Đo lường tác động của cấu trúc sở hữu đến hiệu quả hoạt động ngân hàng thương mại cổ phần tại ...

Luận văn thạc sĩ phân tích tác động của cấu trúc sở hữu đến hiệu quả kinh doanh tại ngân hàng thương mại cổ phần Sài Gòn Thương Tín.

• Tác giả: Kam Kim Long
• Người hướng dẫn: GS. Dapice
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế TP.Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Chính sách công
• Đề tài: Tác Động Cấu Trúc Sở Hữu Đến Hiệu Quả Ngân Hàng
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2014
• Địa điểm: TP. Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• TÓM TẮT LUẬN VĂN
• MỤC LỤC
• DANH MỤC HÌNH VẼ, BẢNG BIỂU
• 1. CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU TỔNG QUAN VÀ VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU
• 1.1. Bối cảnh nghiên cứu
• 1.2. Tổng quan các nghiên cứu liên quan
• 1.3. Tổng quan các nghiên cứu về đo lường quyền kiểm soát của các cổ đông chi phối
• 1.4. Tổng quan các nghiên cứu về đánh giá tác động của cấu trúc sở hữu lên kết quả hoạt động của ngân hàng
• 1.5. Mục tiêu và câu hỏi nghiên cứu
• 1.6. Câu hỏi nghiên cứu
• 1.7. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 1.8. Phương pháp nghiên cứu
• 2. CHƯƠNG 2: PHƯƠNG PHÁP ĐO LƯỜNG QUYỀN KIỂM SOÁT DOANH NGHIỆP
• 2.1. Khái quát các phương pháp đo lường quyền kiểm soát doanh nghiệp
• 2.2. Đo lường quyền lực kiểm soát của cổ đông bằng chỉ số Banzhaf
• 2.3. Tính chỉ số Banzhaf khi có thông tin đầy đủ về cấu trúc sở hữu trực tiếp
• 2.4. Tác động của các hình thức sở hữu gián tiếp lên chỉ số Banzhaf
• 2.5. Tính chỉ số Banzhaf khi thiếu thông tin đầy đủ về cấu trúc sở hữu
• 3. CHƯƠNG 3: TÁC ĐỘNG CỦA CẤU TRÚC SỞ HỮU ĐẾN RỦI RO VÀ HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG CỦA CÁC NHTMCP
• 3.1. Tác động của cấu trúc sở hữu lên kết quả hoạt động kinh doanh của NHTMCP thông qua việc phân bổ quyền kiểm soát
• 3.2. Mâu thuẫn ủy quyền - thừa hành trong cấu trúc sở hữu của các NHTMCP
• 3.3. Vấn đề ủy quyền-thừa hành loại 1
• 3.4. Vấn đề ủy quyền-thừa hành loại 2
• 3.5. Khái quát các nghiên cứu về tác động của cấu trúc sở hữu lên kết quả hoạt động kinh doanh của các NHTMCP
• 3.6. Tổng kết khung đánh giá tác động của cấu trúc sở hữu lên kết quả hoạt động của một NHTMCP
• 4. CHƯƠNG 4: NGHIÊN CỨU TÌNH HUỐNG SACOMBANK BỊ THÂU TÓM
• 4.1. Khái quát tình huống Sacombank bị thâu tóm
• 4.2. Kết quả lượng hóa quyền lực chi phối của các cổ đông Sacombank bằng chỉ số Banzhaf
• 4.2.1. Trước thời điểm Sacombank bị thâu tóm
• 4.2.2. Tại thời điểm Sacombank bị thâu tóm
• 4.3. Đánh giá tác động của cấu trúc sở hữu của Sacombank lên kết quả hoạt động của ngân hàng
• 4.4. Nhận định xu hướng và kiểm chứng lại các sự kiện diễn ra ở Sacombank
• 5. CHƯƠNG 5: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ CHÍNH SÁCH
• 5.1. Các kết luận đối với tình huống Sacombank
• 5.2. Các nhận xét chung rút ra cho các ngân hàng khác
• 5.3. Các kiến nghị chính sách
• 5.3.1. Các kiến nghị chính sách ngắn hạn với tình huống Sacombank
• 5.3.2. Các kiến nghị cho giải pháp dài hạn
• 5.4. Hạn chế của đề tài
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về tác động cấu trúc sở hữu đến hiệu quả ngân hàng

Cấu trúc sở hữu của các ngân hàng thương mại cổ phần (NHTMCP) có ảnh hưởng lớn đến hiệu quả hoạt động của họ. Nghiên cứu này sẽ phân tích mối quan hệ giữa cấu trúc sở hữu và hiệu quả ngân hàng, từ đó đưa ra những nhận định quan trọng về vấn đề này. Các ngân hàng thương mại cổ phần hiện nay đang chiếm tỷ trọng lớn trong hệ thống tài chính Việt Nam, do đó việc hiểu rõ tác động của cấu trúc sở hữu là rất cần thiết.

1.1. Cấu trúc sở hữu và vai trò của nó trong ngân hàng

Cấu trúc sở hữu của ngân hàng không chỉ ảnh hưởng đến hiệu quả hoạt động mà còn tác động đến sự ổn định của toàn hệ thống tài chính. Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng mức độ tập trung quyền sở hữu có thể dẫn đến những rủi ro tài chính lớn, đặc biệt là trong bối cảnh các ngân hàng thương mại cổ phần đang phải đối mặt với nhiều thách thức.

1.2. Hiệu quả ngân hàng và các yếu tố ảnh hưởng

Hiệu quả ngân hàng được đo lường qua nhiều chỉ số khác nhau, bao gồm lợi nhuận, chi phí hoạt động và chất lượng tài sản. Các yếu tố như quản lý tài chính, cấu trúc sở hữu và rủi ro tài chính đều có thể ảnh hưởng đến hiệu quả hoạt động của ngân hàng.

II. Vấn đề và thách thức trong cấu trúc sở hữu ngân hàng

Cấu trúc sở hữu phức tạp và sự hiện diện của các cổ đông lớn kiểm soát đang tạo ra nhiều thách thức cho các ngân hàng thương mại cổ phần. Những vấn đề này không chỉ ảnh hưởng đến hiệu quả hoạt động mà còn tiềm ẩn nhiều rủi ro cho toàn hệ thống ngân hàng.

2.1. Rủi ro tài chính từ cấu trúc sở hữu chéo

Cấu trúc sở hữu chéo có thể dẫn đến việc các ngân hàng bị chi phối bởi một nhóm cổ đông nhất định, từ đó tạo ra những rủi ro tài chính lớn. Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng sự hiện diện của các cổ đông lớn có thể làm gia tăng nợ xấu và giảm hiệu quả hoạt động.

2.2. Thách thức trong quản lý tài chính ngân hàng

Quản lý tài chính trong các ngân hàng thương mại cổ phần đang gặp nhiều khó khăn do sự chi phối của các cổ đông lớn. Điều này có thể dẫn đến việc các quyết định tài chính không được thực hiện một cách khách quan, ảnh hưởng đến hiệu quả hoạt động của ngân hàng.

III. Phương pháp đo lường tác động của cấu trúc sở hữu

Để đánh giá tác động của cấu trúc sở hữu đến hiệu quả ngân hàng, cần áp dụng các phương pháp đo lường chính xác. Một trong những phương pháp hiệu quả là sử dụng chỉ số Banzhaf để đo lường quyền lực kiểm soát của các cổ đông.

3.1. Chỉ số Banzhaf và ứng dụng trong ngân hàng

Chỉ số Banzhaf là một công cụ hữu ích để đo lường quyền lực của các cổ đông trong ngân hàng. Phương pháp này giúp xác định ai là người thực sự kiểm soát ngân hàng và mức độ ảnh hưởng của họ đến các quyết định tài chính.

3.2. Các phương pháp khác để đánh giá cấu trúc sở hữu

Ngoài chỉ số Banzhaf, còn có nhiều phương pháp khác như phân tích hồi quy và mô hình lý thuyết trò chơi. Những phương pháp này giúp cung cấp cái nhìn sâu sắc hơn về mối quan hệ giữa cấu trúc sở hữu và hiệu quả ngân hàng.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu

Nghiên cứu thực tiễn về tác động của cấu trúc sở hữu đến hiệu quả ngân hàng đã chỉ ra nhiều kết quả quan trọng. Các ngân hàng thương mại cổ phần cần phải xem xét lại cấu trúc sở hữu của mình để đảm bảo hoạt động hiệu quả và bền vững.

4.1. Kết quả từ nghiên cứu tình huống Sacombank

Nghiên cứu tình huống Sacombank cho thấy rằng cấu trúc sở hữu phức tạp đã ảnh hưởng tiêu cực đến hiệu quả hoạt động của ngân hàng. Các cổ đông lớn đã chi phối nhiều quyết định quan trọng, dẫn đến những rủi ro tài chính lớn.

4.2. Những bài học rút ra cho các ngân hàng khác

Các ngân hàng thương mại cổ phần khác có thể học hỏi từ tình huống của Sacombank để cải thiện cấu trúc sở hữu của mình. Việc giảm thiểu sự chi phối của các cổ đông lớn có thể giúp nâng cao hiệu quả hoạt động và giảm rủi ro tài chính.

V. Kết luận và tương lai của nghiên cứu

Tác động của cấu trúc sở hữu đến hiệu quả ngân hàng là một vấn đề quan trọng cần được nghiên cứu sâu hơn. Các ngân hàng thương mại cổ phần cần phải có những chính sách phù hợp để đảm bảo hoạt động hiệu quả và bền vững trong tương lai.

5.1. Tương lai của nghiên cứu về cấu trúc sở hữu

Nghiên cứu về cấu trúc sở hữu sẽ tiếp tục đóng vai trò quan trọng trong việc hiểu rõ hơn về hiệu quả hoạt động của ngân hàng. Các phương pháp mới và dữ liệu sẽ giúp cải thiện khả năng phân tích và đánh giá.

5.2. Đề xuất chính sách cho các ngân hàng

Các ngân hàng cần xem xét lại các chính sách về cấu trúc sở hữu để đảm bảo rằng quyền lực kiểm soát không bị tập trung vào một nhóm cổ đông nhất định. Điều này sẽ giúp nâng cao hiệu quả hoạt động và giảm thiểu rủi ro tài chính.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Hệ thống ngân hàng thương mại cổ phần (NHTMCP) tại Việt Nam đóng vai trò quan trọng trong phát triển kinh tế, chiếm khoảng 42% tổng tài sản toàn hệ thống ngân hàng tính đến quý I năm 2014. Tuy nhiên, cấu trúc sở hữu phức tạp, đặc biệt là hiện tượng sở hữu chéo và sự chi phối của các cổ đông lớn, đã tạo ra những rủi ro tiềm ẩn cho toàn bộ hệ thống. Luật Các tổ chức tín dụng 2010 đã quy định giới hạn tỷ lệ sở hữu nhằm hạn chế sự thao túng của cổ đông lớn, nhưng thực tế quyền kiểm soát không hoàn toàn tương ứng với tỷ lệ sở hữu trực tiếp. Nghiên cứu tập trung vào việc đo lường quyền lực kiểm soát thực sự của các cổ đông trong NHTMCP, sử dụng chỉ số quyền lực Banzhaf dựa trên lý thuyết trò chơi bỏ phiếu, nhằm xác định mức độ tập trung quyền kiểm soát và đánh giá tác động của cấu trúc sở hữu đến hiệu quả hoạt động và rủi ro của ngân hàng. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào tình huống cụ thể của Ngân hàng Thương mại Cổ phần Sài Gòn Thương Tín (Sacombank) trong giai đoạn trước và sau khi bị thâu tóm (2011-2012). Kết quả nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc xây dựng chính sách giám sát và tái cấu trúc hệ thống ngân hàng, góp phần nâng cao sự ổn định và phát triển bền vững của ngành tài chính Việt Nam.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên hai lý thuyết chính: lý thuyết trò chơi bỏ phiếu và lý thuyết ủy quyền-thừa hành. Lý thuyết trò chơi bỏ phiếu được sử dụng để mô phỏng quá trình bỏ phiếu tại đại hội cổ đông, từ đó tính toán chỉ số quyền lực Banzhaf nhằm đo lường quyền kiểm soát thực sự của các cổ đông. Chỉ số này phản ánh khả năng của cổ đông trong việc thay đổi kết quả bỏ phiếu, vượt lên trên tỷ lệ sở hữu cổ phần trực tiếp. Lý thuyết ủy quyền-thừa hành phân tích mâu thuẫn lợi ích giữa cổ đông và ban điều hành (loại 1), cũng như giữa cổ đông kiểm soát và cổ đông không kiểm soát (loại 2), giúp đánh giá tác động của cấu trúc sở hữu lên rủi ro và hiệu quả hoạt động của ngân hàng. Ba khái niệm chính được sử dụng gồm: quyền sở hữu (ownership right), quyền kiểm soát (control right), và lợi ích riêng của việc kiểm soát (private benefits of control). Ngoài ra, các dạng cấu trúc sở hữu như sở hữu chéo, sở hữu hình kim tự tháp và sở hữu ẩn danh cũng được phân tích để làm rõ sự phức tạp trong phân bổ quyền lực.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu chính được thu thập từ các báo cáo công khai của Sacombank, các văn bản pháp luật như Luật Các tổ chức tín dụng 2010, và các nghiên cứu thực nghiệm quốc tế liên quan. Phương pháp phân tích bao gồm tính toán chỉ số Banzhaf dựa trên mô hình lý thuyết trò chơi bỏ phiếu, sử dụng các thuật toán và mô phỏng Monte Carlo để xử lý các trường hợp thiếu thông tin và cấu trúc sở hữu gián tiếp. Cỡ mẫu tập trung vào Sacombank trong giai đoạn 2011-2012, với các giả định hợp lý về thông tin sở hữu gián tiếp và ủy quyền biểu quyết. Timeline nghiên cứu kéo dài từ việc thu thập dữ liệu, phân tích cấu trúc sở hữu, tính toán chỉ số Banzhaf, đến đánh giá tác động của cấu trúc sở hữu lên hiệu quả và rủi ro hoạt động của ngân hàng.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Mức độ tập trung quyền kiểm soát cao tại Sacombank: Trước khi bị thâu tóm, chỉ số Banzhaf cho thấy liên minh giữa ngân hàng ANZ và gia đình ông Đặng Văn Thành chiếm quyền kiểm soát tuyệt đối, dù tỷ lệ sở hữu trực tiếp của họ không vượt quá giới hạn pháp luật (ANZ 9,61%, gia đình ông Thành 7,44%). Sau khi thâu tóm, liên minh mới gồm Eximbank và gia đình ông Trầm Bê cũng duy trì mức độ tập trung quyền kiểm soát cao với chỉ số Banzhaf lên đến 100%.

2. Sự khác biệt giữa quyền sở hữu và quyền kiểm soát: Tỷ lệ sở hữu cổ phần trực tiếp phân tán nhưng quyền kiểm soát tập trung cao, đi ngược lại nguyên tắc công ty cổ phần đại chúng. Ví dụ, gia đình ông Trầm Bê sở hữu trực tiếp dưới 0,1% cổ phần nhưng lại có quyền kiểm soát lớn thông qua các liên minh và cấu trúc sở hữu gián tiếp.

3. Tác động tiêu cực của cấu trúc sở hữu tập trung: Mức độ tập trung quyền kiểm soát cao làm gia tăng rủi ro hoạt động và giảm hiệu quả hoạt động của Sacombank, đặc biệt sau khi nhóm cổ đông có tác động tích cực (nhà đầu tư nước ngoài như ANZ, Dragon Capital) thoái vốn. Tăng trưởng tín dụng của Sacombank năm 2013 đạt 13%, cao hơn nhiều so với mức trung bình ngành 5%, đồng thời S&P hạ triển vọng tín nhiệm do chất lượng tài sản suy giảm.

4. Ảnh hưởng của các nhóm cổ đông khác nhau: Trước thâu tóm, nhóm cổ đông nước ngoài và quỹ đầu tư có tác động tích cực đến hiệu quả và giảm rủi ro, trong khi nhóm cổ đông gia đình có tác động ngược lại. Sau thâu tóm, nhóm cổ đông gia đình và liên minh mới có xu hướng làm tăng rủi ro và giảm hiệu quả hoạt động.

Thảo luận kết quả

Kết quả lượng hóa chỉ số Banzhaf cho thấy quyền kiểm soát thực sự không thể được đánh giá chỉ qua tỷ lệ sở hữu cổ phần trực tiếp, do sự tồn tại của các cấu trúc sở hữu phức tạp như sở hữu chéo, hình kim tự tháp và sở hữu ẩn danh. Việc tập trung quyền kiểm soát vào một nhóm nhỏ cổ đông tạo điều kiện cho lợi ích riêng và hành vi rủi ro, làm gia tăng chi phí ủy quyền-thừa hành loại 2 giữa cổ đông kiểm soát và cổ đông không kiểm soát. So sánh với các nghiên cứu quốc tế, tác động tiêu cực của cấu trúc sở hữu tập trung lên hiệu quả và rủi ro ngân hàng cũng được ghi nhận ở nhiều quốc gia, đặc biệt trong điều kiện thể chế chưa hoàn thiện như Việt Nam. Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ thể hiện sự thay đổi chỉ số Banzhaf của các cổ đông chính trước và sau thâu tóm, cùng bảng so sánh các chỉ số tài chính và rủi ro của Sacombank qua các năm.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường giám sát quyền kiểm soát: Cơ quan quản lý cần áp dụng các chỉ số đo lường quyền lực kiểm soát như chỉ số Banzhaf để giám sát thực chất quyền kiểm soát của cổ đông, không chỉ dựa vào tỷ lệ sở hữu cổ phần trực tiếp. Điều này giúp phát hiện và ngăn chặn các hành vi thao túng, giảm thiểu rủi ro hệ thống.

2. Khuyến khích sự tham gia của nhà đầu tư nước ngoài: Mở rộng giới hạn sở hữu cho nhà đầu tư nước ngoài nhằm thu hút các cổ đông chiến lược có tác động tích cực đến hiệu quả và giảm rủi ro hoạt động của ngân hàng, đồng thời giảm sự tập trung quyền lực vào các nhóm cổ đông gia đình hoặc nội địa có xu hướng rủi ro cao.

3. Xây dựng khung pháp lý minh bạch và chặt chẽ: Hoàn thiện các quy định về công bố thông tin sở hữu, đặc biệt là các hình thức sở hữu gián tiếp và sở hữu ẩn danh, nhằm tăng tính minh bạch và giảm bất cân xứng thông tin trên thị trường tài chính.

4. Đổi mới hệ thống quản trị ngân hàng: Nâng cao tiêu chuẩn năng lực quản trị, kinh nghiệm và trình độ chuyên môn của các chức danh lãnh đạo, đồng thời áp dụng các quy trình, chính sách quản trị rủi ro tiên tiến phù hợp với chuẩn mực quốc tế để nâng cao hiệu quả hoạt động và giảm thiểu rủi ro.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cơ quan quản lý nhà nước và Ngân hàng Nhà nước Việt Nam: Để xây dựng chính sách giám sát quyền kiểm soát cổ đông, hoàn thiện khung pháp lý và đề xuất các giải pháp tái cấu trúc hệ thống ngân hàng hiệu quả.

2. Ban lãnh đạo và hội đồng quản trị các ngân hàng thương mại cổ phần: Nhằm hiểu rõ tác động của cấu trúc sở hữu đến hoạt động ngân hàng, từ đó điều chỉnh chiến lược quản trị và kiểm soát rủi ro phù hợp.

3. Các nhà đầu tư và cổ đông: Giúp nhận diện đúng quyền lực kiểm soát thực sự trong ngân hàng, đánh giá rủi ro và hiệu quả đầu tư, đồng thời bảo vệ quyền lợi cổ đông nhỏ.

4. Các nhà nghiên cứu và học giả trong lĩnh vực tài chính ngân hàng: Cung cấp phương pháp luận mới về đo lường quyền kiểm soát và phân tích tác động của cấu trúc sở hữu, làm cơ sở cho các nghiên cứu tiếp theo.

Câu hỏi thường gặp

1. Chỉ số Banzhaf là gì và tại sao được sử dụng để đo quyền kiểm soát?
   Chỉ số Banzhaf đo lường khả năng của một cổ đông trong việc thay đổi kết quả bỏ phiếu tại đại hội cổ đông, phản ánh quyền lực kiểm soát thực sự vượt lên trên tỷ lệ sở hữu cổ phần trực tiếp. Nó phù hợp với các cấu trúc sở hữu phức tạp và được hỗ trợ bởi lý thuyết trò chơi bỏ phiếu.

2. Tại sao quyền kiểm soát không đồng nhất với quyền sở hữu?
   Do tồn tại các cấu trúc sở hữu gián tiếp, sở hữu chéo, hình kim tự tháp và sở hữu ẩn danh, một cổ đông có thể kiểm soát quyền biểu quyết lớn hơn nhiều so với tỷ lệ sở hữu cổ phần trực tiếp, dẫn đến sự khác biệt giữa quyền sở hữu và quyền kiểm soát.

3. Ảnh hưởng của cấu trúc sở hữu tập trung đến rủi ro và hiệu quả hoạt động của ngân hàng như thế nào?
   Mức độ tập trung cao trong quyền kiểm soát thường làm tăng rủi ro hoạt động và giảm hiệu quả hoạt động do lợi ích riêng của cổ đông kiểm soát và mâu thuẫn ủy quyền-thừa hành. Tuy nhiên, tác động này còn phụ thuộc vào loại cổ đông chi phối và môi trường thể chế.

4. Làm thế nào để giảm thiểu rủi ro từ cấu trúc sở hữu tập trung?
   Cần tăng cường giám sát quyền kiểm soát, khuyến khích sự tham gia của nhà đầu tư nước ngoài, hoàn thiện khung pháp lý minh bạch, và đổi mới hệ thống quản trị ngân hàng theo chuẩn mực quốc tế.

5. Tại sao nghiên cứu Sacombank lại quan trọng cho hệ thống ngân hàng Việt Nam?
   Sacombank là trường hợp điển hình cho cấu trúc sở hữu phức tạp và quyền kiểm soát tập trung trong NHTMCP Việt Nam. Nghiên cứu giúp hiểu rõ các vấn đề thực tiễn, từ đó đề xuất chính sách và giải pháp tái cấu trúc hiệu quả cho toàn hệ thống.

Kết luận

• Luận văn đã phát triển phương pháp đo lường quyền kiểm soát thực sự của cổ đông trong NHTMCP Việt Nam bằng chỉ số Banzhaf, vượt qua giới hạn của việc chỉ dựa vào tỷ lệ sở hữu cổ phần trực tiếp.
• Phân tích tình huống Sacombank cho thấy quyền kiểm soát tập trung cao vào một nhóm nhỏ cổ đông, tạo ra rủi ro gia tăng và giảm hiệu quả hoạt động ngân hàng.
• Các nhóm cổ đông khác nhau có tác động khác nhau đến rủi ro và hiệu quả, trong đó cổ đông nước ngoài thường có tác động tích cực, còn cổ đông gia đình có xu hướng tiêu cực.
• Kết quả nghiên cứu nhấn mạnh vai trò quan trọng của thể chế và khung pháp lý trong việc điều tiết cấu trúc sở hữu và quyền kiểm soát.
• Đề xuất các giải pháp chính sách nhằm tăng cường giám sát, minh bạch thông tin và cải thiện quản trị ngân hàng để nâng cao sự ổn định và phát triển bền vững của hệ thống ngân hàng Việt Nam.

Next steps: Cơ quan quản lý và các ngân hàng nên áp dụng phương pháp đo lường quyền kiểm soát này để rà soát cấu trúc sở hữu, đồng thời tiếp tục theo dõi và đánh giá tác động thực tiễn trong các năm tiếp theo.

Các nhà hoạch định chính sách, lãnh đạo ngân hàng và nhà đầu tư cần phối hợp chặt chẽ để xây dựng môi trường tài chính minh bạch, công bằng và bền vững, bảo vệ quyền lợi của tất cả các bên liên quan.

Trích đoạn nội dung tài liệu

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP.HỒ CHÍ MINH CHƯƠNG TRÌNH GIẢNG DẠY KINH TẾ FULBRIGHT KAM KIM LONG ĐO LƯỜNG VÀ ĐÁNH GIÁ TÁC ĐỘNG CỦA CẤU TRÚC SỞ HỮU ĐẾN KẾT QUẢ HOẠT ĐỘNG KINH DOANH CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI CỔ PHẦN: TÌNH HUỐNG NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI CỔ PHẦN SÀI GÒN THƯƠNG TÍN LUẬN VĂN THẠC SĨ CHÍNH SÁCH CÔNG TP. Hồ Chí Minh Năm 2014 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP.HỒ CHÍ MINH CHƯƠNG TRÌNH GIẢNG DẠY KINH TẾ FULBRIGHT KAM KIM LONG ĐO LƯỜNG VÀ ĐÁNH GIÁ TÁC ĐỘNG CỦA CẤU TRÚC SỞ HỮU ĐẾN KẾT QUẢ HOẠT ĐỘNG KINH DOANH CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI CỔ PHẦN: TÌNH HUỐNG NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI CỔ PHẦN SÀI GÒN THƯƠNG TÍN Ngành: Chính sách công Mã số: 60340402 LUẬN VĂN THẠC SĨ CHÍNH SÁCH CÔNG NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: GS. DAPICE Đ THI N ANH TUẤN TP. Hồ Chí Minh N ăm 2014 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] TIEU LUAN MOI download : [e-mail] -i- LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan luận văn này hoàn toàn do tôi thực hiện. Các đoạn trích dẫn và số liệu sử dụng trong luận văn đều được dẫn nguồn và có độ chính xác cao nhất trong phạm vi hiểu biết của tôi. Luận văn này không nhất thiết phản ánh quan điểm của Trường Đại học Kinh tế thành phố Hồ Chí Minh hay Chương trình giảng dạy kinh tế Fulbright. Học viên Kam Kim Long TIEU LUAN MOI download : [e-mail] -ii- LỜI CẢM ƠN Luận văn này đánh dấu quá trình tổng kết và vận dụng các kiến thức đã được học ở Trường Fulbright để trả lời các câu hỏi chính sách trong lĩnh vực Tài Chính Phát Triển, đồng thời cũng đánh dấu một bước trưởng thành mới của tôi trong nghiên cứu. Tôi xin gửi lời cảm ơn sâu sắc đến Thầy Đỗ Thiên Anh Tuấn và GS. Dapice là những người thầy đã trực tiếp hướng dẫn tôi từng bước thực hiện luận văn này, đồng thời giúp tôi tổng kết được một phần luận văn để công bố thành bài báo quốc tế. Tôi xin gửi lời cảm ơn sâu sắc đến Cô Trần Thị Quế Giang, người đã giúp tôi định hướng đề tài và hỗ trợ những tài liệu quí giá để tôi có thể làm rõ vấn đề chính sách và ý nghĩa của đề tài. Tôi xin gửi lời cảm ơn sâu sắc đến Thầy Mai Hoàng Chương, người đã cùng tôi nghiên cứu những thuật toán tính Banzhaf cho đến khi trường đóng trong các buổi chiều tối trong nhiều tuần liền. Tôi xin cảm ơn sâu sắc đến Thầy Nguyễn Xuân Thành, Cô Đinh Vũ Trang Ngân cùng bạn bè lớp MPP5 đã động viên và góp ý giúp tôi hoàn thiện khung phân tích cho luận văn trong những buổi Seminar. Tôi xin cảm ơn vợ và bố mẹ đã chăm sóc chu đáo cho con trai 02 tháng tuổi của tôi, để tôi có được thời gian hoàn thiện luận văn này. Kam Kim Long TIEU LUAN MOI download : [e-mail] -iii- TÓM TẮT LUẬN VĂN Các ngân hàng thương mại cổ phần hiện nay đang đóng vai trò rất quan trọng đối với sự phát triển kinh tế của đất nước, tuy nhiên thời gian qua, nhiều trục trặc về hiện trạng cấu trúc sở hữu chéo và các vấn đề về cổ đông lớn kiểm soát đã tạo những bất ổn và tiềm ẩn rủi ro cho toàn hệ thống ngân hàng. Trong lĩnh vực quản trị ngân hàng, sở hữu và kiểm soát là hai khái niệm cần cẩn thận phân biệt. Hiện nay, các nghiên cứu trong nước chưa chỉ ra một phương pháp có thể đo lường trực tiếp quyền lực kiểm soát của các cổ đông trong một ngân hàng, thay vào đó là việc đánh đồng quyền kiểm soát với các tỷ lệ sở hữu trực tiếp của các cổ đông. Nguyên nhân là do có nhiều trở ngại về sự phức tạp quá mức của các cấu trúc sở hữu thực tế, cũng như thiếu thông tin về cấu trúc sở hữu hoàn chỉnh để tính toán. Luận văn giới thiệu một phương pháp có thể sử dụng để đo lường trực tiếp quyền lực kiểm soát của các cổ đông trong các ngân hàng thương mại cổ phần ở Việt Nam bằng thang đo lượng hóa của chỉ số quyền lực Banzhaf trong lý thuyết trò chơi bỏ phiếu, đồng thời cũng giải quyết các trở ngại khi áp dụng chỉ số Banzhaf vào phân tích các cấu trúc thực tế. Thông qua các giá trị lượng hóa Banzhaf này, có thể xác định được chính xác và đầy đủ các cổ đông đang thực sự kiểm soát một ngân hàng, mức độ tập trung của quyền kiểm soát của ngân hàng để làm cơ sở cho việc đánh giá tiềm năng ảnh hưởng của cấu trúc sở hữu đến rủi ro và hiệu quả hoạt động của các ngân hàng thương mại cổ phần. Mức độ chính xác của các kết quả đo lường này có phụ thuộc vào chất lượng của thông tin đầu vào. Để đánh giá các tác động tiềm năng của cấu trúc sở hữu lên rủi ro và hiệu quả hoạt động của một ngân hàng trong luận văn xây dựng khung phân tích dựa trên lý thuyết về ủy quyền-thừa hành, và các kết quả nghiên cứu thực nghiệm được thực hiện trên hệ thống các ngân hàng ở các nước. Nhìn chung, mức độ tập trung cao trong cấu trúc sở hữu của một ngân hàng sẽ làm gia tăng rủi ro và giảm hiệu quả hoạt động của ngân hàng. Tuy nhiên, cường độ tác động sẽ còn phụ thuộc vào loại chủ sở hữu nào đang kiểm soát ngân hàng (sở hữu nhà nước, sở hữu gia đình, sở hữu nước ngoài…). Ngoài ra, tác động này còn bị ảnh hưởng mạnh bởi yếu tố thể chế và khung pháp lý khác nhau ở các nước. Ở các khối nước có thể chế tốt như các nước Scandinavie thì mức độ tập TIEU LUAN MOI download : [e-mail] -iv- trung trong cấu trúc sở hữu làm cho các ngân hàng hoạt động hiệu quả hơn mà không làm tăng rủi ro hoạt động. Trong tình huống Sacombank bị thâu tóm, luận văn chỉ sử dụng nguồn số liệu công khai để tính toán, tuy nhiên, các kết quả lượng hóa Banzhaf cũng giải thích một số hiện tượng và cho thấy sự phù hợp phần nào với các quan sát bên ngoài theo diễn biến từng bước của cuộc thâu tóm. Trước và sau khi bị thâu tóm, Sacombank vẫn duy trì một mức độ tập trung cao của quyền kiểm soát trong cấu trúc sở hữu. Chỉ một liên minh gồm một ngân hàng và một gia đình đã có thể chi phối hoàn toàn Sacombank. Hiện nay, Sacombank vẫn là ngân hàng lớn, tương đối lành mạnh và thuộc nhóm loại A theo phân loại của ngân hàng nhà nước Việt Nam. Tuy nhiên, khung phân tích trong luận văn cho thấy cấu trúc sở hữu hiện hữu này đang có tiềm năng ảnh hưởng tiêu cực đến hiệu quả hoạt động và làm gia tăng rủi ro hoạt động cho ngân hàng Sacombank trong tương lai. Hiện nay ở các NHTMCP khác cũng có hiện trạng cấu trúc sở hữu gián tiếp phức tạp và có dấu hiệu cho thấy đang bị chi phối bởi một nhóm cổ đông như Sacombank. Trong khi đề án tái cấu trúc các tổ chức tín dụng hiện nay chỉ tập trung vào giải pháp mua bán sát nhập các ngân hàng yếu kém. Các phát hiện ở Sacombank cần được nhìn nhận đối với toàn hệ thống NHTMCP ở Việt Nam để có những chính sách và phương án tái cơ cấu hiệu quả cho toàn hệ thống ngân hàng. Vì nếu không xác định được đúng và đủ các ông chủ thực sự của các NHTMCP, cũng như tác động tiềm năng của họ đến hiệu quả hoạt động và rủi ro của ngân hàng thì các chính sách điều tiết của NHNN rất khó tác động đến đúng đối tượng và đạt được hiệu quả. TIEU LUAN MOI download : [e-mail] -v- MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN . ii TÓM TẮT LUẬN VĂN . iii MỤC LỤC . v DANH MỤC HÌNH VẼ, BẢNG BIỂU. vii CHƯƠNG 1 GIỚI THIỆU TỔNG QUAN VÀ VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU. Bối cảnh nghiên cứu . Tổng quan các nghiên cứu liên quan . Tổng quan các nghiên cứu về đo lường quyền kiểm soát của các cổ đông chi phối . Tổng quan các nghiên cứu về đánh giá tác động của cấu trúc sở hữu lên kết quả hoạt động của ngân hàng . Mục tiêu và câu hỏi nghiên cứu. Câu hỏi nghiên cứu . Đối tượng và phạm vi nghiên cứu . Phương pháp nghiên cứu . 6 CHƯƠNG 2 PHƯƠNG PHÁP ĐO LƯỜNG QUYỀN KIỂM SOÁT DOANH NGHIỆP . Khái quát các phương pháp đo lường quyền kiểm soát doanh nghiệp . Đo lường quyền lực kiểm soát của cổ đông bằng chỉ số Banzhaf . Tính chỉ số Banzhaf khi có thông tin đầy đủ về cấu trúc sở hữu trực tiếp . Tác động của các hình thức sở hữu gián tiếp lên chỉ số Banzhaf . Tính chỉ số Banzhaf khi thiếu thông tin đầy đủ về cấu trúc sở hữu. 13 CHƯƠNG 3 TÁC ĐỘNG CỦA CẤU TRÚC SỞ HỮU ĐẾN RỦI RO VÀ HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG CỦA CÁC NHTMCP . Tác động của cấu trúc sở hữu lên kết quả hoạt động kinh doanh của NHTMCP thông qua việc phân bổ quyền kiểm soát . Mâu thuẫn ủy quyền - thừa hành trong cấu trúc sở hữu của các NHTMCP . Vấn đề ủy quyền-thừa hành loại 1 . Vấn đề ủy quyền-thừa hành loại 2 . Khái quát các nghiên cứu về tác động của cấu trúc sở hữu lên kết quả hoạt động kinh doanh của các NHTMCP . Tổng kết khung đánh giá tác động của cấu trúc sở hữu lên kết quả hoạt động của một NHTMCP . 19 CHƯƠNG 4 NGHIÊN CỨU TÌNH HUỐNG SACOMBANK BỊ THÂU TÓM . 22 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail. Khái quát tình huống Sacombank bị thâu tóm. Kết quả lượng hóa quyền lực chi phối của các cổ đông Sacombank bằng chỉ số Banzhaf . Trước thời điểm Sacombank bị thâu tóm . Tại thời điểm Sacombank bị thâu tóm . Đánh giá tác động của cấu trúc sở hữu của Sacombank lên kết quả hoạt động của ngân hàng. Nhận định xu hướng và kiểm chứng lại các sự kiện diễn ra ở Sacombank. 28 CHƯƠNG 5 KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ CHÍNH SÁCH . Các kết luận đối với tình huống Sacombank . Các nhận xét chung rút ra cho các ngân hàng khác . Các kiến nghị chính sách . Các kiến nghị chính sách ngắn hạn với tình huống Sacombank. Các kiến nghị cho giải pháp dài hạn . Hạn chế của đề tài. 32 TÀI LIỆU THAM KHẢO . 37 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] -vii- DANH MỤC HÌNH VẼ, BẢNG BIỂU DANH MỤC BẢNG BIỂU Bảng 3-1 Tác động của mức độ tập trung cao trong cấu trúc sở hữu lên rủi ro và hiệu quả hoạt động của các ngân hàng Châu Âu .