BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH NGUYỄN VÕ HỒNG VÂN QUẢN TRỊ RỦI RO TÍN DỤNG TẠI CÁC CHI NHÁNH NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI CỔ PHẦN CÔNG THƯƠNG VIỆT NAM TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH ĐỒNG NAI Chuyên ngành: KINH TẾ TÀI CHÍNH-NGÂN HÀNG Mã số : 60.12 LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC PGS. TRẦM THỊ XUÂN HƯƠNG TP.Hồ Chí Minh - Năm 2011 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com MỤC LỤC LỜI NÓI ĐẦU CHƢƠNG 1- TỔNG QUAN VỀ QUẢN TRỊ RỦI RO TÍN DỤNG TẠI CÁC NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI 1. Rủi ro tín dụng. Khái niệm rủi ro tín dụng. Phân loại rủi ro tín dụng. Căn cứ vào nguyên nhân phát sinh rủi ro. Căn cứ vào khả năng trả nợ của khách hàng. Đặc điểm của rủi ro tín dụng. Ảnh hưởng của rủi ro tín dụng. Ảnh hưởng đến hoạt động kinh doanh của ngân hàng. Ảnh hưởng đến nền kinh tế - xã hội. Đo lường rủi ro tín dụng. Mô hình định tính (Mô hình 6C). Mô hình lượng hóa. Chỉ tiêu đánh giá rủi ro tín dụng. Tỷ lệ nợ quá hạn. Tỷ lệ nợ xấu. Hệ số rủi ro tín dụng. Chỉ tiêu hệ số thu nợ. Nguyên nhân dẫn đến rủi ro tín dụng. Nguyên nhân khách quan. Nguyên nhân chủ quan. Nguyên nhân từ các tài sản đảm bảo tín dụng. 12 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Quản trị rủi ro tín dụng. Khái niệm quản trị rủi ro tín dụng. Sự cần thiết của quản trị rủi ro tín dụng. Mục tiêu của quản trị rủi ro tín dụng. Một số công cụ cần thiết trong quản trị rủi ro tín dụng. Chính sách quản trị rủi ro. Chính sách phân bổ tín dụng 14 1. Hệ thống xếp hạng tín nhiệm nội bộ. Công cụ tín dụng phái sinh. Nguyên tắc của Ủy ban Basel về quản trị rủi ro tín dụng. Sơ lược về Ủy ban Basel. Nguyên tắc của Ủy ban Basel về quản trị rủi ro tín dụng. Kinh nghiệm quản trị rủi ro tín dụng của một số NHTM trên thế giới. Kinh nghiệm quản trị rủi ro tín dụng của các NHTM Trung Quốc. Kinh nghiệm quản trị rủi ro tín dụng của các NHTM Nhật Bản. Kinh nghiệm quản trị rủi ro tín dụng của các NHTM của Mỹ. Kinh nghiệm quản trị rủi ro tín dụng đối với các NHTM Việt Nam. 25 KẾT LUẬN CHƢƠNG 1 26 CHƢƠNG 2- THỰC TRẠNG QUẢN TRỊ RỦI RO TÍN DỤNG TẠI CÁC CHI NHÁNH NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI CỔ PHẦN CÔNG THƢƠNG VIỆT NAM TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH ĐỒNG NAI 2. Giới thiệu về ngân hàng TMCP Công thƣơng. Sơ lược về ngân hàng TMCP Công thương Việt Nam. 27 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Sơ lược về các chi nhánh ngân hàng TMCP Công thương Việt Nam trên địa bàn tỉnh Đồng Nai. Thực trạng hoạt động của các chi nhánh ngân hàng TMCP Công thƣơng Việt Nam trên địa bàn tỉnh Đồng Nai. Tình hình huy động vốn. Tốc độ tăng trưởng tín dụng. Tình hình nợ quá hạn. Tình hình phân loại nợ. Thực trạng quản trị rủi ro tín dụng tại các chi nhánh ngân hàng TMCP Công thƣơng Việt Nam trên địa bàn tỉnh Đồng Nai. Mô hình quản trị rủi ro tín dụng của các chi nhánh ngân hàng TMCP Công thương Việt Nam trên địa bàn tỉnh Đồng Nai. Các công cụ quản trị rủi ro tín dụng đã triển khai thực hiện. Quản trị rủi ro tín dụng dựa trên quy trình tín dụng. Quản trị rủi ro tín dụng dựa trên kết quả xếp hạng tín nhiệm khách hàng. Quản trị rủi ro tín dụng dựa trên điều kiện về bảo đảm tiền vay. Quản trị rủi ro tín dụng thông qua việc điều hành lãi suất cho vay. Quản trị rủi ro tín dụng thông qua công tác quản lý và xử lý nợ xấu. Những kết quả đạt được trong quản trị rủi ro tín dụng tại các chi nhánh ngân hàng TMCP Công thương Việt Nam trên địa bàn tỉnh Đồng Nai. Kiểm soát được tỷ lệ nợ xấu. Dư nợ được duy trì hợp lý. Tồn tại trong quản trị rủi ro tín dụng tại các chi nhánh ngân hàng TMCP Công thương Việt Nam trên địa bàn tỉnh Đồng Nai. 57 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Chức năng, nhiệm vụ quản trị rủi ro tín dụng của phòng quản lý rủi ro tín dụng chưa được xem trọng. Công tác thẩm định cho vay, thẩm định tài sản đảm bảo, thẩm định rủi ro tín dụng độc lập còn một số hạn chế. Thông tin được thu thập chưa đầy đủ và chính xác. Vi phạm việc cập nhật thông tin, sửa đổi thông tin của khoản vay trong hệ thống dữ liệu. Tài sản thế chấp được xem trọng hơn hiệu quả của phương án. Việc kiểm tra, giám sát khoản vay chưa thường xuyên và còn mang tính hình thức. Năng lực của bộ phận kiểm tra, kiểm soát nội bộ ngân hàng còn hạn chế. Công tác đào tạo cán bộ chưa được quan tâm đúng mức. Phẩm chất đạo đức của một số nhân viên ngân hàng bị tha hóa. Nguyên nhân dẫn đến những tồn tại trong quản trị rủi ro tín dụng tại các chi nhánh ngân hàng TMCP Công thương Việt Nam trên địa bàn tỉnh Đồng Nai trong thời gian qua. Nguyên nhân khách quan. Nguyên nhân chủ quan. 64 KẾT LUẬN CHƢƠNG 2 67 CHƢƠNG 3- GIẢI PHÁP QUẢN TRỊ RỦI RO TÍN DỤNG TẠI CÁC CHI NHÁNH NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI CỔ PHẦN CÔNG THƢƠNG VIỆT NAM TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH ĐỒNG NAI LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Định hƣớng phát triển của ngân hàng TMCP Công thƣơng Việt Nam từ năm 2010-2015. Định hướng phát triển hoạt động kinh doanh. Định hướng phát triển hoạt động tín dụng. Định hƣớng phát triển của các chi nhánh ngân hàng TMCP Công thƣơng Việt Nam trên địa bàn tỉnh Đồng Nai đến năm 2015. Định hướng phát triển hoạt động kinh doanh. Định hướng phát triển hoạt động tín dụng. Giải pháp nâng cao hiệu quả quản trị rủi ro tín dụng tại các chi nhánh ngân hàng TMCP Công thƣơng Việt Nam trên địa bàn tỉnh Đồng Nai. Hoàn thiện việc chuyển đổi mô hình quản trị rủi ro tín dụng. Nâng cao chất lượng thẩm định và thực hiện quy trình cho vay chặt chẽ. Thực hiện tốt việc cập nhật và quản lý thông tin khoản vay trên hệ thống dữ liệu. Hoàn thiện quy định phân loại nợ và trích lập dự phòng rủi ro tín dụng. Hạn chế việc quan trọng hóa tài sản đảm bảo, quan tâm hơn nữa việc sử dụng công cụ bảo hiểm. Nâng cao chất lượng kiểm tra, giám sát khoản vay. Nâng cao năng lực và chất lượng kiểm tra của bộ phận kiểm tra kiểm soát nội bộ. Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực. Một số kiến nghị khác. Đối với Chính phủ. Đối với Ngân hàng nhà nước. Đối với ngân hàng TMCP Công thương Việt Nam. 84 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com KẾT LUẬN CHƢƠNG 3 85 KẾT LUẬN PHỤ LỤC DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT CBTD Cán bộ tín dụng DNNN Doanh nghiệp Nhà nước DNNQD Doanh nghiệp ngoài quốc doanh GHTD Giới hạn tín dụng HĐKD Hoạt động kinh doanh HĐQT Hội đồng quản trị KCN Khu công nghiệp KCTSĐB Không có tài sản đảm bảo Incombank Ngân hàng Công thương NHNN Ngân hàng nhà nước NHTM Ngân hàng thương mại VietinBank Ngân hàng thương mại cổ phần Công thương Việt Nam NHTW Ngân hàng trung ương QLRR Quản lý rủi ro QLRRTD Quản lý rủi ro tín dụng RRTD Rủi ro tín dụng SX-KD Sản xuất kinh doanh TSĐB Tài sản đảm bảo TSTC Tài sản thế chấp TMCP Thương mại cổ phần TCTD Tổ chức tín dụng TCKT Tổ chức kinh tế CIC Trung tâm thông tin tín dụng VĐTNN Vốn đầu tư nước ngoài LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com DANH MỤC BẢNG BIỂU Bảng 2.1: Một số chỉ tiêu cơ bản của VietinBank qua các năm (2006- 30/06/2011).2: Tình hình huy động vốn của các chi nhánh VietinBank trên địa bàn tỉnh Đồng Nai qua các năm (2006-30/06/2011).3: Tình hình tăng trưởng tín dụng của các chi nhánh VietinBank trên địa bàn tỉnh Đồng Nai qua các năm (2006-30/06/2011).4: Tình hình nợ quá hạn ở các chi nhánh VietinBank trên địa bàn tỉnh Đồng Nai qua các năm (2006-30/06/2011).5: Tình hình phân loại nợ của các chi nhánh VietinBank trên địa bàn tỉnh Đồng Nai qua các năm (2006-30/06/2011).6: Tình hình dư nợ có TSĐB và KCTSĐB của các chi nhánh VietinBank trên địa bàn tỉnh Đồng Nai qua các năm (2006- 30/06/2011).7: Tình hình dư nợ phân theo thời gian của các chi nhánh VietinBank trên địa bàn tỉnh Đồng Nai qua các năm (2006-30/06/2011).8: Tình hình dư nợ phân theo loại hình kinh tế của các chi nhánh VietinBank trên địa bàn tỉnh Đồng Nai qua các năm (2006- 30/06/2011).9: Tình hình dư nợ phân theo ngành của các chi nhánh VietinBank trên địa bàn tỉnh Đồng Nai qua các năm (2006-30/06/2011).1: Tình hình huy động vốn của các chi nhánh VietinBank trên địa bàn tỉnh Đồng Nai qua các năm (2006-30/06/2011).2: Tình hình tăng trưởng tín dụng của các chi nhánh VietinBank trên địa bàn tỉnh Đồng Nai qua các năm (2006-30/06/2011). LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com LỜI MỞ ĐẦU 1. Lý do chọn đề tài Hoạt động tín dụng là nghiệp vụ chủ yếu của hệ thống NHTM Việt Nam, hoạt động này đã và đang mang lại nguồn thu nhập lớn cho các ngân hàng, tuy nhiên rủi ro của nó cũng không nhỏ. Hậu quả của RRTD đối với ngân hàng thường rất nặng nề; làm tăng chi phí của ngân hàng, thu nhập lãi bị chậm hoặc mất đi cùng với sự thất thoát vốn vay, làm xấu đi tình hình tài chính và cuối cùng làm tổn hại đến uy tín và vị thế ngân hàng. Bên cạnh đó tình hình kinh tế thế giới diễn biến phức tạp, cuộc khủng hoảng của các NHTM tại Mỹ mà nguyên nhân sâu xa bắt nguồn từ những yếu kém trong QTRRTD. Việt Nam là một nước có nền kinh tế mở nên không tránh khỏi những ảnh hưởng của nền kinh tế thế giới. Đứng trước tình hình đó, đòi hỏi các NHTM Việt Nam phải nâng cao công tác QTRRTD, hạn chế đến mức thấp nhất những nguy cơ tiềm ẩn gây nên RRTD. Thực tiễn hoạt động tín dụng của các chi nhánh ngân hàng TMCP Công thương trên địa bàn tỉnh Đồng Nai trong thời gian qua cũng cho thấy những RRTD của ngân hàng chưa được kiểm soát một cách chặt chẽ và hiệu quả.