Luận văn thạc sĩ về quản trị rủi ro tín dụng tại công ty cho thuê tài chính BIDV

Luận văn thạc sĩ phân tích quản trị rủi ro tín dụng tại công ty cho thuê tài chính thuộc ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam.

• Tác giả: Nguyễn Thị Thanh Huệ
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Thanh Phong
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế TP.Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Tài chính – Ngân hàng
• Đề tài: Quản Trị Rủi Ro Tín Dụng Tại Công Ty Cho Thuê Tài Chính TNHH MTV Ngân Hàng TMCP Đầu Tư Và Phát Triển Việt Nam
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: TP. Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN LÝ THUYẾT VỀ QUẢN TRỊ RỦI RO TÍN DỤNG TẠI CÔNG TY CHO THUÊ TÀI CHÍNH
• 1.1. Hoạt động cho thuê tài tài chính
• 1.2. Rủi ro tín dụng trong hoạt động cho thuê tài chính
• 1.3. Quản trị rủi ro tín dụng trong hoạt động cho thuê tài chính
• 1.4. Các yếu tố ảnh hưởng đến quản trị rủi ro tín dụng tại công ty cho thuê tài chính
• 1.5. Ảnh hưởng của RRTD đến công ty cho thuê tài chính
• 1.6. Các nguyên tắc Basel về quản trị rủi ro tín dụng tại các tổ chức tín dụng
• 1.7. Kinh nghiệm quản trị rủi ro tín dụng tại các công ty cho thuê tài chính và bài học cho công ty cho thuê tài chính TNHH MTV Ngân hàng TMCP Đầu tư và phát triển Việt Nam
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG QUẢN TRỊ RỦI RO TÍN DỤNG TẠI CÔNG TY CHO THUÊ TÀI CHÍNH TNHH MTV NGÂN HÀNG TMCP ĐẦU TƯ VÀ PHÁT TRIỂN VIỆT NAM
• 2.1. Khái quát công ty cho thuê tài chính TNHH MTV Ngân hàng TMCP đầu tư và phát triển Việt Nam
• 2.2. Thực trạng rủi ro tín dụng tại công ty cho thuê tài chính TNHH MTV BIDV
• 2.3. Thực trạng quản trị RRTD tại công ty CTTC TNHH MTV Ngân hàng TMCP đầu tư và phát triển Việt Nam
• 2.4. Đánh giá quản trị rủi ro tín dụng tại công ty cho thuê tài chính TNHH MTV BIDV
• 2.5. Kết quả khảo sát đánh giá quản trị RRTD tại công ty cho thuê tài chính TNHH MTV BIDV theo tiêu chuẩn Basel II
• 3. CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP TĂNG CƯỜNG QUẢN TRỊ RỦI RO TÍN DỤNG TẠI CÔNG TY CHO THUÊ TÀI CHÍNH TNHH MTV BIDV
• 3.1. Định hướng mục tiêu phát triển của công ty cho thuê tài chính TNHH MTV BIDV
• 3.2. Các nhóm giải pháp tăng cường quản trị rủi ro tín dụng tại công ty cho thuê tài chính TNHH MTV BIDV
• 3.3. Một số kiến nghị
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng quan về quản trị rủi ro tín dụng tại BIDV

Quản trị rủi ro tín dụng là một trong những yếu tố quan trọng trong hoạt động của ngân hàng, đặc biệt là tại BIDV. Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BIDV) đã có những bước tiến đáng kể trong việc quản lý rủi ro tín dụng nhằm đảm bảo an toàn tài chính và nâng cao hiệu quả hoạt động. Việc hiểu rõ về quy trình và phương pháp quản trị rủi ro tín dụng sẽ giúp các nhà quản lý đưa ra quyết định chính xác hơn.

1.1. Khái niệm quản trị rủi ro tín dụng tại BIDV

Quản trị rủi ro tín dụng tại BIDV được định nghĩa là quá trình nhận diện, đo lường, kiểm soát và tài trợ rủi ro tín dụng. Điều này bao gồm việc đánh giá khả năng trả nợ của khách hàng và các yếu tố ảnh hưởng đến khả năng này.

1.2. Tầm quan trọng của quản trị rủi ro tín dụng

Quản trị rủi ro tín dụng không chỉ giúp BIDV bảo vệ tài sản mà còn nâng cao uy tín và sự tin tưởng của khách hàng. Một hệ thống quản trị rủi ro hiệu quả sẽ giúp ngân hàng duy trì sự ổn định trong hoạt động kinh doanh.

II. Những thách thức trong quản trị rủi ro tín dụng tại BIDV

Mặc dù BIDV đã có nhiều nỗ lực trong việc quản lý rủi ro tín dụng, nhưng vẫn tồn tại nhiều thách thức. Các yếu tố như tình hình kinh tế, sự biến động của thị trường và hành vi của khách hàng đều có thể ảnh hưởng đến khả năng quản lý rủi ro tín dụng.

2.1. Tình hình kinh tế và tác động đến rủi ro tín dụng

Tình hình kinh tế không ổn định có thể dẫn đến gia tăng nợ xấu. BIDV cần theo dõi sát sao các chỉ số kinh tế để điều chỉnh chiến lược quản lý rủi ro kịp thời.

2.2. Hành vi của khách hàng và rủi ro tín dụng

Hành vi của khách hàng trong việc trả nợ có thể thay đổi theo thời gian. BIDV cần có các biện pháp để theo dõi và đánh giá hành vi này nhằm giảm thiểu rủi ro.

III. Phương pháp quản trị rủi ro tín dụng hiệu quả tại BIDV

Để quản lý rủi ro tín dụng hiệu quả, BIDV đã áp dụng nhiều phương pháp khác nhau. Những phương pháp này không chỉ giúp nhận diện và đo lường rủi ro mà còn hỗ trợ trong việc kiểm soát và tài trợ rủi ro tín dụng.

3.1. Quy trình nhận diện rủi ro tín dụng

Quy trình nhận diện rủi ro tín dụng tại BIDV bao gồm việc thu thập thông tin từ nhiều nguồn khác nhau để đánh giá khả năng trả nợ của khách hàng.

3.2. Đo lường và kiểm soát rủi ro tín dụng

BIDV sử dụng các công cụ và chỉ số để đo lường rủi ro tín dụng, từ đó đưa ra các biện pháp kiểm soát phù hợp nhằm giảm thiểu rủi ro.

IV. Ứng dụng thực tiễn của quản trị rủi ro tín dụng tại BIDV

Quản trị rủi ro tín dụng tại BIDV không chỉ là lý thuyết mà còn được áp dụng thực tiễn trong các hoạt động hàng ngày. Những ứng dụng này giúp ngân hàng duy trì sự ổn định và phát triển bền vững.

4.1. Kết quả đạt được từ quản trị rủi ro tín dụng

Nhờ vào các biện pháp quản trị rủi ro tín dụng hiệu quả, BIDV đã giảm thiểu được tỷ lệ nợ xấu và nâng cao hiệu quả kinh doanh.

4.2. Các bài học kinh nghiệm từ thực tiễn

BIDV đã rút ra nhiều bài học kinh nghiệm từ việc quản lý rủi ro tín dụng, từ đó cải thiện quy trình và phương pháp quản lý.

V. Kết luận và triển vọng tương lai của quản trị rủi ro tín dụng tại BIDV

Quản trị rủi ro tín dụng tại BIDV sẽ tiếp tục đóng vai trò quan trọng trong sự phát triển của ngân hàng. Với những thách thức và cơ hội mới, BIDV cần không ngừng cải tiến và đổi mới phương pháp quản lý rủi ro tín dụng.

5.1. Định hướng phát triển trong tương lai

BIDV sẽ tiếp tục đầu tư vào công nghệ và đào tạo nhân lực để nâng cao khả năng quản lý rủi ro tín dụng.

5.2. Những thách thức cần vượt qua

BIDV cần chuẩn bị sẵn sàng để đối mặt với những thách thức từ thị trường và môi trường kinh doanh trong tương lai.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Hoạt động cho thuê tài chính tại Việt Nam đã phát triển mạnh mẽ từ năm 1996, đóng vai trò quan trọng trong việc dẫn vốn vào nền kinh tế thông qua các tổ chức tín dụng phi ngân hàng. Công ty cho thuê tài chính TNHH MTV Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BLC) được thành lập năm 2012 trên cơ sở sáp nhập hai công ty cho thuê tài chính của BIDV, nhằm tập trung quản lý và thống nhất định hướng hoạt động kinh doanh. Tuy nhiên, sau hơn 3 năm hoạt động, BLC vẫn gặp khó khăn với tỷ lệ nợ xấu cao, ảnh hưởng trực tiếp đến lợi nhuận và uy tín công ty. Năm 2014, lợi nhuận của BLC đạt 36 tỷ đồng, tăng 10 tỷ đồng so với năm 2013 nhưng vẫn thấp nhất trong số các công ty cho thuê tài chính có lãi trên thị trường.

Luận văn tập trung nghiên cứu quản trị rủi ro tín dụng trong hoạt động cho thuê tài chính tại BLC, với mục tiêu hệ thống hóa cơ sở lý thuyết, phân tích thực trạng và đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả quản trị rủi ro tín dụng. Phạm vi nghiên cứu bao gồm toàn bộ hệ thống BLC trên phạm vi cả nước, sử dụng số liệu từ giai đoạn 2010-2014. Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc giúp các nhà quản trị nhận diện và kiểm soát rủi ro tín dụng, từ đó nâng cao kết quả kinh doanh và phát triển bền vững của công ty.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết và mô hình quản trị rủi ro tín dụng trong hoạt động cho thuê tài chính, bao gồm:

• Khái niệm cho thuê tài chính: Theo tiêu chuẩn kế toán quốc tế và các tiêu chuẩn quốc gia, cho thuê tài chính là giao dịch thuê tài sản mà quyền sở hữu tài sản có thể chuyển giao hoặc bên thuê có quyền mua lại tài sản với giá ưu đãi khi kết thúc hợp đồng. Đặc điểm chính là bên cho thuê giữ quyền sở hữu tài sản trong suốt thời gian thuê, bên thuê có quyền sử dụng và khai thác tài sản.

• Rủi ro tín dụng trong cho thuê tài chính: Là khả năng xảy ra tổn thất do bên thuê không thực hiện hoặc không có khả năng thực hiện nghĩa vụ trả nợ gốc và lãi đúng hạn, ảnh hưởng đến chất lượng tín dụng và lợi nhuận của công ty cho thuê tài chính.

• Mô hình quản trị rủi ro tín dụng: Áp dụng quy trình gồm bốn bước: nhận diện, đo lường, kiểm soát và tài trợ rủi ro tín dụng. Các mô hình đo lường bao gồm mô hình 6C (Charater, Capacity, Cash, Conditions, Collateral, Control) và mô hình xếp hạng tín dụng của Moody’s và Standard & Poor’s.

• Nguyên tắc Basel về quản trị rủi ro tín dụng: Đề cao việc xây dựng môi trường tín dụng thích hợp, thực hiện cấp tín dụng lành mạnh và duy trì quá trình quản lý, đo lường, theo dõi tín dụng phù hợp nhằm đảm bảo an toàn và hiệu quả.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp kết hợp định tính và định lượng:

• Nguồn dữ liệu: Số liệu thu thập từ báo cáo tài chính, báo cáo hoạt động của BLC giai đoạn 2010-2014, tài liệu chuyên ngành, các văn bản pháp luật liên quan và khảo sát ý kiến chuyên gia trong công ty.

• Phương pháp phân tích: Phân tích tổng hợp, so sánh số liệu nội bộ, đánh giá thực trạng quản trị rủi ro tín dụng dựa trên các chỉ tiêu định lượng như tỷ lệ nợ quá hạn, tỷ lệ nợ xấu, tỷ lệ lãi treo và dự phòng rủi ro tín dụng. Phân tích định tính dựa trên khảo sát chuyên gia và đánh giá quy trình quản trị rủi ro.

• Cỡ mẫu và chọn mẫu: Khảo sát được thực hiện với các cán bộ làm việc tại các phòng ban liên quan trong BLC nhằm đánh giá thực tế hoạt động quản trị rủi ro tín dụng.

• Timeline nghiên cứu: Nghiên cứu tập trung vào giai đoạn 2010-2014, phân tích diễn biến và kết quả hoạt động quản trị rủi ro tín dụng trong khoảng thời gian này.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tình hình tài chính và kết quả kinh doanh của BLC: Tổng tài sản năm 2014 đạt khoảng 2.602 tỷ đồng, tăng nhẹ so với năm 2013 nhưng giảm so với năm 2010 và 2011. Vốn chủ sở hữu năm 2014 là 278 tỷ đồng, tăng 26 tỷ đồng so với năm trước nhưng giảm so với năm 2012. Lợi nhuận ròng năm 2014 đạt 36 tỷ đồng, tăng 10 tỷ đồng so với năm 2013, đánh dấu sự phục hồi sau giai đoạn thua lỗ từ 2011 đến 2012.

2. Tỷ lệ nợ quá hạn và nợ xấu cao: Tỷ lệ nợ quá hạn và nợ xấu tại BLC trong giai đoạn nghiên cứu duy trì ở mức cao, ảnh hưởng tiêu cực đến hiệu quả hoạt động. Ví dụ, tỷ lệ nợ xấu của BLC năm 2014 vẫn cao hơn nhiều so với mức trung bình ngành cho thuê tài chính.

3. Quy trình quản trị rủi ro tín dụng còn nhiều hạn chế: Khảo sát cho thấy công tác nhận diện, đo lường và kiểm soát rủi ro tín dụng tại BLC chưa thực sự hiệu quả, đặc biệt là trong việc thẩm định khách hàng và kiểm tra sau cho thuê. Việc áp dụng các công cụ xếp hạng tín dụng và hệ thống cảnh báo rủi ro còn hạn chế.

4. Ảnh hưởng của các yếu tố khách quan và chủ quan: Rủi ro tín dụng tại BLC chịu tác động từ nhiều nguyên nhân như năng lực tài chính và quản trị của khách hàng, chính sách và quy trình cho thuê chưa chặt chẽ, cũng như các yếu tố khách quan như biến động thị trường và chính sách vĩ mô.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính dẫn đến tỷ lệ nợ xấu cao là do quy trình thẩm định và kiểm soát tín dụng chưa chặt chẽ, năng lực cán bộ tín dụng còn hạn chế, và thiếu hệ thống quản lý thông tin hiện đại. So sánh với các công ty cho thuê tài chính khác như SBL, BLC còn nhiều điểm yếu trong việc xây dựng mô hình quản trị rủi ro tín dụng tập trung và độc lập giữa các chức năng kinh doanh, quản lý rủi ro và tác nghiệp.

Việc áp dụng các nguyên tắc Basel và mô hình xếp hạng tín dụng nội bộ sẽ giúp BLC nâng cao khả năng nhận diện và kiểm soát rủi ro. Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ tỷ lệ nợ xấu theo năm, bảng so sánh lợi nhuận và vốn chủ sở hữu, cũng như biểu đồ đánh giá hiệu quả các bước trong quy trình quản trị rủi ro tín dụng.

Kết quả nghiên cứu nhấn mạnh tầm quan trọng của việc hoàn thiện quy trình cho thuê, nâng cao năng lực nhân sự và ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý rủi ro tín dụng để đảm bảo sự phát triển bền vững của BLC.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Rà soát và hoàn thiện quy trình quản trị rủi ro tín dụng: Tiếp tục cập nhật và ban hành các quy trình liên quan đến hoạt động cho thuê tài chính, đảm bảo tính chặt chẽ và phù hợp với thực tế kinh doanh. Thời gian thực hiện: trong vòng 12 tháng. Chủ thể thực hiện: Ban quản lý BLC phối hợp với phòng pháp chế.

2. Nâng cao chất lượng thẩm định dự án cho thuê: Áp dụng các công cụ đánh giá rủi ro hiện đại, xây dựng hệ thống xếp hạng tín dụng nội bộ theo tiêu chuẩn Basel II để đánh giá chính xác năng lực khách hàng. Thời gian thực hiện: 18 tháng. Chủ thể thực hiện: Phòng thẩm định tín dụng và phòng quản lý rủi ro.

3. Tăng cường công tác kiểm tra, kiểm soát nội bộ: Thiết lập bộ phận kiểm tra độc lập, thực hiện kiểm tra định kỳ và đột xuất các hợp đồng cho thuê, đặc biệt là kiểm tra sau cho thuê nhằm phát hiện sớm các dấu hiệu rủi ro. Thời gian thực hiện: liên tục. Chủ thể thực hiện: Ban kiểm soát nội bộ.

4. Xây dựng hệ thống quản lý thông tin hiện đại: Ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý dữ liệu khách hàng, theo dõi tiến độ thanh toán và cảnh báo rủi ro tín dụng. Thời gian thực hiện: 24 tháng. Chủ thể thực hiện: Phòng công nghệ thông tin phối hợp với phòng quản lý rủi ro.

5. Đào tạo và nâng cao năng lực nhân sự: Tổ chức các khóa đào tạo chuyên sâu về quản trị rủi ro tín dụng cho cán bộ tín dụng và các phòng ban liên quan, nâng cao nhận thức và kỹ năng xử lý rủi ro. Thời gian thực hiện: hàng năm. Chủ thể thực hiện: Ban nhân sự phối hợp với phòng quản lý rủi ro.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Nhà quản lý và lãnh đạo công ty cho thuê tài chính: Giúp hiểu rõ về các yếu tố ảnh hưởng đến rủi ro tín dụng và cách thức quản trị hiệu quả nhằm nâng cao hiệu quả kinh doanh.

2. Cán bộ tín dụng và nhân viên quản lý rủi ro: Cung cấp kiến thức chuyên sâu về quy trình, công cụ và mô hình quản trị rủi ro tín dụng trong hoạt động cho thuê tài chính.

3. Các nhà nghiên cứu và sinh viên chuyên ngành Tài chính – Ngân hàng: Là tài liệu tham khảo quý giá về lý thuyết và thực tiễn quản trị rủi ro tín dụng trong lĩnh vực cho thuê tài chính tại Việt Nam.

4. Cơ quan quản lý nhà nước và các tổ chức tín dụng: Hỗ trợ trong việc xây dựng chính sách, quy định và giám sát hoạt động cho thuê tài chính, góp phần ổn định và phát triển thị trường tín dụng phi ngân hàng.

Câu hỏi thường gặp

1. Rủi ro tín dụng trong cho thuê tài chính là gì?
   Rủi ro tín dụng là khả năng bên thuê không thực hiện hoặc không có khả năng thực hiện nghĩa vụ trả nợ gốc và lãi đúng hạn, gây tổn thất cho công ty cho thuê tài chính. Ví dụ, khách hàng chậm trả hoặc không trả được khoản thuê dẫn đến nợ quá hạn và nợ xấu.

2. Các chỉ tiêu nào dùng để đo lường rủi ro tín dụng?
   Các chỉ tiêu phổ biến gồm tỷ lệ nợ quá hạn, tỷ lệ nợ xấu, tỷ lệ lãi treo và dự phòng rủi ro tín dụng. Ví dụ, tỷ lệ nợ xấu cao cho thấy chất lượng tín dụng kém và rủi ro lớn.

3. Mô hình 6C trong thẩm định tín dụng gồm những yếu tố nào?
   Mô hình 6C gồm: Tư cách người thuê (Character), Năng lực (Capacity), Thu nhập (Cash), Điều kiện (Conditions), Bảo đảm (Collateral), Kiểm soát (Control). Đây là cơ sở để đánh giá khả năng trả nợ của khách hàng.

4. Nguyên tắc Basel ảnh hưởng thế nào đến quản trị rủi ro tín dụng?
   Nguyên tắc Basel yêu cầu xây dựng môi trường tín dụng thích hợp, thực hiện cấp tín dụng lành mạnh và duy trì quá trình quản lý, đo lường, theo dõi tín dụng phù hợp nhằm đảm bảo an toàn và hiệu quả trong hoạt động tín dụng.

5. Làm thế nào để giảm thiểu rủi ro tín dụng trong công ty cho thuê tài chính?
   Có thể áp dụng các biện pháp như sàng lọc khách hàng kỹ lưỡng, đa dạng hóa danh mục cho thuê, kiểm soát quy trình cho thuê chặt chẽ, trích lập dự phòng rủi ro và đào tạo nhân sự chuyên môn cao. Ví dụ, BLC cần nâng cao chất lượng thẩm định và kiểm soát sau cho thuê để hạn chế nợ xấu.

Kết luận

• Luận văn đã hệ thống hóa cơ sở lý thuyết về rủi ro tín dụng và quản trị rủi ro tín dụng trong hoạt động cho thuê tài chính, đồng thời phân tích thực trạng tại BLC giai đoạn 2010-2014.
• Kết quả nghiên cứu cho thấy BLC còn nhiều hạn chế trong quản trị rủi ro tín dụng, đặc biệt là tỷ lệ nợ xấu cao và quy trình quản lý chưa hiệu quả.
• Đề xuất các giải pháp cụ thể nhằm nâng cao chất lượng thẩm định, kiểm soát nội bộ, ứng dụng công nghệ thông tin và đào tạo nhân sự.
• Nghiên cứu có ý nghĩa thực tiễn quan trọng giúp BLC cải thiện hoạt động quản trị rủi ro tín dụng, từ đó nâng cao hiệu quả kinh doanh và phát triển bền vững.
• Các bước tiếp theo bao gồm triển khai các giải pháp đề xuất, theo dõi đánh giá hiệu quả và điều chỉnh phù hợp với thực tế thị trường.

Hành động ngay hôm nay để nâng cao hiệu quả quản trị rủi ro tín dụng tại công ty cho thuê tài chính của bạn!

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN LÝ THUYẾT VỀ QUẢN TRỊ RỦI RO TÍN DỤNG TẠI CÔNG TY CHO THUÊ TÀI CHÍNH 1.1 Hoạt động cho thuê tài tài chính 1.1 Khái niệm cho thuê tài chính Theo Ủy ban tiêu chuẩn kế toán quốc tế (IASC - International Accounting Council), bất cứ một giao dịch thuê tài sản nào thoả mãn ít nhất một trong bốn tiêu chuẩn dưới đây đều được gọi là cho thuê tài chính: Quyền sở hữu tài sản được chuyển giao khi chấm dứt thời hạn hợp đồng. Hợp đồng có quy định quyền chọn mua tài sản tại thời điểm chấm dứt hợp đồng. Thời hạn hợp đồng bằng phần lớn thời gian hoạt động của tài sản. Hiện giá của các khoản tiền thuê lớn hơn hoặc gần bằng giá trị của tài sản thuê.

Trên cơ sở phân loại của IASC, mỗi quốc gia đưa ra những khái niệm cụ thể về cho thuê tài chính dựa trên điều kiện kinh tế xã hội của quốc gia đó, có thể nhấn mạnh tiêu chuẩn này hay giảm bớt tiêu chuẩn khác nhưng về cơ bản không có điều gì mâu thuẫn với các tiêu chuẩn chung. Theo tiêu chuẩn kế toán Mỹ (Statement of Financial Accounting Standards No.13 –FAS 13), cho thuê tài chính là một giao dịch thuê tài sản thỏa mãn một trong các yếu tố sau: Thời hạn thuê lớn hơn 75% thời gian hữu dụng của tài sản. Hợp đồng thuê chứa điều khoản thỏa thuận cho phép bên thuê được quyền mua tài sản với giá thấp hơn so với giá trị thực của tài sản. Quyền sở hữu tài sản được chuyển giao cho bên thuê vào cuối kỳ hạn thuê.

Giá trị của hợp đồng thuê lớn hơn 90% tổng giá trị của tài sản thuê. Đây là bộ tiêu chuẩn căn bản đầu tiên của Mỹ quy định về hoạt động cho thuê, bắt đầu có hiệu lực từ 01/01/1977 và hiện đang được thảo luận để sửa đổi. TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 5 Theo tiêu chuẩn kế toán của Australia (AASB 117 –complied standard), một giao dịch được xem là giao dịch cho thuê tài chính khi: Bên đi thuê chuyển giao quyền sở hữu tài sản cho bên đi thuê khi kết thúc thời hạn thuê. Bên đi thuê được quyền chọn mua tài sản với giá tượng trưng (thường thấp hơn giá thị trường của tài sản).

Thời gian thuê thường chiếm phần lớn đời sống kinh tế của tài sản. Tại thời điểm bắt đầu thuê, tổng giá trị của tất cả các khoản tiền thuê nhỏ nhất mà bên thuê trả hàng kỳ phải bằng giá thị trường của tài sản. Bên đi thuê không được cải tạo tài sản thuê khi không có sự đồng ý của bên cho thuê. Như vậy, tùy theo từng quốc gia cũng như tùy thuộc vào quản lý của Nhà nước trong từng thời kỳ, các quy định về việc hình thành nên một giao dịch CTTC có thể khác nhau.

Tuy nhiên, nhìn chung đặc điểm của giao dịch CTTC sẽ luôn bao gồm những nội dung sau: Quyền sở hữu tài sản vẫn thuộc về bên cho thuê trong suốt thời gian hiệu lực của hợp đồng CTTC. Bên thuê có quyền sử dụng tài sản thuê và khai thác các giá trị sử dụng của tài sản thuê này. Bên thuê được quyền yêu cầu mua lại tài sản thuê với giá danh nghĩa và yêu cầu bên cho thuê chuyển giao quyền sở hữu tài sản cho mình khi hết hạn của hợp đồng CTTC 1.2 Đặc điểm của cho thuê tài chính Hoạt động CTTC cũng có những đặc điểm riêng, từ đó làm cơ sở để so sánh CTTC với các hoạt động khác của công ty CTTC và hoạt động cho vay vốn của các tổ chức tín dụng. Cụ thể như sau: Thứ nhất, đối tượng cho thuê là những tài sản (thường có giá trị lớn) phục vụ cho sản xuất kinh doanh.

Thứ hai, CTTC là hình thức cho thuê trong đó hầu hết các quyền của bên TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 6 cho thuê được chuyển giao cho bên thuê. Bên thuê có quyền được lựa chọn tài sản từ nhà cung cấp để đề nghị bên cho thuê mua tài sản đó về cho mình thuê. Bên thuê sử dụng phần lớn thời gian hữu dụng của tài sản. Bên cho thuê giữ quyền sở hữu tài sản trong suốt thời gian cho thuê.

Thứ ba, thời gian cho thuê một sản phẩm ít nhất phải bằng 60% thời gian cần thiết đề khấu hao tài sản đó. Thứ tư, khi kết thúc thời hạn thuê, bên thuê có thể được chuyển giao quyền sở hữu tài sản từ bên cho thuê. Tuy nhiên, quan niệm về CTTC hiện nay được nới rộng hơn bằng việc giảm bớt một hay một vài đặc điểm nêu trên, nhờ đó mà hoạt động CTTC có thể phát triển mạnh, linh hoạt và phù hợp với yêu cầu của hoạt động kinh doanh. Hoạt động cho thuê tài chính có những điểm ưu việt hơn so với các hình thức cấp tín dụng khác như sau: Thứ nhất, đối với người đi thuê: không cần vốn lớn một lúc; chi phí thuê được tính vào chi phí hợp lý của doanh nghiệp; tiết giảm được công sức cho công tác hành chính; đối phó được với việc máy móc trở nên lỗi thời, cũ kỹ (thời gian thuê tài chính ngắn hơn thời gian sử dụng thông thường); dễ tính toán, lên kế hoạch chi phí (do được chọn lựa trả phí thuê cố định hoặc giảm dần trong suốt thời gian thuê); thủ tục đơn giản.

Thứ hai, đối với nhà sản xuất: đa dạng hóa được phương pháp bán sản phẩm; có thể thu hồi tiền bán một cách thuận lợi từ việc kết hợp với các công ty CTTC; dễ dàng triển khai kế hoạch bán sản phẩm.3 Phân loại cho thuê tài chính Cho thuê tài chính a ên Đây là hình thức ngoài sự tham gia của bên cho thuê, bên đi thuê còn có sự tham gia của các nhà cung ứng tài sản. Đây là hình thức cho thuê thông thường nhất, là hình thức CTTC thuần (net lease). Loại hình cho thuê này có các ưu điểm sau: Thứ nhất, bên cho thuê không phải mua tài sản trước và như vậy sẽ làm cho TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 7 vòng quay của vốn nhanh hơn vì không phải dự trữ tồn kho. Thứ hai, việc chuyển giao tài sản được thực hiện trực tiếp giữa bên cung ứng và bên thuê và giữa họ cũng chịu trách nhiệm trực tiếp về tình trạng hoạt động của tài sản, cũng như thực hiện việc bảo hành và bảo dưỡng tài sản.

Như vậy, bên cho thuê trút bỏ được gánh nặng về tình trạng hoạt động của tài sản. Thứ ba, bên cho thuê không trực tiếp nhận tài sản rồi sau đó chuyển giao cho bên thuê và như vậy sẽ hạn chế được rủi ro liên quan đến việc từ chối nhận tài sản của bên thuê nếu như có sự sai sót về mặt kỹ thuật. Chính vì những ưu điểm trên đây mà các công ty cho thuê tài chính đã áp dụng hình thức này là chủ yếu để tài trợ cho các doanh nghiệp, đặc biệt là đối với cho thuê thiết bị. Trên thế giới, 80% hợp đồng thuê tài chính áp dụng theo hình thức này.1: Cho thuê tài chính a ên Ký hợp đồng thuê tài chính (1) BÊN CHO THUÊ Thanh toán tiền thuê (4) BÊN ĐI THUÊ Ký hợp đồng mua bán (2) Bàn giao tài sản (3) BÊN CUNG ỨNG (Nguồn: Học viện ngân hàng (2002)) (1) Bên cho thuê và bên thuê ký hợp đồng thuê tài sản.

(2) Bên cho thuê và bên cung ứng thực hiện việc mua bán tài sản thuê theo các điều kiện mà bên thuê đã thoả thuận với bên cung ứng. (3) Bên cung ứng bàn giao tài sản thuê cho bên cho thuê và bên thuê. (4) Theo định kỳ bên thuê thanh toán tiền thuê cho bên cho thuê. Cho thuê tài chính hai ên Bên cho thuê sử dụng tài sản sẵn có của mình để thực hiện nghiệp vụ TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.

Các định chế tài chính rất ít sử dụng phương thức tài trợ này, trừ trường hợp đối với tài sản đã cho thuê thu hồi về không đem phát mại, mà thường do các công ty kinh doanh bất động sản và các công ty sản xuất máy móc thiết bị thực hiện để đẩy mạnh việc tiêu thụ sản phẩm của họ.2: Cho thuê tài chính hai ên (2) BÊN CHO THUÊ (1) BÊN THUÊ (3) (Nguồn: Học viện ngân hàng (2002)) (1) Bên cho thuê và bên thuê ký hợp đồng CTTC. (2) Bên cho thuê giao tài sản cho bên thuê sử dụng. (3) Theo định kỳ bên thuê thanh toán tiền thuê cho bên cho thuê. Mua và cho thuê lại Mua và cho thuê lại là việc công ty CTTC mua tài sản thuộc sở hữu của bên thuê và cho thuê lại chính tài sản đó theo hình thức CTTC để bên thuê tiếp tục sử dụng phục vụ cho hoạt động của mình.

Giá mua tài sản cho thuê được xác định phù hợp với quy định của pháp luật về mua bán tài sản. Cho thuê tài chính hợp vốn và cho thuê tài chính hợp tác Cho thuê tài chính hợp vốn CTTC hợp vốn là phương thức CTTC trong đó có từ hai bên cho thuê trở lên cùng tham gia trong một giao dịch CTTC. Trong số các bên cho thuê sẽ có một bên cho thuê đứng ra làm đầu mối trong mọi giao dịch. Quyền lợi và rủi ro của từng bên cho thuê tham gia trong giao dịch CTTC hợp vốn được phân chia tương ứng với tỷ lệ vốn tham gia.

Cho thuê tài chính hợp tác Đây cũng là một hình thức CTTC khá phổ biến, đặc biệt ở các thị trường phát triển. Trong hình thức này có sự tham gia của 3 bên: bên đi thuê, công ty CTTC và bên cho vay (ngân hàng, các định chế tài chính). Ở đây, nghĩa vụ của TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 9 doanh nghiệp đi thuê không có gì thay đổi, chỉ khác là công ty CTTC sử dụng hợp đồng cho thuê để thế chấp cho bên cho vay nhằm đảm bảo cho một khoản vay nào đó. Cả hai phương thức CTTC hợp vốn và CTTC hợp tác thường được áp dụng trong trường hợp tài sản cho thuê có giá trị lớn mà một công ty cho thuê tài chính không đủ khả năng về vốn để cho thuê, hoặc không được cho thuê vượt hạn mức.

Cho thuê tài chính giáp lưng Đây là phương thức cho thuê mà trong đó với sự thỏa thuận của bên cho thuê, bên thuê thứ nhất cho bên thuê thứ hai thuê lại tài sản mà bên cho thuê thứ nhất đã thuê từ bên cho thuê. Kể từ thời điểm hợp đồng thuê lại được ký kết, mọi quyền lợi và nghĩa vụ cùng tài sản thuê được chuyển giao từ bên thuê thứ nhất sang bên thuê thứ hai. Các chi phí pháp lý, di chuyển tài sản phát sinh từ hợp đồng này do bên thuê thứ nhất và bên thuê thứ hai thỏa thuận với nhau.