ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI VIỆN ĐẢM BẢO CHẤT LƯỢNG GIÁO DỤC Nguyễn Thị Thu Hương SỰ THÍCH ỨNG CỦA GIẢNG VIÊN ĐỐI VỚI HOẠT ĐỘNG SINH VIÊN ĐÁNH GIÁ GIẢNG VIÊN TẠI ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN LUẬN VĂN THẠC SĨ Hà Nội – Năm 2011 16991218103831000000 ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI VIỆN ĐẢM BẢO CHẤT LƯỢNG GIÁO DỤC Nguyễn Thị Thu Hương SỰ THÍCH ỨNG CỦA GIẢNG VIÊN ĐỐI VỚI HOẠT ĐỘNG SINH VIÊN ĐÁNH GIÁ GIẢNG VIÊN TẠI ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN Chuyên ngành: Đo lường và đánh giá trong giáo dục (Chuyên ngành đào tạo thí điểm) LUẬN VĂN THẠC SĨ Người hướng dẫn khoa học: PGS. Nguyễn Quý Thanh Hà Nội – Năm 2011 2 LỜI CAM ĐOAN Luận văn thạc sỹ chuyên ngành “Đo lường và đánh giá trong giáo dục” với đề tài “Sự thích ứng của giảng viên đối với hoạt động sinh viên đánh giá giảng viên tại Đại học Thái Nguyên” được tác giả nghiên cứu lần đầu tiên tại Đại học Thái Nguyên. Kết quả, số liệu nghiên cứu được trích dẫn và giới thiệu trong luận văn là hoàn toàn trung thực. Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của tôi.
Những kết quả này chưa từng công bố trong bất cứ một công trình khoa học nào. TÁC GIẢ LUẬN VĂN Nguyễn Thị Thu Hương 3 LỜI CẢM ƠN Em xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới các thầy, cô giáo đã dạy em trong thời gian học cao học khoá 2 chuyên ngành đo lường và đánh giá chất lượng giáo dục, cảm ơn Trung tâm Đảm bảo chất lượng đào tạo và nghiên cứu phát triển giáo dục - Đại học Quốc gia Hà Nội (nay là Viện Đảm bảo chất lượng giáo dục), Trung tâm Khảo thí và Kiểm định chất lượng - Đại học Thái Nguyên đặc biệt là Ban Giám đốc của hai Trung tâm đã tạo mọi điều kiện thuận lợi cho em hoàn thành luận văn này. Em xin chân thành cảm ơn thầy hướng dẫn, PGS. Nguyễn Quý Thanh đã rất nhiệt tình giúp đỡ, động viên em trong quá trình nghiên cứu và thực hiện luận văn tốt nghiệp.
Do thời gian có hạn và kinh nghiệm nghiên cứu còn thiếu nên luận văn không thể tránh khỏi những hạn chế và thiếu sót. Em kính mong nhận được sự góp ý, bổ sung ý kiến của các thầy, cô giáo và các bạn đồng nghiệp. Em xin chân thành cảm ơn. Học viên Nguyễn Thị Thu Hương 4 MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN.
4 DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT. 8 DANH MỤC CÁC BẢNG. 9 DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ. Lý do chọn đề tài.
Mục đích nghiên cứu. Giới hạn phạm vi nghiên cứu. Câu hỏi nghiên cứu và giả thuyết nghiên cứu. Câu hỏi nghiên cứu.
Giả thuyết nghiên cứu. Phương pháp nghiên cứu. Mẫu và phương pháp chọn mẫu. Tiến trình nghiên cứu.
Giai đoạn nghiên cứu lý luận. Giai đoạn nghiên cứu thực tiễn. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài nghiên cứu. Tổng quan vấn đề nghiên cứu.
Lịch sử nghiên cứu vấn đề trên thế giới. Lịch sử nghiên cứu vấn đề ở Việt Nam. Một số khái niệm cơ bản của đề tài. Khái niệm thích ứng.
Chỉ báo thích ứng của giảng viên. Sinh viên đánh giá giảng viên. BỐI CẢNH ĐỊA BÀN NGHIÊN CỨU. Vài nét về Đại học Thái Nguyên.
Mô hình tổ chức của Đại học Thái Nguyên. Đội ngũ cán bộ, giảng viên Đại học Thái Nguyên. Hoạt động đánh giá giảng viên tại ĐHTN. Nội dung phiếu hỏi đánh giá hoạt động giảng dạy của GV.
Cách thức triển khai hoạt động ĐGGV. HIỆU QUẢ CỦA HOẠT ĐỘNG SINH VIÊN ĐÁNH GIÁ GIẢNG VIÊN VÀ SỰ THÍCH ỨNG CỦA GV. Đánh giá chung về hiệu quả của hoạt động SVĐGGV. Đánh giá chung về mức độ thích ứng của giảng viên ĐHTN.
Sự thích ứng với hoạt động chuẩn bị bài giảng trước khi lên lớp. Sự thích ứng của giảng viên trong hoạt động giảng dạy. Sự thích ứng của giảng viên với việc kiểm tra, đánh giá. Sự thích ứng của giảng viên về việc hỗ trợ sinh viên ngoài giờ học trên lớp.
Tổng hợp mức độ thích ứng của giảng viên. NGHIÊN CỨU TÁC ĐỘNG CỦA MỘT SỐ YẾU TỐ NHÂN KHẨU – XÃ HỘI ĐẾN SỰ THÍCH ỨNG CỦA GIẢNG VIÊN. Yếu tố giới. Yếu tố học vấn.
Yếu tố kinh nghiệm học tập ở nước ngoài. Yếu tố chuyên ngành giảng dạy. Yếu tố thâm niên nghề nghiệp. 73 KẾT LUẬN VÀ MỘT SỐ GỢI Ý VỀ CHÍNH SÁCH.
Một số gợi ý về chính sách. Đối với nhà trường, các khoa. Đối với giảng viên. Hạn chế của nghiên cứu.
Hướng nghiên cứu tiếp theo. 77 TÀI LIỆU THAM KHẢO. 83 7 DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT Từ viết tắt Nội dung ĐHTN Đại học Thái Nguyên GV Giảng viên SV Sinh viên ĐG Đánh giá PPGD Phương pháp giảng dạy TB Trung bình ĐLC Độ lệch chuẩn ĐTB Điểm trung bình 8 DANH MỤC CÁC BẢNG Cơ cấu mẫu nghiên cứu.1: Đội ngũ giảng viên của ĐHTN (người) .2: Kết quả đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ qua các giai đoạn (người).1: Đánh giá về thông tin phản hồi từ hoạt động SVĐGGV .2: Nhận định của giảng viên về việc chuẩn bị nội dung bài giảng và nghiên cứu tài liệu trước khi lên lớp .3: Sự thích ứng của giảng viên thể hiện qua điều chỉnh hoạt động kiểm tra đánh giá.4: Đánh giá về việc giành nhiều thời gian hơn cho việc hỗ trợ sinh viên ngoài giờ học.5: Mối tương quan giữa các chỉ số thích ứng.1: Bảng chéo nghiên cứu ảnh hưởng của giới tới mức độ thích ứng của giảng viên .2: Bảng chéo nghiên cứu ảnh hưởng của trình độ học vấn đến mức độ thích ứng của GV .3: Bảng chéo nghiên cứu ảnh hưởng đến mức độ thích ứng của giảng viên được đào tạo tại nước ngoài và giảng viên được đào tạo trong nước .4: Bảng chéo nghiên cứu ảnh hưởng của chuyên ngành giảng dạy của giảng viên đến mức độ thích ứng .5: Bảng chéo nghiên cứu ảnh hưởng của thâm niên công tác đến mức độ thích ứng của GV. 72 9 DANH MỤC CÁC HỘP Hộp 3.1: Nghiên cứu về hiệu quả của hoạt động đánh giá giảng viên .2: Phỏng vấn giảng viên có mức độ thích ứng TB .3: Phỏng vấn giảng viên có mức độ thích ứng thấp.4 : Nhận định của giảng viên về việc lạm phát điểm số .5: Phỏng vấn về việc giành thêm thời gian cho việc hỗ trợ SV ngoài giờ học (1) .6: Phỏng vấn về việc giành thêm thời gian cho việc hỗ trợ SV ngoài giờ học (2) .7: Phỏng vấn trường hợp có mức độ thích ứng cao.1: Phỏng vấn GV là tiến sỹ về sự thích ứng với hoạt động ĐGGV.2: Phỏng vấn sâu về ảnh hưởng của kinh nghiệm học tập ở nước ngoài đến mức độ thích ứng của GV.
70 10 DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ Biểu đồ 2.1: Mô hình tổ chức của đại học Thái Nguyên.1: Mức độ thích ứng của GV với hoạt động tìm hiểu kiến thức chuyên môn, chuẩn bị bài trước khi lên lớp .2: Mức độ thích ứng của GV trong hoạt động giảng dạy.3: Mức độ thích ứng của GV với hoạt động kiểm tra, đánh giá .4: Mức độ thích ứng của GV với việc hỗ trợ SV ngoài giờ học .5: Mức độ thích ứng chung của GV. Lý do chọn đề tài Giảng viên (GV) là nhân tố quyết định trực tiếp tới chất lượng giáo dục đào tạo và sinh viên (SV) là người hưởng lợi chính trong quá trình đào tạo do vậy trong quá trình lấy ý kiến của khách hàng – sinh viên là đối tượng được đặc biệt quan tâm. Đánh giá hoạt động giảng dạy của giảng viên qua kênh sinh viên đã được áp dụng tại nhiều trường đại học trên thế giới, tại Việt Nam, hình thức này chưa thành thông lệ nhưng cũng đang được Bộ Giáo dục và Đào tạo và các trường quan tâm thể hiện qua: - Các phát biểu của Bộ trưởng về việc đánh giá giảng viên, coi đó là kênh thông tin quan trọng để nâng cao chất lượng đào tạo; - Chỉ đạo của Bộ yêu cầu đánh giá giảng viên toàn bộ các trường trong năm 2007 - 2008; - Hoạt động sinh viên đánh giá giảng viên đã được tiến hành tại nhiều cơ sở giáo dục đào tạo. Trên lý thuyết, thông qua hoạt động này, nhà trường cũng như các cán bộ giảng viên có cơ hội nhìn lại mình, nhận thức được điểm mạnh, điểm yếu để tiếp tục nâng cao chất lượng đào tạo, đáp ứng nhu cầu của khách hàng, các bên liên quan và xã hội.
Tuy nhiên, trong quá trình đánh giá giảng viên qua sinh viên, một vấn đề đặt ra là đánh giá của sinh viên có tác động như thế nào, giảng viên có thích ứng gì đối với hoạt động này, những yếu tố nào ảnh hưởng đến sự thích ứng của giảng viên? Xuất phát từ những cơ sở lý luận và thực tiễn trên, tôi lựa chọn đề tài: “Sự thích ứng của giảng viên đối với hoạt động sinh viên đánh giá giảng viên tại Đại học Thái Nguyên”. Mục đích nghiên cứu Làm rõ thực trạng mức độ thích ứng của giảng viên, một số yếu tố ảnh hưởng đến sự thích ứng, trên cơ sở đó đề xuất một số giải pháp giúp hoạt động đánh giá giảng viên được tổ chức có hiệu quả hơn. Giới hạn phạm vi nghiên cứu Đề tài này tập trung nghiên cứu sự thích ứng của giảng viên thuộc các chuyên ngành Khoa học xã hội – Nhân văn, Khoa học tự nhiên – Toán, Kỹ thuật và Y Dược thuộc Đại học Thái Nguyên. Câu hỏi nghiên cứu và giả thuyết nghiên cứu 4.
Câu hỏi nghiên cứu Câu hỏi 1: Giảng viên thích ứng với hoạt động SVĐGGV ở mức độ nào? Câu hỏi 2: Những yếu tố nào có ảnh hưởng đến mức độ thích ứng của giảng viên? 4. Giả thuyết nghiên cứu H1: Giảng viên ĐHTN thích ứng khá cao đối với hoạt động SVĐGGV. H2: Giả thuyết có hai nhóm yếu tố có ảnh hưởng đến mức độ thích ứng của giảng viên: - Yếu tố tâm lý xã hội + Chuyên ngành giảng dạy + Trình độ chuyên môn + Thâm niên + Kinh nghiệm tham gia học tập ở nước ngoài 13 - Yếu tố nhân khẩu học + Tuổi + Giới tính 5. Khách thể nghiên cứu và đối tượng nghiên cứu Khách thể nghiên cứu: Giảng viên đại học Đối tượng nghiên cứu: Sự thích ứng của giảng viên đối với hoạt động đánh giá giảng viên.
Phương pháp nghiên cứu - Phương pháp điều tra xã hội học qua bảng hỏi - Phương pháp phỏng vấn sâu - Phương pháp nghiên cứu trường hợp - Phương pháp thống kê toán học: Xử lý các kết quả nghiên cứu bằng phần mềm thống kê xã hội SPSS, Excel.