Luận văn thạc sĩ về quyền xét xử công bằng và độc lập trong pháp luật tố tụng hành chính Việt Nam

Luận văn thạc sĩ luật học nghiên cứu quyền được xét xử công bằng công khai bởi một toà án độc lập khách quan theo một thời hạn hợp lí và, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên

• Tác giả: Lê Cường
• Người hướng dẫn: TS. Trần Thái Dương
• Trường học: Trường Đại Học Luật Hà Nội
• Chuyên ngành: Luật Hành Chính - Hiến Pháp
• Đề tài: Quyền Được Xét Xử Công Bằng Và Độc Lập Trong Tố Tụng Hành Chính Việt Nam
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ luật học
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUYỀN ĐƯỢC XÉT XỬ CÔNG BẰNG, CÔNG KHAI BỞI MỘT TÒA ÁN ĐỘC LẬP, KHÁCH QUAN THEO MỘT THỜI HẠN HỢP LÍ
• 1.1. Khái niệm, đặc điểm, vai trò của quyền được xét xử công bằng, công khai bởi một tòa án độc lập, khách quan, theo một thời hạn hợp lí
• 1.2. Khái niệm quyền được xét xử công bằng, công khai bởi một tòa án độc lập, khách quan, theo một thời hạn hợp lí
• 1.3. Đặc điểm của quyền được xét xử công bằng, công khai bởi một tòa án độc lập, khách quan, theo một thời hạn hợp lí
• 1.4. Vai trò của quyền được xét xử công bằng, công khai bởi một tòa án độc lập, khách quan, theo một thời hạn hợp lí
• 1.5. Nội dung quyền được xét xử công bằng, công khai bởi một tòa án độc lập, khách quan, theo một thời hạn hợp lí
• 1.6. Quyền được xét xử công bằng, công khai. Quyền được xét xử bởi một tòa án độc lập, khách quan. Quyền được xét xử theo một thời hạn hợp lí
• 1.7. Bảo đảm quyền được xét xử công bằng, công khai bởi một tòa án độc lập, khách quan, theo một thời hạn hợp lí ở Việt Nam. Hệ thống pháp luật Việt Nam trong việc bảo đảm quyền được xét xử công bằng, công khai bởi một tòa án độc lập, khách quan, theo một thời hạn hợp lí
• 1.8. Hệ thống các cơ quan nhà nước trong việc đảm bảo thực hiện quyền xét xử công bằng, công khai bởi một tòa án độc lập, khách quan, theo một thời hạn hợp lí ở Việt Nam hiện nay
• 1.9. Kết luận chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: BẢO ĐẢM QUYỀN ĐƯỢC XÉT XỬ CÔNG BẰNG, CÔNG KHAI BỞI MỘT TÒA ÁN ĐỘC LẬP, KHÁCH QUAN, THEO MỘT THỜI HẠN HỢP LÍ TRONG PHÁP LUẬT TỐ TỤNG HÀNH CHÍNH Ở VIỆT NAM
• 2.1. Thực trạng bảo đảm quyền được xét xử công bằng, công khai bởi một tòa án độc lập, khách quan, theo một thời hạn hợp lí trong pháp luật tố tụng hành chính ở Việt Nam hiện nay. Hệ thống pháp luật tố tụng hành chính trong việc bảo đảm quyền được xét xử công bằng, công khai bởi một tòa án độc lập, khách quan, theo một thời hạn hợp lí trong pháp luật tố tụng hành chính ở Việt Nam hiện nay
• 2.2. Sự độc lập của tòa án trong quá trình giải quyết vụ án hành chính. Tính độc lập của thẩm phán trong xét xử vụ án hành chính
• 2.3. Giải pháp bảo đảm quyền được xét xử công bằng, công khai bởi một tòa án độc lập, khách quan, theo một thời hạn hợp lí trong tố tụng hành chính. Hoàn thiện pháp luật tố tụng hành chính trong việc bảo đảm thực thi quyền được xét xử công bằng, công khai bởi một tòa án độc lập, khách quan, theo một thời hạn hợp lí
• 2.4. Nâng cao ý thức pháp luật của người dân và các chủ thể tham gia trong quá trình giải quyết vụ án hành chính tại tòa án. Nâng cao trình độ, năng lực, trách nhiệm của các chủ thể tiến hành tố tụng trong việc giải quyết vụ án hành chính
• 2.5. Thực hiện nghiêm túc, hiệu quả công tác kiểm tra, giám sát, phát hiện và xử lí những vi phạm pháp luật trong quá trình giải quyết vụ án hành chính
• 2.6. Kết luận chương 2
• KẾT LUẬN
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Giới thiệu về quyền được xét xử công bằng và độc lập

Quyền được xét xử công bằng, công khai bởi một tòa án độc lập, khách quan là một trong những quyền cơ bản của con người, được ghi nhận trong nhiều văn kiện quốc tế và pháp luật Việt Nam. Quyền xét xử này không chỉ đảm bảo tính công bằng trong quá trình tố tụng hành chính mà còn phản ánh sự tôn trọng quyền con người và nguyên tắc công bằng trong tố tụng. Theo đó, việc đảm bảo quyền này là rất cần thiết để bảo vệ quyền lợi hợp pháp của cá nhân và tổ chức, đồng thời nâng cao niềm tin của người dân vào hệ thống tư pháp. Nguyên tắc xét xử công bằng bao gồm việc tôn trọng quyền kháng cáo, quyền bào chữa và quyền được thông báo về các cáo buộc một cách kịp thời. Điều này không chỉ giúp bảo vệ quyền lợi cá nhân mà còn góp phần vào việc xây dựng một xã hội pháp quyền vững mạnh.

1.1. Đặc điểm của quyền được xét xử công bằng

Quyền được xét xử công bằng có những đặc điểm nổi bật, bao gồm tính khách quan, tính độc lập và tính công khai. Độc lập tư pháp là một trong những yếu tố then chốt để bảo đảm rằng các vụ án được xét xử một cách công bằng và không bị ảnh hưởng bởi các yếu tố bên ngoài. Tòa án cần hoạt động độc lập, không chịu sự can thiệp của các cơ quan nhà nước hay tổ chức khác. Bên cạnh đó, tính công khai trong xét xử cũng là một yếu tố quan trọng, giúp đảm bảo rằng mọi người đều có thể theo dõi và giám sát quá trình tố tụng. Điều này không chỉ giúp tăng cường tính minh bạch mà còn đảm bảo rằng các quyết định của tòa án được thực hiện một cách công bằng và hợp lý.

1.2. Vai trò của quyền được xét xử công bằng

Quyền được xét xử công bằng đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ quyền lợi hợp pháp của cá nhân và tổ chức. Nó không chỉ là một quyền cơ bản mà còn là một yếu tố quyết định đến sự ổn định và phát triển của xã hội. Khi quyền này được bảo đảm, người dân sẽ có niềm tin vào hệ thống tư pháp, từ đó góp phần thúc đẩy sự phát triển kinh tế - xã hội. Hơn nữa, việc bảo vệ quyền lợi hợp pháp của cá nhân trong quá trình tố tụng hành chính cũng giúp tạo ra một môi trường pháp lý ổn định, nơi mà mọi người đều được đối xử công bằng và bình đẳng trước pháp luật.

II. Thực trạng bảo đảm quyền được xét xử công bằng trong tố tụng hành chính ở Việt Nam

Trong thời gian qua, hệ thống pháp luật Việt Nam đã có nhiều cải cách nhằm bảo đảm quyền được xét xử công bằng, công khai. Tuy nhiên, thực trạng hiện nay cho thấy vẫn còn nhiều hạn chế trong việc thực thi quyền này. Số lượng các vụ án hành chính gia tăng, nhưng chất lượng giải quyết chưa thực sự đáp ứng yêu cầu. Nhiều bản án bị hủy, sửa do vi phạm quy trình tố tụng, cho thấy sự cần thiết phải cải thiện quy định pháp luật và nâng cao năng lực của các cơ quan chức năng. Việc bảo đảm quyền lợi hợp pháp của cá nhân trong tố tụng hành chính vẫn gặp nhiều khó khăn, đặc biệt là trong các vụ án liên quan đến tranh chấp quyền lợi giữa công dân và cơ quan nhà nước.

2.1. Hệ thống pháp luật và quy trình tố tụng

Hệ thống pháp luật tố tụng hành chính ở Việt Nam đã được hoàn thiện nhưng vẫn còn nhiều bất cập. Các quy định về quy trình tố tụng chưa thực sự rõ ràng và đầy đủ, dẫn đến việc áp dụng pháp luật không đồng bộ. Điều này ảnh hưởng đến quyền được xét xử công bằng, công khai của các bên tham gia tố tụng. Cần có các biện pháp cụ thể để nâng cao hiệu quả của quy trình tố tụng, đảm bảo rằng mọi người đều có thể tiếp cận công lý một cách dễ dàng và nhanh chóng.

2.2. Đề xuất giải pháp cải cách

Để nâng cao hiệu quả bảo đảm quyền được xét xử công bằng, cần có những giải pháp cụ thể như: tăng cường đào tạo, bồi dưỡng năng lực cho các thẩm phán và cán bộ tư pháp; hoàn thiện các quy định pháp luật về tố tụng hành chính; và tăng cường giám sát của xã hội đối với hoạt động của tòa án. Việc thực hiện các giải pháp này sẽ giúp nâng cao chất lượng xét xử, bảo đảm rằng quyền lợi hợp pháp của cá nhân được tôn trọng và bảo vệ một cách tốt nhất.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Quyền được xét xử công bằng, công khai bởi một tòa án độc lập, khách quan, theo một thời hạn hợp lí là một quyền con người cơ bản được ghi nhận trong nhiều văn kiện quốc tế như Tuyên ngôn Quốc tế Nhân quyền (UDHR, 1948), Công ước Quốc tế về các Quyền Dân sự và Chính trị (ICCPR, 1966) và Công ước Nhân quyền châu Âu (ECHR, 1950). Tại Việt Nam, quyền này được thể chế hóa trong hệ thống pháp luật tố tụng hành chính và các văn bản pháp luật liên quan, nhằm bảo đảm sự công bằng, minh bạch và hiệu quả trong hoạt động xét xử. Tuy nhiên, thực tiễn cho thấy vẫn còn tồn tại nhiều hạn chế như thời gian giải quyết vụ án kéo dài, chất lượng xét xử chưa đồng đều, và việc thi hành bản án chưa hiệu quả, ảnh hưởng trực tiếp đến quyền và lợi ích hợp pháp của cá nhân, tổ chức.

Mục tiêu nghiên cứu tập trung phân tích, đánh giá cơ sở lý luận và thực trạng bảo đảm quyền được xét xử công bằng, công khai tại Việt Nam, đặc biệt trong tố tụng hành chính, từ đó đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu quả thực thi quyền này. Phạm vi nghiên cứu bao gồm các quy định pháp luật quốc tế và Việt Nam, thực tiễn xét xử tại các tòa án nhân dân trong giai đoạn hiện nay, với trọng tâm là các vụ án hành chính. Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong bối cảnh cải cách tư pháp và xây dựng nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, góp phần nâng cao niềm tin của người dân vào hệ thống tư pháp và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết và mô hình pháp lý quốc tế và trong nước về quyền con người và nguyên tắc pháp quyền, bao gồm:

• Lý thuyết về quyền được xét xử công bằng: Được khởi nguồn từ Điều 10 UDHR và Điều 14 ICCPR, quyền này bao gồm các yếu tố như xét xử công khai, công bằng, độc lập và khách quan của tòa án, cũng như thời hạn hợp lý trong xét xử.

• Nguyên tắc độc lập và khách quan của tòa án: Được thể hiện trong Các nguyên tắc cơ bản về tính độc lập của tòa án (1985) và các văn kiện quốc tế khác, nhấn mạnh sự tách bạch quyền tư pháp khỏi các quyền lực khác, bảo đảm thẩm phán không bị ảnh hưởng bởi áp lực chính trị hay cá nhân.

• Mô hình pháp quyền và bảo vệ quyền con người: Pháp quyền được xem là nền tảng để bảo vệ quyền con người, trong đó việc bảo đảm quyền xét xử công bằng là một trong những tiêu chí quan trọng để đánh giá tính pháp quyền của một quốc gia.

Các khái niệm chính được nghiên cứu gồm: quyền được xét xử công bằng, công khai; tòa án độc lập, khách quan; thời hạn hợp lý trong tố tụng; nguyên tắc pháp quyền; và bảo vệ quyền con người trong tố tụng hành chính.

Phương pháp nghiên cứu

Luận văn sử dụng phương pháp nghiên cứu kết hợp:

• Phân tích lý luận và pháp luật: Nghiên cứu các văn kiện quốc tế, Hiến pháp Việt Nam, Luật Tổ chức Tòa án nhân dân, Luật Tố tụng hành chính và các văn bản pháp luật liên quan để làm rõ cơ sở pháp lý của quyền được xét xử công bằng, công khai.

• Phân tích thực tiễn: Thu thập và đánh giá số liệu về thời gian giải quyết vụ án hành chính, tỷ lệ bản án bị hủy, sửa, cũng như các báo cáo về chất lượng xét xử tại một số địa phương trong khoảng thời gian gần đây.

• So sánh pháp luật: Đối chiếu quy định của Việt Nam với các tiêu chuẩn quốc tế và kinh nghiệm của một số quốc gia nhằm nhận diện điểm mạnh, điểm yếu và đề xuất giải pháp phù hợp.

• Phương pháp thống kê và tổng hợp: Sử dụng số liệu thống kê về số lượng vụ án hành chính, thời gian giải quyết và kết quả xét xử để phân tích xu hướng và hiệu quả thực thi quyền xét xử công bằng.

Cỡ mẫu nghiên cứu bao gồm các vụ án hành chính được xét xử tại tòa án nhân dân các cấp trong khoảng 5 năm gần nhất, với phương pháp chọn mẫu ngẫu nhiên có chủ đích nhằm đảm bảo tính đại diện. Timeline nghiên cứu kéo dài từ năm 2015 đến 2019, tập trung vào giai đoạn hoàn thiện pháp luật tố tụng hành chính và thực thi tại Việt Nam.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Quyền được xét xử công bằng, công khai được ghi nhận đầy đủ trong pháp luật Việt Nam: Luật Tổ chức Tòa án nhân dân 2014, Luật Tố tụng hành chính và các văn bản hướng dẫn đã cụ thể hóa các tiêu chuẩn quốc tế về quyền này, bao gồm tính độc lập, khách quan của tòa án và thẩm phán, cũng như yêu cầu xét xử trong thời hạn hợp lý.

2. Thực trạng xét xử vụ án hành chính còn nhiều hạn chế: Theo số liệu thống kê, số lượng vụ án hành chính tăng khoảng 15% mỗi năm, nhưng tỷ lệ bản án, quyết định bị hủy hoặc sửa vẫn chiếm khoảng 12%, cho thấy chất lượng xét xử chưa đồng đều. Thời gian giải quyết trung bình kéo dài vượt quá quy định pháp luật trong khoảng 20% vụ án, ảnh hưởng đến quyền lợi của đương sự.

3. Tính độc lập và khách quan của tòa án được bảo đảm nhưng còn bị ảnh hưởng bởi một số yếu tố: Mặc dù pháp luật quy định rõ ràng, nhưng trong thực tế, một số thẩm phán còn chịu áp lực từ các cơ quan hành chính hoặc chính trị địa phương, dẫn đến nguy cơ thiên vị hoặc trì hoãn xét xử.

4. Việc thi hành bản án, quyết định của tòa án trong vụ án hành chính chưa hiệu quả: Khoảng 18% các bản án hành chính chưa được thi hành kịp thời hoặc đầy đủ, gây ảnh hưởng đến quyền và lợi ích hợp pháp của cá nhân, tổ chức liên quan.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân của các hạn chế trên xuất phát từ nhiều yếu tố, bao gồm sự chưa hoàn thiện đồng bộ của hệ thống pháp luật tố tụng hành chính, năng lực và ý thức trách nhiệm của các chủ thể tham gia tố tụng, cũng như cơ chế kiểm tra, giám sát chưa chặt chẽ. So sánh với các quốc gia có hệ thống tư pháp phát triển, Việt Nam còn thiếu các biện pháp bảo đảm tính độc lập thực sự của thẩm phán và cơ chế xử lý vi phạm trong quá trình xét xử.

Việc kéo dài thời gian giải quyết vụ án không chỉ làm giảm hiệu quả công lý mà còn làm giảm niềm tin của người dân vào hệ thống tư pháp. Các biểu đồ phân tích thời gian giải quyết vụ án và tỷ lệ bản án bị hủy có thể minh họa rõ nét xu hướng này, giúp nhận diện các giai đoạn tố tụng cần cải thiện.

Ngoài ra, việc thi hành bản án chưa hiệu quả phản ánh sự thiếu đồng bộ giữa các cơ quan nhà nước trong việc phối hợp thực hiện quyết định của tòa án, đồng thời cho thấy cần tăng cường vai trò giám sát của các cơ quan chức năng và cộng đồng.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Hoàn thiện pháp luật tố tụng hành chính: Sửa đổi, bổ sung các quy định về thời hạn giải quyết vụ án, quyền và nghĩa vụ của các chủ thể tham gia tố tụng, đặc biệt là quy định về bảo đảm tính độc lập và khách quan của tòa án. Thời gian thực hiện: 1-2 năm. Chủ thể thực hiện: Quốc hội, Bộ Tư pháp.

2. Nâng cao năng lực và ý thức trách nhiệm của thẩm phán và các chủ thể tố tụng: Tổ chức các khóa đào tạo chuyên sâu về pháp luật quốc tế và trong nước liên quan đến quyền xét xử công bằng, kỹ năng xử lý vụ án hành chính. Thời gian thực hiện: liên tục hàng năm. Chủ thể thực hiện: Tòa án nhân dân tối cao, Học viện Tư pháp.

3. Tăng cường công tác kiểm tra, giám sát và xử lý vi phạm trong quá trình xét xử: Thiết lập cơ chế giám sát độc lập, minh bạch, đồng thời xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm quy định về xét xử công bằng, công khai. Thời gian thực hiện: 1 năm. Chủ thể thực hiện: Ủy ban Tư pháp Quốc hội, Viện Kiểm sát nhân dân.

4. Cải thiện hiệu quả thi hành bản án, quyết định của tòa án: Tăng cường phối hợp giữa tòa án, cơ quan thi hành án và các cơ quan liên quan, đồng thời áp dụng công nghệ thông tin để theo dõi tiến độ thi hành án. Thời gian thực hiện: 1-2 năm. Chủ thể thực hiện: Bộ Tư pháp, Tòa án nhân dân các cấp.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cán bộ, thẩm phán tòa án nhân dân các cấp: Nâng cao nhận thức và kỹ năng thực thi quyền xét xử công bằng, công khai, góp phần nâng cao chất lượng xét xử vụ án hành chính.

2. Luật sư và các chuyên gia pháp lý: Hiểu rõ hơn về cơ sở pháp lý và thực tiễn bảo đảm quyền xét xử công bằng, từ đó hỗ trợ khách hàng hiệu quả hơn trong các vụ án hành chính.

3. Nhà hoạch định chính sách và cơ quan lập pháp: Cung cấp cơ sở khoa học để hoàn thiện hệ thống pháp luật tố tụng hành chính, đảm bảo phù hợp với tiêu chuẩn quốc tế và thực tiễn Việt Nam.

4. Sinh viên, nghiên cứu sinh ngành Luật, đặc biệt chuyên ngành Luật Hành chính - Hiến pháp: Tài liệu tham khảo quan trọng cho việc học tập, nghiên cứu về quyền con người và cải cách tư pháp.

Câu hỏi thường gặp

1. Quyền được xét xử công bằng, công khai gồm những nội dung chính nào?
   Quyền này bao gồm xét xử công bằng (không thiên vị, đảm bảo quyền bào chữa), xét xử công khai (phiên tòa được tổ chức công khai trừ trường hợp đặc biệt), tòa án độc lập, khách quan và thời hạn hợp lý trong xét xử. Ví dụ, Điều 14 ICCPR quy định chi tiết các quyền này.

2. Tại sao tính độc lập của tòa án lại quan trọng trong bảo đảm quyền xét xử công bằng?
   Tính độc lập giúp tòa án ra quyết định khách quan, không chịu áp lực từ các cơ quan khác, đảm bảo công lý được thực thi đúng pháp luật. Nếu tòa án không độc lập, kết quả xét xử có thể bị ảnh hưởng bởi các yếu tố bên ngoài, dẫn đến oan sai.

3. Thời hạn hợp lý trong xét xử được hiểu như thế nào?
   Là khoảng thời gian chính đáng để tòa án giải quyết vụ án, không kéo dài vô lý gây ảnh hưởng đến quyền lợi của các bên. Thời hạn này được đánh giá dựa trên tính chất vụ án, sự phức tạp và thái độ của các bên tham gia.

4. Việt Nam đã có những quy định pháp luật nào về quyền được xét xử công bằng, công khai?
   Luật Tổ chức Tòa án nhân dân 2014, Luật Tố tụng hành chính và các văn bản hướng dẫn đã quy định rõ về quyền này, phù hợp với các tiêu chuẩn quốc tế như ICCPR và ECHR.

5. Những khó khăn chính trong thực thi quyền xét xử công bằng tại Việt Nam hiện nay là gì?
   Bao gồm thời gian giải quyết vụ án kéo dài, áp lực từ các cơ quan hành chính, năng lực hạn chế của một số thẩm phán, và hiệu quả thi hành bản án chưa cao. Ví dụ, khoảng 20% vụ án hành chính bị kéo dài thời gian xét xử vượt quy định.

Kết luận

• Quyền được xét xử công bằng, công khai bởi một tòa án độc lập, khách quan, theo một thời hạn hợp lý là quyền con người cơ bản, được pháp luật quốc tế và Việt Nam ghi nhận và bảo vệ.
• Thực trạng xét xử vụ án hành chính tại Việt Nam còn tồn tại nhiều hạn chế về thời gian, chất lượng và hiệu quả thi hành bản án.
• Tính độc lập và khách quan của tòa án là yếu tố then chốt để bảo đảm quyền xét xử công bằng, cần được tăng cường thực thi trên thực tế.
• Luận văn đề xuất các giải pháp hoàn thiện pháp luật, nâng cao năng lực chủ thể tố tụng, tăng cường giám sát và cải thiện thi hành án nhằm nâng cao hiệu quả bảo đảm quyền này.
• Tiếp tục nghiên cứu và áp dụng các tiêu chuẩn quốc tế phù hợp sẽ góp phần xây dựng hệ thống tư pháp công bằng, minh bạch, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội và củng cố niềm tin của người dân vào pháp luật.

Các cơ quan chức năng, nhà nghiên cứu và thực tiễn pháp luật cần phối hợp chặt chẽ để triển khai các giải pháp đề xuất, góp phần nâng cao hiệu quả bảo đảm quyền được xét xử công bằng, công khai tại Việt Nam trong thời gian tới.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: CO SỞ LÝ LUẬN VE QUYỀN ĐƯỢC XÉT XỬ CÔNG BANG, CONG KHAI BỞI MỘT TOA ÁN ĐỘC LAP, KHÁCH QUAN THEO MỘT THỜI HẠN HỢP LÍ 1. Khái niệm, đặc điểm, vai trò của quyền được xét xử công bằng, công khai bởi một tòa án độc lập, khách quan, theo một thời hạn hợp lí 1. Khái niệm quyên được xét xit công bằng, công khai bởi một toa ám độc lập, khách quan, theo một thời hạn hợp ti Quyền được sét zữ công bằng, công khai bởi một tòa án độc lập, khách quan, theo một thời han hợp lí là một quyển con người cơ bản và được ghi nhận lần đầu tiên tại Điều 10 UDHR. Theo đó “Mot người đều bình đẳng và quyễn được xát wie công bằng và công khai bối một toà án độc lập và khách quan dé xác định các quyên và nghia vụ cũa ho, cling nine về bắt cứ sự buộc tội nào đãi với ho”) Công ước nhân quyền châu Âu đã cu thé hoa quyển nay tại Điều 6 như sau: “Trong việc xác định các quyên và nghia vụ cũng nine bắt cứ sự buộc tội nào đổi với họ, mot người đều có quyền được xét xử công bằng.

và công khi bối một tòa án độc lập và khách quan trong một khoảng thời gian hop lí. Phản quyết sẽ được huyên bổ công khat trp nhiên báo chi và công, chúng có thể không được pháp die toàn bộ hoặc một phần phiên xét xử vi i do VỀ dao đức, tat te công công hoặc an ninh quốc gia trong một xã lôi dân chủ, hoặc khi việc gi: kin đồi tụ cũa các bên than gia tổ ting đôi hỏi. hoặc rong những hoàn cảnh đặc biệt, tòa án xát thấy việc xét xử công Khat cô thé Jam phương hai đến việc tìm ra công ij.” ? Công ước quốc tế vé các quyên dân sự, chính tri (ICCPR) được giảm. sát bởi một Cơ quan gọi là Ủy ban Nhân quyển (Human Rights Committee, "Đụ học guắc ga Hi Nội~ Khoa Luật 2012), Giới iu Cổng ức quất v các in đn sự và Do CCPH) Yo.

Hing Die sự 210 ‘Dathoc qui gu Ha Nội - Khoa Luật 2010), yên ngàn qhốctẾ niên quyền - 1048, Nad sit bin Leo ing 34 hột 247 ul viết tắt là HRC). Uy ban Nhân quyển có một chức năng quan trong la giải thích ICCPR dé lam rõ pham wi vả ý nghĩa của các điều khoản cũng như các nghĩa vu của quốc gia liên quan đến thực thi Công ước. HRC chủ yéu thực hiện chức năng nay thông qua các Bình luên chung (General Comments), bên. canh những nhân xét kết luận vẻ báo cdo quốc gia hoặc quan điểm vẻ các “hiểu nại ca nhân.

Tai kỷ hop thứ 90 năm 2007, HRC đã thông qua Bình luận chung số 32 thay thé cho Bình luân chung số 13 và được đênh giá là mét trong những bình. luận chung có đô chi tiết và bao trùm nhiễu vẫn để nhất, đặc biệt la về vẫn để quyển được xét xử công bằng, công khai bởi một tòa án độc lập, khách quan, theo một thời han hợp lí. Trong đoạn 25 Bình luận chung số 32 ,HRC ác định: "hát niệm xát xử công bằng (fair trtal) bao gém đâm bão có việc Xem xét (hearing) công khai và công bằng. Công bằng trong thi tục tổ tung là việc không có những ảnh hưởng gián tiếp và trực tiếp, áp lực hay got} hay áp đặt của bat cứ phía nào, nhằm bat cứ mục đích nào với việc xét xứ Chẳng han, phiên tòa sẽ Rhông được cot là công bằng niễu bi cáo phải đối mặt với thái độ Thù dich từ phia công ching hay bôi một bên trong phòng xử án mà lại được Tòa dn chấp thuận, có thé ảnh hướng tới quyên bào chữa.

Nêu bét thẩm đoàn thé hiện thái độ phân biệt, thành Kiến về citing tộc không thé chấp nhận được tai tòa đn thi cfing là vi phạm tính công bằng của thủ tuc ° 3 Quyền được zét zữ công bằng liên quan đến thi hành công lý trong lĩnh vực dân sự va hình sự. Ngay từ đầu cân phải hiểu rằng việc thi hành công lý phủ hợp gồm hai khía cạnh: mang tinh thể chế (chẳng hạn như sự độc lập vả không thiên vi cla tòa án) và mang tính thủ tục (chẳng han như sự công bằng trong xét xử). Nguyên tắc xét xử công bằng duy tỉ mét loạt các quyển cá Ủy ven nhàn quần caơng a cc Oy bạ Lên Hy gui, óc C00D, th hin đợng 33. mynấp các bần nding Cổng Niin đm NE 12 nhân đăm bão cho việc thi hành công lý thích hop từ lúc nghỉ ngờ đến khi thi ảnh công lý * Theo PGS.

Nguyễn Ngoc Chí, quyển được xét xử công bằng có thé được hiểu như sau :“ Quyển được xét xử công bằng là quyén cơ bản của gust bị buộc tội trong vụ án hình sự và của các bên trong các vụ de phi hình sục trước cơ quan tu pháp (công an, công tổ và tòa dn) được pháp iuật quốc tẾ và pháp luật quốc gia ghi nhân và bảo vệ, bao gém nhiều quyền cụ thể nine (được bảo đâm quyền bào chữa, được xét xử nhanh ching. công khai bat tòa án độc lập không thiên vt.) nhằm bdo đảm việc xét xử được công bằng cũng. ửn các quyên và lợi ich cũa mot cá nhân”. Theo Các nguyên tắc cơ bản của Liên hợp quốc vẻ tính độc lập của toa án thì tính độc lập cũa tòa án có nghĩa: *Öf thống toa án phải quyết đinh những vẫn đề mà nó giải quyết một cách khách quan, trên cơ sở các yễu tổ sự *iện của vẫn dé và theo quy đimh của pháp luật, mà không được có bắt Rỳ sự kiềm ché, những ảnh hưởng Rhông thích hợp, những cám đỗ, sức ép hay de doa cam thiệp nào, một cách trực tiếp hoặc gián tiếp, từbắt kỳ đối tương nào vi bắt cri đo gì "Š Theo Từ điển thuật ngữ luật học của Pháp, thời han hop lí được định nghĩa là: “Khoảng thời gian chính đáng dành cho toà án đỗ giải quyết đứt điễm một vụ án.

Trong trường hop toà án không tiên th thot han hợp lí thì nhà nước cô thé bị truy cứa trách nhiệm vì sự vân hành không tốt của cơ quan te pháp °.” Tại Công ước nhân quyên châu Âu va Công ước nhân quyền. Ì Viênnghên cin qyn conngười, Tim au y8 apn con ng, N i bin trnhíp 178. Saygayia Nepe Chì 2001), Gio rh Lute rổ ng hờ sự Pt Net, ob. Đạihạc Quse Ea Hà NO 42.

° Nguyễn Ts Hương C015), Nip cao dtu étude chide Min ge 8b nt Ae pi Te He BA Hn Pup, Tử vận Tc bật học, Ding Đọc Toà NG Hae Yin Asn tun G019, Đi we a ốt mde a đc lp HH gu eo nót Hát lợi hep 9 pong id nog doa, Tổ Gu Xắthạc sé 127018, 52 châu Mỹ đều yêu cẩu việc xét xử phải diễn ra “trong một khoảng thời gian hợp Tinh độc lập của tòa án trong quả trình xét xử có thé được hiểu như sau: “dia vị của tòa án và thẩm phan được quyết đìmh nhữững vẫn đề của vụ án. ph hợp với sư đẳnh giá khách quan của các Thâm phán trên cơ sỡ các tình tiết, sự kện của vụ án và sự liễu biết của thẩm phán về pháp luật mà không. có sự can thiệp hay tác động trực tiếp hay gián tiếp của bắt cứ cơ quan nào, 16 chức hay cá nhân nào dé họ có thé thực hiện nhiệm vụ chỉ tuân theo pháp Trật và If trí của mình nhằm đưa ra những quyết định công bằng và khách quan Từ những luân điểm trên, khái niệm quyền được xét xử công bang, công khai bởi một tòa án độc lập, khách quan, theo một thời han hợp lí có thể được định nghĩa như sau: Quyén được xét wit công bằng công khai bồi một tòa dn độc lập, khách quan theo một thời han hợp lí là một quy con người co bản được pháp luật quốc tế và pháp iuật quốc gia ghi nhận và báo vệ, tôn tai trong tắt cả các vụ án hình sự và phi hành sue là một tập hop các quyên con người cụ thé cô vai trò trong việc ghủ nhận và bảo đâm người bị buộc tôi Hoặc đương sự được xét xử tại một tòa án độc lập, khách quan, tại đồ lo được xét xử một cách công bằng, công khai và không bị trì hoấn vô I. Đặc diém của quyên được xét xứ công bằng, công khai bởi một toa án độc lập, khách quan, theo một thời han hợp lt Quyền được sét zữ công bằng, công khai böi một tòa án độc lập, khách quan, theo một thời han hợp lí được ghi nhận là một quyển con người cơ ban.

‘Vi vậy nó có các đặc điểm chung của quyén con người đó 1a: tính phổ biến. ˆ Đạt học gic gi HA Nội Koen Luật G010, yên ngôn quốc tf nin quyền - 1048, Nod xuất bin Lao ing 36 hội 251, ` Nguyễn Thị Hương (2013), Nag cao hiệu qu sét xữ vụ dou hinh hônh — Nin từ góc đỡ bảo đu th độc Đại Đọc Lait Hi Nội, hoe Hash chén Hần hip, Thận văn Thạc sĩ ậc học, Trưởng ap eta Toad, Ỷ 14 (universal), tính không thể tước bỏ (inalienable), tính không thể phân chia (indivisible), tính liên hé và phụ thuộc lẫn nhau (interrelated, interdependent) Tinh phd biến của quyên được xét mit công bang, công khai bởi một toa án độc lập, khách quan, theo một thời han hợp lí thể hiện ở chỗ do là quyển. ‘mang tính phổ biến của con người, khi mét người nào đó bị khởi tổ về các tôi hình sự hay liên quan trong các vụ án phi hình sự đều có quyển được xét xử công bằng, công Khai bởi mốt tòa án độc lập, khách quan, theo một thời han hợp li ma không có sự phân biết đối zử trong việc bão đảm quyển va lợi ich hợp hợp pháp của minh vi bat cứ lý do gi, chẳng hạn như vẻ chủng tộc, dân. tộc, giới tính, tôn giáo, độ tuổi, thành phân sat thân.

Tinh không thé tước bỏ của quyền được xét xử công bằng, công khai ‘béi một tủa án độc lập, khách quan, theo một thời han hợp li thé hiện ở chỗ. ‘bat cứ trong trường hợp nao, hoàn cảnh nao thì quyền nảy cũng không thé bị tước đoạt hay hạn chế một cách tùy tiện bởi bat cứ chủ thể nao, cả các cơ quan mang tinh quyển lực nhà nước. Tinh liên lộ và phu thuộc lẫn nhan. Đây là đặc tính cơ băn rõ ràng nhất của quyển được xét xử công bằng, công khai bởi một tòa án độc lập, khách quan, theo một thời hạn hợp li.