Nghiên Cứu Quy Hoạch Mạng Lưới Giao Thông Vận Tải Huyện Đảo Phú Quốc Đến Năm 2030

Nghiên cứu quy hoạch mạng lưới giao thông vận tải huyện đảo Phú Quốc đến năm 2020, tầm nhìn 2030, luận văn thạc sĩ xây dựng đường ô tô và đường thành phố.

• Tác giả: Nguyễn Thái Sơn
• Người hướng dẫn: PGS. Lê Văn Bách
• Trường học: Đại học Giao thông Vận tải
• Chuyên ngành: Xây dựng đường ô tô và đường thành phố
• Đề tài: Nghiên cứu quy hoạch mạng lưới giao thông vận tải huyện đảo Phú Quốc tỉnh Kiên Giang đến năm 2020 và tầm nhìn đến năm 2030
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ kỹ thuật
• Năm xuất bản: 2016
• Địa điểm: Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• PHẦN MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: ĐẶC ĐIỂM TỰ NHIÊN, KINH TẾ - XÃ HỘI
• 1.1. Điều kiện tự nhiên khu vực nghiên cứu
• 1.1.1. Vị trí địa lí
• 1.1.2. Khí hậu
• 1.1.3. Địa hình
• 1.1.4. Địa chất
• 1.1.5. Thủy văn
• 1.2. Tài nguyên thiên nhiên
• 1.2.1. Tài nguyên rừng
• 1.2.2. Tài nguyên biển
• 1.2.3. Tài nguyên bờ biển
• 1.2.4. Tài nguyên khoáng sản
• 1.3. Đánh giá chung
• 1.3.1. Các điểm mạnh
• 1.3.2. Các điểm yếu
• 1.4. Hiện trạng kinh tế - xã hội
• 1.4.1. Các đơn vị hành chính trực thuộc
• 1.4.2. Hiện trạng dân số và lao động
• 2. CHƯƠNG 2: HIỆN TRẠNG MẠNG LƢỚI GIAO THÔNG VẬN TẢI
• 2.1. Hiện trạng kết cấu hạ tầng giao thông
• 2.1.1. Hiện trạng mạng lưới giao thông đường bộ
• 2.1.2. Các số liệu đếm xe đã thực hiện
• 2.1.3. Mật độ đường giao thông
• 2.1.4. Hiện trạng các bến, bãi đỗ xe
• 2.1.5. Hiện trạng hàng không
• 2.1.6. Hiện trạng giao thông đường biển
• 2.2. Hiện trạng hoạt động khai thác vận tải
• 2.2.1. Vận tải đường bộ
• 2.2.2. Vận tải đường thủy
• 2.2.3. Vận tải hàng không
• 2.2.4. Hiện trạng hoạt động khai thác vận tải
• 2.3. Đánh giá chung về hiện trạng giao thông vận tải
• 2.4. Các quy hoạch có liên quan
• 2.4.1. Quy hoạch phát triển giao thông bền vững đảo Phú Quốc
• 2.4.2. Tình hình thực hiện quy hoạch theo quyết định 14/QĐ-TTG
• 2.4.3. Điều chỉnh quy hoạch xây dựng chung đảo Phú Quốc
• 2.5. Dự báo nhu cầu vận tải
• 2.5.1. Định hướng phát triển kinh tế - xã hội
• 2.5.2. Dự báo nhu cầu vận tải
• 3. CHƯƠNG 3: NGHIÊN CỨU QUI HOẠCH PHÁT TRIỂN GIAO THÔNG ĐẾN NĂM 2020 VÀ TẦM NHÌN ĐẾN 2030
• 3.1. Quan điểm và mục tiêu phát triển
• 3.1.1. Quan điểm phát triển
• 3.1.2. Mục tiêu phát triển
• 3.2. Nguyên tắc điều chỉnh quy hoạch giao thông
• 3.3. Các nội dung điều chỉnh, bổ sung
• 3.3.1. Mạng lưới giao thông đường bộ
• 3.3.2. Hệ thống giao thông công cộng, bến – bãi đậu xe
• 3.3.3. Hệ thống sân bay
• 3.3.4. Hệ thống cảng biển
• 3.4. Qui hoạch phát triển vận tải
• 3.4.1. Quy hoạch vận chuyển hành khách công cộng
• 3.4.2. Những yêu cầu cơ bản đối hệ thống giao thông công cộng
• 3.4.3. Lựa chọn phương thức vận chuyển hành khách
• 3.4.4. Về lựa chọn phương tiện vận chuyển
• 3.4.5. Về chủng loại phương tiện vận chuyển bằng đường bộ
• 3.4.6. Về phương tiện vận chuyển hành khách bằng đường thủy
• 3.4.7. Quy hoạch tổ chức vận chuyển hành khách công cộng
• 3.5. Qui hoạch phát triển kết cấu hạ tầng giao thông
• 3.5.1. Qui hoạch mạng lưới giao thông đường bộ
• 3.5.2. Hệ thống giao thông tĩnh
• 3.5.3. Qui hoạch hạ tầng giao thông đường không
• 3.5.4. Qui hoạch hệ thống cảng biển
• 3.6. Tổng hợp quỹ đất dành cho giao thông
• 3.7. Bảo vệ môi trường trong qui hoạch
• 3.7.1. Khái quát chung
• 3.7.2. Các tác động chính đến môi trường
• 3.7.3. Các biện pháp khắc phục, giảm thiểu tác động môi trường
• 3.8. Cơ chế chính sách và giải pháp thực hiện
• 3.8.1. Quản lý và giám sát thực hiện quy hoạch
• 3.8.2. Các giải pháp, chính sách chủ yếu
• 3.9. Bản đồ tổng thể sau quy hoạch
• KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Đặc điểm tự nhiên kinh tế xã hội

Đảo Phú Quốc, huyện đảo thuộc tỉnh Kiên Giang, có vị trí địa lý đặc biệt, nằm trong vịnh Thái Lan. Với diện tích 589 km², Phú Quốc là hòn đảo lớn nhất Việt Nam. Địa hình đa dạng với nhiều bãi biển đẹp và hệ thống núi non, tạo điều kiện thuận lợi cho phát triển du lịch. Khí hậu ôn hòa, nhiệt độ trung bình khoảng 27,1°C, cùng với lượng mưa lớn, tạo điều kiện lý tưởng cho hoạt động du lịch. Tuy nhiên, sự phân bố mưa không đều và địa hình phức tạp gây khó khăn cho việc phát triển hạ tầng giao thông. Quy hoạch giao thông cần phải xem xét kỹ lưỡng để phù hợp với điều kiện tự nhiên và nhu cầu phát triển kinh tế - xã hội của đảo.

1.1 Vị trí địa lý

Phú Quốc nằm cách thành phố Rạch Giá 120 km và Hà Tiên 46 km, có vai trò quan trọng trong giao lưu hàng hải quốc tế. Địa hình bờ biển với nhiều bãi cát đẹp như bãi Sao, bãi Khem, tạo điều kiện thuận lợi cho phát triển du lịch biển. Hệ thống các đảo nhỏ xung quanh cũng góp phần làm tăng sức hấp dẫn của Phú Quốc. Quy hoạch mạng lưới giao thông cần phải kết nối hiệu quả giữa các khu vực du lịch và các đô thị trên đảo.

1.2 Tài nguyên thiên nhiên

Phú Quốc sở hữu nguồn tài nguyên thiên nhiên phong phú, bao gồm rừng, biển và khoáng sản. Rừng Phú Quốc có diện tích khoảng 37.000 ha, trong đó có Vườn quốc gia Phú Quốc với nhiều loài thực vật và động vật quý hiếm. Ngư trường Phú Quốc cũng rất phong phú, với trữ lượng cá lớn, tạo điều kiện cho phát triển ngành thủy sản. Phát triển giao thông cần phải bảo vệ và khai thác bền vững các tài nguyên này để phục vụ cho du lịch và phát triển kinh tế.

II. Hiện trạng mạng lưới giao thông vận tải

Mạng lưới giao thông vận tải trên đảo Phú Quốc hiện tại còn nhiều hạn chế. Hệ thống đường bộ chưa được phát triển đồng bộ, mật độ đường giao thông còn thấp, không đáp ứng được nhu cầu vận tải ngày càng tăng. Các bến, bãi đỗ xe cũng chưa được quy hoạch hợp lý, gây khó khăn cho việc di chuyển của người dân và du khách. Quy hoạch giao thông cần phải được điều chỉnh để phù hợp với tình hình thực tế và nhu cầu phát triển. Việc đầu tư vào hạ tầng giao thông sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho phát triển kinh tế - xã hội của huyện đảo.

2.1 Hiện trạng kết cấu hạ tầng giao thông

Hiện tại, hệ thống đường bộ trên đảo Phú Quốc chủ yếu là đường nhựa và đường đất, với nhiều đoạn chưa được nâng cấp. Mật độ đường giao thông còn thấp, không đủ để phục vụ cho nhu cầu đi lại của người dân và du khách. Các bến cảng cũng chưa được đầu tư nâng cấp, ảnh hưởng đến hoạt động vận tải hàng hóa và hành khách. Quy hoạch hạ tầng giao thông cần phải được thực hiện đồng bộ để nâng cao chất lượng dịch vụ vận tải.

2.2 Dự báo nhu cầu vận tải

Dự báo nhu cầu vận tải trên đảo Phú Quốc sẽ tăng mạnh trong những năm tới, đặc biệt là trong lĩnh vực du lịch. Sự gia tăng lượng khách du lịch sẽ tạo áp lực lớn lên hệ thống giao thông hiện tại. Do đó, việc quy hoạch phát triển giao thông cần phải tính toán kỹ lưỡng để đáp ứng nhu cầu này. Các phương thức vận tải công cộng cũng cần được cải thiện để phục vụ tốt hơn cho người dân và du khách.

III. Nghiên cứu quy hoạch phát triển giao thông đến năm 2030

Nghiên cứu quy hoạch phát triển giao thông đến năm 2030 cần phải dựa trên các nguyên tắc phát triển bền vững, hài hòa giữa phát triển kinh tế và bảo vệ môi trường. Mục tiêu là xây dựng một mạng lưới giao thông hiện đại, kết nối các khu vực du lịch và đô thị, đồng thời bảo vệ các tài nguyên thiên nhiên. Quy hoạch giao thông cần phải được thực hiện đồng bộ với các quy hoạch khác để đảm bảo tính khả thi và hiệu quả.

3.1 Quan điểm và mục tiêu phát triển

Mục tiêu phát triển giao thông đến năm 2030 là xây dựng một hệ thống giao thông đồng bộ, hiện đại, phục vụ cho nhu cầu phát triển kinh tế - xã hội của đảo. Các phương thức vận tải cần được đa dạng hóa, từ đường bộ, đường thủy đến hàng không. Phát triển giao thông cần phải gắn liền với bảo vệ môi trường và phát triển bền vững.

3.2 Các nội dung điều chỉnh bổ sung

Các nội dung điều chỉnh trong quy hoạch giao thông bao gồm việc mở rộng mạng lưới đường bộ, nâng cấp các bến cảng và sân bay. Hệ thống giao thông công cộng cũng cần được cải thiện để phục vụ tốt hơn cho người dân và du khách. Quy hoạch hạ tầng giao thông cần phải được thực hiện đồng bộ với các quy hoạch khác để đảm bảo tính khả thi và hiệu quả.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Đảo Phú Quốc, huyện đảo lớn nhất Việt Nam với diện tích tự nhiên khoảng 589 km² và chu vi bờ biển gần 150 km, đang trở thành trung tâm du lịch, nghỉ dưỡng và giao thương quốc tế quan trọng của tỉnh Kiên Giang và vùng Đồng bằng sông Cửu Long. Từ năm 2010 đến 2015, lượng khách du lịch tăng từ 239.000 lên khoảng 850.000 lượt, trong đó 35% là khách quốc tế, tạo ra doanh thu ngành dịch vụ du lịch lên tới hàng nghìn tỷ đồng. Sự phát triển nhanh chóng này đặt ra yêu cầu cấp thiết về quy hoạch mạng lưới giao thông vận tải nhằm đáp ứng nhu cầu vận chuyển hành khách và hàng hóa, đồng thời bảo đảm an ninh quốc phòng và phát triển bền vững.

Mục tiêu nghiên cứu tập trung vào việc xây dựng quy hoạch phát triển giao thông vận tải phù hợp với định hướng phát triển kinh tế - xã hội của đảo Phú Quốc đến năm 2020 và tầm nhìn đến năm 2030. Phạm vi nghiên cứu bao gồm toàn bộ huyện đảo Phú Quốc với các đô thị chính như Dương Đông, An Thới và 8 xã phụ cận, đồng thời mở rộng ảnh hưởng đến tỉnh Kiên Giang và vùng Đồng bằng sông Cửu Long. Nghiên cứu nhằm làm cơ sở pháp lý cho các dự án đầu tư xây dựng, quản lý và kiểm soát phát triển giao thông vận tải, góp phần nâng cao hiệu quả kinh tế, xã hội và bảo vệ môi trường trên đảo.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn áp dụng các lý thuyết và mô hình nghiên cứu về quy hoạch giao thông vận tải bền vững, bao gồm:

• Lý thuyết phát triển bền vững trong quy hoạch giao thông: Nhấn mạnh sự cân bằng giữa phát triển kinh tế, bảo vệ môi trường và đảm bảo an ninh xã hội.
• Mô hình mạng lưới giao thông đa phương thức: Tích hợp vận tải đường bộ, đường thủy và hàng không nhằm tối ưu hóa khả năng kết nối và vận chuyển.
• Khái niệm về quy hoạch không gian đô thị và vùng: Phân vùng chức năng, cấu trúc không gian đa trung tâm, tập trung phát triển các trục giao thông chính và các khu đô thị, du lịch.
• Khái niệm về quản lý và giám sát quy hoạch: Đảm bảo thực hiện đúng tiến độ, hiệu quả và phù hợp với các chính sách phát triển kinh tế - xã hội.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp tổng hợp, phân tích số liệu thực tế và dự báo nhu cầu vận tải dựa trên các nguồn dữ liệu:

• Nguồn dữ liệu: Số liệu thống kê dân số, kinh tế xã hội, hiện trạng hạ tầng giao thông, vận tải hành khách và hàng hóa từ các báo cáo của UBND huyện Phú Quốc, Sở Giao thông Vận tải tỉnh Kiên Giang, cùng các tài liệu quy hoạch đã được phê duyệt.
• Phương pháp chọn mẫu: Khảo sát lưu lượng giao thông tại 9 trạm trên các tuyến đường bộ chính, thu thập dữ liệu vận tải đường thủy và hàng không.
• Phương pháp phân tích: Phân tích hiện trạng, đánh giá kỹ thuật hạ tầng, so sánh với các tiêu chuẩn quốc tế, dự báo nhu cầu vận tải đến năm 2020 và 2030 dựa trên mô hình tăng trưởng kinh tế và phát triển du lịch.
• Timeline nghiên cứu: Nghiên cứu được thực hiện trong giai đoạn 2014-2016, tập trung vào đánh giá hiện trạng, phân tích quy hoạch đã có và đề xuất điều chỉnh phù hợp với định hướng phát triển mới.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Hiện trạng mạng lưới giao thông còn nhiều hạn chế: Tổng chiều dài mạng lưới đường bộ khoảng 220 km, trong đó chỉ 45% là mặt đường bê tông nhựa, còn lại chủ yếu là đường đất đỏ, gây khó khăn cho việc đi lại, đặc biệt vào mùa mưa. Lưu lượng giao thông trên các tuyến chính chỉ đạt khoảng 150 xe/ngày đêm, mật độ đường bộ đạt 0,30 km/km², thấp so với các nước phát triển.

2. Vận tải hành khách và hàng hóa chủ yếu dựa vào đường bộ và đường biển: Vận tải đường bộ chiếm 74% khối lượng vận chuyển hàng hóa và 40% hành khách, trong khi vận tải đường biển chiếm 34% hàng hóa và 49% hành khách. Vận tải hàng không mới chiếm tỷ lệ nhỏ nhưng có xu hướng tăng nhanh với sân bay quốc tế mới tại Dương Tơ.

3. Quy hoạch phát triển giao thông chưa được thực hiện đầy đủ: Đường trục Bắc - Nam dài 49 km mới hoàn thành khoảng 50%, đường vòng quanh đảo mới lưu thông được 32 km trên tổng số 132 km dự kiến. Các cảng biển và bến bãi còn nhỏ, chưa khai thác hiệu quả, hệ thống giao thông công cộng chưa phát triển, chỉ có taxi hoạt động.

4. Dự báo nhu cầu vận tải tăng mạnh đến năm 2030: Với tốc độ tăng trưởng kinh tế bình quân trên 20% và lượng khách du lịch dự kiến đạt trên 2 triệu lượt/năm, nhu cầu vận tải hành khách và hàng hóa sẽ tăng gấp đôi so với hiện tại, đòi hỏi nâng cấp và mở rộng mạng lưới giao thông đồng bộ, hiện đại.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính của các hạn chế hiện trạng là do nguồn vốn đầu tư còn hạn chế, tiến độ giải phóng mặt bằng chậm và chính sách bồi thường chưa phù hợp. So với các nghiên cứu về quy hoạch giao thông tại các đảo du lịch khác trong khu vực Đông Nam Á, Phú Quốc còn thiếu sự đồng bộ trong phát triển hạ tầng giao thông công cộng và cảng biển. Việc chưa có hệ thống xe buýt và bến bãi chuyên dụng làm giảm hiệu quả khai thác vận tải, ảnh hưởng đến trải nghiệm du lịch và phát triển kinh tế.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ so sánh tỷ lệ vận tải theo phương thức, bảng thống kê tiến độ các dự án giao thông và bản đồ quy hoạch mạng lưới giao thông hiện tại và tương lai. Kết quả nghiên cứu nhấn mạnh tầm quan trọng của việc đầu tư đồng bộ, phát triển đa phương thức vận tải và áp dụng các giải pháp công nghệ hiện đại để nâng cao năng lực vận tải, đồng thời bảo vệ môi trường và cảnh quan tự nhiên của đảo.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường đầu tư nâng cấp mạng lưới đường bộ: Hoàn thiện đường trục Bắc - Nam và đường vòng quanh đảo với mặt đường bê tông nhựa đạt tiêu chuẩn quốc tế, mở rộng mặt đường lên 4 làn xe tại các đoạn trọng yếu, hoàn thành các tuyến đường nhánh trong vòng 5 năm tới. Chủ thể thực hiện: UBND tỉnh Kiên Giang phối hợp với Bộ Giao thông Vận tải.

2. Phát triển hệ thống giao thông công cộng hiện đại, thân thiện môi trường: Xây dựng tuyến xe buýt và xe điện mặt đất (tramway) kết nối các trung tâm đô thị, khu du lịch và sân bay, đồng thời phát triển hệ thống taxi biển và bến bãi đỗ xe chuyên dụng trong 3 năm tới. Chủ thể thực hiện: Sở Giao thông Vận tải, các doanh nghiệp vận tải.

3. Mở rộng và hiện đại hóa cảng biển quốc tế An Thới và các cảng phụ trợ: Nâng công suất tiếp nhận tàu lên 500.000 - 700.000 tấn hàng hóa/năm, xây dựng bến neo đậu tàu du lịch quốc tế lớn, hoàn thành trong vòng 7 năm. Chủ thể thực hiện: Ban quản lý cảng biển, nhà đầu tư tư nhân.

4. Tăng cường quản lý, giám sát và điều chỉnh quy hoạch giao thông phù hợp với phát triển kinh tế - xã hội: Thiết lập hệ thống giám sát tiến độ dự án, đánh giá tác động môi trường và xã hội định kỳ, đảm bảo quy hoạch linh hoạt theo biến động nhu cầu vận tải. Chủ thể thực hiện: UBND huyện Phú Quốc, các cơ quan quản lý nhà nước.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Các nhà hoạch định chính sách và quản lý giao thông vận tải: Sử dụng luận văn để xây dựng kế hoạch phát triển hạ tầng giao thông đồng bộ, phù hợp với định hướng phát triển kinh tế - xã hội của đảo Phú Quốc.

2. Các nhà đầu tư và doanh nghiệp trong lĩnh vực giao thông và du lịch: Tham khảo để đánh giá tiềm năng đầu tư, lựa chọn dự án phù hợp với quy hoạch phát triển giao thông và du lịch trên đảo.

3. Các nhà nghiên cứu và học giả về quy hoạch đô thị và giao thông: Cung cấp dữ liệu thực tế, phương pháp nghiên cứu và phân tích chuyên sâu về phát triển giao thông vận tải tại khu vực đảo.

4. Cơ quan quản lý môi trường và phát triển bền vững: Áp dụng các giải pháp bảo vệ môi trường trong quy hoạch giao thông, đảm bảo phát triển bền vững và bảo tồn cảnh quan tự nhiên.

Câu hỏi thường gặp

1. Quy hoạch giao thông vận tải Phú Quốc có những điểm nổi bật nào?
   Quy hoạch tập trung phát triển mạng lưới đường bộ hiện đại, cảng biển quốc tế và sân bay quốc tế, đồng thời xây dựng hệ thống giao thông công cộng thân thiện môi trường như xe điện mặt đất và taxi biển.

2. Hiện trạng mạng lưới giao thông trên đảo ra sao?
   Mạng lưới đường bộ dài khoảng 220 km, trong đó 45% là đường bê tông nhựa, còn lại là đường đất đỏ; vận tải chủ yếu dựa vào đường bộ và đường biển, hệ thống giao thông công cộng chưa phát triển.

3. Nhu cầu vận tải dự báo đến năm 2030 như thế nào?
   Dự báo nhu cầu vận tải hành khách và hàng hóa sẽ tăng gấp đôi so với hiện tại do phát triển du lịch và kinh tế, đòi hỏi nâng cấp hạ tầng giao thông đồng bộ và hiện đại.

4. Những khó khăn chính trong việc thực hiện quy hoạch là gì?
   Nguồn vốn đầu tư hạn chế, tiến độ giải phóng mặt bằng chậm, chính sách bồi thường chưa phù hợp và thiếu đồng bộ trong phát triển giao thông công cộng.

5. Các giải pháp đề xuất nhằm cải thiện giao thông trên đảo?
   Tăng cường đầu tư nâng cấp đường bộ, phát triển giao thông công cộng hiện đại, mở rộng cảng biển quốc tế, đồng thời tăng cường quản lý và giám sát quy hoạch.

Kết luận

• Đảo Phú Quốc có vị trí chiến lược và tiềm năng phát triển kinh tế - xã hội lớn, đặc biệt trong lĩnh vực du lịch và giao thương quốc tế.
• Mạng lưới giao thông vận tải hiện tại còn nhiều hạn chế, chưa đáp ứng được nhu cầu phát triển nhanh chóng của đảo.
• Quy hoạch phát triển giao thông đến năm 2020 và tầm nhìn 2030 đề xuất xây dựng hệ thống đa phương thức, hiện đại và bền vững.
• Cần tập trung đầu tư nâng cấp hạ tầng đường bộ, phát triển giao thông công cộng và mở rộng cảng biển, sân bay quốc tế.
• Các bước tiếp theo bao gồm huy động nguồn vốn, hoàn thiện chính sách bồi thường, đẩy nhanh tiến độ dự án và tăng cường quản lý quy hoạch nhằm đảm bảo phát triển bền vững đảo Phú Quốc.

Hành động ngay hôm nay để góp phần xây dựng Phú Quốc trở thành thành phố biển đảo hiện đại, trung tâm du lịch và dịch vụ cao cấp khu vực Đông Nam Á.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Đặc điểm tự nhiên, kinh tế - xã hội chương 2: Hiện trạng mạng lưới giao thông vận tải Chương 3: Nghiên cứu qui hoạch phát triển giao thông đến năm 2020 và tầm nhìn đến 2030 4 CHƢƠNG 1: ĐẶC ĐIỂM TỰ NHIÊN, KINH TẾ - XÃ HỘI 1. Điều kiện tự nhiên khu vực nghiên cứu 1.1 Vị trí địa lí Phú Quốc là huyện đảo của tỉnh Kiên Giang, là quần thể gồm 26 đảo lớn nhỏ. Trong đó, đảo Phú Quốc là hòn đảo lớn nhất lãnh thổ Việt Nam, nằm trong vịnh Thái Lan, có toạ độ địa lý 9o48’30” đến10o26’30” vĩ độ bắc, 103o27’ đến 104o9’ độ kinh Đông, tổng diện tích tự nhiên 589km2, chu vi bờ biển khoảng 150km. Đảo Phú Quốc nằm cách thành phố Rạch Giá 120 km, Hà Tiên 46 km và cách các nước trong khu vực: Camphuchia 3km (điểm gần nhất), Thái Lan (500km), Malaysia (700km), Singapore (1.

Chính nhờ vị trí địa lý đặc biệt này mà Phú Quốc có vai trò rất quan trọng về chính trị, kinh tế, anh ninh quốc phòng của vùng Đồng bằng sông Cửu Long nói riêng và của cả nước nói chung, cũng như trong giao lưu hàng hải quốc tế. Đảo có chiều dài theo hướng Bắc Nam 49,0km, chiều rộng chỗ rộng nhất ở Bắc đảo là 27km, nơi hẹp nhất của đảo ở phía Nam là 3,0km. Đặc biệt trên chiều dài khoảng 150km đường bờ biển quanh đảo có nhiều bãi biển đẹp, điển hình là bãi Giếng, bãi Khem, bãi Sao, bãi Vòng, bãi Thơm, bãi Vũng Bầu, bãi Cửa Cạn, bãi Dinh Cậu, bãi Dài,. Bờ và bãi biển là dạng địa hình đặc trưng thường được khai thác trong phát triển du lịch biển - đảo.

Địa hình bờ biển đảo Phú Quốc, ngoài những bãi biển đẹp thuận lợi cho hoạt động tắm biển, còn có dạng bờ mài mòn đá gốc ở phía Bắc và các mũi đá gốc chạy sát ra biển tạo nhiều cảnh quan đẹp như Gành Cậu, mũi Tàu Rũ, mũi Ông Đội,. Ngoài đảo chính Phú Quốc, hệ thống các quần đảo An Thới, Hải Tặc, Thổ Chu và một số đảo rải rác gồm 36 đảo ở khu vực phụ cận tạo nên cảnh quan đẹp làm tăng sức hấp dẫn của du lịch đảo Phú Quốc. 1: Vị trí đảo Phú Quốc 1.Khí hậu Phú Quốc nằm trong vùng khí hậu nhiệt đới gió mùa cận xích đạo nhưng bị chi phối mạnh bởi quy luật của biển nên khí hậu ôn hòa hơn so với đất liền và thích hợp cho nghỉ ngơi du lịch. Nhiệt độ trên đảo cao đều trong năm, trung bình khoảng 27,10 C.

Tháng 4 là tháng nóng nhất cũng chỉ ở mức trung bình 28,30C. Tháng 1 có nhiệt độ thấp nhất, khoảng 250C. Phú Quốc là hòn đảo có nhiều nắng. Số giờ nắng khoảng 1.445 giờ/năm, bình quân có từ 6 - 7 giờ nắng trong ngày, điều kiện này khiến Phú Quốc trở nên hấp dẫn với du lịch biển.

Lượng mưa bình quân đảo Phú Quốc khá lớn, khoảng trên 3000 mm. Đây là điều kiện thuận lợi để có thể xây dựng hồ đập tích nước phục vụ các nhu cầu đô thị 6 và du lịch. Tuy nhiên, phân bố mưa trong năm khá khắc nghiệt: trên 90% lượng mưa tập trung vào mùa mưa kéo dài trong 8 tháng (kéo dài hơn các tỉnh vùng ĐBSCL); còn 4 tháng từ tháng 12 đến tháng 3 lượng mưa rất ít. Điều này đòi hỏi việc tính toán hồ đập để dự trữ nước cho các tháng mùa khô.

Có 2 hướng gió chính thay đổi trong năm: Gió mùa Đông Bắc thịnh hành từ tháng 11 đến tháng 4 năm sau (mùa khô), tốc độ gió trung bình biến đổi từ 2,8 - 4,0m/s; Gió Tây – Nam thịnh hành vào mùa mưa từ tháng 5 tới tháng 10. Tốc độ gió trung bình biến đổi từ 3,0 - 5,1m/s. Gió mạnh thường xảy ra vào các tháng 6 - 7 và 8, vận tốc gió tuyệt đối lên tới 31,7m/s. Địa hình Địa hình đảo Phú Quốc khá phức tạp và bị chia cắt bởi nhiều sông suối, đồi núi.

Đặc điểm này khiến việc tổ chức hệ thống giao thông và hạ tầng kỹ thuật gặp nhiều khó khăn nhưng lại tạo nhiều cảnh quan sinh động, đẹp và hấp dẫn du lịch. Khu vực phía Đông Bắc đảo là khu vực có địa hình cao. Trên đảo có 99 ngọn núi, cao nhất là núi Chúa (565m), tiếp đến là núi Vò Quao (478m), núi Ông Thầy (438m), núi Đá Bạc (448m và 365m). Hàm Ninh là dãy núi lớn nhất, độ cao trung bình từ 300 - 500m.

Phía sườn núi phía Đông dãy Hàm Ninh là dốc đứng. Khu vực phía Nam đảo (giới hạn từ tỉnh lộ 47 trở xuống) là địa hình dạng đồi núi xen kẽ các đồng bằng hẹp có độ dốc trung bình 15o, thấp dần về phía Tây và Tây - Nam. Trong tổng số diện tích đất, có khoảng 6.900ha có cao độ dưới 5m và độ dốc dưới 80 chiếm 11,6%. Đất nằm ở cao độ từ 5m tới 40m với độ dốc dưới 150 có khoảng 14.

Phần diện tích còn lại chiếm 64,2% có cao độ trên 40m và độ dốc trên 150. Thềm bờ biển ven đảo Phú Quốc tương đối cạn (từ 1,5- 4m): cách bờ khoảng 100 - 500m, phần phía Đông đảo chỉ sâu từ 1 - 3m, phần phía Tây chỉ sâu khoảng 4m. Vì vậy chỉ loại tàu nhỏ cỡ 100 - 200tấn có thể cập bến. Các đảo nhỏ phía Nam thềm biển sâu cho phép tàu trọng tải lớn có thể vào được, như: xung quanh Hòn Dừa (cách mũi Hanh 1 - 2km), Hòn Thơm (cách mũi Hanh 3 - 4km), 7 đáy biển sâu tới 11m.

Đáy biển xung quanh hòn Thơm (cách mũi Hanh 6 km) sâu 14m. Với đặc điểm như vậy, địa hình Phú Quốc tạo nên những khu vực có thể khai thác phục vụ du lịch như: các bãi cát ven biển xung quanh đảo, khu vực đồi núi, các cảnh quan hấp dẫn. Một số khu vực có thể khai thác xây dựng cảng biển phục vụ vận tải hàng hóa, hành khách.Địa chất Đá trầm tích cát kết, bột kết là nền chính tạo nên đảo. Bề mặt địa hình đảo bị phong hóa tạo nên lớp phủ là sét cát pha dăm sạn dày từ 5 - 15m.

Địa hình có nhiều núi cao và sông suối tạo nên một số khu vực bồi lắng ven sông, ven biển như: Cửa Cạn, Vịnh Đầm, Rạch Tràm.v Địa chất đảo ổn định, không xảy ra động đất, sụt lún khu vực thuận lợi cho việc xây dựng phát triển 1.Thủy văn Phú Quốc có nguồn nước mặt phong phú, mật độ sông suối cao (0,42 km/km2). Phần lớn sông suối Phú Quốc đều bắt nguồn từ dãy Hàm Ninh. Rạch Cửa Cạn bắt nguồn từ núi Chúa là rạch dài nhất đảo: nhánh chính dài 28,75km, lưu vực 147km2. Rạch Dương Đông, bắt nguồn từ núi Đá Bạc, chiều dài nhánh chính 18,5km, diện tích lưu vực 105km2.

Rạch Đầm có chiều dài 14,8km, diện tích lưu vực 49km2. Ngoài ra, Phú Quốc còn nhiều rạch nhỏ khác. Theo tài liệu quan trắc, hàng năm trên đảo nhận được lượng nước mưa khoảng 1,6 tỉ m3, trong đó tập trung vào sông suối khoảng 900 triệu m3. Tuy nhiên lượng mưa phân bố không đều, tập trung 80% vào mùa mưa.

Do không có hồ chứa, nước mưa thoát ra biển hết nên mùa khô bị thiếu nước (từ tháng 11 - tháng 5). Chưa có tài liệu khảo sát về nguồn nước ngầm của đảo, nhưng qua thực tế sử dụng và các giếng đã khoan, nước ngầm tầng nông khá phong phú, tập trung ở phía Nam nhiều hơn phía Bắc đảo. Do đặc điểm địa hình phức tạp nên các sông suối đều ngắn, dốc, không tích nước được vào mùa mưa và gây xói mòn lớn.Tài nguyên thiên nhiên 1. Tài nguyên rừng Rừng Phú Quốc tập trung ở phía Bắc và Đông Bắc đảo, diện tích khoảng 37.000 ha, trong đó rừng tự nhiên khoảng 33.

Vườn quốc gia Phú Quốc được thành lập tháng 6 năm 2001 bao gồm địa phận: khu bảo tồn thiên nhiên Bắc đảo, núi Hàm Rồng, Gành Dầu và Cửa Cạn; ranh giới hành chính thuộc các xã: Gành Dầu, Bãi Thơm, Cửa Cạn và một phần các xã Cửa Dương, Hàm Ninh, Dương Tơ và thị trấn Dương Đông. Vườn quốc gia có diện tích tự nhiên hơn 31.422 ha chiếm 70% diện tích hòn đảo được quy hoạch thành 3 phân khu: phân khu bảo vệ nghiêm ngặt 8.786 ha, phân khu phục hồi sinh thái 22.603 ha, phân khu hành chính và dịch vụ, nghiên cứu khoa học 33 ha. Rừng phòng hộ huyện đảo Phú Quốc gồm 11.692 ha rừng thuộc đảo Phú Quốc và 61,8 ha rừng thuộc đảo Thổ Chu. Rừng phòng hộ có vai trò điều tiết nguồn nước cho các dòng chảy, các hồ chứa để hạn chế lũ lụt, giảm xói mòn, bảo vệ đất, ngăn sự bồi lấp lòng sông, lòng hồ.

Rừng Phú Quốc tập trung nhiều loài gỗ quý như kên kên, trai, xăng lẻ, vên vên, sao đen, sao đỏ, dầu, gõ đỏ, gồi, kim giao, cẩm thị. ngoài ra Vườn quốc gia Phú Quốc hiện có hơn 530 loài thực vật và trên 1.040 loài dược liệu quý như cam thảo, hà thủ ô, bí kỳ nam, nhân trần, đỗ trọng, sa nhân… Có hơn 150 loài động vật gồm 120 chi, 69 họ, 365 loài chim trong đó có nhiều loài quý hiếm có tên trong sách đỏ Việt Nam như vượn tay trắng và cá sấu nước ngọt. Với nguồn tài nguyên rừng phong phú, đa dạng như vậy, đảo Phú Quốc có thể khai thác một phần để phát triển du lịch. Rừng Phú Quốc còn có ý nghĩa sống còn trong việc giữ nguồn nước ngọt cho đảo.Tài nguyên biển Ngư trường Phú Quốc là một trong những ngư trường lớn ở phía Nam với trữ lượng ước tính 0,5 triệu tấn.

Năm 2004 huyện Phú Quốc khai thác khoảng 60.000 tấn chiếm khoảng 20% sản lượng khai thác và nuôi trồng thủy – hải sản của cả tỉnh Kiên Giang. Nguồn lợi cá trong khu vực nhóm đảo An Thới đa dạng nhất cả 9 về thành phần loài và số lượng cá thể trong loài so với bất kỳ một vùng biển nào dọc theo bờ biển của Việt Nam. Vùng biển Phú Quốc có 108 loài san hô thuộc cả hai nhóm san hô cứng và mềm, 135 loài cá rạn san hô, 3 loài cá di cư, 132 loài thân mềm lớn sinh sống trong rạn san hô, 9 loài giáp xác, 32 loài da gai và 6 loài thú biển sinh sống. Vùng quần đảo này là nơi sinh sống và kiếm ăn của nhiều loài cá.

Có loài chỉ sinh sống tại vùng biển An Thới một giai đoạn ngắn trong vòng đời của chúng (bò biển, rùa biển. Những thảm cỏ biển rộng lớn ở vùng biển Phú Quốc có giá trị to lớn đối với toàn vùng vịnh Thái Lan và vùng Biển Đông.