tác động đến Việt Nam
• 3.2. Kinh tế thế giới và những tác động đến nền kinh tế Việt Nam
• 3.3. Kinh tế thế giới và những tác động đến thu Ngân sách Nhà nước
• 3.4. Điểm và phương hướng đảm bảo tăng trưởng bền vững thu Ngân sách Nhà nước Việt Nam trong quá trình thực thi cam kết về thuế Nhập khẩu
• 3.5. Mục tiêu và nhiệm vụ cụ thể đạt ra
• 3.6. Các giải pháp đảm bảo tăng trưởng bền vững thu ngân sách nhà nước trong quá trình thực thi cam kết về thuế nhập khẩu theo giai đoạn
• 3.6.1. Tăng khả năng cạnh tranh và đẩy nhanh tốc độ tăng trưởng của nền kinh tế
• 3.6.2. Cải cách chính sách và đề cập các loại thuế có liên quan trực tiếp đến hàng hóa
• 3.6.3. Đẩy mạnh Xuất khẩu, hạn chế nhập siêu
• 3.6.4. Cải cách và hoàn thiện hệ thống thuế đảm bảo tính ổn định và nâng cao hiệu quả thu NSNN
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC
• DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU VIẾT TẮT
• DANH MỤC CÁC BẢNG
• DANH MỤC CÁC HÌNH

Tóm tắt

I. Tổng quan về tác động của cam kết WTO về thuế nhập khẩu

Việt Nam gia nhập Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) vào năm 2007, đánh dấu một bước ngoặt quan trọng trong chính sách thương mại quốc gia. Cam kết WTO về thuế nhập khẩu đã tạo ra nhiều cơ hội và thách thức cho ngân sách nhà nước. Việc cắt giảm thuế suất nhập khẩu không chỉ ảnh hưởng đến nguồn thu ngân sách mà còn tác động đến sự phát triển kinh tế bền vững. Nghiên cứu này sẽ phân tích những tác động này một cách chi tiết.

1.1. Cam kết WTO và thuế nhập khẩu tại Việt Nam

Cam kết WTO yêu cầu Việt Nam giảm thuế nhập khẩu, tạo điều kiện cho hàng hóa nước ngoài vào thị trường. Điều này có thể làm giảm nguồn thu từ thuế nhập khẩu, nhưng cũng mở ra cơ hội cho doanh nghiệp trong nước tiếp cận công nghệ và nguyên liệu mới.

1.2. Tác động đến ngân sách nhà nước

Sự giảm thuế suất nhập khẩu có thể dẫn đến giảm thu ngân sách nhà nước. Tuy nhiên, nếu được quản lý tốt, điều này có thể kích thích tăng trưởng kinh tế và tạo ra nguồn thu từ các loại thuế khác như thuế giá trị gia tăng và thuế thu nhập doanh nghiệp.

II. Vấn đề và thách thức trong thực thi cam kết WTO

Việc thực thi cam kết WTO về thuế nhập khẩu tại Việt Nam gặp nhiều thách thức. Các doanh nghiệp trong nước phải đối mặt với sự cạnh tranh khốc liệt từ hàng hóa nhập khẩu. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến doanh thu mà còn đến khả năng duy trì việc làm và phát triển bền vững.

2.1. Cạnh tranh từ hàng hóa nhập khẩu

Hàng hóa nhập khẩu với giá thành thấp hơn có thể làm giảm sức cạnh tranh của sản phẩm nội địa. Điều này dẫn đến nguy cơ mất thị phần và giảm doanh thu cho các doanh nghiệp trong nước.

2.2. Tác động đến việc làm và phát triển bền vững

Sự gia tăng hàng hóa nhập khẩu có thể dẫn đến tình trạng thất nghiệp trong một số ngành sản xuất. Điều này đặt ra thách thức lớn cho chính phủ trong việc duy trì ổn định xã hội và phát triển bền vững.

III. Phương pháp cải cách chính sách thuế nhập khẩu

Để đảm bảo tăng trưởng bền vững cho ngân sách nhà nước, cần có những cải cách trong chính sách thuế nhập khẩu. Các giải pháp này không chỉ giúp tăng cường nguồn thu mà còn hỗ trợ doanh nghiệp trong nước phát triển.

3.1. Cải cách hệ thống thuế

Cần cải cách hệ thống thuế để đảm bảo tính công bằng và hiệu quả. Việc điều chỉnh thuế suất nhập khẩu cần được thực hiện một cách linh hoạt để bảo vệ sản xuất trong nước.

3.2. Khuyến khích xuất khẩu và hạn chế nhập siêu

Chính phủ cần có các chính sách khuyến khích xuất khẩu, đồng thời hạn chế nhập siêu thông qua các biện pháp quản lý thương mại hợp lý.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu

Nghiên cứu cho thấy rằng việc thực thi cam kết WTO về thuế nhập khẩu đã có những tác động tích cực và tiêu cực đến ngân sách nhà nước. Cần có những biện pháp cụ thể để tối ưu hóa lợi ích từ cam kết này.

4.1. Kết quả từ việc cắt giảm thuế nhập khẩu

Việc cắt giảm thuế nhập khẩu đã giúp tăng cường khả năng cạnh tranh cho một số ngành hàng, nhưng cũng làm giảm nguồn thu ngân sách từ thuế nhập khẩu.

4.2. Đánh giá tác động đến nền kinh tế

Tác động của việc thực thi cam kết WTO đến nền kinh tế Việt Nam là đa chiều. Cần có cái nhìn tổng thể để đánh giá đúng mức độ ảnh hưởng của chính sách này.

V. Kết luận và tương lai của chính sách thuế nhập khẩu

Chính sách thuế nhập khẩu trong bối cảnh hội nhập quốc tế cần được điều chỉnh để phù hợp với thực tiễn. Tương lai của ngân sách nhà nước phụ thuộc vào khả năng thích ứng và cải cách chính sách thuế một cách hiệu quả.

5.1. Định hướng phát triển chính sách thuế

Cần có định hướng rõ ràng trong việc phát triển chính sách thuế nhập khẩu, nhằm đảm bảo sự phát triển bền vững cho ngân sách nhà nước.

5.2. Tăng cường hợp tác quốc tế

Việc tăng cường hợp tác quốc tế trong lĩnh vực thuế và thương mại sẽ giúp Việt Nam tối ưu hóa lợi ích từ các cam kết quốc tế.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế sâu rộng, việc Việt Nam gia nhập Tổ chức Thương mại Thế giới (WT0) năm 2007 đã đánh dấu bước ngoặt quan trọng trong quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa nền kinh tế. Từ năm 2001 đến 2012, kim ngạch xuất nhập khẩu (XNK) của Việt Nam tăng gần 4 lần, với tốc độ tăng bình quân năm lần lượt là 18,88% cho xuất khẩu và 19,42% cho nhập khẩu. Tuy nhiên, nhập siêu vẫn duy trì ở mức cao, có năm lên tới 29,08%, gây áp lực lên cán cân thương mại và thu ngân sách nhà nước (NSNN). Thuế nhập khẩu chiếm tỷ trọng lớn trong tổng thu NSNN, do đó việc thực thi cam kết cắt giảm thuế nhập khẩu theo WT0 ảnh hưởng trực tiếp đến nguồn thu ngân sách.

Mục tiêu nghiên cứu của luận văn là phân tích ảnh hưởng của quá trình thực thi cam kết WT0 về thuế nhập khẩu đến thu NSNN giai đoạn 2001-2012, từ đó đề xuất các giải pháp đảm bảo tăng trưởng bền vững nguồn thu ngân sách trong bối cảnh hội nhập. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào lộ trình cắt giảm thuế nhập khẩu theo cam kết WT0 và tác động của nó đến thu NSNN tại Việt Nam trong giai đoạn trên. Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc cung cấp cơ sở khoa học cho hoạch định chính sách tài chính, thuế nhằm cân bằng giữa mở cửa thị trường và bảo đảm nguồn thu ngân sách ổn định.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên hai khung lý thuyết chính: lý thuyết về thu ngân sách nhà nước và lý thuyết về thuế nhập khẩu trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế.

1. Lý thuyết thu ngân sách nhà nước: Thu NSNN là nguồn tài chính chủ yếu của Nhà nước, bao gồm các khoản thu từ thuế, phí, lệ phí, hoạt động kinh tế và viện trợ không hoàn lại. Thu NSNN phản ánh mối quan hệ phân phối tài chính giữa Nhà nước và các chủ thể kinh tế, chịu ảnh hưởng bởi mức tăng trưởng GDP, cơ cấu kinh tế, chính sách thuế và pháp luật.

2. Lý thuyết thuế nhập khẩu và cam kết WT0: Thuế nhập khẩu là công cụ điều tiết thương mại quốc tế, vừa là nguồn thu ngân sách, vừa có vai trò bảo hộ sản xuất trong nước. Cam kết WT0 yêu cầu các quốc gia thành viên giảm thuế nhập khẩu theo lộ trình, tuân thủ nguyên tắc đối xử tối huệ quốc (MFN) và không phân biệt đối xử. Việc giảm thuế nhập khẩu ảnh hưởng trực tiếp đến nguồn thu thuế và gián tiếp đến các sắc thuế khác thông qua tác động đến hoạt động sản xuất, xuất khẩu và đầu tư.

Các khái niệm chính bao gồm: thuế suất ưu đãi, thuế suất MFN, nhập siêu, cơ cấu thu NSNN, và các nguyên tắc cơ bản của WT0 như không phân biệt đối xử, tự do thương mại có điều kiện, và ưu đãi cho các nước đang phát triển.

Phương pháp nghiên cứu

Luận văn sử dụng phương pháp nghiên cứu kết hợp giữa lý luận và thực tiễn, dựa trên số liệu thống kê thực tế từ các nguồn chính thức như Tổng cục Hải quan, Tổng cục Thống kê và Kho bạc Nhà nước.

• Nguồn dữ liệu: Số liệu về kim ngạch xuất nhập khẩu, thu NSNN, thuế nhập khẩu giai đoạn 2001-2012; các biểu cam kết thuế nhập khẩu theo WT0; báo cáo và văn bản pháp luật liên quan.

• Phương pháp phân tích: Phân tích thống kê mô tả, so sánh tốc độ tăng trưởng, tỷ lệ nhập siêu, cơ cấu thu NSNN trước và sau khi gia nhập WT0. Sử dụng mô hình đồ thị để minh họa xu hướng tăng trưởng xuất nhập khẩu và thu NSNN. Phân tích tác động trực tiếp và gián tiếp của việc cắt giảm thuế nhập khẩu đến nguồn thu ngân sách.

• Cỡ mẫu và timeline: Nghiên cứu tập trung trên dữ liệu toàn quốc giai đoạn 2001-2012, bao gồm 12 năm trước và sau khi Việt Nam gia nhập WT0, nhằm đánh giá toàn diện ảnh hưởng của cam kết thuế nhập khẩu.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tăng trưởng xuất nhập khẩu mạnh mẽ nhưng nhập siêu vẫn cao: Giá trị xuất khẩu và nhập khẩu tăng gần 4 lần trong giai đoạn 2007-2012 so với 2001-2006. Tốc độ tăng bình quân năm xuất khẩu đạt 19,06%, nhập khẩu 19,33%. Tuy nhiên, nhập siêu duy trì ở mức trung bình 20,06%, có năm lên tới 29,08%, gây áp lực lên cán cân thương mại và thu NSNN.

2. Thu NSNN tăng nhưng không ổn định sau khi gia nhập WT0: Tổng thu NSNN giai đoạn 2007-2012 đạt 3.696 tỷ đồng, gấp 2,8 lần so với giai đoạn trước. Tuy nhiên, tốc độ tăng thu NSNN có sự biến động, năm 2009 giảm mạnh do khủng hoảng kinh tế toàn cầu. Thu nội địa tăng gấp 3 lần, nhưng thu từ thuế nhập khẩu giảm do cắt giảm thuế theo cam kết WT0.

3. Ảnh hưởng trực tiếp và gián tiếp của cắt giảm thuế nhập khẩu: Việc giảm thuế nhập khẩu làm giảm thu trực tiếp từ thuế này, nhưng đồng thời tạo điều kiện cho doanh nghiệp nhập khẩu máy móc, nguyên liệu sản xuất, thúc đẩy xuất khẩu và thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI). Do đó, thu từ các sắc thuế khác như thuế giá trị gia tăng (GTGT), thuế tiêu thụ đặc biệt (TTĐB), thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) tăng lên, bù đắp phần nào nguồn thu bị mất.

4. Cơ cấu thu NSNN chuyển dịch tích cực: Tỷ trọng thu từ thuế nhập khẩu giảm, trong khi thu nội địa và các loại thuế khác tăng lên, phản ánh sự chuyển dịch cơ cấu kinh tế và chính sách thuế phù hợp với hội nhập. Tuy nhiên, vẫn còn tồn tại các hạn chế về quản lý thuế và sự phụ thuộc vào nguồn thu từ nhập khẩu.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân của các biến động thu NSNN liên quan chặt chẽ đến lộ trình cắt giảm thuế nhập khẩu theo cam kết WT0, đồng thời chịu ảnh hưởng bởi các yếu tố kinh tế vĩ mô như khủng hoảng kinh tế toàn cầu năm 2009. So với các nghiên cứu trước đây chỉ tập trung vào giai đoạn trước và ngay sau khi gia nhập WT0, luận văn đã mở rộng phân tích đến năm 2012, cho thấy tác động dài hạn và đa chiều của chính sách thuế nhập khẩu.

So sánh với kinh nghiệm của Trung Quốc và các nước Đông Âu, Việt Nam cũng gặp phải thách thức trong việc cân bằng giữa mở cửa thị trường và bảo vệ nguồn thu ngân sách. Trung Quốc đã thành công nhờ cải cách đồng bộ chính sách kinh tế vĩ mô, hoàn thiện hệ thống pháp luật và tận dụng các quy định của WT0 để bảo vệ lợi ích kinh tế. Việt Nam cần học hỏi kinh nghiệm này để nâng cao hiệu quả quản lý thuế và phát triển kinh tế bền vững.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ tốc độ tăng trưởng xuất nhập khẩu, tỷ lệ nhập siêu, và biểu đồ cơ cấu thu NSNN theo các loại thuế trước và sau khi gia nhập WT0, giúp minh họa rõ nét các xu hướng và tác động chính.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường quản lý và cải cách chính sách thuế nhập khẩu: Cần rà soát, điều chỉnh lộ trình cắt giảm thuế nhập khẩu phù hợp với thực tế kinh tế, đồng thời tăng cường kiểm soát gian lận thuế và chuyển giá để bảo đảm nguồn thu ổn định. Chủ thể thực hiện: Bộ Tài chính, Tổng cục Hải quan; thời gian: 1-2 năm.

2. Đẩy mạnh phát triển các nguồn thu nội địa thay thế: Tăng cường thu thuế giá trị gia tăng, thuế thu nhập doanh nghiệp và các loại thuế khác nhằm bù đắp giảm thu từ thuế nhập khẩu. Chủ thể: Bộ Tài chính, các cơ quan thuế; thời gian: 3-5 năm.

3. Khuyến khích xuất khẩu và thu hút đầu tư nước ngoài: Tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp xuất khẩu, nâng cao năng lực cạnh tranh, đồng thời thu hút FDI để thúc đẩy sản xuất và tăng thu ngân sách từ các nguồn thu khác. Chủ thể: Bộ Công Thương, Bộ Kế hoạch và Đầu tư; thời gian: liên tục.

4. Hoàn thiện hệ thống pháp luật và nâng cao năng lực quản lý thuế: Cải cách pháp luật thuế, áp dụng công nghệ thông tin trong quản lý thuế, đào tạo nâng cao năng lực cán bộ thuế để đáp ứng yêu cầu hội nhập. Chủ thể: Quốc hội, Bộ Tài chính; thời gian: 2-4 năm.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Các nhà hoạch định chính sách tài chính và thuế: Luận văn cung cấp cơ sở khoa học để xây dựng chính sách thuế nhập khẩu và thu NSNN phù hợp với cam kết WT0, giúp cân bằng giữa mở cửa thị trường và bảo đảm nguồn thu.

2. Các nhà nghiên cứu kinh tế và tài chính: Tài liệu tham khảo quan trọng về tác động của hội nhập kinh tế quốc tế đến chính sách thuế và ngân sách, đồng thời cung cấp phân tích số liệu thực tiễn giai đoạn 2001-2012.

3. Doanh nghiệp xuất nhập khẩu và đầu tư nước ngoài: Hiểu rõ tác động của chính sách thuế nhập khẩu đến hoạt động kinh doanh, từ đó có chiến lược phù hợp trong bối cảnh hội nhập.

4. Sinh viên và học viên cao học chuyên ngành Tài chính - Ngân hàng, Kinh tế quốc tế: Nguồn tài liệu tham khảo thực tiễn, giúp nâng cao kiến thức về chính sách thuế, quản lý ngân sách và tác động của WT0.

Câu hỏi thường gặp

1. Việc cắt giảm thuế nhập khẩu theo cam kết WT0 ảnh hưởng thế nào đến thu ngân sách nhà nước?
   Việc cắt giảm thuế nhập khẩu làm giảm thu trực tiếp từ thuế này, tuy nhiên tạo điều kiện cho doanh nghiệp nhập khẩu nguyên liệu, máy móc phục vụ sản xuất và xuất khẩu, từ đó tăng thu các loại thuế khác như thuế GTGT, thuế TNDN, góp phần bù đắp nguồn thu ngân sách.

2. Tại sao nhập siêu vẫn duy trì ở mức cao dù xuất nhập khẩu tăng mạnh?
   Nhập siêu cao do nhu cầu nhập khẩu nguyên liệu, máy móc phục vụ sản xuất và tiêu dùng trong nước tăng nhanh, trong khi xuất khẩu chưa đủ bù đắp. Ngoài ra, sự chênh lệch về giá trị gia tăng giữa hàng nhập khẩu và xuất khẩu cũng góp phần duy trì nhập siêu.

3. Kinh nghiệm nào từ Trung Quốc có thể áp dụng cho Việt Nam trong quản lý thuế nhập khẩu?
   Trung Quốc đã thành công nhờ cải cách đồng bộ chính sách kinh tế vĩ mô, hoàn thiện hệ thống pháp luật, tận dụng các quy định WT0 để bảo vệ lợi ích kinh tế và chủ động điều chỉnh chính sách nhằm hạn chế tác động tiêu cực, đây là bài học quý giá cho Việt Nam.

4. Các giải pháp nào giúp tăng trưởng bền vững thu ngân sách trong bối cảnh giảm thuế nhập khẩu?
   Cần tăng cường quản lý thuế, phát triển nguồn thu nội địa, khuyến khích xuất khẩu và thu hút FDI, đồng thời hoàn thiện hệ thống pháp luật và nâng cao năng lực quản lý thuế để đảm bảo nguồn thu ổn định và bền vững.

5. Phạm vi nghiên cứu của luận văn bao gồm những gì?
   Nghiên cứu tập trung phân tích lộ trình cắt giảm thuế nhập khẩu theo cam kết WT0 và tác động của nó đến thu NSNN tại Việt Nam trong giai đoạn 2001-2012, bao gồm cả ảnh hưởng trực tiếp và gián tiếp, cũng như đề xuất giải pháp chính sách phù hợp.

Kết luận

• Việt Nam đã đạt được tăng trưởng xuất nhập khẩu mạnh mẽ giai đoạn 2001-2012, tuy nhiên nhập siêu vẫn duy trì ở mức cao, ảnh hưởng đến thu NSNN.
• Việc thực thi cam kết WT0 về thuế nhập khẩu làm giảm thu trực tiếp từ thuế này nhưng thúc đẩy tăng thu từ các sắc thuế khác thông qua phát triển sản xuất và xuất khẩu.
• Cơ cấu thu NSNN chuyển dịch tích cực, phù hợp với xu hướng hội nhập và phát triển kinh tế thị trường.
• Kinh nghiệm cải cách thuế và quản lý thu NSNN của Trung Quốc và các nước Đông Âu là bài học quý giá cho Việt Nam trong quá trình hội nhập.
• Cần triển khai đồng bộ các giải pháp cải cách chính sách thuế, nâng cao quản lý thuế và phát triển nguồn thu nội địa để đảm bảo tăng trưởng bền vững thu NSNN trong bối cảnh mở cửa thị trường.

Luận văn khuyến nghị các nhà hoạch định chính sách, cơ quan quản lý và doanh nghiệp nghiên cứu kỹ lưỡng để xây dựng chiến lược phù hợp, đồng thời tiếp tục theo dõi, đánh giá tác động của các chính sách thuế nhập khẩu trong thời gian tới nhằm điều chỉnh kịp thời, bảo đảm sự phát triển ổn định và bền vững của nền kinh tế Việt Nam.

Trích đoạn nội dung tài liệu

phần mở đầu, kết luận và tài liệu tha.m khả0, luận văn ba.0 gồm các nội dung sa.u đây : ChƢơng 1: Cơ sở lý luận về va. chính sách thuế Nhập khẩu đối với thu Ngân sách Nhà nƢớc ChƢơng 2: Ảnh hƢởng của. quá trình thực thi ca.m kết WT0 về thuế Nhập khẩu đối với thu Ngân sách Nhà nƢớc của.m ChƢơng 3: Một số giải pháp đảm bả0 tăng trƢởng bền vững thu Ngân sách Nhà nƢớc của.m tr0ng quá trình thực thi ca.m kết WT0 về thuế Nhập khẩu 4 CHƢƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ VA. THUẾ NHẬP KHẨU ĐỐI VỚI THU NGÂN SÁCH NHÀ NƢỚC 1.

Thu Ngân sách Nhà nƢớc và thuế Nhập khẩu 1. Thu Ngân sách Nhà nƢớc (NSNN) 1. Khái niệm The0 luật NSNN đƢợc Quốc Hội kh0á IX nƢớc Cộng hòa. XHCN Việt Na.

tại Kỳ họp thứ ha.i năm 2002 thì “Ngân sách Nhà nƢớc là t0àn bộ các kh0ản thu chi của. Nhà nƢớc đã đƢợc cơ qua.n Nhà nƢớc có thẩm quyền quyết định và đƢợc thực hiện tr0ng một năm để đảm bả0 thực hiện các chức năng và nhiệm vụ của. Tr0ng đó thu Ngân sách Nhà nƢớc là một bộ phận cấu thành qua.n trọng nhất của. Về phƢơng diện kih tế, thu NSNN đƢợc hiểu là những nguồn vốn tiền tệ d0 Nhà nƢớc huy động từ tr0ng h0ặc từ bên ng0ài nền kih tế quốc nội, thông qua.

nhiều phƢơng thức khác nha.u (nhƢ đánh thuế, thu tiền phạt vi phạm hành chính, va.y nợ,…) để tài trợ ch0 các nhu cầu chi tiêu rất lớn của. Nhà nƢớc về kih tế, chính trị, xã hội, a.n nih quốc phòng và quản lý Nhà nƢớc. Về phƢơng diện cấu trúc của. thu NSNN, thu NSNN ba.0 gồm các kh0ản thu từ thuế, phí, lệ phí; các kh0ản thu từ h0ạt động kih tế của.

Nhà nƢớc; các kh0ản đóng góp của. các tổ chức và các nhân; các kh0ản viện trợ; các kh0ản thu khác the0 quy định của. Cần lƢu ý là ko tính và0 thu NSNN các kh0ản thu ma.ng tính chất h0àn trả nhƢ va.y nợ và viện trợ có h0àn lại. Vì thế, các văn bản hƢớng dẫn Luật NSNN (Nghị định 60/2003/NĐ-CP ngày 06/6/2003 của.

Chính phủ và Thông tƢ 59/2003/TT-BTC ngày 23/6/2003 của. Bộ Tài chính) chỉ tính và0 thu NSNN các kh0ản viện trợ ko h0àn lại; còn các kh0ản viện trợ có h0àn lại thực chất là các kh0ản va.y Ƣu đãi ko đƢợc tính và0 thu NSNN. 5 NhƢ vậy, thu NSNN là sự phân chia. nguồn tài chính quốc gia.

Nhà nƢớc với chủ thể tr0ng xã hội dựa. trên quyền lực Nhà nƢớc,nhằm giải quyết hài hòa. các lợi ích kih tế, xuất phát từ yêu cầu tồn tại và phát triển của. bộ máy Nhà nƢớc cũng nhƢ yêu cầu thực hiện các chức năng nhiệm vụ KT- XH của.

Đặc điểm thu Ngân sách Nhà nƢớc Thu NSNN là tiền đề cần thiết để duy trì quyền lực chính trị và thực hiện các chức năng, nhiệm vụ của. Mọi kh0ản thu của. Nhà nƢớc đều đƢợc thể chế hóa. bởi các chính sách, chế độ và pháp luật của.

Nhà nƢớc; Nguồn tài chính đƢợc tập trung và0 NSNN chính là một phần thu nhập của. các tầng lớp dân cƢ đƢợc chuyển gia.0 ch0 Nhà nƢớc. Đó là kh0ản thu nhập của. Nhà nƢớc đƢợc hình thành tr0ng quá trình Nhà nƢớc tha.

phân phối của. cải xã hội dƢới hình thức giá trị. Thu NSNN phản ảnh các qua.n hệ nảy sih tr0ng quá trình phân chia. các nguồn tài chính quốc gia.

Nhà nƢớc với các chủ thể trọng xã hội. Sự phân chia. đó là tất yếu khách qua.n, xuất phát từ yêu cầu tồn tại phát triển của. bộ máy Nhà nƢớc cũng nhƢ yêu cầu thực hiện các chức năng KT-XH của.

Đối tƢợng phân chia. là nguồn tài chính quốc gia., là kết quả d0 la.0 động sản xuất tr0ng nƢớc tạ0 ra. đƢợc thể hiện dƢới hình thức tiền tệ. NhƢ vậy, thu NSNN trƢớc hết và chủ yếu gắn liền với các h0ạt động kih tế tr0ng xã hội.

Mức độ phát triển kih tế, tỷ lệ tăng trƢởng GDP hàng năm là tiền đề và là yếu tố khách qua.n hình thành nên các kh0ản thu NSNN và quyết định mức độ động viên các kh0ản thu của. - Về mặt nội dung, thu NSNN chứa.n hệ phân phối dƢới hình thức giá trị nảy sih tr0ng quá trình Nhà nƢớc dùng quyền lực tập trung một phần nguồn tài chính Quốc gia. hình thành quỹ tiền tệ tập trung của. - Thu NSNN gắn chặt với thực trạng kih tế và sự vận động của.

các 6 phạm trù giá trị nhƢ GDP, giá cả, lãi suất, thu nhập… Sự vận động của. các 7 phạm trù đó vừa. tác động đến sự tăng giảm mức thu, vừa. yêu cầu nâng ca.0 tác dụng điều tiết của.

các công cụ thu NSNN - Thu NSNN đƢợc thực hiện the0 nguyên tắc h0àn trả ko trực tiếp là chủ yếu. Các nguồn thu NSNN Việc phân l0ại các kh0ản thu NSNN có ý nghĩa. thiết thực tr0ng việc phân tích, đánh giá và quản lý các nguồn thu NSNN. Có 3 cách phân l0ại phổ biến là: a) Căn cứ và0 phạm vi phát sih Các kh0ản thu NSNN đƢợc chia.i nhóm là thu tr0ng nƢớc và thu ng0ài nƢớc.

Cụ thể: *) Các kh0ản thu tr0ng nƢớc, ba.0 gồm: - Thu từ h0ạt động sản xuất kih d0a. Đây là lĩnh vực tạ0 ra. đại bộ phận tổng sản phẩm xã hội và cũng là nơi tạ0 ra. số thu chủ yếu ch0 NSNN.

- Thu từ h0ạt động dịch vụ (là những h0ạt động phục vụ ch0 sản xuất kih d0a.nh và đời sống xã hội) ba.0 gồm cả thu sự nghiệp và thu từ các dịch vụ tài chính. Số thu từ lĩnh vực này có xu hƢớng ngày càng tăng. - Thu từ các h0ạt động khác nhƢ thu về bán và ch0 thuê tài sản quốc gia., nguồn tài nguyên, va.y nợ tr0ng nƢớc dƢới các hình thức. *) Các kh0ản thu ng0ài nƢớc, ba.0 gồm: - Thu từ các h0ạt động XNK, Xuất khẩu la.0 động và hợp tác chuyên gia.

với nƢớc ng0ài - Thu viện trợ ko h0àn lại bằng tiền h0ặc hiện vật của. Chính phủ các nƢớc, các tổ chức và các cá nhân ở nƢớc ng0ài the0 pháp luật - Thu từ va.y nợ nƢớc ng0ài, kể cả va.y các tổ chức tài chính quốc tế. cách phân l0ại này: Phản ánh cơ cấu của. nền kih tế, thông qua.

đó có thể đánh giá tính hiệu quả, tính hợp lý của. nền kih tế. 8 b) Căn cứ và0 tính chất phát sih và nội dung kih tế Các kh0ản thu đƢợc chia.i l0ại: - Các kh0ản thu thƢờng xuyên: là các kh0ản thu phát sih tƢơng đối đều đặn, ổn định về mặt thời gia.n và số lƢợng gồm thuế, phí, lệ phí. - Các kh0ản thu ko thƢờng xuyên: là những kh0ản thu ko ổn định về mặt thời gia.n phát sih cũng nhƢ số lƢợng tiền thu đƢợc, ba.0 gồm các kh0ản thu từ h0ạt động kih tế của.

Nhà nƢớc, thu từ h0ạt động sự nghiệp, thu tiền bán h0ặc ch0 thuê tài sản thuộc sở hữu Nhà nƢớc, thu từ viện trợ nƢớc ng0ài, từ va.y tr0ng nƢớc và ng0ài nƢớc và các kh0ản thu khác. cách phân l0ại này: Việc phân l0ại các kh0ản thu NSNN dựa. trên sự kết hợp giữa.i tiêu chí: the0 nội dung kih tế và tính chất phát sih của. nguồn thu là cần thiết, bởi qua.

cách phân l0ại này để thấy rõ sự phát triển của. nền kih tế, tính hiệu quả của. nền kih tế và mức độ ổn định vững chắc của. nguồn thu Ngân sách.

c) Căn cứ the0 yêu cầu động viên vốn và0 NSNN Có thể chia. các kh0ản thu NSNN thành ha.i l0ại: - Thu tr0ng cân đối NSNN, ba.0 gồm các kh0ản thu: + Thuế, phí, lệ phí + Thu từ h0ạt động kih tế của. Nhà nƢớc, ba.0 gồm: thu nhập từ vốn góp của. Nhà nƢớc và0 các cơ sở kih tế, tiền thu hồi vốn của.

Nhà nƢớc tại các cơ sở kih tế, thu hồi tiền ch0 va. + Thu từ h0ạt động sự nghiệp + Thu tiền bán h0ặc ch0 thuê tài sản thuộc sở hữu nhà nƢớc + Các kh0ản thu khác the0 luật định.Tr0ng các kh0ản thu nói trên thì thuế là nguồn thu chủ yếu, chiếm một tỷ trọng lớn tr0ng tổng thu của. NSNN - Thu bù đắp thiếu hụt NSNN: khi số thu NSNN ko đáp ứng đƢợc nhu cầu chi tiêu và Nhà nƢớc phải đi va.y tr0ng nƢớc từ các tầng lớp dân cƢ, các tổ chức KT-XH, va.y từ nƢớc ng0ài. cách phân l0ại này: Cách phân l0ại này ch0 phép đánh giá sự lành mạnh của.

NSNN và rất có ý nghĩa. tr0ng tổ chức điều hành NSNN. Các nhân tố cơ bản tác động tới thu NSNN Một vấn đề hết sức qua.n trọng tr0ng thu NSNN là việc xác định mức động viên và lĩnh vực động viên một cách đúng đắn, hợp lý. Điều đó ko chỉ ảnh hƢởng đến số thu NSNN, mà còn tác động mạnh mẽ đến quá trình phát triển KT-XH.

Mức động viên và lĩnh vực động viên lại chịu tác động của. nhiều nhân tố kih tế, chính trị, xã hội của. Các nhân tố ảnh hƢởng đến thu NSNN cần phải kể đến là: a) Nhân tố tr0ng nƢớc Sự tăng trƢởng của. nền kih tế: Sự vận động của.

các phạm trù kih tế nhƢ giá cả, thu nhập lãi suất cũng có tác động đến thu NSNN. Chúng vừa. có tác động đến sự tăng giảm mức động viên của. yêu càu sử dụng hợp lý các công cụ thu của.

NSNN để điều tiết các h0ạt động KT-XH ch0 phù hợp. D0 đó tr0ng tổng thu của. NSNN phải c0i trọng nguồn thu tr0ng nƢớc là chủ yếu, mà qua.n trọng hơn cả là nguồn mới sáng tạ0 ra. tr0ng các ngành sản xuất.y các h0ạt động dịch vụ cũng là nơi tạ0 ra.

nguồn thu chủ yếu của. D0 đó, để tăng thu ch0 NSNN, về lâu dài c0n đƢờng chủ yếu là nâng ca.0 trình độ phát triển, tìm cách mở rộng sản xuất, nâng ca.0 hiệu quả sản xuất của. nền kih tế. Có thể nói tăng trƢởng kih tế là yếu tố tác động tới thu NSNN tr0ng dài hạn, tạ0 nên tính bền vững ch0 thu NSNN.

Sự chuyển dịch cơ cấu kih tế: NhƢ đã nói ở trên thu NSNN lấy từ mọi lĩnh vƢc,mọi ngành, mọi khu vực, mọi vùng , địa. phƢơng tr0ng nền kih tế. Vì vậy cơ cấu thu NSNN phụ thuộc và0 cơ cấu của. nền kih tế the0 ngành, the0 khu vực, the0 vùng,…D0 đó khi có sự chuyển dịch cơ cấu của.

nền kih tế thì chắc chắn sẽ làm chuyển dịch cơ cấu thu NSNN tƢơng ứng. Nến chuyển dịch the0 hƢớng tích cực thì cơ cấu thu ngân sách sẽ chuyển dịch the0 hƢớng tăng 10 tính bền vững ch0 thu NSNN. Nếu chuyển dịch the0 hƢớng ko tích cực sẽ làm ch0 cơ cấu thu NSNN sẽ chuyển dịch the0 hƢớng tăng tính bất ổn định ch0 thu NSNN.