Luận Văn Thạc Sĩ Về Quản Trị Rủi Ro Tín Dụng Tại Ngân Hàng Thương Mại Cổ Phần Đại Chúng Việt Nam

Luận văn thạc sĩ phân tích quản trị rủi ro tín dụng tại ngân hàng thương mại cổ phần Đại chúng Việt Nam, cung cấp giải pháp hiệu quả.

• Tác giả: Nguyễn Thị Hạnh Dung
• Người hướng dẫn: TS. Hồ Diệu
• Trường học: Trường Đại Học Ngân Hàng TP. Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Tài Chính – Ngân Hàng
• Đề tài: Quản Trị Rủi Ro Tín Dụng Tại Ngân Hàng Thương Mại Cổ Phần Đại Chúng Việt Nam
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: TP. Hồ Chí Minh

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Quản Trị Rủi Ro Tín Dụng Tại Ngân Hàng PVcomBank

Quản trị rủi ro tín dụng là một trong những yếu tố quan trọng nhất trong hoạt động của ngân hàng. Tại Ngân hàng thương mại cổ phần Đại Chúng Việt Nam (PVcomBank), công tác này đã được chú trọng từ khi ngân hàng hợp nhất vào năm 2013. Việc quản lý rủi ro tín dụng không chỉ giúp bảo vệ lợi nhuận mà còn đảm bảo sự ổn định của toàn bộ hệ thống tài chính. Nghiên cứu này sẽ phân tích các khía cạnh của quản trị rủi ro tín dụng tại PVcomBank, từ đó đưa ra những đề xuất cải tiến.

1.1. Khái Niệm Về Rủi Ro Tín Dụng Tại Ngân Hàng

Rủi ro tín dụng là khả năng mà một bên vay không thể thực hiện nghĩa vụ thanh toán theo hợp đồng. Tại PVcomBank, rủi ro tín dụng có thể phát sinh từ nhiều nguyên nhân khác nhau, bao gồm tình hình tài chính của khách hàng, biến động kinh tế và các yếu tố bên ngoài khác.

1.2. Tầm Quan Trọng Của Quản Trị Rủi Ro Tín Dụng

Quản trị rủi ro tín dụng không chỉ giúp ngân hàng bảo vệ tài sản mà còn duy trì uy tín và thương hiệu. Việc thực hiện quản lý rủi ro hiệu quả sẽ giúp PVcomBank giảm thiểu nợ xấu và tăng cường khả năng sinh lời.

II. Những Thách Thức Trong Quản Trị Rủi Ro Tín Dụng Tại PVcomBank

Mặc dù đã có nhiều nỗ lực trong việc quản trị rủi ro tín dụng, PVcomBank vẫn phải đối mặt với nhiều thách thức. Những thách thức này không chỉ đến từ nội bộ mà còn từ môi trường bên ngoài. Việc nhận diện và xử lý kịp thời các rủi ro là rất cần thiết để đảm bảo sự phát triển bền vững.

2.1. Hạn Chế Trong Công Tác Thẩm Định Tín Dụng

Công tác thẩm định tín dụng tại PVcomBank còn nhiều hạn chế, chất lượng thẩm định chưa cao. Điều này dẫn đến việc ngân hàng không thể phát hiện kịp thời các rủi ro tiềm ẩn từ khách hàng.

2.2. Thiếu Hệ Thống Kiểm Soát Hiệu Quả

Hệ thống kiểm soát và giám sát hoạt động cấp tín dụng chưa thật sự hiệu quả. Việc này làm gia tăng nguy cơ nợ xấu và ảnh hưởng đến khả năng sinh lời của ngân hàng.

III. Phương Pháp Quản Trị Rủi Ro Tín Dụng Tại PVcomBank

Để nâng cao năng lực quản trị rủi ro tín dụng, PVcomBank cần áp dụng các phương pháp quản lý hiện đại. Việc xây dựng khung chiến lược quản trị rủi ro tín dụng toàn diện là rất cần thiết.

3.1. Xây Dựng Chính Sách Quản Trị Rủi Ro Tín Dụng

Chính sách quản trị rủi ro tín dụng cần được xây dựng một cách toàn diện và kịp thời. Điều này sẽ giúp ngân hàng có những biện pháp ứng phó hiệu quả hơn với các rủi ro phát sinh.

3.2. Ứng Dụng Công Nghệ Thông Tin Trong Quản Trị Rủi Ro

Việc đầu tư vào công nghệ thông tin sẽ giúp PVcomBank nâng cao khả năng quản lý rủi ro tín dụng. Các công cụ hiện đại sẽ hỗ trợ trong việc phân tích và dự đoán rủi ro.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Của Quản Trị Rủi Ro Tín Dụng Tại PVcomBank

Việc áp dụng các phương pháp quản trị rủi ro tín dụng tại PVcomBank đã mang lại nhiều kết quả tích cực. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều vấn đề cần được giải quyết để nâng cao hiệu quả hoạt động.

4.1. Kết Quả Đạt Được Trong Quản Trị Rủi Ro Tín Dụng

Tỷ lệ nợ xấu của PVcomBank đã giảm đáng kể trong những năm qua. Điều này cho thấy những nỗ lực trong công tác quản trị rủi ro tín dụng đã phát huy hiệu quả.

4.2. Những Hạn Chế Còn Tồn Tại

Mặc dù đã đạt được nhiều kết quả tích cực, nhưng PVcomBank vẫn còn tồn tại nhiều hạn chế trong công tác quản trị rủi ro tín dụng, cần có những giải pháp khắc phục kịp thời.

V. Đề Xuất Giải Pháp Nâng Cao Năng Lực Quản Trị Rủi Ro Tín Dụng Tại PVcomBank

Để nâng cao năng lực quản trị rủi ro tín dụng, PVcomBank cần thực hiện một số giải pháp cụ thể. Những giải pháp này sẽ giúp ngân hàng cải thiện hiệu quả hoạt động và giảm thiểu rủi ro.

5.1. Hoàn Thiện Chính Sách Quản Trị Rủi Ro

Cần hoàn thiện và ban hành các chính sách quản trị rủi ro tín dụng một cách kịp thời và hiệu quả. Điều này sẽ giúp ngân hàng có những biện pháp ứng phó tốt hơn với các rủi ro.

5.2. Đào Tạo Nguồn Nhân Lực Chất Lượng

Đào tạo và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực là rất cần thiết. Đội ngũ nhân viên có trình độ sẽ giúp ngân hàng quản lý rủi ro tín dụng hiệu quả hơn.

VI. Kết Luận Về Quản Trị Rủi Ro Tín Dụng Tại PVcomBank

Quản trị rủi ro tín dụng tại PVcomBank là một vấn đề quan trọng và cần thiết. Việc nâng cao năng lực quản trị rủi ro sẽ giúp ngân hàng phát triển bền vững trong tương lai.

6.1. Tương Lai Của Quản Trị Rủi Ro Tín Dụng Tại PVcomBank

Trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gia tăng, việc quản trị rủi ro tín dụng sẽ trở thành một yếu tố quyết định đến sự tồn tại và phát triển của PVcomBank.

6.2. Đề Xuất Hướng Đi Mới

Cần có những hướng đi mới trong công tác quản trị rủi ro tín dụng, từ đó giúp PVcomBank nâng cao hiệu quả hoạt động và giảm thiểu rủi ro.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh hoạt động ngân hàng ngày càng đóng vai trò trung gian tài chính quan trọng, quản trị rủi ro tín dụng trở thành vấn đề sống còn đối với các ngân hàng thương mại. Tại Việt Nam, Ngân hàng thương mại cổ phần Đại Chúng Việt Nam (PVcomBank) đã trải qua giai đoạn chuyển đổi và hợp nhất từ năm 2013, với mục tiêu nâng cao năng lực quản trị rủi ro tín dụng trong giai đoạn 2013-2017. Tỷ lệ nợ xấu của PVcomBank vào cuối năm 2013 là 5,06%, tương đương 2.081 tỷ đồng, trong đó nợ có khả năng mất vốn chiếm 3,65%. Đến cuối năm 2017, tỷ lệ này giảm xuống còn 1,28%, đảm bảo yêu cầu của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) là dưới 3%. Mặc dù có những chuyển biến tích cực, công tác quản trị rủi ro tín dụng tại PVcomBank vẫn còn tồn tại nhiều hạn chế như chính sách chưa hoàn thiện, công tác thẩm định và giám sát chưa hiệu quả, chưa áp dụng các mô hình đo lường rủi ro hiện đại, và nguồn nhân lực còn yếu. Mục tiêu nghiên cứu của luận văn là phân tích thực trạng quản trị rủi ro tín dụng tại PVcomBank, đánh giá những kết quả đạt được và tồn tại, từ đó đề xuất các giải pháp nâng cao năng lực quản trị rủi ro tín dụng phù hợp với định hướng phát triển của ngân hàng đến năm 2020. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào hoạt động quản trị rủi ro tín dụng tại PVcomBank trong giai đoạn 2013-2017, với ý nghĩa quan trọng trong việc đảm bảo an toàn hoạt động ngân hàng và góp phần ổn định hệ thống tài chính quốc gia.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết và mô hình quản trị rủi ro tín dụng hiện đại, trong đó có:

• Lý thuyết quản trị rủi ro tín dụng: Được hiểu là quá trình nhận diện, phân tích, đo lường và kiểm soát các rủi ro phát sinh trong hoạt động cấp tín dụng nhằm tối đa hóa lợi nhuận trong phạm vi rủi ro có thể chấp nhận. Theo Ủy ban Basel, quản trị rủi ro tín dụng bao gồm xây dựng chiến lược, chính sách, quy trình và tổ chức bộ máy quản lý rủi ro hiệu quả.

• Mô hình đo lường rủi ro tín dụng Basel II: Sử dụng các chỉ số xác suất vỡ nợ (PD), tỷ lệ tổn thất khi vỡ nợ (LGD) và tổng dư nợ tại thời điểm vỡ nợ (EAD) để tính tổn thất dự kiến (EL) theo công thức:

  [ EL = PD \times LGD \times EAD ]

• Mô hình quản trị rủi ro tín dụng tập trung và phân tán: Hai mô hình tổ chức quản trị rủi ro tín dụng phổ biến, trong đó mô hình tập trung phân tách rõ ràng các chức năng kinh doanh, quản lý rủi ro và xử lý nội bộ nhằm tăng tính khách quan và hiệu quả kiểm soát.

Các khái niệm chính bao gồm: rủi ro tín dụng, quản trị rủi ro tín dụng, nợ xấu, dự phòng rủi ro tín dụng, và năng lực quản trị rủi ro tín dụng.

Phương pháp nghiên cứu

Luận văn sử dụng phương pháp nghiên cứu định tính kết hợp định lượng. Nguồn dữ liệu chính được thu thập từ báo cáo tài chính, báo cáo thường niên và các tài liệu nội bộ của PVcomBank giai đoạn 2013-2017. Cỡ mẫu nghiên cứu bao gồm toàn bộ các khoản tín dụng và các báo cáo quản trị rủi ro tín dụng của ngân hàng trong giai đoạn này.

Phương pháp phân tích bao gồm:

• Phân tích mô tả: Mô tả thực trạng hoạt động tín dụng, tỷ lệ nợ xấu, dự phòng rủi ro và các chỉ tiêu tài chính liên quan.

• Phân tích so sánh: So sánh các chỉ tiêu quản trị rủi ro tín dụng qua các năm để đánh giá xu hướng và hiệu quả quản trị.

• Phân tích nguyên nhân: Đánh giá các yếu tố ảnh hưởng đến năng lực quản trị rủi ro tín dụng, bao gồm môi trường vĩ mô, chính sách ngân hàng, nguồn nhân lực và công nghệ.

Timeline nghiên cứu tập trung vào giai đoạn 2013-2017, với việc thu thập và phân tích dữ liệu theo từng năm để đánh giá sự thay đổi và hiệu quả các giải pháp quản trị rủi ro tín dụng tại PVcomBank.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Giảm tỷ lệ nợ xấu hiệu quả: Tỷ lệ nợ xấu của PVcomBank giảm từ 5,06% năm 2013 xuống còn 1,28% năm 2017, thấp hơn mức chuẩn 3% của NHNN, thể hiện hiệu quả trong công tác xử lý nợ xấu và quản trị rủi ro tín dụng.

2. Tỷ lệ nợ quá hạn vẫn còn cao: Mặc dù tỷ lệ nợ xấu giảm, tỷ lệ nợ quá hạn vẫn duy trì ở mức cao, tiềm ẩn nguy cơ bùng phát rủi ro tín dụng trong tương lai.

3. Chính sách quản trị rủi ro tín dụng chưa hoàn thiện: Khung chiến lược và chính sách quản trị rủi ro tín dụng chưa được xây dựng kịp thời và toàn diện, văn hóa quản trị rủi ro chưa phổ biến rộng rãi trong toàn hệ thống.

4. Công tác thẩm định và giám sát tín dụng còn hạn chế: Chất lượng thẩm định tín dụng chưa cao, việc kiểm tra, giám sát sau cấp tín dụng chưa chặt chẽ, dẫn đến khó khăn trong việc phát hiện và ứng phó kịp thời với rủi ro.

5. Chưa áp dụng các mô hình đo lường rủi ro hiện đại: PVcomBank chưa triển khai và ứng dụng các mô hình đo lường rủi ro tín dụng tiên tiến như mô hình RAROC hay mô hình xếp hạng tín dụng nội bộ.

6. Nguồn nhân lực và công nghệ thông tin còn yếu: Đội ngũ cán bộ quản trị rủi ro tín dụng thiếu kinh nghiệm và trình độ chuyên môn, hệ thống công nghệ thông tin chưa đáp ứng yêu cầu quản trị rủi ro trên nền tảng công nghiệp 4.0.

Thảo luận kết quả

Việc giảm tỷ lệ nợ xấu xuống còn 1,28% cho thấy PVcomBank đã có những bước tiến quan trọng trong xử lý nợ xấu, phù hợp với các chính sách của NHNN và xu hướng quốc tế. Tuy nhiên, tỷ lệ nợ quá hạn vẫn cao phản ánh sự chưa đồng bộ trong công tác giám sát và kiểm soát tín dụng sau giải ngân. So với các ngân hàng lớn trên thế giới như Kasikorn (Thái Lan) và ANZ (Úc), PVcomBank còn thiếu các mô hình quản trị rủi ro tập trung và công nghệ hiện đại, dẫn đến hiệu quả quản trị rủi ro chưa tối ưu.

Nguyên nhân chủ yếu xuất phát từ việc chưa hoàn thiện khung chiến lược và chính sách quản trị rủi ro tín dụng, cũng như hạn chế về nguồn nhân lực và công nghệ. Việc chưa áp dụng các mô hình đo lường rủi ro tiên tiến làm giảm khả năng dự báo và kiểm soát rủi ro một cách khoa học. Ngoài ra, văn hóa quản trị rủi ro chưa được phổ biến rộng rãi trong toàn hệ thống cũng làm giảm hiệu quả phối hợp và nhận thức về rủi ro tín dụng.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ tỷ lệ nợ xấu và nợ quá hạn qua các năm, bảng phân tích cơ cấu dư nợ theo ngành và đối tượng khách hàng, cũng như bảng đánh giá các chỉ tiêu quản trị rủi ro tín dụng để minh họa rõ nét thực trạng và xu hướng.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Hoàn thiện khung chiến lược và chính sách quản trị rủi ro tín dụng

   • Xây dựng và ban hành hệ thống chính sách quản trị rủi ro tín dụng toàn diện, phù hợp với định hướng phát triển của PVcomBank và quy định của NHNN.
   • Thời gian thực hiện: trong vòng 12 tháng tới.
   • Chủ thể thực hiện: Ban điều hành và Hội đồng quản trị PVcomBank.

2. Nâng cao chất lượng thẩm định và giám sát tín dụng

   • Tăng cường đào tạo chuyên sâu cho cán bộ tín dụng về kỹ năng thẩm định và giám sát.
   • Áp dụng quy trình kiểm tra, giám sát chặt chẽ sau giải ngân, định kỳ đánh giá rủi ro tín dụng.
   • Thời gian thực hiện: 6-12 tháng.
   • Chủ thể thực hiện: Phòng Quản trị rủi ro tín dụng và các chi nhánh.

3. Xây dựng và ứng dụng mô hình đo lường rủi ro tín dụng hiện đại

   • Nghiên cứu, lựa chọn và triển khai các mô hình như RAROC, mô hình xếp hạng tín dụng nội bộ để nâng cao khả năng dự báo và kiểm soát rủi ro.
   • Thời gian thực hiện: 18 tháng.
   • Chủ thể thực hiện: Ban Quản trị rủi ro và phòng Công nghệ thông tin.

4. Đầu tư phát triển hệ thống công nghệ thông tin và xây dựng văn hóa quản trị rủi ro

   • Nâng cấp hệ thống CNTT đáp ứng yêu cầu quản trị rủi ro trên nền tảng công nghiệp 4.0, tích hợp dữ liệu khách hàng và tín dụng.
   • Xây dựng chương trình đào tạo nâng cao nhận thức và văn hóa quản trị rủi ro cho toàn bộ nhân viên.
   • Thời gian thực hiện: 24 tháng.
   • Chủ thể thực hiện: Ban Công nghệ thông tin, Ban Nhân sự và Ban Quản trị rủi ro.

5. Tăng cường phát triển nguồn nhân lực chuyên môn cao

   • Tuyển dụng và đào tạo đội ngũ chuyên gia quản trị rủi ro tín dụng có trình độ và kinh nghiệm.
   • Thời gian thực hiện: liên tục, ưu tiên trong 12 tháng đầu.
   • Chủ thể thực hiện: Ban Nhân sự và Ban Quản trị rủi ro.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Ban lãnh đạo và quản lý ngân hàng thương mại

   • Lợi ích: Hiểu rõ thực trạng và các giải pháp nâng cao năng lực quản trị rủi ro tín dụng, từ đó xây dựng chiến lược và chính sách phù hợp.
   • Use case: Xây dựng kế hoạch phát triển ngân hàng, cải thiện hiệu quả quản trị rủi ro.

2. Cán bộ chuyên trách quản trị rủi ro tín dụng

   • Lợi ích: Nắm bắt các mô hình, phương pháp đo lường và kiểm soát rủi ro tín dụng hiện đại, nâng cao kỹ năng chuyên môn.
   • Use case: Áp dụng trong công tác thẩm định, giám sát và xử lý rủi ro tín dụng.

3. Nhà nghiên cứu và học viên cao học chuyên ngành Tài chính – Ngân hàng

   • Lợi ích: Tham khảo tài liệu nghiên cứu thực tiễn về quản trị rủi ro tín dụng tại ngân hàng thương mại Việt Nam.
   • Use case: Phát triển đề tài nghiên cứu, luận văn, luận án liên quan đến quản trị rủi ro ngân hàng.

4. Cơ quan quản lý nhà nước và NHNN

   • Lợi ích: Hiểu rõ thực trạng quản trị rủi ro tín dụng tại các ngân hàng thương mại cổ phần, từ đó xây dựng chính sách, quy định phù hợp.
   • Use case: Đề xuất các biện pháp giám sát, hỗ trợ và phát triển hệ thống ngân hàng an toàn, hiệu quả.

Câu hỏi thường gặp

1. Quản trị rủi ro tín dụng là gì và tại sao nó quan trọng?
   Quản trị rủi ro tín dụng là quá trình nhận diện, đo lường, kiểm soát và ứng phó với các rủi ro phát sinh trong hoạt động cấp tín dụng nhằm giảm thiểu tổn thất cho ngân hàng. Đây là yếu tố sống còn giúp ngân hàng duy trì an toàn tài chính và phát triển bền vững.

2. PVcomBank đã đạt được những kết quả gì trong quản trị rủi ro tín dụng giai đoạn 2013-2017?
   PVcomBank đã giảm tỷ lệ nợ xấu từ 5,06% xuống còn 1,28%, đảm bảo yêu cầu của NHNN. Ngân hàng cũng đã áp dụng các biện pháp xử lý nợ xấu như bán nợ cho VAMC, nâng cao hiệu quả thu hồi nợ.

3. Những hạn chế chính trong công tác quản trị rủi ro tín dụng tại PVcomBank là gì?
   Bao gồm chính sách quản trị chưa hoàn thiện, công tác thẩm định và giám sát chưa chặt chẽ, chưa áp dụng các mô hình đo lường rủi ro hiện đại, nguồn nhân lực và công nghệ thông tin còn yếu.

4. Các mô hình đo lường rủi ro tín dụng hiện đại nào nên được áp dụng?
   Các mô hình như RAROC (Return at Risk on Capital), mô hình xếp hạng tín dụng nội bộ và mô hình Value at Risk (VaR) giúp đánh giá chính xác rủi ro tín dụng và hiệu quả sử dụng vốn.

5. Làm thế nào để nâng cao năng lực quản trị rủi ro tín dụng tại ngân hàng?
   Cần hoàn thiện chính sách, nâng cao chất lượng thẩm định và giám sát, ứng dụng công nghệ hiện đại, đào tạo nguồn nhân lực chuyên môn cao và xây dựng văn hóa quản trị rủi ro trong toàn hệ thống.

Kết luận

• PVcomBank đã có những bước tiến quan trọng trong quản trị rủi ro tín dụng, đặc biệt là giảm tỷ lệ nợ xấu từ 5,06% xuống còn 1,28% trong giai đoạn 2013-2017.
• Công tác quản trị rủi ro tín dụng vẫn còn nhiều hạn chế về chính sách, thẩm định, giám sát, công nghệ và nguồn nhân lực.
• Việc áp dụng các mô hình đo lường rủi ro tín dụng hiện đại và nâng cao năng lực quản trị là yêu cầu cấp thiết để đảm bảo an toàn và hiệu quả hoạt động.
• Đề xuất các giải pháp toàn diện bao gồm hoàn thiện chính sách, nâng cao chất lượng thẩm định, đầu tư công nghệ và phát triển nguồn nhân lực.
• Các bước tiếp theo cần tập trung triển khai các giải pháp đề xuất trong vòng 1-2 năm tới nhằm nâng cao năng lực quản trị rủi ro tín dụng, góp phần phát triển bền vững PVcomBank và hệ thống ngân hàng Việt Nam.

Các nhà quản lý, chuyên gia và cán bộ ngân hàng nên nghiên cứu và áp dụng các giải pháp quản trị rủi ro tín dụng hiện đại để nâng cao hiệu quả hoạt động và đảm bảo sự phát triển bền vững trong môi trường cạnh tranh ngày càng khốc liệt.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Tổng quan về quản trị rủi ro tín dụng của ngân hàng thương mại  Chương 2: Phân tích, đánh giá năng lực quản trị rủi ro tín dụng tại Ngân hàng thương mại cổ phần Đại Chúng Việt Nam.  Chương 3: Giải pháp để nâng cao năng lực quản trị rủi ro tín dụng tại Ngân hàng thương mại cổ phần Đại Chúng Việt Nam. LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 6 CHƢƠNG 1 TỔNG QUAN VỀ QUẢN TRỊ RỦI RO TÍN DỤNG TẠI NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI 1. Rủi ro tín dụng của ngân hàng thƣơng mại 1.1 Hoạt động tín dụng ngân hàng thƣơng mại 1.1 Khái niệm về tín dụng ngân hàng Thuật ngữ tín dụng (credit) xuất phát từ gốc chữ Latinh là credo, được hiểu là sự tín nhiệm, tin tưởng lẫn nhau.

Theo định nghĩa của Luật các tổ chức tín dụng số 47/2010/QH12 Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam thông qua tại kỳ họp thứ 7 Khóa XII ngày 16 tháng 6 năm 2010, tại Điều 4 có ghi: “ NHTM là loại hình ngân hàng được thực hiện tất cả các hoạt động ngân hàng và các hoạt động kinh doanh khác theo quy định của Luật này nhằm mục tiêu lợi nhuận” trong đó qui định: “ Hoạt động ngân hàng là việc kinh doanh, cung ứng thường xuyên một hoặc một số nghiệp vụ sau đây: Nhận tiền gửi; cấp tín dụng; cung ứng dịch vụ thanh toán qua tài khoản”. Và “ cấp tín dụng là việc ngân hàng thỏa thuận để tổ chức, cá nhân sử dụng một khoản tiền hoặc cam kết cho phép sử dụng một khoản tiền theo nguyên tắc có hoàn trả bằng nghiệp vụ cho vay, chiết khấu, cho thuê tài chính, bao thanh toán, bảo lãnh ngân hàng và các nghiệp vụ cấp tín dụng khác”. Trên cơ sở tiếp cận theo chức năng hoạt động của ngân hàng, tại luận văn này tín dụng được hiểu theo nghĩa sau: Tín dụng là một giao dịch về tài sản giữa bên cho vay (ngân hàng) và bên đi vay (cá nhân, doanh nghiệp và các chủ thể khác), trong đó bên cho vay chuyển giao tài sản cho bên đi vay sử dụng trong thời hạn nhất định theo thỏa thuận, và bên vay phải có trách nhệm hoàn trả vô điều kiện cả vốn gốc và lãi cho bên cho vay khi đến hạn thanh toán (Hồ Diệu, 2001).2 Khái niệm rủi ro tín dụng ngân hàng thƣơng mại Đối với NHTM thì hoạt động tín dụng là hoạt động cơ bản, đem lại nguồn thu chủ yếu của ngân hàng. Tuy nhiên, hoạt động tín dụng là một lĩnh vực hoạt động nhạy cảm và tiềm ẩn nhiều rủi ro nhất, do việc cấp tín dụng dựa trên sự tín nhiệm về thiện chí trả nợ và khả năng trả nợ của khách hàng.

Đặc biệt trước xu thế hội nhập các ngân hàng sẽ phải đối mặt với cạnh tranh cũng như nhiều loại hình rủi ro khác, những rủi ro này có thể mang những tổn thất nghiêm trọng. LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 7 Vậy rủi ro tín dụng là gì ? Là khoản lỗ tiềm tàng của vốn được tạo ra khi ngân hàng cấp tín dụng. Là những thiệt hại, mất mát ngân hàng phải gánh chịu do người vay vốn không thực hiện đúng nghĩa vụ cam kết trong hợp đồng tín dụng. Dù đã có nhiều cải cách trong lĩnh vực tài chính, nhưng rủi ro tín dụng vẫn là nguyên nhân chủ yếu gây ra thất thoát và dẫn đến nguy cơ phá sản ngân hàng.

Và trên thực tế, còn có rất nhiều khái niệm khác nhau về rủi ro tín dụng như sau: Theo Ủy ban Basel về giám sát ngân hàng cho rằng rủi ro tín dụng là “ khả năng mà khách hàng vay hoặc đối tác không thực hiện được các nghĩa vụ của mình theo những điều khoản đã thỏa thuận”. Thông tư 02/2013/TT-NHNN ngày 21 tháng 01 năm 2013, “rủi ro tín dụng trong hoạt động ngân hàng của tổ chức tín dụng là khả năng xảy ra tổn thất trong hoạt động ngân hàng của tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài do khách hàng không thực hiện hoặc không có khả năng thực hiện một phần hoặc toàn bộ nghĩa vụ của mình theo cam kết”.Koch, một khi ngân hàng nắm giữ tài sản sinh lợi, rủi ro xảy ra khi khách hàng sai hẹn – khách hàng không thanh toán vốn gốc và lãi theo thỏa thuận. Rủi ro tín dụng là sự thay đổi tiềm ẩn của thu nhập thuần và thị giá của vốn xuất phát từ việc khách hàng không thanh toán hay thanh toán trể hạn (Hồ Diệu, 2002). Fitch, rủi ro tín dụng xảy ra khi người đi vay không thanh toán được nợ theo thỏa thuận hợp đồng dẫn đến sai hẹn trong nghĩa vụ trả nợ.

Cùng với rủi ro lãi suất, rủi ro tín dụng là một trong những rủi ro chủ yếu trong hoạt động cho vay của ngân hàng (Hồ Diệu, 2002). Tóm lại, từ các khái niệm trên có thể thấy rằng quan điểm về rủi ro tín dụng có thể được diễn đạt dưới các hình thức khác nhau, tuy nhiên, về bản chất rủi ro tín dụng là khả năng xảy ra tổn thất, thiệt hại về kinh tế mà ngân hàng phải gánh chịu do khách hàng vay vốn không thực hiện nghĩa vụ hoàn trả nợ gốc và lãi theo thỏa thuận.3 Phân loại rủi ro tín dụng Thực tế là rủi ro tín dụng luôn tiềm ẩn, việc xây dựng các tiêu chí phân loại rủi ro tín dụng có ý nghĩa rất lớn, là cơ sở để thiết lập các chính sách, quy trình và quy mô tổ chức quản trị tín dụng thích hợp và nâng cao năng lực quản trị rủi ro tín dụng. LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 8 Phân loại rủi ro tín dụng giúp nhận biết đầy đủ các yếu tố gây ra rủi ro và phân biệt được rủi ro phát sinh trong từng giai đoạn cấp tín dụng. Sau đây là một số cách phân loại phổ biến: 1.1 Căn cứ vào nguyên nhân phát sinh rủi ro Thứ nhất rủi ro giao dịch: Là rủi ro liên quan đến từng khoản vay đơn lẻ hoặc từng khách hàng cụ thể.

Đây là rủi ro mà nguyên nhân phát sinh là do những hạn chế, sai sót trong quá trình tác nghiệp như thẩm định xét duyệt tín dụng, giải ngân, kiểm soát sau khi cho vay hoặc thực hiện đảm bảo tiền vay và những cam kết ràng buộc trong hợp đồng tín dụng. Rủi ro giao dịch bao gồm: Rủi ro lựa chọn đối nghịch: là rủi ro có xuất phát từ quá trình đánh giá và phân tích tín dụng, nguyên nhân do thông tin bất cân xứng tạo ra trước khi ra quyết định tín dụng. Bên cho vay tin tưởng vào năng lực của người vay mà cho vay, trong khi đó người đi vay với mục đích để vay được vốn đã cung cấp thông tin không trung thực cho bên cho vay. Rủi ro đảm bảo: liên quan đến các tiêu chuẩn đảm bảo như các điều khoản quy định trong hợp đồng tín dụng, các loại tài sản bảo đảm, chủ thể bảo đảm, hình thức bảo đảm và mức cho vay trên tài sản bảo đảm.

Rủi ro nghiệp vụ: Là các rủi ro liên quan đến công tác quản lý khoản vay và hoạt động cho vay, bao gồm cả việc sử dụng hệ thống xếp hạng rủi ro và kỹ thuật xử lý các khoản nợ có vấn đề. Thứ hai, rủi ro danh mục tín dụng: Là một hình thức rủi ro tín dụng phát sinh mà nguyên nhân là do những hạn chế trong quản lý danh mục tín dụng của ngân hàng, đây là loại rủi ro vừa mang tính chủ quan, lại vừa tác động của các nhân tố khách quan, bao gồm: Rủi ro nội tại: Xuất phát từ các yếu tố, đặc điểm riêng bên trong (nội tại) của mỗi khách hàng hoặc ngành, lĩnh vực kinh tế, phụ thuộc vào đặc điểm hoạt động hay đặc điểm sử dụng vốn vay của khách hàng vay vốn. Rủi ro tập trung: là trường hợp ngân hàng tập trung tín dụng quá mức vào một hay một số khách hàng, vào cùng một ngành, lĩnh vực kinh tế hay cùng khu vực địa lý, hoặc cùng một loại hình cho vay có rủi ro cao. Đây là rủi ro gây hậu quả lớn đến LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 9 sự tồn tại của ngân hàng.2 Căn cứ vào mức độ tổn thất Rủi ro đọng vốn (do không hoàn trả nợ đúng hạn): Là rủi ro xảy ra trong trường hợp đến hạn trả nợ theo thỏa thuận mà ngân hàng vẫn chưa thu hồi được vốn, dẫn đến các khoản vốn bị đóng băng và ảnh hưởng đến ngân hàng trên hai phương diện là kế hoạch sử dụng vốn và gặp khó khăn trong quản lý thanh khoản của ngân hàng.

Rủi ro mất vốn (do không có khả năng trả nợ): Là rủi ro xảy ra trong trường hợp khách hàng mất khả năng trả nợ gốc và/hoặc lãi, buộc ngân hàng phải thanh lý tài sản bảo đảm để thu hồi nợ. Rủi ro mất vốn làm tăng chi phí do nợ khó đòi và chi phí quản trị, chi phí giám sát, đồng thời làm giảm lợi nhuận do các khoản chi phí dự phòng rủi ro tín dụng tăng cho những khoản vốn mất đi.3 Căn cứ vào nguyên nhân khách quan hay chủ quan Rủi ro khách quan: là rủi ro do các nguyên nhân khách quan như thiên tai, địch họa, người vay bị chết, mất tích và các biến cố bất khả kháng khác làm thất thoát vốn vay trong khi khách hàng và ngân hàng đã thực hiện đúng quy trình, chính sách tín dụng, cũng như những điều kiện qui định trong hợp đồng tín dụng, các qui định về quản lý và sử dụng khoản vay. Rủi ro chủ quan: là rủi ro do nguyên nhân thuộc về chủ quan của khách hàng và ngân hàng vì vô tình hay cố ý làm thất thoát vốn vay hay vì lý do chủ quan khác.4 Căn cứ vào giai đoạn phát sinh rủi ro tín dụng Rủi ro trước khi cho vay: Rủi ro xảy ra trong khâu lập hồ sơ và phân tích, đánh giá sai về khách hàng, khoản tín dụng, dẫn đến quyết định cho vay các khách hàng không đủ điều kiện và không có khả năng trả nợ trong tương lai. Rủi ro trong cho vay: Rủi ro xảy ra trong quy trình giải ngân.

Các nguyên nhân dẫn đến rủi ro này bao gồm: sai sót trong giải ngân, giải ngân không đúng tiến độ, không cập nhật thông tin khách hàng thường xuyên hay không dự báo được rủi ro tiềm năng. Rủi ro sau cho vay: Rủi ro xảy ra khi ngân hàng không nắm bắt được tình hình và mục đích sử dụng vốn vay, thay đổi trong khả năng tài chính, cũng như thiện chí trả nợ của khách hàng. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.